Bruceloza – jak dochodzi do zakażenia? - portal DOZ.pl
ser jako nośnik brucelozy
Paulina Brożek

Bruceloza – objawy, rozpoznanie, leczenie

Bruceloza (łac. brucellosis lub abortus epizooticus) to przewlekła i zakaźna choroba różnych gatunków zwierząt mogąca przenosić się również na człowieka. Bruceloza u ludzi wywoływana jest przez bakterie z rodzaju Brucella i charakteryzuje się bardzo zróżnicowanym obrazem klinicznym. Dzięki powszechnie stosowanym szczepieniom profilaktycznym zwierząt gospodarskich udało się wyeliminować chorobę w większości krajów.

W jaki sposób przenoszona jest bruceloza?

W Polsce, jak również w niektórych krajach Europy, bruceloza szerzy się głównie wśród zwierząt domowych, przede wszystkim wśród bydła, owiec, kóz, świń oraz bardzo rzadko psów. 

Jak brucelozą może zarazić się człowiek?

Zakażenie człowieka następuje poprzez uszkodzoną skórę oraz spojówki. Zdecydowanie rzadziej do zakażenia dochodzi drogą pokarmową na skutek spożywania zakażonych produktów, np. picie nieprzegotowanego mleka.
Zdecydowanie najbardziej narażone na zachorowanie są osoby, które pracują ze zwierzętami, np. weterynarze, hodowcy, rolnicy. 

Polecane dla Ciebie

Co dzieje się w organizmie po wniknięciu do niego bakterii z rodzaju Brucella?

Bakterie po wniknięciu do organizmu poprzez skórę, spojówki czy też przewód pokarmowy, namnażają się w układzie chłonnym, głównie w węzłach chłonnych. Po namnożeniu się i przełamaniu bariery ochronnej, bakterie dostają się do różnych narządów. Towarzyszy temu bakteriemia (obecność bakterii w krwi) i wystąpienie ostrej fazy choroby. Czasami zdarza się, że u niektórych chorych w ogóle nie występuje faza ostra i choroba od razu występuje w postaci pierwotnie przewlekłej. 

Jak wygląda obraz kliniczny choroby?

Zwykle w przebiegu choroby wyróżnia się trzy formy: ostrą, podostrą oraz przewlekłą, w tym pierwotnie przewlekłą. 

Jakie są objawy postaci ostrej brucelozy?

W tej formie choroby pojawia się wysoka temperatura ciała, najczęściej bywa ona poprzedzona dreszczami, a następnie gorączka - ma zazwyczaj charakter falisty lub nieregularny. Pacjent czuje się od początku choroby bardzo osłabiony, odczuwa uporczywe bóle głowy oraz znaczne bóle mięśniowe i kostno-stawowe. Charakterystyczne są też zlewne poty. Bardzo często obecne są zaburzenia żołądkowo- jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha), zaś u mężczyzn jedno lub obustronne zapalenie jąder. Stwierdza się także powiększenie węzłów chłonnych, powiększenie wątroby oraz rzadziej powiększenie śledziony. W przypadku bardzo ciężkiej postaci choroby może pojawić się też zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie wsierdzia, uszkodzenie wątroby oraz objawy wstrząsu septycznego.

Jak przebiega postać podostra brucelozy?

W przebiegu postaci podostrej brucelozy występują prawie wszystkie lub wszystkie objawy charakterystyczne dla postaci ostrej, jednak są one zdecydowanie słabiej wyrażone, zmiany w układach i narządach są znacznie słabsze.

Co jest charakterystyczne dla postaci przewlekłej brucelozy?

Pierwszymi jej objawami bywają zwykle dolegliwości ze strony narządu ruchu, pojawiają się zatem bóle różnych okolic kręgosłupa, najczęściej odcinka lędźwiowo-krzyżowego. Stopniowo proces chorobowy obejmuje stawy obwodowe, są to prawie zawsze stawy duże: stawy kolanowe, biodrowe, ramienne, łokciowe. Dodatkowo bardzo często obecne są także dolegliwości bólowe ze strony mięśni. W postaci przewlekłej brucelozy typowe jest także uszkodzenie układu nerwowego. Zdecydowanie najczęściej dochodzi do powstania zmian w autonomicznym układzie nerwowym, w związku z tym pacjenci skarżą się na nadmierną potliwość (czasami poty bywają zlewne), jak również chorzy odczuwają ogólne osłabienie, zmęczenie (zarówno fizyczne, jak i psychiczne) oraz mocno nasilone bóle głowy typu naczynioruchowego. Często zdarzają się zespoły nerwicowe. U mężczyzn charakterystyczne bywa zapalenie jąder, które może prowadzić do niepłodności, zaś u kobiet typowa bywa oziębłość płciowa. Typowym objawem postaci brucelozy przewlekłej są zaburzenia dotyczące uszkodzenia nerwu słuchowego - z reguły dochodzi do upośledzenia odbioru dźwięków w zakresie tonów wysokich, zwykle dotyczy to obu uszu. Zdarza się też powiększenie i uszkodzenie wątroby, natomiast powiększenie węzłów chłonnych oraz śledziony w przebiegu brucelozy przewlekłej nie jest częste. W zapisie ekg zwracają natomiast uwagę cechy sugerujące uszkodzenie mięśnia sercowego. U mężczyzn dodatkowo mogą pojawiać się bóle jąder, obrzęki jąder lub też wodniaki jąder, które zwykle wymagają leczenia operacyjnego. Bruceloza przewlekła może być zarówno zejściem postaci ostrej lub podostrej, jednak może też występować jako bruceloza pierwotnie przewlekła. Dla brucelozy przewlekłej charakterystyczne jest też występowanie okresowych zaostrzeń i remisji choroby. 

Na jakiej podstawie stawia się rozpoznanie brucelozy?

Podstawą do rozpoznania jest szczegółowo zebrany wywiad, dotyczący częstego kontaktu ze zwierzętami. Zatem wywiad, w połączeniu z objawami klinicznymi, zdecydowanie ułatwia postawienie lekarzowi ostatecznego rozpoznania. Ponadto, do diagnostyki brucelozy wykorzystuje się badania immunoserologiczne, przede wszystkim wykorzystuje się następujące testy: odczyn Coombsa w mianie powyżej 1:180, odczyn wiązania dopełniacza w każdym mianie oraz odczyn aglutynacji Wrighta w mianie powyżej 1:100. Czasami do postawienia rozpoznania konieczny jest także śródskórny odczyn Burneta. W badaniu morfologii krwi zwykle stwierdza się prawidłową lub zmniejszoną ilość białych krwinek, że znaczna przewaga limfocytów oraz niskie wartości OB. 

Jak wygląda leczenie brucelozy?

Do leczenia brucelozy niezbędne jest zastosowanie antybiotyków, podstawowym antybiotykiem w leczeniu tej choroby są tetracykliny oraz chloramfenikol. Dobre efekty leczenia uzyskuje się też po stosowaniu sulfonamidów oraz streptomycyny (działa ona jednak ototoksycznie i w związku z tym jest rzadko stosowana). Leczenie brucelozy przewlekłej jest trudne i musi być indywidualnie dobierane w zależności od potrzeb i stanu zdrowia każdego pacjenta (bywa bowiem niezbędna pomoc neurologa, laryngologa czy też psychiatry). Często w postaci przewlekłej brucelozy leczenie sprowadza się do prowadzenia właściwie dobranego leczenia objawowego. Zdecydowanie stan zdrowia pacjentów poprawia się także po zastosowaniu u nich leczenia sanatoryjnego, które jest głównie zarezerwowane dla pacjentów ze zmianami w narządzie ruchu oraz z zespołem nerwicowym. 
  1. R. M.Traxler i in., Review of brucellosis cases from laboratory exposures in the United States in 2008 to 2011 and improved strategies for disease prevention, „Journal of Clinical Microbiology”, nr 51(9) 2013.
  2. Brucellosis 2010 CSTE Case Definition, cdc.gov [online] https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/brucellosis/case-definition/2010/, [dostęp:] 03.07.2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Bifidobakterie – czym są i jakie mają znaczenie dla odporności niemowlęcia?

    1000 pierwszych dni życia dziecka to kluczowy okres w rozwoju młodego organizmu. Narządy i układy, które kształtowały się jeszcze podczas życia płodowego, wciąż dojrzewają i doskonalą swoje funkcje. Fundamentalne znaczenie w tym procesie ma rozwój układu odpornościowego, który już od momentu porodu musi chronić niemowlę przed czynnikami zewnętrznymi. Jaki związek z odpornością mają jelita i zamieszkujące w nich Bifidobakterie?

  • Załupek – przyczyny, objawy, leczenie

    Załupek objawia się jako obrzęk żołędzi i napletka i jest spowodowany zsunięciem napletka poza żołądź. Dochodzi to tego, gdy napletek jest zbyt ciasny. Stan ten wywołuje ucisk, który utrudnia prawidłowy odpływ krwi. Gdy wspomniany ucisk jest duży i występują potężne lub długo utrzymujące się zaburzenia krążenia krwi, może dojść do tzw. martwicy żołędzi i skóry napletka. Jakie są objawy i sposoby leczenia załupka?

  • Pyłkowica – objawy i leczenie

    Pyłkowica, czyli uczulenie na pyłki spędza sen z powiek wielu milionom Polaków. Nasilenie objawów obserwuje się od wczesnej wiosny, aż do końca lata. Jakie są jej przyczyny? Jak wygląda leczenie alergii?

  • Alergia pokarmowa – przyczyny, objawy, leczenie

    Alergia pokarmowa to chorobliwa nadwrażliwość na spożywany pokarm, uwarunkowana swoistą odpowiedzią układu odpornościowego. Najczęściej objawia się ona u pacjenta objawami ogólnymi (np. dusznością) lub miejscowymi (np. wysypka skórna, bóle brzucha), aczkolwiek w przypadku swoistej tolerancji możemy mówić też o „uczuleniu bezobjawowym”. Wokół terminu alergii pokarmowej narosło wiele mitów oraz nieporozumień, często mylona jest z nietolerancją pokarmową lub traktowana jako synonim każdej reakcji nadwrażliwości na pokarmy. Tymczasem mamy z nią do czynienia tylko przy jednoznacznie udokumentowanym mechanizmie immunologicznym. Jakie objawy występują w przypadku alergii pokarmowej i jak się ją leczy? Jakie testy alergiczne wykonać? Co uczula?

  • Jak rozpoznać obrzęk limfatyczny? Przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie

    Obrzęku limfatyczny to inaczej obrzęk tkanek, który spowodowany jest zastojem chłonki (limfy)wywołanej wadami wrodzonymi lub uszkodzeniem naczyń chłonnych. Wyróżnia się obrzęk limfatyczny pierwotny i wtórny. Przyczyną obrzęku limfatycznego pierwotnego są nieprawidłowo wykształcone węzły chłonne. Bardziej złożoną kwestią są przyczyny wtórnego obrzęku, do których zaliczono m.in. przewlekłą niewydolność żylną, leki, operacje i inne czynniki. Jak leczyć obrzęki limfatyczne, czy drenaż limfatyczny jest dobrą metodą oraz czym różni się cellulits od cellulitu?

  • Widzisz dziwne robaczki przed oczami? To męty w oku – czym są, skąd się biorą?

    Męty w oku, opisywane między innymi jako latające muszki pojawiające się przed oczami to częsty problem zgłaszany w gabinetach okulistycznych. Przyczyną ich powstawania jest nagromadzenie w ciele szklistym skupisk włókien kolagenowych. O czym świadczy ta przypadłość? Jak można się jej pozbyć?

  • Choroby cywilizacyjne – czym są? Jakie to choroby?

    Choroby cywilizacyjne to schorzenia, które pojawiają się w populacji na skutek gwałtownych przemian i rozwoju cywilizacyjnego, którym jako ludzkość podlegamy. W czasach współczesnych ludzie narażeni są przede wszystkim na hałas, zanieczyszczenia środowiska i stres. To wszystko może być przyczyną schorzeń, prowadzących do utraty zdrowia, a nawet życia.

  • Ropomocz – przyczyny, objawy, leczenie

    Ropomocz to schorzenie, które najczęściej wskazuje na zakażenie dróg moczowych, jak zapalenie cewki moczowej, zapalenie pęcherza czy odmiedniczkowe zapalenie nerek. Obecność ropy w moczu można potwierdzić poprzez wykonanie badania ogólnego moczu. Wskaże ono rodzaj bakterii, który wywołał infekcję, a ponadto w wyniku znajdzie się ilość białych krwinek, która także jest jednym z objawów ropomoczu. Jak się leczy ropomocz i czy jest to groźna choroba?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij