ser jako nośnik brucelozy
Paulina Brożek

Bruceloza – objawy, rozpoznanie, leczenie

Bruceloza (łac. brucellosis lub abortus epizooticus) to przewlekła i zakaźna choroba różnych gatunków zwierząt mogąca przenosić się również na człowieka. Bruceloza u ludzi wywoływana jest przez bakterie z rodzaju Brucella i charakteryzuje się bardzo zróżnicowanym obrazem klinicznym. Dzięki powszechnie stosowanym szczepieniom profilaktycznym zwierząt gospodarskich udało się wyeliminować chorobę w większości krajów.

Bruceloza – charakterystyka i przebieg choroby

Bruceloza, inaczej nazywana gorączką śródziemnomorską lub gorączką mleka koziego, to choroba odzwierzęca wywoływana przez gram-ujemne bakterie z rodzaju Brucella. Istnieją 4 gatunki będące chorobotwórcze dla człowieka i zwierząt. Są to: B. melitensis odpowiadająca za zachorowania w Azji, Afryce i krajach basenu Morza Śródziemnego, B. suis spotykane w Ameryce Północnej i Europie Środkowej, B. abortus obecna w Europie i krajach klimatu umiarkowanego oraz B. canis wywołująca głównie zachorowania u psów, sporadycznie u ludzi w Japonii, Stanach Zjednoczonych i Europie. Bakterie potrafią przetrwać w wodzie lub glebie nawet kilka miesięcy. Wykazują wrażliwość na wysokie temperatury (>65°C) oraz na środki do dezynfekcji.

Bruceloza – co ją powoduje? Jak dochodzi do zakażenia?

Do zakażenia człowieka dochodzi w wyniku kontaktu z zakażonymi wydzielinami lub wydalinami chorego zwierzęcia. Bakterie obecne są również w mleku, serach, mięsie jeśli nie zostało poddane obróbce termicznej. U rolników, weterynarzy często dochodzi do zakażeń po kontakcie z łożyskiem, wodami płodowymi podczas porodów zakażonych zwierząt gospodarskich.

Polecane dla Ciebie

Kto jest narażony na brucelozę? Jak często występuje ta choroba?

Bruceloza jest typową chorobą zawodową osób wykonujących zawody związane z rolnictwem czy hodowlą zwierząt gospodarskich np. weterynarzy, pracowników rzeźni, u osób zajmujących się łowiectwem. Zakażenia występują na wszystkich kontynentach. W 2011 r. potwierdzono 330 zachorowań na brucelozę, najwięcej zakażeń stwierdzono w Grecji, Portugalii i Hiszpanii.

W Polsce w 2013 r. potwierdzono 1 przypadek brucelozy. Dzięki programom powszechnych szczepień zwierząt gospodarskich bruceloza została wyeliminowana w większości krajów.

Bruceloza – objawy. Do kogo należy się zgłosić?

Bruceloza ze względu na bardzo bogatą, ale mało swoistą symptomatologię nazywana jest „wielkim imitatorem”, ponieważ swoimi objawami przypomina inne, dużo bardziej powszechne choroby, wydłużając przy tym czas rozpoznania.

Obraz kliniczny zależy od wielu czynników m.in. od gatunku bakterii, drogi zakażenia, współistniejących chorób.  Choroba może przebiegać od postaci bezobjawowej po ciężkie zakażenia zagrażające życiu. Wyróżniamy postać ostrą, kiedy objawy występują do 8 tygodni od zakażenia, i postać przewlekłą z objawami pojawiającymi się stopniowo w przeciągu tygodni/miesięcy.

Bruceloza może zajmować praktycznie wszystkie narządy i układy. Najczęściej zgłaszanymi objawami w postaci ostrej są:

  • wysoka gorączka z dreszczami,
  • osłabienie,
  • bóle mięśniowo-stawowe,
  • poty,
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe,
  • zapalenie wątroby,
  • bóle jąder u mężczyzn,
  • przeczulica skóry.

Dla postaci przewlekłej charakterystyczny jest jej nawrotowy przebieg, występujący do 6 miesięcy po zakończeniu leczenia. Dolegliwości zgłaszane w postaci przewlekłej obejmują:

  • zmiany o podłożu zwyrodnieniowo-zapalnym układu kostno-stawowego (bóle dużych stawów, bóle mięśni, zespoły korzeniowe),
  • zburzenia neurologiczne (bóle głowy, problemy ze snem, spadek koncentracji, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, upośledzenie słuchu),
  • u kobiet zaburzenia miesiączkowania, zapalenie narządów płciowych, poronienia, a u mężczyzn objawy zapalenia jąder, impotencja.
Ze względu na mnogość objawów rozpoznanie brucelozy może być trudne. W przypadku obecności symptomów oraz dodatniego wywiadu epidemiologicznego należy zgłosić się do lekarza rodzinnego, który w uzasadnionych przypadkach skieruje nas do poradni chorób zakaźnych.

Diagnostyka i leczenie brucelozy

Podstawą rozpoznania brucelozy są badania serologiczne. Przeciwciała w klasie IgM obecne są już po tygodniu od zakażenia, a od 2. tygodnia produkowane są przeciwciała klasy IgG. Z biegiem czasu stężenia przeciwciał maleją. Brak ich zanikania świadczy o nawrocie choroby bądź o przejściu w fazę przewlekłą.

Badania dodatkowe, np. RTG klatki piersiowej, USG jamy brzusznej, badanie płynu stawowego, konsultacja neurologiczna, laryngologiczna, mają pomocnicze znaczenie w ustaleniu rozpoznania.

Podstawą terapii brucelozy jest antybiotykoterapia. W leczeniu zakażeń wywołanych przez  gram-ujemne pałeczki z rodzaju Brucella stosuje się najczęściej doksycyklinę, ryfampicynę, cyprofloksacynę i gentamycynę.

W zależności od objawów towarzyszących często sięga się po leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe oraz fizykoterapię.

Jak zapobiegać brucelozie?

Do metod swoistych zapobiegania brucelozie należą szczepienia ochronne przeznaczone dla osób wykonujących zawody szczególnie narażone na zachorowania. W Polsce szczepionka nie jest dostępna.

Do metod nieswoistych zaliczamy:

  • podnoszenie świadomości ludzi w zakresie bezpieczeństwa żywności,
  • unikanie spożywania niepasteryzowanego mleka, miękkich serów, zwłaszcza kozich, surowego mięsa,
  • stosowanie właściwych środków ochrony osobistej przez myśliwych oraz ludzi z grup wysokiego ryzyka,
  • odosabnianie zwierząt podejrzanych o zakażenie,
  • utylizacji sztuk zakażonych brucelozą,
  • okresowe badanie zwierząt w kierunku brucelozy,
  • profilaktyczne szczepienie stad,
  • systematyczne odkażanie obór.
  1. R. M.Traxler i in., Review of brucellosis cases from laboratory exposures in the United States in 2008 to 2011 and improved strategies for disease prevention, „Journal of Clinical Microbiology”, nr 51(9) 2013.
  2. Brucellosis 2010 CSTE Case Definition, cdc.gov [online] https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/brucellosis/case-definition/2010/, [dostęp:] 03.07.2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Sanfilippo – objawy, przyczyny, leczenie

    Choroba Sanfilippo to bardzo rzadka choroba genetyczna, określana jako mukopolisacharydoza typu 3 (MPS III). Nazwa choroby pochodzi od nazwiska lekarza, który w 1963 roku po raz pierwszy opisał ten typ mukopolisacharydozy – dr. Sylvestra Sanfilippo.

  • Choroba Wilsona – objawy, leczenie i przewidywana długość życia

    Choroba Wilsona to schorzenie prowadzące do nadmiernego gromadzenia się miedzi w organizmie. Przyczyną jest mutacja genetyczna, wskutek której dochodzi do defektu białka odpowiadającego za transport miedzi w organizmie. W konsekwencji miedź nie jest wydalana z organizmu, tylko gromadzi się w narządach, prowadząc do ich uszkodzenia.

  • Chłoniak Burkitta – objawy, przyczyny i rokowanie

    Przyczyną chłoniaka jest niekontrolowany rozrost puli limfocytów, a głównym skutkiem ubocznym – upośledzenie układu immunologicznego ze względu na utratę funkcji zmienionych komórek. Najczęstszą przyczyną zgonu wśród pacjentów cierpiących na nowotwory krwi są pozornie niegroźne infekcje – i właśnie tak zabija chłoniak Burkitta.

  • Odmrożenia – stopnie i objawy. Co robić i jak zabezpieczyć skórę przed zimnem?

    Odmrożenie z zimna to stan skóry, w którym jej warstwa ochronna została uszkodzona przez działanie niskich temperatur. Może to prowadzić do bolesności, pieczenia, zaczerwienienia i obrzęku, a w ciężkich przypadkach nawet do amputacji kończyn lub ich fragmentów. W celu uniknięcia odmrożenia należy zachować ostrożność podczas długotrwałego przebywania na mrozie, chronić skórę odpowiednim ubraniem czy stosować kremy i maści ochronne.

  • Halitoza – brzydki, nieprzyjemny zapach z ust – jak go zwalczać?

    Halitoza jest jedną z najczęstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do gabinetów stomatologicznych. Nieprzyjemny zapach z ust nie zawsze wiąże się z obecnością stanów patologicznych w jamie ustnej. Istnieje szereg przyczyn wynikających ze schorzeń układu pokarmowego i problemów laryngologicznych. Często źródłem problemu jest nieprawidłowa dieta.

  • Sprue tropikalna (psyloza) – przyczyny i objawy choroby przypominającej celiakię

    Sprue tropikalna jest chorobą zakaźną, która występuje głównie w krajach tropikalnych i subtropikalnych. Objawia się nieprawidłowym trawieniem i wchłanianiem składników pokarmowych, co prowadzi do poważnych niedoborów składników odżywczych, głównie witaminy B12 i kwasu foliowego, a także do anemii. Leczenie sprue tropikalnej jest uzależnione od przyczyny i może wymagać antybiotyków, leków przeciwpasożytniczych i suplementów diety.

  • Komora hiperbaryczna – komu służy i jak z niej korzystać?

    Komora hiperbaryczna jest szczelnie zamkniętym urządzeniem, w którym przeprowadza się zabiegi tlenoterapii z wykorzystaniem stuprocentowego tlenu pod zwiększonym ciśnieniem atmosferycznym. Terapia w komorze hiperbarycznej stanowi uzupełnienie leczenia wielu dolegliwości, m.in. urazów, oparzeń czy incydentów niedokrwienia tkanek miękkich.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij