ser jako nośnik brucelozy
Paulina Brożek

Bruceloza – objawy, rozpoznanie, leczenie

Bruceloza (łac. brucellosis lub abortus epizooticus) to przewlekła i zakaźna choroba różnych gatunków zwierząt mogąca przenosić się również na człowieka. Bruceloza u ludzi wywoływana jest przez bakterie z rodzaju Brucella i charakteryzuje się bardzo zróżnicowanym obrazem klinicznym. Dzięki powszechnie stosowanym szczepieniom profilaktycznym zwierząt gospodarskich udało się wyeliminować chorobę w większości krajów.

Bruceloza – charakterystyka i przebieg choroby

Bruceloza, inaczej nazywana gorączką śródziemnomorską lub gorączką mleka koziego, to choroba odzwierzęca wywoływana przez gram-ujemne bakterie z rodzaju Brucella. Istnieją 4 gatunki będące chorobotwórcze dla człowieka i zwierząt. Są to: B. melitensis odpowiadająca za zachorowania w Azji, Afryce i krajach basenu Morza Śródziemnego, B. suis spotykane w Ameryce Północnej i Europie Środkowej, B. abortus obecna w Europie i krajach klimatu umiarkowanego oraz B. canis wywołująca głównie zachorowania u psów, sporadycznie u ludzi w Japonii, Stanach Zjednoczonych i Europie. Bakterie potrafią przetrwać w wodzie lub glebie nawet kilka miesięcy. Wykazują wrażliwość na wysokie temperatury (>65°C) oraz na środki do dezynfekcji.

Bruceloza – co ją powoduje? Jak dochodzi do zakażenia?

Do zakażenia człowieka dochodzi w wyniku kontaktu z zakażonymi wydzielinami lub wydalinami chorego zwierzęcia. Bakterie obecne są również w mleku, serach, mięsie jeśli nie zostało poddane obróbce termicznej. U rolników, weterynarzy często dochodzi do zakażeń po kontakcie z łożyskiem, wodami płodowymi podczas porodów zakażonych zwierząt gospodarskich.

Powiązane produkty

Kto jest narażony na brucelozę? Jak często występuje ta choroba?

Bruceloza jest typową chorobą zawodową osób wykonujących zawody związane z rolnictwem czy hodowlą zwierząt gospodarskich np. weterynarzy, pracowników rzeźni, u osób zajmujących się łowiectwem. Zakażenia występują na wszystkich kontynentach. W 2011 r. potwierdzono 330 zachorowań na brucelozę, najwięcej zakażeń stwierdzono w Grecji, Portugalii i Hiszpanii.

W Polsce w 2013 r. potwierdzono 1 przypadek brucelozy. Dzięki programom powszechnych szczepień zwierząt gospodarskich bruceloza została wyeliminowana w większości krajów.

Bruceloza – objawy. Do kogo należy się zgłosić?

Bruceloza ze względu na bardzo bogatą, ale mało swoistą symptomatologię nazywana jest „wielkim imitatorem”, ponieważ swoimi objawami przypomina inne, dużo bardziej powszechne choroby, wydłużając przy tym czas rozpoznania.

Obraz kliniczny zależy od wielu czynników m.in. od gatunku bakterii, drogi zakażenia, współistniejących chorób.  Choroba może przebiegać od postaci bezobjawowej po ciężkie zakażenia zagrażające życiu. Wyróżniamy postać ostrą, kiedy objawy występują do 8 tygodni od zakażenia, i postać przewlekłą z objawami pojawiającymi się stopniowo w przeciągu tygodni/miesięcy.

Bruceloza może zajmować praktycznie wszystkie narządy i układy. Najczęściej zgłaszanymi objawami w postaci ostrej są:

  • wysoka gorączka z dreszczami,
  • osłabienie,
  • bóle mięśniowo-stawowe,
  • poty,
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe,
  • zapalenie wątroby,
  • bóle jąder u mężczyzn,
  • przeczulica skóry.

Dla postaci przewlekłej charakterystyczny jest jej nawrotowy przebieg, występujący do 6 miesięcy po zakończeniu leczenia. Dolegliwości zgłaszane w postaci przewlekłej obejmują:

  • zmiany o podłożu zwyrodnieniowo-zapalnym układu kostno-stawowego (bóle dużych stawów, bóle mięśni, zespoły korzeniowe),
  • zburzenia neurologiczne (bóle głowy, problemy ze snem, spadek koncentracji, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, upośledzenie słuchu),
  • u kobiet zaburzenia miesiączkowania, zapalenie narządów płciowych, poronienia, a u mężczyzn objawy zapalenia jąder, impotencja.
Ze względu na mnogość objawów rozpoznanie brucelozy może być trudne. W przypadku obecności symptomów oraz dodatniego wywiadu epidemiologicznego należy zgłosić się do lekarza rodzinnego, który w uzasadnionych przypadkach skieruje nas do poradni chorób zakaźnych.

Diagnostyka i leczenie brucelozy

Podstawą rozpoznania brucelozy są badania serologiczne. Przeciwciała w klasie IgM obecne są już po tygodniu od zakażenia, a od 2. tygodnia produkowane są przeciwciała klasy IgG. Z biegiem czasu stężenia przeciwciał maleją. Brak ich zanikania świadczy o nawrocie choroby bądź o przejściu w fazę przewlekłą.

Badania dodatkowe, np. RTG klatki piersiowej, USG jamy brzusznej, badanie płynu stawowego, konsultacja neurologiczna, laryngologiczna, mają pomocnicze znaczenie w ustaleniu rozpoznania.

Podstawą terapii brucelozy jest antybiotykoterapia. W leczeniu zakażeń wywołanych przez  gram-ujemne pałeczki z rodzaju Brucella stosuje się najczęściej doksycyklinę, ryfampicynę, cyprofloksacynę i gentamycynę.

W zależności od objawów towarzyszących często sięga się po leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe oraz fizykoterapię.

Jak zapobiegać brucelozie?

Do metod swoistych zapobiegania brucelozie należą szczepienia ochronne przeznaczone dla osób wykonujących zawody szczególnie narażone na zachorowania. W Polsce szczepionka nie jest dostępna.

Do metod nieswoistych zaliczamy:

  • podnoszenie świadomości ludzi w zakresie bezpieczeństwa żywności,
  • unikanie spożywania niepasteryzowanego mleka, miękkich serów, zwłaszcza kozich, surowego mięsa,
  • stosowanie właściwych środków ochrony osobistej przez myśliwych oraz ludzi z grup wysokiego ryzyka,
  • odosabnianie zwierząt podejrzanych o zakażenie,
  • utylizacji sztuk zakażonych brucelozą,
  • okresowe badanie zwierząt w kierunku brucelozy,
  • profilaktyczne szczepienie stad,
  • systematyczne odkażanie obór.
  1. R. M.Traxler i in., Review of brucellosis cases from laboratory exposures in the United States in 2008 to 2011 and improved strategies for disease prevention, „Journal of Clinical Microbiology”, nr 51(9) 2013.
  2. Brucellosis 2010 CSTE Case Definition, cdc.gov [online] https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/brucellosis/case-definition/2010/, [dostęp:] 03.07.2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij