Dieta w insulinooporności (IO) – dlaczego jest ważna i jak powinna wyglądać? - portal DOZ.pl
Dieta w insulinooporności (IO) – dlaczego jest ważna i jak powinna wyglądać?
Maria Brzegowy

Dieta w insulinooporności (IO) – dlaczego jest ważna i jak powinna wyglądać?

Osoby z insulinoopornością (IO) powinny zadbać o codzienne menu. Dieta przy insulinooporności bazuje bowiem na produktach o niskim i średnim indeksie glikemicznym. Nie bez znaczenia są także regularność w spożywaniu posiłków oraz odpowiednia podaż wody. Które produkty warto jeść, a których unikać? Jak powinien wyglądać dzienny jadłospis w diecie w insulinooporności? 

Insulinooporność (IO) a dieta 

Jakie jest związek pomiędzy insulinoopornością a dietą? Insulinooporność to stan zmniejszonej wrażliwości tkanek na działanie insuliny, pomimo prawidłowego jej stężenia i wydzielania przez trzustkę. W wyniku oporności tkanek na insulinę pojawiają się ciągłe wahania poziomu glukozy, co może prowadzić do rozwoju hiperinsulinizmu, a następnie do otyłości, stłuszczenia wątroby, problemów z funkcjonowaniem pracy jajników, a ostatecznie cukrzycy typu II.   

Szacuje się, że insulinooporność może w Polsce dotyczyć nawet kilkunastu milionów osób. Początkowo przebiega bezobjawowo, natomiast w miarę upływu czasu chorzy mogą skarżyć się na nadmierną senność po posiłku, przyrost masy ciała, ciągłe zmęczenie, problemy z pamięcią, zmiany skórne tzw. rogowacenie ciemnie, napady głodu, zwłaszcza na słodycze czy przewlekłe uczucie zimna.  

Leczenie IO rozpoczyna się od zmiany nawyków żywieniowych oraz wprowadzenia regularnej aktywności fizycznej – w jej wypadku szczególnie poleca się aktywność na tzw. „niskim tętnie”. W momencie, w którym modyfikacje te nie dają efektu, dodatkowo stosuje się farmakoterapię. 

Dieta w insulinooporności odgrywa bardzo ważną rolę – jej celem jest znaczne unormowanie glikemii poposiłkowej. Powinna ona opierać się przede wszystkim na spożywaniu nieprzetworzonych i świeżych produktów o tzw. niskim indeksie i ładunku glikemicznym.  

Ważne: indeks glikemiczny to parametr określający wzrost poziomu glukozy po spożyciu określonego produktu. Im wyższa wartość IG, tym produkt jest szybciej trawiony i powoduje szybszy wyrzut insuliny i glukozy we krwi, co nie będzie pożądane w przypadku insulinooporności. 

Dieta w IO powinna bazować na produktach o niskim i średnim IG (podobnie jak dieta przy PCOS) oraz opierać się o regularne spożywanie pełnowartościowych posiłków. W diecie przy insulinooporności poleca się zadbać o zwiększoną podaż pełnowartościowego białka (10-30% z całości energii), które zmniejsza glikemię poposiłkową poprzez obniżenie wydzielania hormonów jelitowych. Tłuszcze powinny stanowić od 25-40% z całodziennego zapotrzebowania energetycznego. Spowalniają one opróżnianie żołądka i trawienie pokarmu.

Głównym ich źródłem będą oleje roślinne takie jak olej rzepakowy, oliwa z oliwek, a także orzechy oraz pestki. Podaż węglowodanów w diecie waha się w granicach 45-60% w zależności od indywidualnych preferencji czy aktywności fizycznej, ale przede wszystkim od wartości indeksu glikemicznego poszczególnych produktów. 

Dieta w insulinooporności – co można jeść i pić, a czego warto unikać? 

Do produktów dozwolonych (niski i średni indeks glikemiczny) w diecie osób insulinoopornych zaliczamy: 

  • większość świeżych owoców (brzoskwinie, pomarańcze, jagody, truskawki, śliwki, niedojrzały banan, awokado itd.);
  • wybrane owoce suszone bez dodatku cukru (morele, jabłko, śliwki kalifornijskie);
  • większość świeżych i surowych warzyw (bakłażan, brukselka, ogórek, papryka, pomidory, cukinia, marchew surowa, rzodkiewki, sałata, nasiona roślin strączkowych);
  • naturalny nabiał nabiał (jogurty, kefir, mleko, żółte sery, śmietana, maślanka, serki homogenizowane);
  • produkty zbożowe z pełnego ziarna (gruboziarniste kasze i makarony, brązowy ryż, chleb żytni, graham oraz orkiszowy, otręby żytni itd.);
  • orzechy, pestki, nasiona, masło, oleje roślinne;
  • produkty mięsne ryby oraz jaja. 

Do produktów, które należy ograniczyć (wysoki indeks glikemiczny) lub łączyć z dobrym źródłem białka lub tłuszczów, należą: 

  • inne niż wymienione wyżej owoce (dojrzałe banany, melon, arbuz, owoce z puszki);
  • pozostałe owoce suszone (fig, daktyle, żurawina, rodzynki);
  • produkty zbożowe z białej, pszennej mąki (biały makaron, ryż, drobne kasze);
  • miód, cukier, ciasta, torty, ketchup, żelki itp. 
Ważne: pamiętaj, aby zawsze sprawdzać etykietę kupowanej żywności. Cukier dodawany jest do większości przetworzonych produktów sklepowych. Zwróć uwagę, że może on znajdować się w nich pod różnymi nazwami np. sok jabłkowy, melasa, syrop, miód (sztuczny lub naturalny) itp. 
Nadrzędną zasadą diety w insulinooporności jest rezygnacja z podjadania pomiędzy posiłkami. Jeśli już nie można się powstrzymać od sporadycznego sięgnięcia po przekąskę, należy wybrać orzechy (maksymalnie mała garść) albo pokrojone, surowe warzywa do chrupania.

Uczucie głodu może okazać się złudne i związane z niezaspokojonym pragnieniem. W związku z tym, osobom z insulinoopornością zaleca się picie wody w ilości ok. 2-2,5 l dziennie, herbatę zieloną, czerwoną, białą, ewentualnie kawę bez dodatków. Soki (nawet te samodzielnie przygotowane w domu) nie są rekomendowane. W przypadku gdy chory nie potrafi całkowicie zrezygnować ze słodzenia napojów, w diecie przy IO dopuszcza się stosowanie naturalnych słodzików, np. ksylitolu lub erytrolu. 

Polecane dla Ciebie

Dieta dla insulinoopornych – przykładowy jadłospis 

Jak powinien wyglądać przykładowy jadłospis dzienny w diecie przy insulinooporności?

Śniadanie:  

Jajecznica na oliwie z cebulką, papryką, pomidorkami i pieczarkami, posypana natką pietruszki. 

II śniadanie:  

Serek wiejski ze szczypiorkiem i kromką chleba żytniego. 

Obiad:  

Pieczona cukinia faszerowana kaszą gryczaną, zmielonym mięsem z indyka, cebulą, pomidorem i odrobiną sera cheddar. 

Podwieczorek:  

Jogurt naturalny z siemieniem lnianym, borówkami, orzechami włoskimi i świeżą miętą. 

Kolacja:  

Kanapki z pastą z awokado i fasoli z plastrem pomidora, posypane natką pietruszki. 

  1. D. Musiałowska, Insulinooporność – zdrowa dieta i zdrowe życie, Łódź 2017.  
  2. J. Suliburska, J. Kuśnierek, Czynniki żywieniowe i pozażywieniowe w rozwoju insulinooporności, Forum Zaburzeń Metabolicznych, nr 3 (177-183) 2010. 
  3. L. Napiórkowska., E. Franek, Insulinooporność a stan przedcukrzycowy, "Postępy Nauk Medycznych",  nr XXX (02) 2017. 
  4. M. Makarowska, D. Musiałowska, Dieta w insulinooporności, Łódź 2018. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Świąteczne menu dla osób z chorobami układu pokarmowego

    W święta Bożego Narodzenia dieta lekkostrawna pacjenta z chorobą układu pokarmowego może stać się nie lada wyzwaniem. Wbrew pozorom, nie jest ona jednak tak restrykcyjna jakby się wydawało. W trzeciej części naszego świątecznego cyklu podpowiemy Wam co wybierać aby nie wyrządzić szkody swojemu żołądkowi.

  • Wigilia bez karpia? Święta w wersji wege

    Wigilijna wieczerza kojarzy nam się zazwyczaj z takimi daniami, jak smażony karp, śledzie, ryba po grecku, pierogi z kapustą i grzybami. Tradycyjnie w ten wyjątkowy wieczór podajemy na stół dania postne, jednak od kilku lat dopuszczalne jest także jedzenie mięsa.

  • Arsen w żywności – jaki może mieć wpływ na zdrowie?

    Arsen to składnik swego czasu najpopularniejszej trucizny – arszeniku. Ma udokumentowany wpływ na działanie metabolizmu – jest mikroelementem, jednak w wyższych dawkach jest toksyczny i powoduje poważne problemy zdrowotne. Co ciekawe, jednym z głównych źródeł, z którymi dostaje się do naszego organizmu jest żywność. Jaki ma wpływ na zdrowie? Jak ograniczyć ilość arsenu w diecie? Podpowiadamy.

  • Miód manuka – właściwości i zastosowanie

    Ostatnimi czasy coraz intensywniej obserwowany jest wzrost zainteresowania naturalnymi metodami leczenia różnorodnych schorzeń – apiterapia jest jedną z nich. To praktyka wykorzystująca produkty pszczele podczas procesu leczenia. W apiterapii stosuje się miód, ale również wosk, kit pszczeli czy zasklep miodowy. Ze względu na swoje specyficzne właściwości miód manuka jest jednym z najbardziej popularnych gatunków miodów stosowanych w apiterapii. Dlaczego? Dowiedz się więcej w poniższym artykule. 

  • Dieta na zaparcia – co jeść przy zatwardzeniu? Jadłospis dla dzieci i dorosłych

    Problemy z wypróżnianiem wynikają głównie z nieprawidłowej diety, w której brakuje składników ułatwiających pracę jelit. Dieta przy zaparciach obejmuje przede wszystkim produkty bogate w błonnik, a także zwiększenie podaży przyjmowanych płynów. Co warto jeść przy zatwardzeniu? O czym należy pamiętać przy komponowaniu diety na zaparcia? 

  • Gruszka – właściwości, wartości odżywcze, przepisy

    Jej dodatek do diety może pomóc przy uciążliwych zaparciach. Świetnie sprawdzi się jako element maseczki na przetłuszczającą się cerę. W dodatku – pysznie smakuje zarówno w daniach na słodko, jak i na wytrawnie. Gruszka – jakimi wartościami odżywczymi się charakteryzuje? Czy jedzenie jej może zaszkodzić? Co dobrego przygotować z gruszek?

  • Mandarynki – wartości odżywcze, kalorie i właściwości. Czy warto je jeść?

    Małe, słodkie, lubiane chyba przez wszystkich. Wraz z pomarańczami nieodłącznie kojarzą się z okresem Bożego Narodzenia. Czy mandarynki są zdrowe? Jakimi właściwościami się charakteryzują? Czy mogą wchodzić w skład kosmetyków?

  • Odnowa biologiczna – wskazania, efekty, zabiegi wykorzystywane w bioregeneracji. Odnowa biologiczna w sporcie

    Odnowa biologiczna (bioregeneracja) to szereg działań, których celem jest poprawa lub utrzymanie dobrej kondycji psycho-fizycznej organizmu. W tym celu wykorzystuje się właściwości naturalnych czynników i warunków środowiskowych. Odnowa biologiczna obejmuje metody fizykalne (np. masaż czy hydroterapię), ale także właściwą dietę, odpowiednia dawkę snu czy walkę z nadmiernym stresem. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij