Borówka amerykańska
Mateusz Durbas

Borówka amerykańska – właściwości, przeciwwskazania

Borówka amerykańska, znana również jako borówka wysoka (Vaccinium corymbosum L.), jest rośliną uprawną pochodzącą – jak sama nazwa wskazuje – ze Stanów Zjednoczonych. Cieszy się w naszym kraju dużym zainteresowaniem zarówno ze strony konsumentów, jak i producentów żywności. Jest gatunkiem borówki zaliczanym do roślin z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Obecnie do sześciu największych światowych producentów borówek amerykańskich zalicza się: Stany Zjednoczone, Kanadę, Peru, Hiszpanię, Meksyk oraz Polskę.

Borówka amerykańska – właściwości. Jakie właściwości lecznicze ma borówka amerykańska?

Borówka amerykańska jest mało kalorycznym owocem, który zawiera jedynie 29 kcal w przeliczeniu na jedną garść świeżych owoców (50 g). Ponadto borówka amerykańska charakteryzuje się niskim indeksem (40) oraz ładunkiem glikemicznym (7), dzięki czemu może być spożywana w umiarkowanych ilościach przez osoby z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej (w tym pacjentów z insulinoopornością i cukrzycą). Borówka amerykańska jest źródłem witaminy B9, C i K oraz manganu, miedzi i potasu, jak również węglowodanów, błonnika pokarmowego oraz antyoksydantów. W borówkach amerykańskich naturalnie występują duże ilości związków polifenolowych, spośród których najwięcej jest antocyjanidyn (np. cyjanidyny), flawonoli (np. kwercetyny, kemferolu, mirycetyny) oraz kwasów fenolowych (m.in. chlorogenowego, wanilinowego, ferulowego, p-hydroksybenzoesowego). Warto w tym miejscu podkreślić, że wspomniane polifenole, a zwłaszcza antocyjanidyny, odpowiadają za większość właściwości prozdrowotnych borówek amerykańskich.

Borówki amerykańskie wykazują właściwości antyoksydacyjne, dzięki czemu zapobiegają utlenianiu cholesterolu frakcji LDL i mogą chronić organizm przed chorobami układu sercowo-naczyniowego. Częste włączanie do diety borówek amerykańskich może także przyczyniać się do zmniejszenia sztywności tętnic, poprawy przepływu krwi w naczyniach krwionośnych oraz umiarkowanego obniżenia stężenia triglicerydów w surowicy krwi. Regularne spożywanie borówek amerykańskich wywiera korzystny wpływ na zdolności poznawcze, w szczególności pamięć i uczenie się. Borówki amerykańskie mogą również zwiększać wrażliwość tkanek na działanie insuliny, co oznacza, że mogą być one wartościowym składnikiem diety pacjentów z cukrzycą oraz insulinoopornością. Ponadto wyniki kilku prospektywnych badań kohortowych wykazały, że osoby, które regularnie włączają do diety borówki amerykańskie, mają niższe o 12% ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2.

Borówka amerykańska – przeciwwskazania. Kto nie może jeść borówek?

Borówki amerykańskie są ogólnie uważane za owoce bezpieczne dla zdrowia człowieka i dobrze tolerowane przez zdecydowaną większość konsumentów. Niemniej jednak nie powinny być spożywane przez osoby ze zdiagnozowaną alergią na borówki amerykańskie, która występuje bardzo rzadko i z tego powodu nie została jeszcze dokładnie opisana w literaturze fachowej. Sugeruje się, że wyższa zawartość antocyjanidyn może służyć jako wskaźnik stężenia białek alergicznych w borówkach amerykańskich oraz innych owocach jagodowych.

Warto również nadmienić o tym, że borówki amerykańskie mogą być zasobne w salicylany, stąd osoby z niealergiczną nadwrażliwością na salicylany powinny jednak podchodzić z dużą ostrożnością i uwagą do regularnego spożywania borówek. Wśród najczęstszych objawów klinicznych niealergicznej nadwrażliwości na salicylany wymienia się: pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, astmę oskrzelową oraz przewlekłe zapalenie zatok przynosowych z powikłaniami w postaci polipów.

Borówki amerykańskie nie powinny być także spożywane w dużych ilościach przez osoby źle tolerujące produkty o wysokiej zawartości FODMAP. Biorąc pod uwagę fakt, iż borówki amerykańskie są zasobne we fruktany, naukowcy z australijskiego uniwersytetu w Monash i zarazem twórcy popularnej diety low FODMAP rekomendują pacjentom z zespołem jelita nadwrażliwego (IBS) oraz przerostem bakteryjnym jelita cienkiego (SIBO) ograniczenie konsumpcji borówek amerykańskich do maksymalnie 60 g w ciągu dnia, przede wszystkim w pierwszej, najbardziej restrykcyjnej fazie diety low FODMAP, trwającej zwykle od 2 do 6 tygodni.

Powiązane produkty

Borówka amerykańska – przykładowe przepisy na przetwory

Z borówki amerykańskiej można przygotować liczne przetwory, np. dżemy, konfitury, frużeliny, a nawet nalewki. Oto przykładowy przepis na dżem z borówki amerykańskiej bez dodatku cukru.

Składniki potrzebne do przygotowania dżemu z borówki amerykańskiej:

  • 10 średnich słoików,
  • 1500 g świeżej borówki amerykańskiej,
  • 300 g erytrytolu lub ksylitolu,
  • 1/3 łyżeczki sproszkowanego ekstraktu ze stewii,
  • 25 g pektyny do dżemów,
  • 1 szklanka soku jabłkowego 100%,
  • sok wyciśnięty z jednej limonki.

Przygotowanie dżemu z borówki amerykańskiej:

  1. Borówki amerykańskie przełożyć do garnka, wlać szklankę soku jabłkowego i całość zagotować.
  2. Pektynę dokładnie wymieszać z jedną trzecią porcji erytrytolu lub ksylitolu (100 g) oraz sproszkowanym ekstraktem ze stewii, następnie całość wsypać do gotujących się borówek amerykańskich i starannie wymieszać.
  3. Gotować składniki przez około 10 minut aż do uzyskania właściwej konsystencji, następnie wsypać pozostałą ilość erytrytolu bądź ksylitolu (200 g) i pozostawić na małym ogniu jeszcze przez kilka minut.
  4. Pod sam koniec wlać sok wyciśnięty z jednej limonki, całość dokładnie wymieszać i zdjąć z kuchenki.
  5. Przełożyć zawartość garnka do wyparzonych słoików, następnie zakręcić i pasteryzować przez około 20 minut.

Borówka amerykańska – uprawa

Borówka amerykańska jako roślina sadownicza została wprowadzona do uprawy dopiero w dwudziestym wieku. Dzisiaj znajduje się w grupie roślin jagodowych, które są chętnie uprawiane zarówno w przydomowych ogródkach, jak i na plantacjach, a Polska stała się największym producentem borówki w całej Unii Europejskiej. Do najczęściej uprawianych w naszym kraju odmian borówki amerykańskiej zalicza się: Bluecrop, Bluegold, Duke, Spartan i Sunrise.

Kiedy sadzić borówki na wiosnę? Ile lat owocuje borówka amerykańska?

Eksperci w dziedzinie ogrodnictwa często zalecają sadzić borówkę amerykańską na wiosnę, najlepiej w okresie od marca do kwietnia. Przez pierwsze trzy lata po posadzeniu borówki amerykańskiej zaleca się usuwać tylko słabe i chore pędy. Borówka amerykańska najlepiej owocuje na pędach dwu- i trzyletnich. Plon z jednego krzewu borówki amerykańskiej w pełni owocowania (tj. zwykle po około 7 latach od posadzenia) waha się w zakresie od 3 kg do nawet 6 kg – w zależności od odmiany.

Jak dbać o borówkę na wiosnę?

Wiosną zwykle zaleca się wykonać cięcie borówki amerykańskiej, jeszcze zanim zaczną nabrzmiewać pąki. Przycinanie borówki amerykańskiej w okresie wiosennym jest niezbędne do tego, aby krzew właściwie się rozwijał i obficie owocował.

  1. Wojtanowska-Krośniak A, Francik R, Krośniak M. i wsp. Porównanie właściwości antyoksydacyjnych i składu pierwiastkowego w wybranych odmianach borówki amerykańskiej. Bromatologia i Chemia Toksykologiczna. 2015;48(3):562-567.
  2. Michalska A, Łysiak G. Bioactive Compounds of Blueberries: Post-Harvest Factors Influencing the Nutritional Value of Products. Int J Mol Sci. 2015 Aug 10;16(8):18642-63.
  3. Idaszewska N, Janeba-Bartoszewicz E, Bieńczak K. Zmiany składu chemicznego w owocach borówki amerykańskiej (Vaccinium corymbosum) podczas transportowania. Autobusy – Technika, Eksploatacja, Systemy Transportowe. 2019;1-2:62-65.
  4. Kalt W, Cassidy A, Howard LR, et al. Recent Research on the Health Benefits of Blueberries and Their Anthocyanins. Adv Nutr. 2020 Mar 1;11(2):224-236.
  5. Silva S, Costa EM, Veiga M, et al. Health promoting properties of blueberries: a review. Crit Rev Food Sci Nutr. 2020;60(2):181-200.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Filtry w okularach przeciwsłonecznych. Jak działają i dlaczego powinny być dobrej jakości?

    Są nieodłącznym atrybutem każdego słonecznego dnia. Najczęściej sięgamy po nie latem, jednak w ciągu całego roku powinniśmy mieć je przy sobie, aby chronić nasze oczy przed działaniem promieni słonecznych. Mowa oczywiście o okularach przeciwsłonecznych, które – oprócz pełnienia funkcji dodatku do stylizacji – stanowią barierę chroniącą jeden z naszych zmysłów: wzrok. Podobnie jak przy zakupie ubrań, butów, żywności czy kosmetyków zwracamy uwagę na ich jakość, tak i w przypadku wyboru okularów słonecznych powinniśmy dobrać takie, które będą odpowiednie do naszych potrzeb nie tylko pod względem wizualnym, ale przede wszystkim jakościowym.

  • Co kupić mamie na Dzień Matki?

    Wielkimi krokami zbliża się Dzień Matki. To szczególne święto jest doskonałą okazją, aby podziękować mamom za ich bezwarunkową miłość i akceptację, trud wychowania, okazywane serce. Tego dnia każda mama powinna czuć się doceniona. Produkty pomagające zachować zdrowie i dbać o urodę to świetne inspiracje na wyjątkowy prezent dla najukochańszej mamy.

  • Co jeść na redukcji? Dieta dla dziewczyny 75 kg (aktywny tryb życia). Efekty

    Sezon wakacyjny zbliża się wielkimi krokami, a wraz z nim każdy z nas chciałby wyglądać jak najlepiej! Bardzo często przed wakacjami decydujemy się na diety redukcyjne, które pozwolą na pozbycie się zbędnych kilogramów i poprawę sylwetki. Jak wygląda taka dieta i co jeść na redukcji przy aktywnym trybie życia?

  • Czy można poprawić nastrój dietą?

    Depresja i stany lękowe to obecnie najczęściej występujące schorzenia psychiczne na świecie, których objawy istotnie wpływają na samopoczucie psychofizyczne, codzienne funkcjonowanie oraz ogólną jakość życia. W ostatnich latach ogromnym zainteresowaniem cieszy się wpływ sposobu odżywiania nie tylko na zdrowie fizyczne, lecz także psychiczne. Obecnie dobrze wiadomo, że niedobory żywieniowe mogą zwiększać ryzyko rozwoju depresji i negatywnie wpływać na samopoczucie.

  • Co pić na stres i zmęczenie?

    Stres jest reakcją organizmu na zaburzenie stanu równowagi. Przewlekły stres przyczynia się do ogólnego obniżenia jakości życia i szerokiej gamy zaburzeń, w tym nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, chorób układu krążenia, chorób zapalnych jelit oraz trudności natury psychologicznej czy psychiatrycznej. Dobrze wiadomo, że prawidłowy stan nawodnienia organizmu korzystnie wpływa na samopoczucie psychofizyczne. Oprócz samej wody można wyszczególnić kilka gorących napojów, których regularne picie może wspomagać organizm w radzeniu sobie ze stresem, niepokojem i nadmiernym zmęczeniem.

  • Jakie suplementy mogą pomóc na stres i zmęczenie?

    Dbałość o zdrowie psychiczne sprowadza się do odpowiedniego stylu życia, który uwzględnia systematycznie wykonywaną aktywność fizyczną, właściwy sposób odżywiania, należytą higienę snu, dobre relacje z bliskimi, wsparcie społeczne oraz znajdowanie czasu na odpoczynek i relaks. Wiele osób zmagających się z chronicznym stresem i zmęczeniem decyduje się często na suplementację diety preparatami bogatymi w bioaktywne składniki wspierające prawidłowe funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego oraz gospodarki hormonalnej. Istnieje co najmniej kilka substancji bioaktywnych, które rzeczywiście mogą wspomagać organizm w walce ze stresem oraz wzmożonym napięciem i zmęczeniem.

  • Jak wyciągnąć psu i kotu kleszcza? Instrukcja krok po kroku

    Kleszcze to uciążliwe pasożyty, które mogą przenosić groźne choroby na zwierzęta. Na szczęście ich usunięcie jest stosunkowo proste, o ile wiemy, jak się do tego zabrać. Jak bezpiecznie i skutecznie wyciągnąć kleszcza psu i kotu, by zminimalizować ryzyko infekcji? Co zrobić z kleszczem?

  • Jak wygląda ugryzienie meszki? Czy można je czymś złagodzić?

    Lato to czas spędzany na świeżym powietrzu, co niestety wiąże się z uciążliwością owadów takich jak meszki. Ich bolesne ugryzienia potrafią skutecznie uprzykrzyć nam wypoczynek. Czy meszki w Polsce przenoszą choroby? Jak poradzić sobie ze swędzącym ugryzieniem meszki?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij