Czy diabetycy i osoby z insulinoopornością mogą jeść ziemniaki i strączki?

Pacjenci z cukrzyca i insulinoopornością powinni przestrzegać specyficznej diety, która pozwoli im utrzymać poziom cukru we krwi na właściwym poziomie. Czy bogate w węglowodany ziemniaki i strączki powinny znaleźć się w jadłospisie diabetyków? Najnowsze badania pokazują, że spożywanie tych produktów pozwala zgubić zbędne kilogramy, co jest wskazane dla osób z tym schorzeniem. Jak wyglądał eksperyment?

Cukrzyca typu 2 to przewlekła choroba, na którą wpływ ma dieta i inne czynniki związane ze stylem życia. Osoby z cukrzycą mogą współpracować z dietetykami i innymi specjalistami z zakresu żywienia w celu opracowania zróżnicowanych i odpowiednich planów posiłków. Jednym z pokarmów często wskazywanych jako produkty, które diabetycy powinni omijać, są te bogate w węglowodany. Zaliczono do nich m.in. ziemniaki. Dane z ostatnich badań wykazały jednak, że niskoenergetyczne diety oparte na fasoli i ziemniakach mogą skutecznie pomagać w zmniejszaniu oporności na insulinę, a także promować utratę wagi.

Jedzenie ziemniaków a cukrzyca

Cukrzyca typu 2 charakteryzuje się opornością tkanek na działanie insuliny. Jest ona kluczowym związkiem umożliwiającym komórkom organizmu wykorzystanie glukozy jako źródła energii. Cukrzyca jest chorobą przewlekłą. Osoby zagrożone tym schorzeniem i przede wszystkim diabetycy, mogą i powinni przestrzegać planów żywieniowych, które pomogą im kontrolować schorzenie, a także poprawić samopoczucie fizyczne. Każda osoba będzie miała nieco inne potrzeby i wytyczne, które powinna wpleść w swoja codzienną dietę. Na przykład niektóre osoby z cukrzycą typu 2 powinny ograniczyć spożycie węglowodany i zwiększyć ilość zjadanych każdego dnia warzyw nieskrobiowych, takich jak fasola i ziemniaki, które zawierają sporą ilość cukru. Nie oznacza to jednak, że osoby z cukrzycą lub insulinoopornością muszą je całkowicie wyeliminować ze swojej diety. Bardzo istotny okazuje się sposób przygotowania tych pokarmów. Może on zdeterminować, jak korzystne lub szkodliwe są te produkty dla „zarządzania gospodarką glukozy” w organizmie.

Dodatkowo nie wszystkie ziemniaki są sobie równe, np. słodkie ziemniaki i te zapiekane ze skórką mogą w rzeczywistości być doskonałym dodatkiem do dobrze zbilansowanej diety, ponieważ zapewniają wysoką zawartość błonnika, który pomaga poczuć uczucie sytości i w pewnym sensie przyczynia się do kontrolowania poziomu cukru we krwi.  To z kolei może zmniejszyć zależność osoby z cukrzycą typu 2 od insuliny, a tym samym poprawić utrzymanie wagi.

Porównanie diet opartych na ziemniakach i na bazie fasoli

Naukowcy porównali dwie diety: jedną bogatą w ziemniaki i drugą w rośliny strączkowe (fasola i groszek) oraz wpływ tych diet na kontrolę poziomu glukozy we krwi. W eksperymencie wzięło udział 36 dorosłych osób z insulinoopornością. Uczestnicy byli na jednej z dwóch kontrolowanych diet przez osiem tygodni.

Test tolerancji posiłków wykonano po 8-godzinnym nocnym poście przed rozpoczęciem eksperymentu, a następnie po 8 tygodniach. Uczestnicy otrzymywali standaryzowany posiłek o wartości 500 kcal, zawierający ziemniaki lub rośliny strączkowe, dobrany pod względem składu makroskładników i zawartości błonnika pokarmowego, w zależności od tego, czy zostali przydzieleni odpowiednio do diety ziemniaczanej, czy fasolowej. Próbki krwi pobierano przed posiłkiem do analizy pomiarów biochemicznych. Uczestnikom podano posiłek, na którego zjedzenie w całości mieli 10 minut. Przed podaniem dania oceniono głód, uczucie sytości, chęć do jedzenia i potencjalne spożycie za pomocą tzw. wizualnej skali analogowej VAS (metoda służąca do oceny jakiejś zmiennej, subiektywnej cechy lub postawy). Próbki krwi pobrano po 30, 60, 90, 120 i 180 minutach po spożyciu jedzenia w celu pomiaru stężenia glukozy i insuliny. VAS również podawano w tych punktach czasowych.

Jednym z interesujących szczegółów, było to, że ziemniaki po ugotowaniu, ale przed ich zjedzeniem były najpierw chłodzone. Ten proces może sprawić, że część skrobi zawartej w ziemniaku będzie trawiona wolniej (często w tym wypadku określa się ją mianem skrobi opornej), co może poprawić wrażliwość na insulinę i tolerancję glukozy podczas spożywania takiej żywności. Często z pokarmami skrobiowymi jedli także żywność z wysoką zawartością białka, a to poprawia wrażliwość organizmu na insulinę i pogłębia uczucie sytości.

Jakie były wyniki badania?

Ogólnie rzecz biorąc, naukowcy odkryli, że uczestnicy obu diet nie zauważyli znaczącego spadku poziomu glukozy we krwi. Jednak obie grupy doświadczyły utraty wagi i zmniejszonej oporności na insulinę. To badanie pomogło wykazać, że spożywanie pokarmów, które zmniejszają gęstość energetyczną diety, nie tylko pozwoli na poprawę odpowiedzi insulinemicznej, ale także pomoże w promowaniu utraty wagi. Utrzymanie prawidłowego wskaźnika BMI pozwala lepiej kontrolować poziom cukru i insuliny w organizmie.  Eksperyment pomaga kontynuować rozmowę, że można poprawić różne czynniki ryzyka u ludzi, wprowadzając zmiany w diecie (budować właściwe wzorce żywieniowe), ale nadal jeść pokarmy, które lubimy.