Pertuzumab, Pertuzumabum - Zastosowanie, działanie, opis

Pertuzumab znalazł zastosowanie w leczeniu pacjentów cierpiących na HER2-dodatni nowotwór piersi z przerzutami lub z nieresekcyjną wznową miejscową. Lek można stosować u osób, które nie zostały wcześniej poddane terapii przeciw-HER2 lub chemioterapii choroby przerzutowej.

Pertuzumab jest zwykle elementem złożonej terapii przeciwnowotworowej w skład której wchodzi również docetaksel oraz trastuzumab.

Pertuzumab jest lekiem przeciwnowotworowym stosowanym wyłącznie na receptę i powinnien być podawany pod nadzorem doświadczonego lekarza oraz wykwalifikowanego personelu, w warunkach umożliwiających szybkie leczenie reakcji anafilaktycznej. Lek można stosować tylko u pacjentów z HER2-dodatnim nowotworem, potwierdzonym odpowiednimi badaniami wykonanymi w specjalistycznym, zwalidowanym laboratorium.

Podczas terapii pertuzumabem w schemacie dawkowania wyróżniamy dawkę nasycającą oraz podtrzymującą. Podczas rozpoczynania leczenia pertuzumabem dawka nasycającą wynosi 840 mg substancji czynnej podanej w jednorazowym wlewie. Następnie, po upływie 3 tygodni należy podać dawkę podtrzymującą, która wynosi 420 mg. 

Czas trawania infuzji może różnić się zależnie od przyjmowanej dawki. W przypadku dawki nasycającej powinien on wynosić 60 minut. Dobra tolerancja pierwszej dawki pozwala na skrócenie czasu podczas drugiej infuzji, ale nie powinna ona być krótsza niż 30 minut. 

W przypadku pominięcia dawki pertuzumabu konieczne jest jej jak najszybsze przyjęcie. Przed uzupełnieniem brakującej dawki należy ją ustalić w oparciu o czas, który minął od poprzedniej przyjętej dawki leku. W przypadku gdy nie minęło więcej niż 6 tygodni od ostatniej infuzji pertuzumabu możliwe jest przyjęcie dawki podtrzymującej. Natomiast, jeśli minęło więcej niż 6 tygodni konieczne jest ponowne podanie dawki nasycającej. 

Pertuzumab należy podawać do momentu wystąpienia nieakceptowalnej dla pacjenta toksyczności oraz gdy doszło do rozwoju leczonej jednostki chorobowej. 

Lek należy podawać tylko w postaci infuzji. Pertuzumab nie powinien być stosowany w postaci szybkiego zastrzyku oraz iniekcji dożylnej. 

Podczas infuzji pertuzumabu istnieje ryzyko pojawienia się reakcji na wlew substancji czynnej.  Ponadto, podczas terapii istnieje ryzyko wystąpienia groźnych dla życia lub zdrowia zaburzeń czynności układu sercowo naczyniowego. 
Ponowne rozpoczęciem infuzji jest możliwe dopiero w momencie gdy wartości frakcji wyrzutowej lewej komory wrócą do wartości mieszczących się w bezpiecznym zakresie. 

Przeciwwskazaniem do stosowania pertuzumabu jest wystąpienie nadwrażliwości na tę substancję czynną. 

Stosowanie pertuzumabu może wiązać się ze zmniejszeniem frakcji wyrzutowej lewej komory i ryzykiem niewydolności serca, szczególnie u pacjentów, u których przeprowadzano radioterapię klatki piersiowej lub leczonych wcześniej antracyklinami. W badaniu klinicznych nie wykazano jednak większego ryzyka zaburzeń czynności serca w porównaniu z terapią bez pertuzumabu. Lek nie był badany u pacjentów z istotnie obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory lub chorobami serca, dlatego przed rozpoczęciem leczenia i w jego trakcie konieczne jest regularne monitorowanie funkcji serca. W przypadku znacznego spadku frakcji wyrzutowej lewej komory leczenie należy przerwać i jeśli nie nastąpi poprawa rozważyć jego zakończenie.

Pertuzumab nie ogranicza zdolności prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn. W przypadku pacjentów, którzy doświadczają działań niepożądanych powiązanych z przyjęciem wlewu substancji czynnej konieczne może być zachowanie ostrożności przed rozpoczęciem jazdy. 

Badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały toksyczny wpływ pertuzumabu na przebieg ciąży i rozwój płodu. 
Kobiety rozpoczynające terapię pertuzumabem powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji podczas trwania leczenia oraz sześć miesięcy po jego zakończeniu. 

Brak danych dotyczących bezpieczeństwa pertuzumabu u kobiet ciężarnych. Ze względu na badania przeprowadzone na zwierzętach stosowanie pertuzumabu w ciąży nie jest zalecane. 

Pertuzumab jest lekiem należącym do klasy immunoglobulin, które wykazują zdolność przenikania do pokarmu kobiety karmiącej. Brak badań dotyczących bezpieczeństwa leku w okresie laktacji. Przed podjęciem decyzji dotyczącej karmienia piersią podczas terapii pertuzumabem konieczne jest staranne rozważenie stosunku korzyści odniesionych z terapii przez matkę oraz ryzyka wystąpienia działań niepożądanych u karmionego dziecka. 

Istnieją jedynie ograniczone dane wskazujące na możliwość toksycznego wpływu pertuzumabu na funkcjonowanie męskiego układu rozrodczego. Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność u badanych osobników.  

Podczas terapii pertuzumabem istnieje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych o różnej częstotliwości występowania. Zaliczamy do nich:

• bardzo często – infekcje górnych dróg oddechowych, zapalenie nosogardła, gorączka, neutropenię, leukopenię, anemię, nadwrażliwość, gorączka, obrzęk, reakcja związana z uwalnianiem cytokin, zmniejszenie apetytu, bezsenność, zapalenie błon śluzowych, zmęczenie, astenię, neuropatia obwodowa, neuropatia czuciowa obwodowa, bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia smaku, zwiększone łzawienie, duszność, kaszel, biegunka, wymioty, zapalenie jamy ustnej, nudności, obrzęk, zaparcia, niestrawność, łysienie, wysypka, choroby paznokci, świąd, suchość skóry, ból mięśni, ból stawów; 
• często – zapalenie wałów paznokciowych, zaburzenia czynności lewej komory serca (w tym zastoinowa niewydolność serca), wysięk opłucnowy;
• niezbyt często – śródmiąższową chorobę płuc.

W przypadku przyjęcia zbyt dużej dawki substancji czynnej istnieje ryzyko wystąpienia działań niepożądanych charakterystycznych dla działania pertuzumabu. Pojawienie się objawów związanych z przedawkowaniem może wymagać rozpoczęcia terapii wspomagającej przewidzianej w procedurach. 

Pertuzumab blokuje miejsce dimeryzacji HER2. HER2 to receptor na powierzchni komórek, który po aktywacji uruchamia wewnątrzkomórkowe szlaki sygnałowe odpowiedzialne za wzrost, przeżycie i proliferację komórek. Mechanizm aktywacji receptora HER2 odgrywa fundamentalną rolę w patogenezie niektórych chorób nowotworowych. 
Pertuzumab blokując miejsce aktywne receptora HER2, uniemożliwia jego aktywację i dalsze przekazywanie sygnałów wzrostowych. W efekcie hamuje proliferację komórek nowotworowych, sprzyja ich apoptozie oraz dodatkowo może aktywować odpowiedź immunologiczną przeciw komórkom nowotworowym.

Lek jest podawany w postaci infuzji dożylnej. 

Przeciwciała, do których należy pertuzumab ulegają degradacji do mniejszych peptydów, a następnie do aminokwasów.

Średni okres półtrwania cząsteczki pertuzumabu wynosi około 18 dni.