Kołnierze

Kołnierze ortopedyczne to wyroby medyczne, które stabilizują i odciążają odcinek szyjny kręgosłupa. Stosuje się je po urazach i operacjach, przy zmianach zwyrodnieniowych oraz w zespołach bólowych szyi. Ograniczając ruchomość głowy, odciążają mięśnie i kręgi, co może zmniejszać ból i wspierać regenerację tkanek. O skuteczności decyduje dobór odpowiedniego typu i rozmiaru kołnierza, najlepiej z lekarzem lub fizjoterapeutą. Kołnierze należą do produktów, jakie obejmuje sprzęt rehabilitacyjny, sprzęt ortopedyczny.

Miękkie kołnierze typu Schanza

Kołnierz typu Schanza to najpopularniejszy rodzaj miękkiej ortezy szyjnej. Wykonany jest z elastycznej pianki poliuretanowej o anatomicznym kształcie, pokrytej przyjemną w dotyku bawełnianą tkaniną. Delikatnie odciąża i stabilizuje kręgosłup szyjny, dlatego stosuje się go głównie przy łagodnych zespołach bólowych szyi, zmianach zwyrodnieniowych i dyskopatii oraz przeciążeniach mięśni karku. Działa też ocieplająco, co sprzyja rozluźnieniu napiętych mięśni, a zapięcie na rzep ułatwia dopasowanie do obwodu szyi.

Miękki kołnierz zwykle nosi się przez krótki czas, zgodnie z zaleceniem lekarza – zbyt długie stosowanie może osłabiać mięśnie szyi. W łagodzeniu dolegliwości bólowych pomocne mogą być również plastry przeciwbólowe rozgrzewające, chłodzące i termofory oraz kompresy żelowe, chłodzące, do stosowania na ciepło i zimno.

Sztywne ortezy szyjne typu Philadelphia

Sztywne kołnierze, takie jak kołnierz typu Philadelphia, zapewniają znacznie wyższy poziom unieruchomienia niż modele miękkie. Składają się z dwóch wyprofilowanych części – przedniej i tylnej – które po połączeniu mocno ograniczają ruchomość głowy we wszystkich płaszczyznach. Stosuje się je w leczeniu poważniejszych urazów kręgosłupa szyjnego, np. po wypadkach komunikacyjnych (uraz typu „smagnięcie biczem”), przy złamaniach i zwichnięciach kręgów, w ciężkich stanach zapalnych i zwyrodnieniowych oraz po operacjach. Sztywną ortezę zakłada się na zlecenie lekarza, a przy podejrzeniu urazu kręgosłupa po wypadku nie należy poruszać poszkodowanego, tylko wezwać pomoc pod numerem 112.

Przy innych dolegliwościach kręgosłupa i stawów zastosowanie mają też stabilizatory i opaski oraz pasy poporodowe, pasy i gorsety ortopedyczne.

Dobór rozmiaru i pielęgnacja kołnierza

Aby kołnierz spełniał swoją funkcję, musi być dobrze dopasowany – niewłaściwy rozmiar może nie pomóc, a nawet nasilić dolegliwości. Liczą się dwa wymiary. Obwód szyi można zwykle dopasować dzięki regulowanemu zapięciu na rzep. Wysokość, czyli odległość od brody do obojczyka, jest najważniejszym parametrem – kołnierz powinien podpierać żuchwę bez nadmiernego ucisku i bez odchylania głowy do tyłu. Przed zakupem dokładnie zmierz szyję, a w razie wątpliwości skonsultuj się ze specjalistą. Przy bólach szyi warto zadbać też o prawidłową pozycję podczas snu – pomogą w tym poduszki i materace ortopedyczne.

Regularne czyszczenie kołnierza zapobiega podrażnieniom skóry. Miękkie modele z pianki i bawełny można zwykle prać ręcznie w niskiej temperaturze z użyciem łagodnego detergentu. Po praniu delikatnie odciśnij nadmiar wody i pozostaw kołnierz do wyschnięcia w pozycji poziomej, z dala od źródeł ciepła. Zawsze stosuj się do instrukcji producenta.