Strefa okazji
Nowości
Krótkie daty
Kleszczowe zapalenie mózgu w Polsce
Z badania „Kleszczowe zapalenie mózgu. Wiedza, praktyki i profilaktyka wśród Polek i Polaków” wynika, że Polacy obawiają się kleszczy i chorób przez nie przenoszonych, ale ich wiedza jest wybiórcza, a mitów na temat zagrożenia nie brakuje. Co więcej zaledwie 10,2% respondentów jest zaszczepionych przeciwko KZM.
- Wirus, który uderza w mózg
- Przed zakażeniem wirusem KZM może chronić szczepienie
- KZM wśród chorób, przeciw którym zaszczepisz się w aptece
- Szczepienia można wykonywać przez cały rok
Dlaczego Polacy bagatelizują KZM? Z raportu jasno wynika, że strach przed kleszczami nie przekłada się na działania profilaktyczne. Polacy obawiają się boreliozy, ale nie szczepią się przeciw KZM, mimo faktu, że to choroba o cięższym przebiegu.
Zidentyfikowano kluczowe czynniki zwiększające ryzyko zachorowania na KZM. Zamieszkiwanie na terenach wiejskich, posiadanie psa jako zwierzęcia domowego, częste spacery oraz prowadzenie prac ogrodowych istotnie zwiększają szansę na kontakt z kleszczem i potencjalne zakażenie. Liczba zachorowań na KZM wzrasta. W 2024 roku odnotowano w Polsce 805 przypadków, a w 2025 roku odnotowano aż 935 przypadków zakażenia wirusem KZM w naszym kraju.
Wirus, który uderza w mózg
Przebieg KZM to klasyczny dwufazowy proces, który rozpoczyna się od objawów przypominających grypę. Jednak to drugi etap choroby niesie zagrożenie. Jeśli organizm okaże się słabszy i wirus dostanie się do układu nerwowego, następuje chwilowa poprawa. Po tym następuje nawrót dolegliwości z większą intensywnością: do bólu głowy i gorączki dochodzą objawy neurologiczne. Na neurologiczne postaci zakażenia jest narażony każdy, choć dzieci oraz osoby po 65. roku życia, które mają obniżoną odporność mogą być dużo łatwiejszym celem.
Przed zakażeniem wirusem KZM może chronić szczepienie
Kleszczowe zapalenie mózgu to poważne zagrożenie dla zdrowia, dlatego rokrocznie wydawane są apele m.in. Głównego Inspektora Sanitarnego do mieszkańców Polski o podjęcie odpowiednich środków ostrożności oraz zwiększenie świadomości na temat tej choroby. Zaleca się stosowanie środków odstraszających kleszcze, noszenie odzieży ochronnej podczas spacerów w lesie oraz regularne kontrolowanie ciała. Rekomendowane są także szczepienia ochronne, które skutecznie mogą ochronić przed zachorowaniem na KZM. Programy Szczepień Ochronnych obejmują szczepienia przeciwko KZM zarówno dla dzieci już od 1. roku życia, jak i dorosłych.
KZM wśród chorób, przeciw którym zaszczepisz się w aptece
Szczepienie jest uznawaną metodą profilaktyki kleszczowego zapalenia mózgu. W 2025 roku farmaceuci zyskali uprawnienia – mogą m.in. przeprowadzać szczepienia ochronne u dorosłych bezpośrednio w aptekach. To znacznie upraszcza proces i zwiększa dostępność profilaktyki, m.in. także w obszarze KZM. Osoby chcące się zaszczepić mogą udać się zatem do wybranej apteki, prowadzącej szczepienia i podczas jednej wizyty, otrzymać receptę, szczepionkę oraz przejść kwalifikację i podanie szczepienia.
Szczepienia można wykonywać przez cały rok
Szczepienia przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM) podaje się w kilku dawkach. Na początku stosuje się szczepienie podstawowe, które obejmuje trzy dawki. Dwie pierwsze dawki można podać w krótkim odstępie czasu, natomiast trzecia dawka jest podawana po kilku miesiącach. Aby utrzymać ochronę w kolejnych latach, stosuje się dawki przypominające. Pierwsza dawka przypominająca jest podawana po trzech latach od zakończenia szczepienia podstawowego, a kolejne zazwyczaj co pięć lat. U osób po 65. roku życia dawki przypominające zaleca się podawać częściej – co trzy lata.
*Materiał powstał w ramach kampanii edukacyjnej „Nie igraj z kleszczem. Zaszczep się”. Artykuł sponsorowany przez Pfizer Polska.
