Poziewnik szorstki — zapomniane, cenne ziele

Preparaty z zielem poziewnika szorstkiego mogą być używane u osób starszych jako preparat uzupełniający niedobór związków mineralnych.

Spis treści

Poziewnik szorstki – zastosowanie i wskazania

Poziewnik szorstki obecnie stosowany jest rzadko. Stosowany był jako substancja wspomagająca w takich schorzeniach jak: gruźlica, miażdżyca naczyń, zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, kamica moczanowa oraz inne choroby o podłożu metabolicznym. Stosowany może być jako substancja o działaniu moczopędnym oraz wykrztuśna, która łączona jest wtedy z innymi preparatami ziołowymi. Preparaty z zielem poziewnika szorstkiego mogą być używane u osób starszych jako preparat uzupełniający niedobór związków mineralnych. Jako środek do użytku zewnętrznego może być używany w przypadku oparzeń, ran oraz blizn po wykonanych zabiegach chirurgicznych.

Poziewnik szorstki – wygląd, pochodzenie, morfologia

Poziewnik szorstki (Galeopsis tetrahit L.) jest to roślina należąca do rodziny jasnowatych. Gatunek ten to jednoroczna roślina, która posiada właściwości lecznicze. Główne siedliska na jakich występuje to pola, tereny ruderalne, zarośla, lasy, zręby a także okolice dróg. Obszar występowania to Europa, Azja oraz Afryka. Gatunek ten występuje także w Polsce, praktycznie na całym jej obszarze. Roślina ta kwitnie między czerwcem, a październikiem. Wysokość jaką osiąga poziewnik szorstki to od 10 do nawet 100 cm. Łodyga poziewnika jest szorstko owłosiona, a w jej górnej części jest ogruczolona. Liście rośliny mają kształt jajowaty. Są ogonkowe oraz brzegi są karbowane. Kwiat poziewnika szorstkiego posiada barwę różową albo białą. Kwiaty są zebrane w charakterystyczne okółki oraz są dwuwargowe i grzbieciste. Korona kwiatu osiąga nawet długość do 2 cm. Kwiatostan podobnie jak łodyga jest ogruczolony. Owoc to czteroczęściowy schizokarp, który rozpada się w okresie dojrzałości na mniejsze eliptyczne, błyszczące, brązowe, lekko spłaszczone mericapsy. Łodygi rośliny służą jako surowiec z którego produkuje się sznury. Z nasion poziewnika szorstkiego pozyskuje się olej, który służy do polerowania skór. W uprawach rolnych zaliczany jest do chwastów. 

Poziewnik szorstki – działanie, właściwości, skład

Poziewnik szorstki zawiera liczne substancje aktywne, które odpowiadają za jego działanie terapeutyczne. Surowcem farmaceutycznym odpowiedzialnym za właściwości lecznicze jest ziele poziewnika szorstkiego. Substancje zawarte w surowcu to między innymi garbniki, które stanowią nawet 6% zawartości, olejek eteryczny 0,05%, alkaloid stachydryna, flawonoidy, goryczka oraz saponina. Ponadto zawiera kwasy organiczne takie jak kwas salicylowy oraz kawowy, a także irydoidy saponinowe, z których najważniejszy to galirydozyd. Ziele poziewnika zawiera krzemionkę która jest rozpuszczalna w wodzie, stanowi ona 0,25% zawartości substancji czynnych. Taka zawartość substancji czynnych powoduje, że roślina ma właściwości lecznicze. Zawartość rozpuszczalnej krzemionki wpływa pozytywnie na organizm ogólnoustrojowo. Dłuższe przyjmowanie wyciągu z ziela poziewnika szorstkiego wpływa pozytywnie na równowagę kwasowo-zasadową ponieważ niweluje zakwaszenie tkanek, co korzystnie wpływa zmniejszenie rozwoju bakterii odpowiedzialnych za gruźlicę. Stąd stosowanie poziewnika w trakcie tej choroby jest bardzo pomocne. Wyciąg z ziela ma właściwości wykrztuśne, które w początkowej fazie zwiększa ilość wydzieliny, natomiast potem ją zmniejsza. Zawartość garbników wpływa na regulację fermentacji w jelitach oraz wiąże toksyny bakteryjne. Flawonoidy odpowiadają za słabe działanie moczopędne, natomiast goryczka podbudza w niewielkim stopniu wydzielanie, przede wszystkim, soku żołądkowego. Poziewnik szorstki ma także właściwości hipotensyjne.

Poziewnik szorstki – stosowanie i dawkowanie

Ziele poziewnika szorstkiego stosowane jest głównie doustnie w postaci odwaru lub naparu. W medycynie ludowej stosowany był u kobiet by zmniejszyć upławy. Przygotowanie naparu polega na dodaniu do szklanki dwóch łyżeczek suszonego ziela i zalaniu tego połową szklanki wrzącej wody. Następnie należy zalany surowiec przykryć na 5-10 minut i po tym czasie przecedzić. Tak przygotowany napar pijemy od jednej do półtora filiżanki dziennie. Odwar przygotowujemy trochę inaczej niż napar. Polega to na dodaniu do naczynia 2 łyżek ziela oraz 2 szklanek wody. Następnie zostawiamy na noc i rano gotujemy pod przykryciem przez około 10 minut. Przecedzamy i gotowy odwar można stosować jako preparat przeciwzapalny i środek poprawiający metabolizm. Stosujemy od 1/2 do 2/8 szklanki odwaru stosowanego od 2 do 3 razy dziennie po około godzinie po jedzeniu. Odwary z dodatkiem innych substancji stosowane były kiedyś jako dodatek do leczenia takich schorzeń jak gruźlica, miażdżyca, kamica moczowa oraz inne choroby metaboliczne.

Poziewnik szorstki – interakcje z lekami i ziołami

Obecnie poziewnik szorstki jest rzadko stosowany jako roślina lecznicza, w związku z tym nie są znane interakcje między lekami oraz innymi ziołami stosowanymi w farmakoterapii.

Poziewnik szorstki – skutki uboczne, przedawkowanie

Brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa oraz ryzyka wystąpienia działań nieporządnych podczas stosowania preparatów z poziewnikiem szorstkim. Mimo to nie zalecane jest przekraczanie określonych dawek ziela poziewnika szorstkiego, dlatego że zbyt duże ilości surowca farmaceutycznego może doprowadzić do biegunek oraz wymiotów. Niektóre źródła określają roślinę jako trująca w związku z tym należy zachować ostrożność podczas stosowania preparatów z tą rośliną. Nie zaleca się stosowania poziewnika szorstkiego u dzieci, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. 

Działanie

  • moczopędne (diuretyczne) (zwiększa objętość wydalanego moczu)
  • przeciwnadciśnieniowe (hipotensyjne)
  • ściągające
  • wykrztuśne

Postacie i formy

  • napar
  • odwar

Substancje aktywne

  • flawonoidy
  • olejki eteryczne
  • garbniki
  • saponiny
  • glikozydy irydoidowe
  • krzemionka
  • galirydozyd

Surowiec

  • ziele
Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij