Odżywianie w chorobie wspiera organizm w okresie leczenia i rekonwalescencji, a żywność specjalnego przeznaczenia medycznego pomaga pokryć zwiększone zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze. Podczas choroby, leczenia onkologicznego czy po operacji pacjenci często mają słabszy apetyt, trudności z gryzieniem lub połykaniem, co zwiększa ryzyko niedożywienia. Skoncentrowane preparaty odżywcze dostarczają w niewielkiej objętości potrzebnych składników. Żywność specjalnego przeznaczenia medycznego należy stosować pod nadzorem lekarza.
Stan odżywienia ma bezpośredni wpływ na przebieg leczenia. Niedożywienie osłabia odporność, spowalnia gojenie się ran i zwiększa ryzyko powikłań. Białko jest niezbędne do odbudowy tkanek i prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, energia pomaga zachować siły i ograniczać utratę masy mięśniowej, a witaminy i składniki mineralne biorą udział w procesach metabolicznych. Odpowiednio dobrane preparaty pomagają przerwać błędne koło utraty masy ciała i osłabienia.
Wysokoenergetyczne i wysokobiałkowe płyny odżywcze
Osobom, które nie są w stanie zjeść wystarczająco dużo tradycyjnych posiłków, pomagają gotowe do picia płyny odżywcze, nazywane potocznie „nutridrinkami”. To zbilansowane preparaty, które w małej objętości, zwykle 125–200 ml, dostarczają dużo energii i białka. Mają płynną, łatwą do spożycia formę i różne smaki – słodkie, neutralne lub wytrawne – co pomaga uniknąć monotonii. Najczęściej uzupełniają dietę, a w niektórych sytuacjach, wyłącznie na zalecenie lekarza, mogą ją całkowicie zastąpić. Preparaty najlepiej pić powoli, małymi łykami.
Dla najmłodszych przeznaczone jest żywienie medyczne dzieci, a osobom z cukrzycą lekarz może zalecić preparaty dostosowane do kontroli glikemii – wraz z innymi produktami dla diabetyków.
Żywienie w chorobie nowotworowej i po zabiegach chirurgicznych
Pacjenci onkologiczni i po operacjach są szczególnie narażeni na niedożywienie. Chemioterapia i radioterapia często powodują utratę apetytu, nudności i zmiany w odczuwaniu smaku, a po zabiegu organizm potrzebuje więcej białka i energii do gojenia ran. Preparaty odżywcze, często wysokobiałkowe, mogą pomagać utrzymać masę ciała i siłę mięśniową, poprawiać tolerancję leczenia i wspierać szybszy powrót do sprawności. Przy trudno gojących się ranach i odleżynach wsparcie żywieniowe uzupełnia miejscowe leczenie, w którym stosuje się m.in. opatrunki specjalistyczne.
Pacjenci przyjmujący wiele leków mogą ułatwić sobie ich systematyczne stosowanie dzięki produktom, takim jak pojemniki na leki, organizery, kasetki. Niezamierzona utrata masy ciała zawsze wymaga konsultacji z lekarzem.
Problemy z połykaniem – preparaty zagęszczające i diety o gładkiej konsystencji
Dysfagia, czyli trudności w połykaniu, może prowadzić do zachłyśnięcia i niedożywienia. Często dotyczy osób po udarze, z chorobami neurologicznymi i seniorów. Preparaty zagęszczające w proszku dodaje się do wody, herbaty czy zupy, nadając im gęstszą konsystencję – nektaru, miodu lub budyniu – co ułatwia bezpieczne picie. Gotowe diety o gładkiej konsystencji to zbilansowane posiłki w formie kremu lub musu, które nie wymagają gryzienia. Odpowiednią konsystencję pokarmów warto ustalić z lekarzem lub logopedą, aby odżywianie było bezpieczne i komfortowe.