Cynk to jeden z najważniejszych mikroelementów w organizmie. Choć w ciele dorosłego człowieka jest go zaledwie około 2 gramów, występuje we wszystkich tkankach i uczestniczy w pracy kilkuset enzymów. Organizm nie potrafi go magazynować w większych ilościach, dlatego cynk musi być regularnie dostarczany z dietą. Gdy jadłospis tego nie zapewnia lub zapotrzebowanie rośnie, uzupełnieniem mogą być preparaty z cynkiem, obok innych minerałów ważnych dla zdrowia.
Cynk – na co pomaga?
Cynk pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego i ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym. Przyczynia się też do utrzymania zdrowej skóry, włosów i paznokci, dlatego tak często sięga się po cynk na włosy i cerę. Ponadto cynk pomaga w utrzymaniu zdrowych kości i prawidłowego widzenia, a u mężczyzn przyczynia się do utrzymania prawidłowego poziomu testosteronu oraz prawidłowej płodności.
Jaki cynk najlepszy? Formy cynku w suplementach
Przyswajalność cynku zależy w dużej mierze od jego formy chemicznej:
- cynk organiczny, czyli połączenia cynku ze związkami organicznymi, np. glukonian cynku i cytrynian cynku, jest dobrze przyswajalny;
- cynk chelatowany, np. diglicynian cynku, w którym cynk jest związany z aminokwasami, uchodzi za jedną z lepiej przyswajalnych i łagodniejszych dla żołądka form;
- tlenek cynku to forma nieorganiczna, przyswajana słabiej niż połączenia organiczne.
Oprócz formy chemicznej warto zwrócić uwagę na zawartość cynku w porcji i na skład preparatu. Cynk często łączy się z innymi składnikami. Jednym z popularnych połączeń jest cynk i selen, które razem wspierają odporność oraz kondycję włosów i paznokci, a cynk jest też stałym składnikiem wielu kompleksów witamin i minerałów.
Cynk w tabletkach, kapsułkach i innych formach
Najczęściej wybierany jest cynk w tabletkach i kapsułkach. Osobom, które mają trudność z połykaniem, łatwiej przyjąć pastylki do ssania, proszek rozpuszczany w wodzie lub cynk w płynie. Cynk dla dzieci ma zwykle postać syropu, żelków lub tabletek do żucia, a przed podaniem warto sprawdzić, od jakiego wieku można stosować dany produkt.
Jak przyjmować cynk?
Cynk najlepiej wchłania się na czczo, np. godzinę przed posiłkiem. Jeśli powoduje dyskomfort żołądkowy, można przyjmować go podczas jedzenia. Wchłanianie cynku ogranicza jednoczesne przyjmowanie dużych dawek żelaza i wapnia, a także magnezu, dlatego między suplementami warto zachować kilkugodzinny odstęp. Niekorzystnie działają też fityniany obecne w pełnych ziarnach i strączkach, nadmiar błonnika oraz alkohol.
Cynk – w czym jest?
Najbogatszym źródłem cynku są ostrygi i owoce morza. Dużo cynku zawierają też czerwone mięso, podroby, sery żółte, jaja, pestki dyni, nasiona, orzechy oraz produkty pełnoziarniste i strączkowe. Cynk z produktów zwierzęcych jest lepiej przyswajalny niż z roślinnych, dlatego osoby na diecie wegańskiej i wegetariańskiej są bardziej narażone na jego niedobór.
Niedobór cynku – objawy
Niedobór cynku może objawiać się osłabieniem włosów i paznokci, problemami skórnymi, wolniejszym gojeniem się ran, częstszymi infekcjami, zaburzeniami smaku oraz pogorszeniem widzenia o zmierzchu. U dzieci może prowadzić do zaburzeń wzrostu. Szczególnie narażone są osoby starsze, weganie i wegetarianie, osoby z chorobami przewodu pokarmowego oraz osoby intensywnie trenujące, które tracą cynk z potem i często sięgają po witaminy i minerały dla sportowców. Poziom cynku można sprawdzić w badaniu krwi.
Bezpieczeństwo suplementacji cynku
Nadmiar cynku również jest niekorzystny. Zbyt duże dawki mogą powodować nudności, bóle brzucha, biegunkę, ból głowy i metaliczny posmak w ustach, a długotrwała suplementacja wysokimi dawkami może prowadzić do niedoboru miedzi i niedokrwistości. Nie przekraczaj zalecanej porcji i nie łącz kilku preparatów zawierających cynk. Osoby z chorobami przewlekłymi lub przyjmujące leki na stałe powinny skonsultować suplementację z lekarzem lub farmaceutą.


