Cewniki, worki na mocz

Cewniki i worki na mocz to specjalistyczne wyroby medyczne, które umożliwiają bezpieczne i higieniczne odprowadzanie moczu, gdy jego naturalne oddawanie jest niemożliwe lub utrudnione. Stosuje się je w szpitalu i w opiece domowej. Odpowiednio dobrany, sterylny sprzęt zwiększa komfort i pomaga ograniczać ryzyko infekcji dróg moczowych. Rodzaj cewnika ustala lekarz, a zakłada go przeszkolony personel lub pacjent po instruktażu.

Rodzaje cewników – Foley, Nelaton, Tiemann i cewniki zewnętrzne

Wybór cewnika zależy od stanu pacjenta i przewidywanego czasu cewnikowania. Cewnik Foleya to najpopularniejszy typ cewnika utrzymywanego w pęcherzu dłużej. Ma balonik, który po wypełnieniu zapobiega wysunięciu się cewnika, i służy do ciągłego odprowadzania moczu. Cewnik Nelatona to prosty, miękki cewnik bez balonu, stosowany do jednorazowego opróżnienia pęcherza, pobrania próbki moczu lub cewnikowania przerywanego. Cewnik Tiemanna ma zakrzywioną, stożkowatą końcówkę, która ułatwia wprowadzenie u pacjentów ze zwężeniem cewki moczowej, np. przy przeroście prostaty.

Osobom, które wykonują samocewnikowanie kilka razy dziennie, wygodę zapewniają cewniki hydrofilowe – po aktywacji wodą stają się bardzo śliskie – oraz cewniki pokryte żelem, gotowe do użycia od razu po otwarciu. Ograniczają one tarcie i ryzyko podrażnienia cewki moczowej. Mniej inwazyjną alternatywą dla mężczyzn z nietrzymaniem moczu, u których nie występuje jego zaleganie, jest cewnik zewnętrzny. Ma postać osłonki zakładanej na prącie i połączonej z workiem, dzięki czemu nie trzeba wprowadzać cewnika do pęcherza. Inne rozwiązania przy inkontynencji to produkty na nietrzymanie moczu, w tym pieluchomajtki, pieluchy dla dorosłych, a także tabletki na nietrzymanie moczu.

Worki do zbiórki moczu – pojemności i modele na nogę

Worki na mocz to sterylne zbiorniki, do których spływa mocz z cewnika. Worki o dużej pojemności, zwykle około 2 litrów, stosuje się w nocy lub u pacjentów leżących – mają wieszak, który pozwala zawiesić je przy łóżku. Worki mocowane na nodze mają mniejszą pojemność, najczęściej 500–750 ml, oraz paski mocujące. Można je dyskretnie nosić pod ubraniem, co ułatwia aktywne funkcjonowanie.

Większość worków ma zawór antyrefluksowy, który zapobiega cofaniu się moczu i pomaga ograniczać ryzyko infekcji. Worek należy utrzymywać poniżej poziomu pęcherza i regularnie opróżniać, zanim całkowicie się wypełni.

Akcesoria i bezpieczne stosowanie cewników

Żele znieczulające z lidokainą działają znieczulająco i poślizgowo, dzięki czemu zmniejszają dyskomfort podczas cewnikowania. Zatyczki do cewników pozwalają czasowo zamknąć odpływ, np. podczas prysznica, a elastyczne paski i plastry pomagają stabilnie i dyskretnie zamocować sprzęt. Przy wymianie worka przydadzą się rękawiczki jednorazowe. Inne przybory obejmują akcesoria medyczne.

Podstawą bezpieczeństwa jest staranna higiena rąk i okolic cewki moczowej oraz odpowiednie nawodnienie. Gorączka, dreszcze, ból w podbrzuszu lub okolicy lędźwiowej, mętny mocz albo krew w moczu mogą świadczyć o zakażeniu i wymagają kontaktu z lekarzem. W łagodnych dolegliwościach dróg moczowych pomocne bywają leki na zapalenie pęcherza i infekcje dróg moczowych, jednak u osób z cewnikiem sposób leczenia powinien ustalić lekarz.