Objawy cukrzycy - poznaj nietypowe symptomy i pierwsze oznaki choroby

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, która charakteryzuje się podwyższonym poziomem glukozy w krwi (nazywamy ją hiperglikemią). Wynika to z defektu produkcji lub działania insuliny, która wydzielana jest przez komórki beta wysp trzustkowych. Cukrzyca jest chorobą coraz częściej występującą wśród pacjentów, na co wpływ mają powszechnie dziś panujące nadwaga i otyłość. Jak rozpoznać pierwsze objawy tej choroby?

Pierwsze objawy cukrzycy typu pierwszego

Objawy cukrzycy są w dużej mierze uzależnione od rodzaju tej choroby. Zdecydowanie bardziej charakterystyczne objawy daje cukrzyca typu pierwszego: pierwszym z nich bywa wzmożone pragnienie, czyli polidypsja. Zdarza się, że pacjenci, u których zaczyna się rozwijać cukrzyca typu pierwszego, piją po kilka litrów wody dziennie, a i tak wciąż odczuwają duże pragnienie. Innym objawem rozpoczynającej się cukrzycy jest wielomocz, czyli poliuria. Pacjent oddaje bardzo duże ilości moczu, często również w godzinach nocnych (mówi się wtedy o nykturii).

Ponadto, zwłaszcza w przypadku dzieci, charakterystycznym symptomem rozwijającej się cukrzycy typu pierwszego może być utrata masy ciała. Pacjenci tracą duże ilości kilogramów w bardzo krótkim czasie.

Wśród pierwszych objawów cukrzycy spotyka się także nasiloną senność i znaczne osłabienie, będące efektem odwodnienia.

Typowa jest również skłonność do ropnych zakażeń skory – można wtedy mówić o skórnych objawach cukrzycy. Poza samym występowaniem zakażeń warto wiedzieć też, że wszelkiego rodzaju rany na skórze – nawet te niewielkie – u pacjentów z cukrzycą goją się bardzo długo, a często procesowi gojenia towarzyszą nawracające infekcje.  Dodatkowo nierzadko zdarza się też, że skóra pacjentów z rozpoczynającą się cukrzycą jest zdecydowanie mniej elastyczna; podobnie błony śluzowe mogą być podsychające lub wręcz wysuszone, co będzie świadczyło o odwodnieniu.

Pacjenci, u których rozwija się cukrzyca typu pierwszego, często cierpią również z powodu nawracających zakażeń układu moczowo-płciowego.

Cukrzyca typu drugiego – predyspozycje i objawy

W przypadku cukrzycy typu drugiego wymienione powyżej objawy mogą być nieobecne, a cukrzyca zostanie wykryta przypadkowo – w czasie wykonywania okresowych badań kontrolnych.

Należy pamiętać, że pacjenci z rozpoznaną cukrzycą typu drugiego to zazwyczaj osoby z nadwagą lub otyłe. Zbyt duża masa ciała jest bowiem czynnikiem mocno predysponującym do rozwoju tej choroby.

Ponadto u chorych z cukrzyca typu drugiego, a zwłaszcza u tych, którzy nie podejmują leczenia lub też są leczeni w sposób nieprawidłowy, bardzo często dochodzi do rozwoju rożnego rodzaju powikłań – przede wszystkim sercowo-naczyniowych, będących główną przyczyną zgonów w tej grupie pacjentów. Co więcej, u chorych z cukrzyca typu drugiego – zwykle na skutek występującej równocześnie otyłości – częste są nadciśnienie tętnicze oraz hiperlipidemia (podwyższony poziom cholesterolu). 

Jak zdiagnozować cukrzycę?

W przypadku rozwijającej się cukrzycy typu pierwszego zwykle nie ma problemów z postawieniem właściwej diagnozy – wpływają na to charakterystyczne pierwsze objawy choroby, zwykle mocno nasilone. Kiedy zatem pacjent z rozwijającą się cukrzycą typu pierwszego zgłasza się do swojego lekarza POZ i zaczyna mówić o dokuczających mu dolegliwościach (nadmiernym pragnieniu, szybkiej utracie masy ciała itp.), lekarz od razu zaczyna podejrzewać cukrzycę typu pierwszego. W związku z tym już w czasie wizyty w poradni sprawdza się u pacjenta glikemię (poziom cukru we krwi) za pomocą glukometru.

Zwykle w takiej sytuacji poziom glukozy w krwi pacjenta jest bardzo wysoki, więc podejrzenia lekarza niestety się potwierdzają. Ponieważ glikemia w przypadku rozwijającej się cukrzycy typu pierwszego bywa naprawdę znaczna, pacjent kierowany jest od razu na oddział diabetologiczny do szpitala. W warunkach szpitalnych lekarze na oddziale zajmują sią unormowaniem poziomu glukozy w krwi nowego pacjenta, jak również uczą go, w jaki sposób podawać samodzielnie insulinę w domu.

W przypadku cukrzycy typu drugiego rozpoznanie i postawienie właściwej diagnozy jest trudniejsze, zazwyczaj nie są bowiem obecne żadne charakterystyczne objawy. Dlatego też rozpoznanie cukrzycy typu drugiego stawia się często zupełnie przypadkowo, w czasie wykonywania kontrolnych badan okresowych. Wtedy właśnie okazuje się, że pacjent ma podwyższony poziom glukozy w krwi. Poza wykonaniem pojedynczego pomiaru glikemii, aby ostatecznie potwierdzić diagnozę, pacjent kierowany jest często również na oznaczenie poziomu hemoglobiny glikowanej lub na wykonanie testu OGTT.

Czym jest test OGTT i jak należy się do niego przygotować?

Test OGTT to inaczej test doustnego obciążenia glukozą. Na badanie należy udać się na czczo, musi upłynąć zatem minimum 8 godzin od ostatniego posiłku. 

Test doustnego obciążenia glukozą polega na pobraniu przez pielęgniarkę w poradni POZ krwi z żyły pacjenta i oznaczeniu poziomu glukozy, a następnie na wypiciu 75 g glukozy rozpuszczonej w 300 ml wody. Po upływie 120 minut ponownie pobiera się krew celem oznaczenia glikemii. Wynik testu jest prawidłowy, jeśli poziom cukru po upływie 120 minut wynosi mniej niż 140 mg/dl. Jeśli wynik po dwóch godzinach wynosi pomiędzy 140 a 199 mg/dl, rozpoznaje się nietolerancję węglowodanów, czyli stan zagrożenia cukrzycą. Cukrzycę natomiast rozpoznaje się, kiedy w 120. minucie badania poziom glukozy jest równy lub wyższy 200 mg/dl.


Podziel się: