Czym są humektanty w kosmetykach? Kiedy je stosować? Jak je domykać?

1. Co to są humektanty? Właściwości
2. Humektanty – przykłady substancji. Czego szukać w kosmetykach?
3. Na co działają humektanty?
4. Jak stosować humektanty na włosy – czyli co to jest równowaga PEH?
5. Humektanty – dla jakich włosów?
6. Humektanty na skórę – z czym łączyć? Jak aplikować?
7. Jak domknąć humektanty?
8. Czym domknąć humektanty?

Co to są humektanty? Właściwości

Mówiąc najprościej, humektanty to substancje, które przyciągają i zatrzymują wilgoć. Są powszechnie stosowane w kosmetykach – w produktach do pielęgnacji włosów i skóry – oraz w żywności czy suplementach diety w celu utrzymania odpowiedniego poziomu nawilżenia. Czasami nazywa się je „nawilżaczami”. Dobrze rozpuszczają się w wodzie.

Główne cechy humektantów:

1. Przyciąganie wody: Humektanty mają zdolność do wiązania cząsteczek wody (mają właściwości higroskopijne), co pomaga utrzymać odpowiednią wilgotność. Stosowane na skórę pochłaniają wilgoć z powietrza lub z głębszych warstw naskórka i zatrzymują ją w górnych warstwach skóry.
2. Poprawa tekstury: Dzięki właściwościom nawilżającym humektanty mogą poprawić wygląd i teksturę włosów oraz napięcie i jędrność skóry. Ponadto niwelują suchość, wiążą wodę wzdłuż łodygi włosa i zatrzymują ją tam.
3. Bezpieczeństwo i biokompatybilność: Wiele humektantów jest dobrze tolerowanych przez skórę, co czyni je odpowiednimi nawet dla osób z wrażliwą cerą.

Humektanty – przykłady substancji. Czego szukać w kosmetykach?

Lista humektantów często wykorzystywanych w kosmetykach:

1. Gliceryna (Glycerin)
2. Kwas hialuronowy (Sodium Hyaluronate)
3. Mocznik (Urea)
4. Aloes (Aloe Barbadensis Leaf Juice)
5. Miód (Honey)
6. Pantenol (prowitamina B5) (Panthenol)
7. Sorbitol (Sorbitol)
8. Glukoza (Glucose)
9. Fruktoza (Fructose)
10. Kwas mlekowy (Lactic Acid)
11. Hydrolizowane proteiny (Hydrolyzed Wheat Protein, Hydrolyzed Milk Protein)
12. Sukraloza (Sucralose)
13. Trehaloza (Trehalose)
14. Arginina (Arginine)
15. Witamina E (Tocopherol)
16. Syrop z agawy (Agave Syrup)
17. Ekstrakt z alg (Algae Extract)
18. Betaina (Betaine).

Na co działają humektanty?

Humektanty działają na nawilżenie i utrzymanie wilgoci w różnych częściach ciała.

Skóra
Humektanty wiążą wodę i zatrzymują ją w naskórku, co zapobiega odwodnieniu skóry. Wpływają na:

• Nawilżenie: Poprawiają poziom nawilżenia skóry poprzez przyciąganie wilgoci z otoczenia lub głębszych warstw skóry. Dzięki temu skóra staje się miękka, elastyczna i mniej podatna na przesuszenie.
• Poprawę bariery ochronnej: Wzmacniają barierę ochronną skóry, ponieważ zapobiegają nadmiernej utracie wody, co pomaga w ochronie przed czynnikami zewnętrznymi.
• Wygładzenie: Zmiękczają skórę, co może tymczasowo wygładzić drobne linie i zmarszczki, a tym samym poprawić wygląd skóry.
• Łagodzenie podrażnień: Humektanty, takie jak aloes czy pantenol, mogą mieć działanie kojące, zmniejszać podrażnienia i zaczerwienienia.

Włosy
Humektanty mają również duży wpływ na kondycję włosów, zwłaszcza jeśli te są suche, zniszczone lub puszące się. Ich działanie obejmuje:

• Nawilżenie włosów: Humektanty przyciągają wilgoć do włosów, co sprawia, że stają się one bardziej nawilżone, miękkie i mniej łamliwe.
• Poprawę elastyczności: Dzięki nawilżeniu włosy są bardziej elastyczne, co zapobiega ich łamaniu. W odpowiednich warunkach humektanty pomagają wygładzić włosy i zminimalizować puszenie, szczególnie w wilgotnym środowisku.
• Zwiększenie objętości: Włosy nawilżone humektantami mogą wyglądać na grubsze, „pełniejsze” i bardziej zdrowe.

Paznokcie i skórki
Humektanty nawilżają także paznokcie i skórki wokół nich, co zapobiega przesuszaniu, łamliwości paznokci oraz zadzieraniu się skórek.

Błony śluzowe
W produktach do pielęgnacji ust, takich jak balsamy czy pomadki, humektanty pomagają nawilżyć czerwień wargową, dzięki czemu zapobiegają popękanym i suchym ustom.

Przeznaskórkowa utrata wody (TEWL)
Humektanty zapobiegają również przeznaskórkowej utracie wody. Nawilżają górne warstwy skóry i redukują odparowywanie wody z naskórka, co jest kluczowe dla utrzymania zdrowej bariery hydrolipidowej skóry.

Odbudowa i regeneracja skóry
Wspomagają procesy naprawcze skóry, szczególnie w przypadku skóry suchej, podrażnionej lub uszkodzonej. Produkty z humektantami, takimi jak mocznik czy pantenol, pomagają łagodzić podrażnienia, zmniejszać szorstkość oraz wspierać regenerację naskórka.

Zastosowania medyczne
W farmakologii humektanty stosowane są w kremach i maściach do leczenia schorzeń, takich jak egzema, łuszczyca czy atopowe zapalenie skóry, w których kluczowe jest utrzymanie wilgoci w skórze.

Przedłużenie trwałości kosmetyków
W kosmetykach humektanty często pełnią także funkcję stabilizującą – pomagają utrzymać odpowiednią wilgotność produktu i przedłużają jego trwałość.

Jak stosować humektanty na włosy – czyli co to jest równowaga PEH?

Humektanty powinny być stosowane w połączeniu z emolientami, które pomagają „zamknąć” wilgoć we włosach. To „domknięcie” humektantów profesjonalnie nazywane jest okluzją. Zbyt częste stosowanie humektantów bez emolientów może prowadzić do nadmiernego puszenia się włosów, ponieważ wilgoć może być pobierana z otoczenia, ale nie zatrzymywana we włosach. Doprowadza to do uzyskania efektu odwrotnego od tego, na jaki liczymy, czyli do przesuszenia włosów. Emolienty to m.in. oleje roślinne – kokosowy, lniany, arganowy, jojoba, murumuru, z pestek owoców, z czarnuszki czy oliwa z oliwek.

Dodatkowo uwagę należy poświęcić innym składnikom pielęgnacyjnym, czyli proteinom. Zadaniem tych białek jest uzupełnienie wszelkich ubytków powstających we włosach na skutek czynników zewnętrznych. Innymi słowy są to substancje regenerujące i odżywiające włosy. Do protein zalicza się kolagen, jedwab, proteiny zbóż (np. owies), proteiny mleka czy żelatyna.

Wszystkie powyższe składniki, czyli proteiny, emolienty i humektanty, stosowane w odpowiednich ilościach/proporcjach pozwalają uzyskać tzw. równowagę PEH (proteiny, humektanty, emolienty). To, w jakich proporcjach należy stosować te składniki, nie jest sztywno określone. Zależy to od aktualnej kondycji czy porowatości włosów. Dzięki dobraniu odpowiednich metod pielęgnacji można uzyskać piękne, lśniące, elastyczne i błyszczące włosy.

Humektanty – dla jakich włosów?

Najczęściej z humektantów korzystają osoby z włosami cienkimi i lśniącymi, czyli niskoporowatymi, które źle reagują na przeciążanie ich emolientami czy przeproteinowanie. Mniej humektantów z reguły potrzebują posiadaczki włosów suchych, puszących się i łamliwych, a także kręconych i falowanych.

Jak stosować humektanty na włosy?
Humektanty można stosować w różny sposób.

1. Jako podkład dla olejowania włosów – na włosy nałóż np. żel aloesowy lub hydrolat, a potem zaaplikuj na nie odpowiedni dla porowatości olej (omijając skórę głowy).
2. Pamiętaj o pogodzie – najlepiej stosować humektanty, gdy wilgotność powietrza jest umiarkowana (40-60%). Wysoka wilgotność (powyżej 70%) może sprawić, że włosy zaczną się puszyć, a zbyt niska (poniżej 30%) spowoduje, że humektanty będą pobierać wilgoć z włosów (nie mogą z otoczenia), co może je przesuszać.
3. Unikaj nadmiernego stosowania – nawet jeśli twoje włosy są bardzo suche, unikaj codziennego stosowania produktów z dużą ilością humektantów, ponieważ może to prowadzić do nadmiernej absorpcji wilgoci z otoczenia, co spowoduje puszenie się włosów.

Humektanty na skórę – z czym łączyć? Jak aplikować?

Jak stosować humektanty na skórę?

Stosowanie humektantów na skórę może znacząco poprawić jej nawilżenie i elastyczność. Aby osiągnąć najlepsze rezultaty, warto przestrzegać kilku podstawowych zasad, które pomogą optymalnie wykorzystać działanie humektantów.

Oczyszczanie skóry
Zacznij od dokładnego oczyszczenia skóry, aby usunąć brud, sebum i resztki makijażu. Czysta skóra lepiej wchłania składniki aktywne. Możesz użyć delikatnego żelu lub olejku myjącego, który nie naruszy bariery lipidowej skóry.

Nakładanie na wilgotną skórę
Humektanty najlepiej działają, gdy są aplikowane na wilgotną skórę. Po umyciu twarzy nie osuszaj jej całkowicie, pozostaw ją lekko wilgotną – woda na powierzchni skóry pomoże humektantom skuteczniej wiązać wilgoć. Możesz także użyć toniku nawilżającego przed nałożeniem humektantu.

Wybór odpowiedniego produktu z humektantami
Humektanty można znaleźć w różnych produktach:

• Serum: Serum z kwasem hialuronowym, gliceryną, pantenolem czy aloesem jest lekkie i szybko wnika w skórę, dostarczając nawilżenia.
• Krem nawilżający: Wiele kremów zawiera humektanty, ale warto zwrócić uwagę na produkty, które mają je wysoko w składzie, aby zapewnić odpowiednie nawilżenie.
• Maseczki: Maseczki nawilżające, zwłaszcza te w płachcie, często są bogate w humektanty, co daje intensywne nawilżenie.

Kombinacja z emolientami
Po nałożeniu humektantów (np. serum z kwasem hialuronowym) warto „zamknąć” wilgoć w skórze, stosując produkt okluzyjny, np. emolienty, które stworzą warstwę ochronną na powierzchni skóry. To może być krem nawilżający z olejami, masłem shea lub innymi składnikami okluzyjnymi, które lubi Twoja skóra. Zapobiegnie to ucieczce wilgoci z naskórka i pozwoli skórze dłużej zachować nawilżenie.

Stosowanie w zależności od pory roku

• Zimą: Gdy powietrze jest suche, ogrzewanie dodatkowo odprowadza wilgoć z powietrza, dlatego humektanty mogą wyciągać wodę z głębszych warstw skóry, co prowadzi do przesuszenia. Dlatego w chłodniejszych miesiącach zawsze stosuj produkty okluzyjne po nałożeniu humektantów, aby zapobiec odwodnieniu skóry.
• Latem: W wilgotnym klimacie humektanty działają efektywniej, ponieważ mogą przyciągać wilgoć z otoczenia. Wtedy mogą być stosowane samodzielnie lub z lekkimi emolientami. Kiedy jest sucho, sytuacja jest taka sama, jak w przypadku stosowania humektantów zimą.

Mgiełki nawilżające w ciągu dnia
Jeśli czujesz, że twoja skóra w ciągu dnia staje się sucha, możesz sięgnąć po nawilżającą mgiełkę zawierającą humektanty takie jak aloes czy kwas hialuronowy. Spryskanie twarzy mgiełką przywróci nawilżenie i odświeży skórę.

Warstwowanie kosmetyków
Humektanty można wprowadzić do pielęgnacji poprzez warstwowanie kosmetyków. Mówi się wtedy o kanapce pielęgnacyjnej, a kosmetyki nakłada się na oczyszczoną skórę w następującej kolejności:

• tonik nawilżający z humektantami (np. aloesem, kwasem hialuronowym),
• serum z wysokim stężeniem humektantów,
• krem nawilżający z humektantami i emolientami,
• lub samodzielnie – krem nawilżający, na który zaaplikujemy olej na twarz.

Pamiętaj, aby zawsze kończyć pielęgnację kremem z emolientami lub produktem okluzyjnym, szczególnie w suchych warunkach.

Stosowanie na całe ciało
Humektanty można również stosować na inne części ciała, zwłaszcza na suche obszary, czyli tzw. brudne łokcie, kolana czy stopy. Po kąpieli nałóż nawilżający balsam lub krem, który zawiera humektanty, a następnie (w razie potrzeby) zabezpiecz skórę warstwą emolientu, aby zapobiec utracie wilgoci.

Częstotliwość stosowania
Humektanty można stosować codziennie, szczególnie w pielęgnacji porannej i wieczornej. Ważne jednak, aby monitorować stan skóry i reagować na jej potrzeby – np. w bardzo suchych warunkach klimatycznych nie przesadzać z humektantami bez dodatkowej ochrony emolientowej.

Jak domknąć humektanty?

Domykanie humektantów polega na zabezpieczeniu nawilżenia dostarczonego przez humektanty, aby uniknąć utraty wilgoci z powierzchni skóry lub włosów. Samo stosowanie humektantów, takich jak kwas hialuronowy, gliceryna czy aloes, na skórę lub włosy przyciąga wilgoć, ale bez odpowiedniego „zamknięcia” może ona szybko wyparować, szczególnie w suchych warunkach. Aby temu zapobiec, stosuje się emolienty lub produkty okluzyjne, które tworzą barierę ochronną na powierzchni skóry lub włosów.

Czym domknąć humektanty?

W skórze
Po nałożeniu produktu zawierającego humektanty (serum, toniku czy lekkiego kremu) warto zastosować produkt, który zabezpieczy wilgoć w skórze. Co można zastosować?

• Krem nawilżający z emolientami: Kremy z olejami roślinnymi (np. olej arganowy, olej z awokado), masłem shea, ceramidami lub innymi składnikami okluzyjnymi tworzą na skórze warstwę ochronną, która zapobiega ucieczce wilgoci.
• Oleje do twarzy: Kilka kropel oleju, np. z jojoby czy migdałowego, można nałożyć na wilgotną skórę po serum z humektantami. Oleje te są lekkie, a jednocześnie skutecznie zapobiegają utracie wody.
• Krem z lanoliną lub wazeliną: Produkty zawierające lanolinę, wazelinę lub dimetikon są bardziej okluzyjne i tworzą silniejszą barierę, co jest szczególnie przydatne w bardzo suchych klimatach.

We włosach
Podobnie jak w pielęgnacji skóry humektanty na włosy (np. w odżywkach, maskach czy mgiełkach) również wymagają „zamknięcia” wilgoci, aby włosy nie traciły nawilżenia. Produkty, których można użyć:

• Oleje do włosów: Po nałożeniu odżywki lub maski zawierającej humektanty, warto użyć oleju do włosów, takiego jak olej kokosowy, arganowy, jojoba lub oliwa z oliwek. Oleje tworzą ochronną warstwę na włosach i pomagają utrzymać w nich wilgoć.
• Odżywki bez spłukiwania: Po umyciu włosów możesz zastosować odżywki bez spłukiwania z dodatkiem emolientów, które domkną wilgoć dostarczoną przez humektanty.
• Masła i kremy do włosów: Masło shea, masło kakaowe lub inne gęstsze kremy do włosów również doskonale domykają wilgoć i tworzą warstwę ochronną.

Kombinacja humektantów z emolientami i okluzjami
Aby skutecznie domknąć humektanty, najlepiej jest stosować produkty, które zawierają kombinację humektantów i emolientów.

Przykłady produktów, które mogą domykać humektanty:

• Masło shea: Działa silnie okluzyjnie i natłuszczająco, idealne do domknięcia humektantów na suchej skórze.
• Olej arganowy: Lekkie oleje takie jak olej arganowy są idealne do twarzy i włosów.
• Wazelinowy balsam do ciała: Produkty zawierające wazelinę lub lanolinę są bardziej okluzyjne i pomagają zatrzymać nawilżenie na skórze.
• Ceramidy i skwalan: Produkty z ceramidami pomagają odbudować barierę lipidową skóry, a skwalan działa jako lekki, nietłusty emolient.

Dzięki tym krokom humektanty będą skutecznie nawilżać skórę i włosy, a ich działanie będzie trwałe i efektywne.