Kwas mlekowy – właściwości, zastosowanie, suplementacja. Rola kwasu mlekowego w organizmie

Kwas mlekowy to organiczny związek chemiczny zaliczany do hydroksykwasów. Powstaje w mięśniach podczas intensywnego wysiłku fizycznego, znajduje się także w fermentowanych produktach mlecznych i kiszonkach (jest produktem pośrednim w metabolizmie cukru). Kwas mlekowy jest wykorzystywany w medycynie, posiada bowiem właściwości przeciwbakteryjne, alkalizujące, keratolityczne. Pałeczki kwasu mlekowego znajdziemy w probiotykach i probiotykach ginekologicznych, preparatach stosowanych w miejscowym leczeniu brodawek i innych zmian skórnych, a także kosmetykach o działaniu nawilżającym i złuszczającym.

Kwas mlekowy – czym jest kwas mlekowy? Jego właściwości i działanie

Kwas mlekowy (łac. acidum lacticum) jest związkiem, który jest często wykorzystywany w lecznictwie, szczególnie w chorobach i problemach skórnych, a także w dolegliwościach ginekologicznych. Kwas mlekowy jest produkowany również w mięśniach podczas intensywnego wysiłku fizycznego. Związek ten powstaje również w produktach spożywczych, podczas procesu kwaszenia. 

Pałeczki kwasu mlekowego wykorzystywane są jako probiotyki, wykazują one skuteczność w chorobach układu pokarmowego. Kwas mlekowy posiada także właściwości keratolityczne, dzięki czemu stosowany jest do usuwania zbędnych zgrubień naskórka. Często jest łączony z kwasem salicylowym i wykorzystywany w preparatach na odciski, w maściach lub płynach. Kwas mlekowy, oprócz właściwości złuszczających, dzięki którym znalazł zastosowanie w dermatologii, wykorzystywany jest również w ginekologii.

Literatura fachowa zwraca również uwagę na wykorzystanie preparatów z kwasem mlekowym w dolegliwościach związanych z przekwitaniem. W wymienionych dolegliwościach stosuje się często preparaty do higieny intymnej, które miejscowo poprawiają środowisko pochwy.

Kwas mlekowy – zastosowanie w leczeniu chorób

Pałeczki kwasu mlekowego – zastosowanie w ginekologii

Pałeczki kwasu mlekowego znalazły zastosowanie w ginekologii. Kwas mlekowy wytwarzają bakterie z rodzaju Lactobacillus. To dzięki nim produkowany jest związek, który zapewnia utrzymanie odpowiedniego pH wydzieliny pochwowej, a także przyczynia się do ograniczenia nadmiernego wzrostu innych bakterii. Piśmiennictwo zwraca również uwagę na fakt, iż bakterie kwasu mlekowego produkują również inne związku przyczyniające się do utrzymania prawidłowego środowiska pochwy. 

Szczepy probiotyczne Lactobacillus charakteryzują się:

• działaniem antagonistycznym w stosunku do patogenów, które wywołują infekcję układu moczowo-płciowego,
• możliwością kolonizacji pochwy i układu pokarmowego,
• hamowaniem przylegania patogenów do nabłonka pochwy.

Preparaty, które zawierają bakterie kwasu mlekowego wykorzystywane są u pacjentek:

• z zaburzeniami środowiska pochwy (np. po antybiotykoterapii, chemioterapii lub radioterapii),
• po terapii lekami dopochwowymi (leczenie przeciwrzęsistkowe, przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne),
• w dolegliwościach przekwitania, w miejscowej poprawie środowiska pochwy,
• w leczeniu stanów zapalnych pochwy, jako środek wspomagający.

Pałeczki kwasu mlekowego a flora bakteryjna jelit

W badaniach wykazano udokumentowaną skuteczność bakterii z rodzaju Lactobacillus w następujących sytuacjach klinicznych:

• w ostrej biegunce infekcyjnej,
• w zapobieganiu biegunce związanej ze stosowaniem antybiotyków,
• w zakażeniach Helicobacter pylori.

Mechanizm działania probiotyków może być zróżnicowany. Piśmiennictwo określa przypuszczalne mechanizmy, które mogą mieć znaczenie w obrębie światła jelita. Wśród wspomnianych mechanizmów działania wymienia się zakwaszanie treści jelitowej.

Kwas mlekowy w dermatologii

Kwas mlekowy wykorzystywany jest w dermatologii jako środek keratolityczny. Środki te mają za zadanie likwidować zrogowaciałą część skóry, dzięki czemu łatwiejsze staje się mechaniczne jej usunięcie. Kwas mlekowy w tego typu dolegliwościach stosuje się razem z kwasem salicylowym, substancje muszą być w odpowiednich stężeniach. W leczeniu nagniotków (ogniskowych rogowaceń naskórka na palcach stóp i podeszwach) i modzeli (powierzchownych, ograniczonych ognisk nadmiernego rogowacenia) wykorzystuje się preparaty w postaci: plastrów, płynu do pędzlowania lub maści.

Kwas mlekowy w kosmetyce

Kwas mlekowy znalazł również zastosowanie w preparatach żelowych do higieny intymnej jako środek nawilżająco-ochronny. Są one w szczególności wykorzystywane do łagodzenia objawów, które towarzyszą nadmiernej suchości pochwy (np. świąd i pieczenie). Oprócz preparatów żelowych, kwas mlekowy jest także składnikiem pianek do higieny intymnej.