Egzema – przyczyny i leczenie wyprysku kontaktowego na dłoniach i twarzy - portal DOZ.pl
Egzema – przyczyny i objawy. Leczenie egzemy na dłoniach i twarzy. Które preparaty wybrać, a których unikać?
Alicja Świątek

Egzema – przyczyny i objawy. Leczenie egzemy na dłoniach i twarzy. Które preparaty wybrać, a których unikać?

Egzema, inaczej wyprysk lub atopowe wyprysk skóry, to niezakaźna choroba, którą nie można się zarazić od drugiej osoby poprzez kontakt bezpośredni lub korzystanie z tych samych kosmetyków czy ręczników i pościeli. Leczenie egzemy jest niezwykle uporczywe, ponieważ zazwyczaj ciężko jest wytypować czynnik wywołujący bolesne, swędzące, pękające i suche plamy na skórze dłoni i twarzy (czasem występujące na całym ciele). Leczenie egzemy z użyciem najlepeszych dermokosmetyków, będąc pod opieką najlepszego dermatologa lub arelgologa może być nieskuteczne, jeśli pacjent będzie miał stały kontakt z czynnikiem drażniącym.


Tego dowiesz się z naszego artykułu:

  • Czy długie kąpiele pomagają w walce z egzemą skóry?
  • Które zioła i preparaty na egzemę wybrać?
  • Których składników w kosmetykach unikać, mając egzemę?
  • Czy da się skutecznie wyleczyć wyprysk kontaktowy?


Uciążliwe swędzenie skóry, zmiany ropne, grudki, pęcherzyki – te wszystkie objawy mogą świadczyć o pojawieniu się egzemy. Przyczyn wystąpienia choroby może być wiele. Od kontaktu z czynnikiem inicjującym stan zapalny (jak np. składnik kosmetyku, czy pożywienia), po zaburzenia hormonalne, czy uwarunkowania genetyczne. Wyprysk skórny może powodować dyskomfort, spadek samooceny, a także ból, pieczenie i trudność w codziennym funkcjonowaniu. Istnieją różne metody farmakoterapii, które mogą złagodzić przebieg choroby oraz poprawić jakość życia z egzemą. Podstawą jest właściwe rozpoznanie dolegliwości i dobranie odpowiedniego leczenia.

Co to jest egzema (wyprysk)?

Egzema, a właściwie wyprysk, stanowi nieinfekcyjną chorobę skóry o podłożu alergicznym lub niealergicznym. Powstaje na skutek stanu zapalnego w obrębie warstwy brodawkowatej skóry właściwej oraz naskórka. W zależności od wieku obserwuje się pewne uwarunkowania do występowania danej postaci egzemy. Przykładowo u dzieci zazwyczaj dochodzi do atopowego zapalenia skóry, natomiast u osób dorosłych rodzaje egzemy są bardziej zróżnicowane.  

Egzema (wyprysk) – objawy

Egzema zaczyna się od powstania drobnych, czerwonych grudek na skórze, które ulegają przekształceniu w pęcherzyki, które następnie pękają, tworząc bolące nadżerki. Jeśli dojdzie do zakażenia, może pojawić się wydzielina oraz zmiany ropne, którym towarzyszy obrzęk, występujący zwłaszcza na twarzy, powiekach i rękach. Skóra staje się mniej sprężysta, przesuszona oraz ulega łuszczeniu. Dodatkowo w przebiegu egzemy często występuje uporczywy świąd oraz pieczenie. Chorzy przeważnie nie potrafią poradzić sobie z uciążliwym swędzeniem i rozdrapują zmiany, co prowadzi do powstawania przebarwień oraz blizn.  

Polecane dla Ciebie

Egzema – przyczyny. Jak zapobiegać występowaniu wyprysku?

Egzema może mieć wiele przyczyn. Wyróżnia się kilka typów egzemy, które znacząco różnią się między sobą.  Podstawowy podział dzieli egzemy na dwa rodzaje: egzogenną (kontaktową) i endogenną.

Egzema egzogenna – powstaje w wyniku kontaktu z czynnikiem zewnętrznym, jak składnik jedzenia, kosmetyków, biżuterii, czy odzieży. 

Egzema endogenna – ma podłoże wewnętrzne, powodem są genetyczne predyspozycje organizmu lub  zaburzenia hormonalne.

Podstawą leczenia jest odpowiednie rozpoznanie danej odmiany choroby. W przypadku egzemy kontaktowej kluczowe jest znalezienie alergenu powodującego chorobę i jego wyeliminowanie. Niekiedy rozwiązanie może być bardzo proste i wystarczy wyeliminować dany produkt z jedzenia lub zmienić kosmetyk. Niestety w przypadku wyprysku o podłożu endogennym sytuacja jest bardziej skomplikowana. Wówczas lekarz w zależności od rozpoznania może zalecić samodzielne leczenie zewnętrzne lub w połączeniu z wewnętrznymi preparatami farmakologicznymi.

Egzema dłoni – leczenie

Jeśli zmiany wypryskowe występują wyłącznie na dłoniach, najprawdopodobniej związane jest to ze stałym kontaktem tej powierzchni z czynnikiem wywołującym chorobę. Może to być substancja występująca w kremie do rąk, płynie do naczyń lub innych detergentach. Często jest to egzema zawodowa, powstająca w wyniku narażenia na czynnik, z którym pacjent ma do czynienia w pracy, np. farby służące do barwienia tkanin. Poprzez ciągłą styczność danego obszaru ciała z substancją alergizującą lub drażniącą dochodzi do wystąpienia egzemy. Domowe sposoby na egzemę mogą okazać się w tym przypadku niewystarczające. Zazwyczaj leczenie obejmuje stosowanie maści i kremów zawierających glikokortykosteroidy, niekiedy w połączeniu z fototerapią promieniami UV. Stosowanie sterydów na egzemę dłoni umożliwia ograniczenie uporczywego świądu oraz złagodzenie występujących zmian zapalnych. Terapia ta wiąże się jednak z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, takich jak: zanikowe zmiany skórne, zmiany barwnikowe, podrażnienia, stany zapalne. Rzadziej dochodzi do zaburzeń ogólnoustrojowych w postaci zahamowania funkcjonowania kory nadnerczy, zespółu Cushinga lub opóźnienia wzrostu u dzieci. Ewentualne wystąpienie skutków ubocznych związane jest z ryzykiem częściowego wchłaniania glikokortykosteroidów przez skórę do krwi.  Z tego  względu należy ograniczyć okres leczenia do możliwie najkrótszego, a także stosować jak najmniejsze dawki na niewielką, nieuszkodzoną powierzchnie ciała.

Egzema twarzy – leczenie

W przypadku dzieci wyprysk pojawiający się wyłącznie na twarzy zazwyczaj występuje w postaci atopowego zapalenia skóry (AZS). Natomiast u osób dorosłych przybiera postać alergii kontaktowej lub egzemy wynikającej z podrażnienia. Proces leczenia tej choroby zależy od czynnika wywołującego wyprysk oraz stopnia nasilenia zmian. Pierwszym krokiem w terapii egzemy twarzy jest znalezienie przyczyny, a zwłaszcza konkretnego elementu ją wywołującego. Wówczas należy go wyeliminować lub gdy jest to niemożliwe ograniczyć do minimum kontakt z czynnikiem wyzwalającym te objawy. Czasami sama profilaktyka może rozwiązać problem. Gdy jest to jednak niewystarczające, kolejnym etapem w łagodnej postaci egzemy twarzy są preparaty o działaniu przeciwzapalnym oraz odpowiednia pielęgnacja podrażnionej skóry. W celu wzmocnienia i regeneracji skóry oraz złagodzenia świądu pacjenci stosują zewnętrzne preparaty dermokosmetyczne w postaci emolientów. Emolienty są to nowoczesne preparaty, które pomagają odbudować zniszczoną barierę hydrolipidową naskórka. Tworzą na jego powierzchni płaszcz ochronny, zabezpieczając w ten sposób skórę przed utratą wody. Preparaty emolientowe natłuszczają i regenerują skórę. Dodatkowo pomagają złagodzić uporczywy świąd i chronią skórę przed niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi, jak alergeny. Emolienty dostępne są w aptekach w postaci kremów, emulsji, balsamów, żeli do kąpieli i szamponów.
Oprócz właściwego zabezpieczania skóry dermokosmetykami stosuje się również miejscowe preparaty zewnętrzne, zazwyczaj dostępne wyłącznie jako leki na egzemę, wydawane jedynie na receptę. Najczęściej przepisywane są glikokortykosteroidy i inhibitory kalcyneuryny. Jeśli wyprysk ma charakter alergiczny, włącza się także leki przeciwhistaminowe, które ograniczają objawy alergii. W cięższych przypadkach chorobowych, gdy zmiany na twarzy są bardzo nasilone, stosuje się doustne preparaty o działaniu ogólnoustrojowym. Zazwyczaj podawane są glikokortykosteroidy lub alitretynoina.  

Jak pielęgnować swędzącą i uszkodzoną skórę? Po które dermokosmetyki sięgać, a które preparaty odstawić?

W przebiegu egzemy skóra wymaga odpowiedniej pielęgnacji. Nie należy jej narażać na dodatkowe podrażnienie pod wpływem zbyt wysokich lub niskich temperatur. Dlatego odradzane są długie kąpiele w gorącej wodzie, gdyż mogą dodatkowo zaostrzyć zmiany. Wskazany jest krótki prysznic w letniej wodzie z użyciem dermokosmetków pod prysznic. Po umyciu się skóra potrzebuje właściwego nawilżenia. Wybierając produkt pielęgnacyjny, warto sięgnąć po delikatne, hipoalergiczne produkty o działaniu silnie zmiękczającym i nawilżającym. Kosmetyki myjące powinny być pozbawione klasycznego mydła, parabenów i innych syntetycznych związków powierzchniowo czynnych lub olejów mineralnych, które mogłoby dodatkowo podrażniać uszkodzoną skórę. Analizując skład poszczególnych kosmetyków, z pewnością należy odrzucić te, które zawierają:

  • Imidazolidinyl Urea i Diazolidinyl Urea – konserwant,
  • Methylo- Propylo- Butylo- i Ethylo – paraben, konserwant,
  • Stearalkonium Chloride – środek antystatyczny i przeciwdrobnoustrojowy (stworzony dla przemysłu tekstylnego),
  • Synthetic Colors Petrolatum (Wazelina) –  olej mineralny,
  • Propylene Glycol (PG) – syntetyczna substancja nawilżająca,
  • PVP/VA Copolymer – ropopochodny związek chemiczny,
  • Sodium Lauryl Sulfate (SLS) –  detergenty, gwarantuje pienienie się kosmetyku,
  • Synthetic FragrancesTriethanolamine (TEA) – detergent.

Najczęściej zalecane jest stosowanie emolientów. 

Zioła na egzemę

W leczeniu wyprysku z pomocą przychodzą naturalne preparaty ziołowe na egzemę. Można je znaleźć w aptekach i sklepach zielarskich w postaci produktów przeznaczonych do stosowania wewnętrznego, jak i zewnętrznego. Przyjmowanie doustnych mieszanek ziołowych z łopianem, rumiankiem czy szałwią, zawierających składniki o działaniu przeciwzapalnym może znacząco złagodzić dolegliwości spowodowane egzemą.  Zewnętrznie warto zastosować zioła bogate w substancje ograniczające swędzenie skóry, łagodzące podrażnienia oraz zmniejszające stan zapalny. W tym celu dobrze sprawdzą się produkty zawierające wyciągi lub ekstrakty z owsa zwyczajnego, jeżówki (echinacea), rumianku i nagietka.

  1. A. Kaszuba i in., Miejscowe glikokortykosteroidy w leczeniu chorób skóry - zalecane standardy postępowania, „journals.viamedica.pl” [online], https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/view/10126, [dostęp:] 11.05.2021.
  2. E. Małek, Rozpoznawanie patologicznych zmian skórnych, „zsm2krakow.pl”  [online], https://zsm2krakow.pl/images/dokumenty/dydaktyka/tuf/technik.uslug.fryzjerskich_514[02]_z1.02_u.pdf, [dostęp:] 11.05.2021.
  3. A. Grys i in., Rośliny zielarskie w leczeniu chorób skóry – bezpieczeństwo i zastosowanie, „depot.ceon.pl” [online], https://depot.ceon.pl/handle/123456789/1298, [dostęp:] 11.05.2021.
  4. P. Merks, Opieka farmaceutyczna w dermatologii. Choroby skóry – Atopowe Zapalenie Skóry, „aptekarzpolski.pl” [online], https://www.aptekarzpolski.pl/opieka-farmaceutyczna/opieka-farmaceutyczna-w-dermatologii-choroby-skory-atopowe-zapalenia-skory/, [dostęp:] 11.05.2021.
  5. I. Lewandowska, Wyprysk, czyli egzema jako jedna z najczęstszych chorób alergicznych skóry, „pielegniarstwo.ump.edu.pl” [online], http://www.pielegniarstwo.ump.edu.pl/uploads/2013/2/132_2_48_2013.pdf, [dostęp:] 11.05.2021.
  6. M. Ruchała, E. Gurgul, Co dermatolog powinien wiedzieć o skórnej manifestacji chorób endokrynologicznych, „podyplomie.pl”,  [online], https://podyplomie.pl/dermatologia/15891,co-dermatolog-powinien-wiedziec-o-skornej-manifestacji-chorob-endokrynologicznych, [dostęp:] 11.05.2021.
  7. J. Maj i in., Zmiany skórne w endokrynopatiach, „yadda.icm.edu.pl”,  [online], http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.desklight-6369c897-74f7-4363-9222-42da17f47b3d, [dostęp:] 11.05.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wirus żółtej gorączki (żółta febra) – szczepionka, objawy i leczenie

    Pierwsze symptomy tej choroby są niecharakterystyczne i przypominają objawy typowe dla grypy. Jednakże u około 15% pacjentów nie następuje wyleczenie, a zamiast tego rozwija się drugi, gwałtowny okres schorzenia. Oto co należy wiedzieć o żółtej gorączce, zwanej też żółtą febrą.

  • Kleszczowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

    Kleszczowe zapalenie mózgu to odzwierzęca choroba zakaźna. Czynnikiem, który ją wywołuje jest ukąszenie kleszcza i przedostanie się do organizmu człowieka wirusa z rodzaju flawiwirusów (rzadko KZM może być spowodowane spożyciem niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia). Objawy kleszczowego zapalenia mózgu obejmują m.in. wysoką gorączkę, silne bóle głowy, wymioty, nudności, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady, zaburzenia oddychania. Dowiedz się, jak wygląda leczenie KZM oraz jak mu zapobiegać.

  • Guz Wilmsa – czym jest? Objawy, przyczyny

    Jednym z częstych nowotworów, jakie dotykają dzieci jest guz Wilmsa. Ta złośliwa choroba ma swoje źródło w nerkach, jednak przejawia się często w sposób, który jest łatwy do przeoczenia. Dlatego tak ważne jest, by znać objawy guza Wilmsa i odpowiednio wcześniej rozpoznać proces chorobowy oraz podjąć właściwe leczenie.

  • Remineralizacja szkliwa – czym jest?

    Pod wpływem różnych czynników szkliwo ludzkich zębów ulega stopniowemu niszczeniu. Istnieją jednak sposoby na powstrzymanie tego procesu – w tym celu niezbędna jest remineralizacja szkliwa. Jest to zabieg skuteczny zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych pacjentów.

  • Skala Silvermana – ocena oddechowa wcześniaka

    Wszelkie przejawy trudności w oddychaniu u noworodków to ogromny stres dla rodziców, a także potrzeba szybkiego działania personelu medycznego. Aby jak najlepiej zdiagnozować stopień zagrożenia powstała specjalna metoda – skala Silvermana, dzięki której lekarze są w stanie ocenić wydolność oddechową dziecka.  

  • Majaczenie – jak rozpoznać i leczyć?

    Majaczenie to zaburzenia świadomości, który może się przytrafić każdemu na dowolnym etapie życia. Między innymi z tego powodu warto wiedzieć, jak rozpoznać stan majaczenia, w jaki sposób można pomóc osobie majaczącej, a także jakie mogą być przyczyny takiego stanu rzeczy.  

  • Próchnica wtórna – czym jest i jak się objawia?

    Bardzo częstym problemem stomatologicznym, zarówno u dzieci, jak i dorosłych, jest próchnica wtórna. To proces, w którym zmiany próchnicowe powstają wokół poprzednich ubytków wypełnionych plombą. Warto wiedzieć, jak zapobiegać tego typu zmianom, oraz jaka jest w tym kontekście dobroczynna rola fluoru. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij