Słodziki – dlaczego są słodkie i jak wpływają na nasz organizm?
Joanna Orzeł

Słodziki – dlaczego są słodkie i jak wpływają na nasz organizm?

Słodki smak nie jest zarezerwowany tylko dla cukrów takich jak glukoza, fruktoza czy sacharoza. Istnieją setki substancji pochodzenia naturalnego i syntetycznego, które są słodkie. Wszystkie zaliczamy do substancji słodzących. Co ciekawe, słodki smak charakteryzuje nie tylko związki zaliczane do substancji organicznych (zbudowanych w większości z węgla, wodoru i tlenu). Również związki nieorganiczne, np. sole berylu i ołowiu, wywołują podobne doznania zmysłowe. Jednak należy pamiętać, że są silnie trujące i pod żadnym pozorem nie powinny być spożywane.

Słodki smak i jego odczuwanie

Słodki smak odczuwamy wówczas, gdy receptory zlokalizowane na naszym języku oraz w głębi jamy ustnej wchodzą w interakcję z odpowiednimi molekułami. Taką interakcję wywołują cukry naturalne oraz syntetyczne substancje słodzące. Zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku do naszego mózgu wysyłana jest informacja, że spożywany coś słodkiego. Stopień odczuwanej słodkości zależy od intensywności oddziaływania receptor-molekuła. Im większa intensywność, tym słodszy smak. Ze względu na to, że dotychczas nie opracowano sztucznego systemu oceny stopnia słodkości substancji, dokonuje się jej na podstawie badań sensorycznych. Zatrudniani są wykwalifikowani eksperci, którzy tworzą tzw. panel sensoryczny. Eksperci na podstawie porównania z wzorcem oceniają stopień słodkości badanej substancji. Wzorcem w badaniach jest 10% roztwór sacharozy (cukier), którego słodkość przyjmuje się za równą 1. Analiza polega na wyznaczeniu stężenia procentowego roztworu badanej substancji, który wywoła wrażenie słodkości identyczne jak w przypadku wzorca.

Substancje słodzące

Do substancji słodzących zaliczamy naturalne i syntetyczne dodatki do żywności, które mają specyficzny słodki smak o różnym natężeniu.

Substancje słodzące pochodzenia naturalnego to wspomniane wcześniej cukry: glukoza, fruktoza czy sacharoza, ale również nazywany cukrem brzozowym ksylitol, pozyskiwany ze skrobi mannitol, stewia czy szeroko rozpowszechnione w świecie roślin erytrytol i sorbitol.

Syntetyczne substancje słodzące mają swój początek w XIX w. W 1987 r. została odkryta pierwsza sztuczna substancja słodząca – sacharyna (E 954). Co ciekawe, odkrycie jej słodkiego smaku było spowodowane brakiem higieny osobistej badacza, który zapomniał umyć rąk po wyjściu z laboratorium i podczas jedzenia posiłku wyczuwał dziwnie słodki smak. Podobnie kolejne odkrycia syntetycznych słodkości były dziełem palenia papierosów brudnymi rękoma lub przypadkowego oblizywania palców podczas opracowywania syntezy np. nowych leków.

Kolejne znane i stosowane sztuczne substancje słodzące to acesulfam K (E 950), aspartam (E 951), sól aspartamowo-acesulfamowa (E 962), cyklaminiany (E 952), taumatyna (E 957), neohesperydyna DC (E 959) i sukraloza (E 955). Wraz z wymienionymi wcześniej, a zaliczanymi do półsyntetycznych substancji słodzących sorbitolem (E 420), mannitolem (E 421) i ksylitolem (E 967) stanowią grupę substancji nazywanych słodzikami.

Są one często używane jako zamienniki cukru. Niektóre z nich są uznawane za produkty niskokaloryczne ze względu na wysoki poziom słodyczy, którym się charakteryzują (np. taumatyna jest 2000-2500 razy bardziej słodka niż sacharoza), co przekłada się na niewielkie ilości niezbędne do uzyskania pożądanej słodyczy produktu. Inne nie są metabolizowane przez nasz organizm. Po dostarczeniu doznań słodkości i transporcie przez układ trawienny są z organizmu wydalane (przykładem takiej substancji jest sacharyna). Takie substancje dostarczają zero kalorii do organizmu.

Powiązane produkty

Złudne działanie słodzików na naszą podświadomość

Niestety często swego rodzaju „ziemia obiecana dla łasuchów”, czyli słodycze bez kalorii, przynosi skutek odwrotny do zamierzonego. Dzieje się tak ze względu na rozmieszczenie receptorów słodkiego smaku w naszym ciele. Znajdują się one również w jelitach. Doznanie słodkiego smaku w tym obszarze układu pokarmowego uruchamia procesy mające na celu strawienie nowej porcji cukrów.

Gotowa do działania trzustka produkuje porcję insuliny, która bierze udział w trawieniu glukozy. Jej poziom we krwi zostaje nadmiernie obniżony, przez co nasz organizm odczuwa głód pomimo zjedzenia porcji pokarmu. Takie zaburzenie zdolności organizmu do oceny faktycznej kaloryczności posiłku skutkuje fałszywym uczuciem głodu i spożywaniem zbyt dużych porcji jedzenia w porównaniu do naszego zapotrzebowania.

Jak słodziki wpływają na nasz organizm?

Syntetyczne i półsyntetyczne substancje słodzące są coraz częściej stosowane do produkcji żywności, napojów oraz leków. Znajdziemy je w produktach przeznaczonych dla osób dbających o linię, odchudzających się czy cierpiących na cukrzycę. Ich obecność w spożywanych produktach nie jest obojętna dla naszego organizmu. Przede wszystkim należy pamiętać, że nie wszystkie są niskokaloryczne bądź w ogóle bez kalorii. Przykładowo zaliczany do grupy słodzików ksylitol jest tylko o połowę mniej kaloryczny niż sacharoza. Inny aspekt to skutki uboczne wywoływane przez tę grupę substancji słodzących.

Alkohole polihydroksylowe, czyli sorbitol i mannitol, spożywane w nieodpowiednich ilościach mogą wywoływać przeczyszczenia lub nawet biegunki. Sacharyna jest podejrzewana o działanie kancerogenne. Nadmierne stosowanie słodzików może powodować bóle głowy, wymioty czy nawet zachowania agresywne.

Kolejny aspekt to stabilność słodzików podczas obróbki termicznej żywności je zawierających. Przykładowo aspartam uznawany za bezpieczną substancję słodzącą powyżej temperatury 100℃ ulega rozkładowi, traci swoje słodkie właściwości i może być wręcz niebezpieczny dla naszego zdrowia. Substancja ta zawiera fenyloalaninę, w związku z czym nie może być stosowana przez osoby chore na fenyloketonurię.

Dowiedz się więcej, jak powinna wyglądać dieta w fenyloketonurii

Aktualna narracja badań naukowych wydaje się wskazywać na stwierdzenie, że umiarkowane stosowanie substancji słodzących syntetycznych i półsyntetycznych nie wykazuje negatywnego wpływu na nasze zdrowie i życie. Jednak ze względu na stosunkowo krótki czas, w którym słodziki są obecne w codziennym jadłospisie wielu z nas, nie jesteśmy w stanie przewidzieć długotrwałych skutków ich stosowania.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Filtry w okularach przeciwsłonecznych. Jak działają i dlaczego powinny być dobrej jakości?

    Są nieodłącznym atrybutem każdego słonecznego dnia. Najczęściej sięgamy po nie latem, jednak w ciągu całego roku powinniśmy mieć je przy sobie, aby chronić nasze oczy przed działaniem promieni słonecznych. Mowa oczywiście o okularach przeciwsłonecznych, które – oprócz pełnienia funkcji dodatku do stylizacji – stanowią barierę chroniącą jeden z naszych zmysłów: wzrok. Podobnie jak przy zakupie ubrań, butów, żywności czy kosmetyków zwracamy uwagę na ich jakość, tak i w przypadku wyboru okularów słonecznych powinniśmy dobrać takie, które będą odpowiednie do naszych potrzeb nie tylko pod względem wizualnym, ale przede wszystkim jakościowym.

  • Co kupić mamie na Dzień Matki?

    Wielkimi krokami zbliża się Dzień Matki. To szczególne święto jest doskonałą okazją, aby podziękować mamom za ich bezwarunkową miłość i akceptację, trud wychowania, okazywane serce. Tego dnia każda mama powinna czuć się doceniona. Produkty pomagające zachować zdrowie i dbać o urodę to świetne inspiracje na wyjątkowy prezent dla najukochańszej mamy.

  • Co pić na stres i zmęczenie?

    Stres jest reakcją organizmu na zaburzenie stanu równowagi. Przewlekły stres przyczynia się do ogólnego obniżenia jakości życia i szerokiej gamy zaburzeń, w tym nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, chorób układu krążenia, chorób zapalnych jelit oraz trudności natury psychologicznej czy psychiatrycznej. Dobrze wiadomo, że prawidłowy stan nawodnienia organizmu korzystnie wpływa na samopoczucie psychofizyczne. Oprócz samej wody można wyszczególnić kilka gorących napojów, których regularne picie może wspomagać organizm w radzeniu sobie ze stresem, niepokojem i nadmiernym zmęczeniem.

  • Jakie suplementy mogą pomóc na stres i zmęczenie?

    Dbałość o zdrowie psychiczne sprowadza się do odpowiedniego stylu życia, który uwzględnia systematycznie wykonywaną aktywność fizyczną, właściwy sposób odżywiania, należytą higienę snu, dobre relacje z bliskimi, wsparcie społeczne oraz znajdowanie czasu na odpoczynek i relaks. Wiele osób zmagających się z chronicznym stresem i zmęczeniem decyduje się często na suplementację diety preparatami bogatymi w bioaktywne składniki wspierające prawidłowe funkcjonowanie ośrodkowego układu nerwowego oraz gospodarki hormonalnej. Istnieje co najmniej kilka substancji bioaktywnych, które rzeczywiście mogą wspomagać organizm w walce ze stresem oraz wzmożonym napięciem i zmęczeniem.

  • Jak wyciągnąć psu i kotu kleszcza? Instrukcja krok po kroku

    Kleszcze to uciążliwe pasożyty, które mogą przenosić groźne choroby na zwierzęta. Na szczęście ich usunięcie jest stosunkowo proste, o ile wiemy, jak się do tego zabrać. Jak bezpiecznie i skutecznie wyciągnąć kleszcza psu i kotu, by zminimalizować ryzyko infekcji? Co zrobić z kleszczem?

  • Jak wygląda ugryzienie meszki? Czy można je czymś złagodzić?

    Lato to czas spędzany na świeżym powietrzu, co niestety wiąże się z uciążliwością owadów takich jak meszki. Ich bolesne ugryzienia potrafią skutecznie uprzykrzyć nam wypoczynek. Czy meszki w Polsce przenoszą choroby? Jak poradzić sobie ze swędzącym ugryzieniem meszki?

  • Jak chronić się w trakcie burzy? Co zrobić w razie uderzenia pioruna?

    W związku ze zmianami klimatu gwałtowne zjawiska pogodowe są coraz częstsze w naszej szerokości geograficznej. Dlatego też warto znać zasady bezpieczeństwa podczas burzy. Porażenie piorunem może być poważnym zagrożeniem dla zdrowia, a nawet życia – dowiedz się, jak się zachować w trakcie nawałnicy, aby uniknąć niebezpiecznych sytuacji.

  • Etapy gojenia ran. Jak przyspieszyć proces?

    Czas gojenia się rany jest kwestią indywidualną. Jest to uzależnione od wielu czynników, w tym od obecności chorób przewlekłych, np. cukrzycy typy 2, palenia papierosów, nadużywania alkoholu, przyjmowania niektórych leków, a nawet występowania schorzeń o podłożu autoimmunologicznym. Proces gojenia przebiega w kilku etapach. Warto pamiętać, że można go znacznie przyspieszyć – zarówno za pomocą domowych sposobów, jak i preparatów aptecznych.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij