Jak używać masła shea?

Masło shea to produkt uboczny uzyskiwany z orzechów shea zbieranych z drzewa Vitellaria paradoxa (Masłosz Parka) w Afryce Zachodniej, głównie w Burkina Faso, Ghanie i na Wybrzeżu Kości Słoniowej. Jest wytwarzane w żmudnym procesie zbierania, mycia i przygotowywania orzechów, z których następnie pozyskiwany jest olej. Drzewo shea jest również znane jako „drzewo karite” (co oznacza „drzewo życia”), przez co na masło shea mówi się także masło karite. Drzewo życia to nazwa, która powstała ze względu na wiele właściwości leczniczych rośliny.

Mówi się, że masło karite to cząstka Afryki na europejskim talerzu. Masłosz Parka to drzewo, które kwitnie białymi kwiatami, dzięki czemu wokół drzew można wyczuć przyjemną woń miodu. Wspomniano wyżej o tym, że proces pozyskiwania masła karite jest żmudny i czasochłonny. Wynika to także z tego, że owoce shea zbiera się jedynie z dziko rosnących drzew, które kwitną zwykle w okresie od czerwca do lipca. Dzieje się tak dlatego, że dotychczas nie udało się sztucznie wyhodować, „rozmnożyć” tych drzew, a tym samym opracować, jak miałaby wyglądać plantacja masłoszy. Ponadto wszystkie prace wykonywane są ręcznie. Szacuje się, że do prac zaangażowanych jest aż 16 milionów afrykańskich kobiet.

Aby dostać się do cennego tłuszczu shea, nasiona są zwykle najpierw oddzielane od miąższu, wygotowywane i suszone na mocnym, afrykańskim słońcu. Kolejnym etapem jest proces ich rozdrabniania moździerzem na miazgę i wielokrotne gotowanie do momentu, aż olej shea oddzieli się od nasion. Następnie podczas chłodzenia olej zastyga i staje się beżowym masłem o delikatnym orzechowym zapachu, czyli masłem shea.

Jakie właściwości ma masło shea?

Masło shea niesie za sobą wiele potencjalnych korzyści, kiedy stosuje się je na włosy i skórę. Mówi się, że ma właściwości nawilżające, przeciwzapalne i przeciwstarzeniowe. W skład masła shea wchodzą przede wszystkim różne kwasy tłuszczowe, takie jak kwas oleinowy, stearynowy, linolowy czy palmitynowy. Ponadto masło shea zawiera także witaminę A i E oraz sporą ilość alkoholu triterpenowego, w tym najczęściej alfa- i beta-amyrynę, lupeol i butyrospermol.

Przez wzgląd na swoje właściwości jest chętnie wykorzystywane w przemyśle kosmetycznym do produkcji kremów, szamponów czy odżywek i masek do włosów. Masło stosuje się także w produkcji farmaceutyków używanych w terapii trądziku, zapalenia stawów czy egzemy. Co ciekawe, masło shea to rodzaj surowca, który w zależności od drzewa, z którego się go pozyskuje, ułożono wedle klas: A, B, C i F. Najlepsza jest klasa A, zaś za najsłabszą uznaje się klasę F. Masło shea może być rafinowane i nierafinowane (bardziej zanieczyszczone).

Masło shea ma stałą konsystencję i jasnobeżowy odcień. Wystarczy je rozetrzeć i rozgrzać w dłoniach, aby zmieniło formę na płynną. Oprócz przemysłu kosmetycznego karite wykorzystywane jest także w gastronomii – najczęściej do smażenia.

Karite na włosy

Masło shea w swojej nierafinowanej formie doskonale sprawdzi się podczas pielęgnacji włosów. Można je aplikować jako maskę do włosów czy serum nakładane na zniszczone końcówki. Użyte w taki sposób będzie stanowiło zarówno formę termoochrony, jak i nawilżacza pośredniego, który zabezpieczy włos przed utratą wilgoci. Świetnie sprawdzi się również w przypadku osób, które farbują włosy. Karite zabezpieczy strukturę włosa przed agresywnym działaniem środków chemicznych zawartych w farbach. Dzięki powyższym właściwościom masło shea pozostawia włosy nawilżone, odżywione i miękkie w dotyku. Warto nadmienić, że niektórzy specjaliści skłaniają się jednak ku temu, że shea jest wskazane dla osób z włosami wysokoporowatymi, czyli przesuszonymi, raczej zniszczonymi i matowymi. Argumentują to tym, że karite jest ciężkim i mocnym olejem, który niektórym osobom może być ciężko usunąć z powierzchni włosów.

Masło shea a komedogenność, czyli jak działa na twarz?

Mówi się, że masło shea nie powinno działać komedogennie, czyli nie powinno powodować powstawania zaskórników. Niemniej jednak warto dodać, że nie zaleca się stosować czystego masła shea bezpośrednio na skórę twarzy u osób, które mają trądzik lub wyjątkowo tłustą cerę – nadprodukują sebum. W tym wypadku lepszym wyborem będzie krem lub serum z masłem karite w składzie lub dodanie odrobiny shea do produktów bazowych.

Masło shea na paznokcie

Karite jest doskonałe zarówno dla paznokci, które dzięki niemu będą zabezpieczone, jak i dla skórek wokół paznokci, które staną się nawilżone i miękkie. Shea wykorzystuje się w manicure japońskim, podczas którego wciera się je dwukrotnie w płytkę za pomocą tzw. polerki.

Masło shea jako wegański tłuszcz do gotowania

Masło shea ma jedną cudowną właściwość – jego temperatura topnienia wynosi ok. 28°C, dlatego łatwo się rozsmarowuje. Ponadto shea można wykorzystać do przygotowywania zarówno potraw wytrawnych, jak i słodkich, gdyż ma neutralny smak i zapach. Nadaje się nie tylko do smażenia, ale także do pieczenia w wysokich temperaturach, ponieważ charakteryzuje się odpornością na wysokie temperatury. Uznawane jest za tłuszcz wegański, którym można zastąpić masło czy smalec. Dzięki temu, że zawiera o 50% więcej nienasyconych kwasów tłuszczowych niż zwykłe masło czy olej kokosowy, jest także po prostu zdrowsze. Nie wpłynie na podniesienie poziomu cholesterolu w organizmie. Uznaje się także, że masło shea to wyrób dla osób, które cenią sobie ekologiczne podejście do życia, ponieważ jego używanie nie przyczynia się do hodowli zwierząt gospodarskich w celach późniejszej produkcji żywności. Podobnie jest w sytuacji poszanowania drzew karite, które w Afryce uchodzą za święte, a grunt potrzebny do ich upraw nie istnieje, bo są to rośliny rosnące dziko. Gleba nie musi być zatem uprawiana, a środowisko naturalne przekształcane specjalnie pod te uprawy.