Terapia celowana - nowa metoda leczenia nowotworów
Michał Posmykiewicz

Terapia celowana - nowa metoda leczenia nowotworów

W dzisiejszych czasach do walki z nowotworami wykorzystywane są różne metody leczenia: zabiegi operacyjne, jak również chemioterapia, radioterapia, czy też hormonoterapia. Obecnie coraz większe nadzieje wiąże się z tzw. terapią celowaną.

Czym jest terapia celowana? 

Terapia celowana to nowa forma leczenia onkologicznego, w której wykorzystywana jest wiedza na temat biologii poszczególnych rodzajów nowotworów. Dzięki coraz bardziej dokładnym i szczegółowym badaniom na poziomie molekularnym, naukowcy są w stanie stwierdzić, jakie zaburzenia genetyczne są przyczyną poszczególnych rodzajów nowotworów. Jeśli poznane jest konkretne zaburzenie na poziomie molekularnym, które odpowiedzialne jest za rozwój nowotworu, wtedy można zastosować do leczenia lek celowany molekularnie, wymierzony bezpośrednio w zmienione nowotworowo komórki. Należy jednak pamiętać o tym, że nawet najlepszy lek i terapia celowana nie będą skuteczne, jeśli nie stwierdzi się dla nich u pacjenta konkretnego celu molekularnego. Dlatego też, aby terapia celowana zakończyła się powodzeniem, przed jej rozpoczęciem konieczna jest bardzo wnikliwa ocena genetyczna komórek nowotworu, ponadto należy też określić przewidywaną podatność pacjenta na konkretne leczenie. 

W jaki sposób działa terapia celowana? 

Terapia celowana działa wyłącznie na komórki nowotworowe, nie niszczy natomiast komórek zdrowych, które pod względem molekularnym różnią się od komórek rakowych. Chodzi o to, że w przypadku zdrowych komórek wszystkie zachodzące  w nich procesy są w równowadze metabolicznej, zaś w przypadku komórek nowotworowych ta równowaga jest zaburzona, zatem komórki te są w stanie namnażać się w dużej ilości i nie jest to w żaden sposób hamowane. Leki w terapii celowanej mają zatem działać tylko na komórki nowotworowe i hamować ich patologiczne namnażanie się. Zwykle działają one na receptory, które zlokalizowane są na powierzchni komórek nowotworowych. Receptory te różnią się od receptorów zdrowych komórek: mogą one różnić się albo budową, albo ilością (jest ich po prostu za dużo). Dzięki temu, że leki w terapii celowanej łączą się tylko z receptorami komórek nowotworowych, nie dochodzi do niszczenia zdrowych komórek zlokalizowanych w pobliżu. 

Polecane dla Ciebie

Czy terapia celowana daje jakieś objawy niepożądane?

W przypadku terapii celowanej niestety, tak jak w przypadku chemio czy radioterapii, obserwuje się działania niepożądane kuracji, jednak zwykle są one znacznie mniej nasilone. Zazwyczaj jako efekt niepożądany obserwuje się toksyczność w stosunku do skóry i jej przydatków. Dość często zatem pojawia się wysypka, która zwykle jest grudkowo-krostkowa, bardzo przypominająca trądzik. Wysypka ta, często lokalizuje się na twarzy, szyi, głowie i tułowiu. Ponadto, jako działanie niepożądane terapii celowanej stwierdza się świąd oraz suchość skory, czasami także obecne są teleangiektazje, zapalenie mieszków włosowych, czy nadmierna pigmentacja skóry. Zdarza się, że obserwowane są zmiany w płytce paznokciowej oraz w okolicy wału paznokciowego. Efekty działań niepożądanych terapii celowanej nie są zwykle, na szczęście, mocno wyrażone, choć zdarzają się pacjenci, którzy zdecydowanie gorzej znoszą kuracje, a objawy uboczne są naprawdę mocno nasilone - w takiej sytuacji, czasami nawet zachodzi potrzeba przerwania kuracji. 

Jakie rodzaje leków są wykorzystywane w terapii celowanej? 

W terapii celowanej nowotworów są wykorzystane dwa rodzaje leków: są to przeciwciała monoklonalne oraz leki będące inhibitorami kinaz, przede wszystkim inhibitory kinazy tyrozynowej. Przeciwciała monoklonalne są cząsteczkami, które łączą się specyficznie z konkretnym białkiem prowadząc do jego zniszczenia lub też wymierzają w to białko działanie układu immunologicznego. Inhibitory kinaz to natomiast leki,  które hamują działanie niektórych ważnych enzymów biorących udział w szeregu przemian zachodzących w komórkach. Leki, które stosowne są w terapii celowanej, mają różne działanie. Cześć z nich rzeczywiście bardzo znacząco pomaga pacjentowi w walce z rakiem i skutecznie niszczy komórki nowotworowe, natomiast cześć wykorzystywana jest jednie jako leczenie paliatywne. 

Czy terapie celowaną można wykorzystywać do leczenia wszystkich rodzajów nowotworów?

Nie. Obecnie wiadomo, że terapia celowana bywa skuteczna w przypadku kilku rodzajów nowotworów. 

Kiedy zatem można ją wykorzystywać? 

Przede wszystkim terapie celowaną można wykorzystywać u pacjentek z rozpoznanym rakiem piersi, ale oczywiście nie we wszystkich przypadkach. Niektóre rodzaje przeciwciał monoklonalnych można wykorzystać w terapii celowej u pacjentek, u których zostanie stwierdzona obecność receptora HER 2. Poza tym, terapie celowaną można wykorzystać także u niektórych pacjentów z rozpoznanym rakiem jelita grubego. W przypadku pacjentów ze zdiagnozowanym rakiem jelita grubego i rozpoznanymi już przerzutami można czasami do ich leczenia wykorzystywać przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko receptorowi epidermalnego czynnika wzrostu EGFR. W przypadku natomiast rozpoznanego raka podścieliskowego żołądka stosuje się do leczenia jeden z rodzajów inhibitora kinazy tyrozynowej. Również w przypadku niektórych postaci niedrobnokomórkowego raka płuca, w którym stwierdza się określone mutacje, można wykorzystać niektóre rodzaje leków celowanych. Podobna sytuacja może mięć miejsce w przypadku zdiagnozowanego czerniaka. 

Widać zatem, że terapia celowana może wnieść wiele dobrego do dzisiejszej onkologii i stwarza szanse na wyleczenie dla wielu pacjentów. Należy jednak pamiętać, że niestety nie da się jej zastosować u każdego pacjenta z każdym rodzajem nowotworu. Nie można jej traktować jako "cudownej kuracji", która na pewno pomoże  wygrać walkę z nowotworem - jej zastosowanie nigdy nie daje, podobnie jak w przypadku innych metod leczenia nowotworu, stuprocentowej gwarancji wyleczenia. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie na skutek wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, tak zażywanie go na „ własną rękę" może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Chlorheksydyna – w czym wystepuje? Leki z nią w składzie

    Chlorheksydyna to jeden ze środków najpowszechniej stosowanych do celów antyseptyki. Warto wiedzieć w jakich produktach występuje oraz jakie są przeciwwskazania do jego użycia. 

  • Jak działa mentol? W jakich produktach można go znaleźć?

    Mentol, który kojarzymy ze świeżym zapachem i odświeżającym smakiem, wykazuje wiele właściwości leczniczych. Z tego względu znajdziemy go nie tylko w kosmetykach czy popularnych produktach spożywczych, ale także i farmaceutykach. Jakie zatem dokładnie działanie wykazuje mentol? Czy może być szkodliwy? Kto powinien ograniczyć jego stosowanie?

  • Co stosować na oparzenia?

    Niewielkie i stosunkowo niegroźne oparzenia objawiają się zaczerwienioną skórą, bólem, obrzękiem lub pęcherzami. Możemy je samodzielnie wyleczyć przy zastosowaniu odpowiednich środków. Jakie zatem preparaty na oparzenia warto mieć w domowej apteczce? Podpowiadamy.

  • Jodek potasu – działanie, dawkowanie, profilaktyka. Kiedy i dlaczego należy go użyć?

    Określoną dla danej grupy wiekowej ilość jodku potasu należy przyjąć w jednorazowej dawce dobowej, która umożliwi wysycenie tarczycy i jej ochronę przed radioaktywnym jodem.  Przyjęcie odpowiedniej ilości jodku potasu chroni przed narażeniem popromiennym przez maksymalnie 24 godziny od przyjęcia dawki wysycającej. Czy profilaktyczne zażywanie jodku potasu jest wskazane i bezpieczne?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij