Terapia celowana - nowa metoda leczenia nowotworów
Michał Posmykiewicz

Terapia celowana - nowa metoda leczenia nowotworów

W dzisiejszych czasach do walki z nowotworami wykorzystywane są różne metody leczenia: zabiegi operacyjne, jak również chemioterapia, radioterapia, czy też hormonoterapia. Obecnie coraz większe nadzieje wiąże się z tzw. terapią celowaną.

Czym jest terapia celowana? 

Terapia celowana to nowa forma leczenia onkologicznego, w której wykorzystywana jest wiedza na temat biologii poszczególnych rodzajów nowotworów. Dzięki coraz bardziej dokładnym i szczegółowym badaniom na poziomie molekularnym, naukowcy są w stanie stwierdzić, jakie zaburzenia genetyczne są przyczyną poszczególnych rodzajów nowotworów. Jeśli poznane jest konkretne zaburzenie na poziomie molekularnym, które odpowiedzialne jest za rozwój nowotworu, wtedy można zastosować do leczenia lek celowany molekularnie, wymierzony bezpośrednio w zmienione nowotworowo komórki. Należy jednak pamiętać o tym, że nawet najlepszy lek i terapia celowana nie będą skuteczne, jeśli nie stwierdzi się dla nich u pacjenta konkretnego celu molekularnego. Dlatego też, aby terapia celowana zakończyła się powodzeniem, przed jej rozpoczęciem konieczna jest bardzo wnikliwa ocena genetyczna komórek nowotworu, ponadto należy też określić przewidywaną podatność pacjenta na konkretne leczenie. 

W jaki sposób działa terapia celowana? 

Terapia celowana działa wyłącznie na komórki nowotworowe, nie niszczy natomiast komórek zdrowych, które pod względem molekularnym różnią się od komórek rakowych. Chodzi o to, że w przypadku zdrowych komórek wszystkie zachodzące  w nich procesy są w równowadze metabolicznej, zaś w przypadku komórek nowotworowych ta równowaga jest zaburzona, zatem komórki te są w stanie namnażać się w dużej ilości i nie jest to w żaden sposób hamowane. Leki w terapii celowanej mają zatem działać tylko na komórki nowotworowe i hamować ich patologiczne namnażanie się. Zwykle działają one na receptory, które zlokalizowane są na powierzchni komórek nowotworowych. Receptory te różnią się od receptorów zdrowych komórek: mogą one różnić się albo budową, albo ilością (jest ich po prostu za dużo). Dzięki temu, że leki w terapii celowanej łączą się tylko z receptorami komórek nowotworowych, nie dochodzi do niszczenia zdrowych komórek zlokalizowanych w pobliżu. 

Czy terapia celowana daje jakieś objawy niepożądane?

W przypadku terapii celowanej niestety, tak jak w przypadku chemio czy radioterapii, obserwuje się działania niepożądane kuracji, jednak zwykle są one znacznie mniej nasilone. Zazwyczaj jako efekt niepożądany obserwuje się toksyczność w stosunku do skóry i jej przydatków. Dość często zatem pojawia się wysypka, która zwykle jest grudkowo-krostkowa, bardzo przypominająca trądzik. Wysypka ta, często lokalizuje się na twarzy, szyi, głowie i tułowiu. Ponadto, jako działanie niepożądane terapii celowanej stwierdza się świąd oraz suchość skory, czasami także obecne są teleangiektazje, zapalenie mieszków włosowych, czy nadmierna pigmentacja skóry. Zdarza się, że obserwowane są zmiany w płytce paznokciowej oraz w okolicy wału paznokciowego. Efekty działań niepożądanych terapii celowanej nie są zwykle, na szczęście, mocno wyrażone, choć zdarzają się pacjenci, którzy zdecydowanie gorzej znoszą kuracje, a objawy uboczne są naprawdę mocno nasilone - w takiej sytuacji, czasami nawet zachodzi potrzeba przerwania kuracji. 

Jakie rodzaje leków są wykorzystywane w terapii celowanej? 

W terapii celowanej nowotworów są wykorzystane dwa rodzaje leków: są to przeciwciała monoklonalne oraz leki będące inhibitorami kinaz, przede wszystkim inhibitory kinazy tyrozynowej. Przeciwciała monoklonalne są cząsteczkami, które łączą się specyficznie z konkretnym białkiem prowadząc do jego zniszczenia lub też wymierzają w to białko działanie układu immunologicznego. Inhibitory kinaz to natomiast leki,  które hamują działanie niektórych ważnych enzymów biorących udział w szeregu przemian zachodzących w komórkach. Leki, które stosowne są w terapii celowanej, mają różne działanie. Cześć z nich rzeczywiście bardzo znacząco pomaga pacjentowi w walce z rakiem i skutecznie niszczy komórki nowotworowe, natomiast cześć wykorzystywana jest jednie jako leczenie paliatywne. 

Czy terapie celowaną można wykorzystywać do leczenia wszystkich rodzajów nowotworów?

Nie. Obecnie wiadomo, że terapia celowana bywa skuteczna w przypadku kilku rodzajów nowotworów. 

Kiedy zatem można ją wykorzystywać? 

Przede wszystkim terapie celowaną można wykorzystywać u pacjentek z rozpoznanym rakiem piersi, ale oczywiście nie we wszystkich przypadkach. Niektóre rodzaje przeciwciał monoklonalnych można wykorzystać w terapii celowej u pacjentek, u których zostanie stwierdzona obecność receptora HER 2. Poza tym, terapie celowaną można wykorzystać także u niektórych pacjentów z rozpoznanym rakiem jelita grubego. W przypadku pacjentów ze zdiagnozowanym rakiem jelita grubego i rozpoznanymi już przerzutami można czasami do ich leczenia wykorzystywać przeciwciała monoklonalne skierowane przeciwko receptorowi epidermalnego czynnika wzrostu EGFR. W przypadku natomiast rozpoznanego raka podścieliskowego żołądka stosuje się do leczenia jeden z rodzajów inhibitora kinazy tyrozynowej. Również w przypadku niektórych postaci niedrobnokomórkowego raka płuca, w którym stwierdza się określone mutacje, można wykorzystać niektóre rodzaje leków celowanych. Podobna sytuacja może mięć miejsce w przypadku zdiagnozowanego czerniaka. 

Widać zatem, że terapia celowana może wnieść wiele dobrego do dzisiejszej onkologii i stwarza szanse na wyleczenie dla wielu pacjentów. Należy jednak pamiętać, że niestety nie da się jej zastosować u każdego pacjenta z każdym rodzajem nowotworu. Nie można jej traktować jako "cudownej kuracji", która na pewno pomoże  wygrać walkę z nowotworem - jej zastosowanie nigdy nie daje, podobnie jak w przypadku innych metod leczenia nowotworu, stuprocentowej gwarancji wyleczenia. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Adrenalina – jaka jest funkcja w organizmie? Czym skutkuje nadmierna ekspozycja na działanie hormonu?

    Adrenalina, czyli tzw. hormon przetrwania, mobilizuje organizm do szybkiego reagowania w przypadku zagrożenia. Powoduje zauważalny wzrost siły i wydajności, a także zwiększoną świadomość w sytuacjach stresowych. Nadmierna ekspozycja na adrenalinę może jednak szkodzić zdrowiu. Dowiedz się, jakie są skutki nadprodukcji tego hormonu. W jaki sposób wykorzystywany jest w medycynie? 

  • Biegunka podróżnych – objawy, leczenie, zapobieganie

    Podczas podróży uważaj na to, co jesz i pijesz, jeżeli nie chcesz nabawić się „klątwy Montezumy”. Biegunka jest najczęstszą chorobą podróżnych. Według szacunków CDC dotyka 10 milionów ludzi każdego roku. Kto jest najbardziej zagrożony infekcją chorobotwórczymi drobnoustrojami? W których miejscach na świecie istnieje największe ryzyko doświadczenia biegunki podróżnych?

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij