Jakie są najnowsze terapie w leczeniu raka jajnika?
Justyna Piekara

Jakie są najnowsze terapie w leczeniu raka jajnika?

Rak jajnika zajmuje piąte miejsce w zestawieniu najczęściej rozpoznawanych nowotworów wśród Polek. Dowiedz się więcej na temat tej choroby. Sprawdź, jak przedstawiają się postępy w leczeniu tego schorzenia i czym są inhibitory PARP.

Światowy Dzień Świadomości Raka Jajnika

Światowy Dzień Świadomości Raka Jajnika (ang. World Ovarian Cancer Day, WOCD) obchodzony jest 8. maja. W ramach obchodów organizowane są publiczne wydarzenia mające na celu rozpowszechnianie świadomości na temat zagrożeń, objawów i badań przesiewowych w kierunku raka jajnika (symbolem akcji jest turkusowa wstążeczka).

Pierwsze wydarzenie, którego celem była edukacja społeczeństwa na temat tej śmiertelnej choroby, odbyło się w 2013 r. Inicjatywa powstała jednak dużo wcześniej – w 2009 r., kiedy lekarze spotkali się na międzynarodowej konferencji, podczas której wymieniali się doświadczeniami zdobytymi podczas pracy z pacjentkami z rakiem jajnika.

Rak jajnika – czym się charakteryzuje?

Każdego roku u ok. 250 000 kobiet na całym świecie diagnozuje się raka jajnika, a 140 000 umiera z jego powodu. Wysoką śmiertelność z powodu raka jajnika w dużej mierze przypisuje się temu, że choroba jest często diagnozowana, gdy jest już zaawansowana, co utrudnia skuteczne leczenie.

We wczesnym stadium nowotwór tego typu daje mało objawów, co sprawia, że często jest mylony z innymi, mniej poważnymi dolegliwościami. Dlatego tak ważna jest właściwa profilaktyka.

Jakie są czynniki podwyższonego ryzyka wystąpienia raka jajnika?

  • wiek – choroba najczęściej dotyczy kobiet w od 50. do 60. roku życia, chociaż może pojawić się w każdym wieku,
  • mutacje genetyczne – niektóre przypadki nowotworu są spowodowane mutacjami genów BRCA1 i BRCA2,
  • przypadki choroby w rodzinie,
  • długotrwale trwająca estrogenowa terapia zastępcza,
  • wczesny wiek wystąpienia pierwszej menstruacji,
  • późny wiek wystąpienia menopauzy.

Jakie objawy mogą być związane z rakiem jajnika?

  • wzdęcia,
  • obrzęk brzucha,
  • szybkie uczucie sytości podczas jedzenia,
  • utrata masy ciała,
  • dyskomfort i ból w okolicy miednicy,
  • zmiany w funkcjonowaniu jelit, np. zaparcia,
  • częsta potrzeba oddawania moczu.

Terapia z zastosowaniem inhibitorów PARP

Obecnie standardem postępowania w przypadku pacjentek z zaawansowanym rakiem jajnika jest zabieg operacyjny oraz chemioterapia, po której czasami następuje dodatkowe leczenie, mające na celu zapobieganie nawrotom choroby. Inhibitor PARP to nowa terapia podtrzymująca, która została zarejestrowana w Europie w 2020 r. Daje ona szansę na lepsze rokowania, znalazła się w międzynarodowych wytycznych leczenia nowotworów jajnika. Jest rekomendowana przez Europejskie i Amerykańskie Towarzystwo Onkologii Klinicznej.

Inhibitory PARP należą do inhibitorów polimerazy poli(ADP-rybozy), których zadaniem jest pomoc w naprawie uszkodzeń DNA. Zastosowanie tej metody leczenia skutecznie spowalnia wzrost nowotworu i wydłuża czas życia bez progresji choroby. Początkowo jej wykorzystanie było możliwe wyłącznie w 15-24% przypadków zaawansowanego stadium raka jajnika – u kobiet z mutacją genu BRCA, które dobrze zareagowały na chemioterapię pochodnymi platyny.

Z czasem inhibitory PARP (olaparib, niraparib, bevacizumab) przeszły badania kliniczne i zarejestrowano je również dla pacjentek ze zdiagnozowanym rakiem jajnika, które nie mają mutacji BRCA.

Mechanizm działania inhibitorów PARP

W komórkach nowotworowych dochodzi do uszkodzenia materiału genetycznego, co jest skutkiem mutacji. Komórki posiadają jednak zdolność do naprawy DNA, dzięki czemu mogą się namnażać. Towarzyszy temu nadmierna ekspresja białek PARP – enzymów odpowiadających za rozpoznawanie i naprawę pęknięć pojedynczej nici DNA. Zablokowanie ich aktywności poprzez zastosowanie inhibitora, może odwrócić oporność na cytostatyki alkilujące, które stosuje się w walce z chorobami nowotworowymi. 

Ponadto blokada funkcji białek PARP wywołuje powielenie uszkodzeń DNA na obie nici, które nie mogą już zostać naprawione, jeśli komórka nowotworowa posiada zmutowany gen BRCA i ulega apoptozie (destrukcji). Nowotwory pozbawione zdolności do naprawy DNA nazywane są z guzami z niedoborem rekombinacji homologicznej lub HRD (ang. homologous recombination deficient).

Polskie realia walki z rakiem jajnika

W Polsce refundacja terapii dostępna jest jedynie dla pacjentek, u których stwierdza się nawrót choroby i dotyczy ok. 150 kobiet rocznie. Od września 2016 r. pomoc w takich przypadkach jest udzielana w ramach projektu „Leczenie podtrzymujące olaparybem chorych na nawrotowego platynowrażliwego zaawansowanego raka jajnika, raka jajowodu lub pierwotnego raka otrzewnej”.

Leczenie z zastosowaniem inhibitora PARP nie jest wdrażane u kobiet, które nie mają określonej mutacji genetycznej lub kiedy nie jest ona potwierdzona badaniami genetycznymi. Problemem jest fakt, że wiele pacjentek nie dysponuje wynikami wymaganego testu. Dane wskazują, że 70% Polek z diagnozą raka jajnika nie ma wykonanych badań w tym kierunku.

  1. Ovarian cancer, “mayoclinic.org” [online], https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/ovarian-cancer/symptoms-causes/syc-20375941, [dostęp:] 27.04.2021.
  2. Rak jajnika, “ptgo.pl” [online], https://ptgo.pl/dla-pacjenta/abc-nowotworow-ginekologicznych-slownik/rak-jajnika/, [dostęp:] 27.04.2021.
  3. World Ovarian Cancer Day, “timeanddate.com”[online], https://www.timeanddate.com/holidays/world/world-ovarian-cancer-day, [dostęp:] 27.04.2021.
  4. NCI, PARP Inhibitors show promise as initial treatment for ovarian cancer, “cancer.gov” [online], https://www.cancer.gov/news-events/cancer-currents-blog/2019/parp-inhibitors-ovarian-cancer-initial-treatment, [dostęp:] 27.04.2021.
  5. Nowe perspektywy leczenia raka jajnika, “pap.pl” [online], https://www.pap.pl/centrum-prasowe/792465%2Cnowe-perspektywy-leczenia-raka-jajnika.html, [dostęp:] 27.04.2021.
  6. M. A. Kruczała, A. Grela-Wojewoda, I. Cedrych, Inhibitory PARP w terapii raka jajnika, „Ginekologia Polska” 2016, nr 2, s. 131-134, DOI: 10.17772/gp/59268, [dostęp:] 27.04.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Płukanie zatok – jakie są wskazania do irygacji zatok przynosowych oraz w jaki sposób zrobić to w domu?

    Płukanie zatok posiada wiele zalet – może być bezpiecznie stosowane przez dzieci (od 4. roku życia), kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stanowi niefarmakologiczną metodę walki z katarem oraz zapaleniem zatok – pomaga zachować drożność przewodów nosowych i zatok oraz oczyścić z zakaźnej wydzieliny i innych zanieczyszczeń (patogenów czy alergenów). 

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Woda morska do nosa – jak działa? Kiedy warto stosować sól morską w sprayu?

    Preparaty wody morskiej do nosa przeznaczone są zarówno do codziennej higieny nosa, jak i w przypadku wystąpienia schorzeń układu oddechowego. Przeznaczone są dla dzieci (nawet od pierwszych dni życia), osób dorosłych, starszych oraz kobiet w ciąży i karmiących. Dostępne są w postaci roztworu izotonicznego lub hipertonicznego. Mają działanie nawilżające oraz oczyszczające.  

  • Angina – przyczyny, objawy, leczenie anginy u dzieci i u dorosłych

    Angina to ostre zapalenie gardła i migdałków wywołane najczęściej przez paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Anginę rozpoznaje się na podstawie występowania charakterystycznych objawów, takich jak silny ból gardła utrudniający przełykanie, wysoka gorączka, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych oraz na podstawie stwierdzenia w badaniu przedmiotowym zaczerwienienia błony śluzowej gardła, rozpulchnienia migdałków oraz białego nalotu.

  • POChP – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania w przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc

    Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) to nieuleczalna, postępująca choroba układu oddechowego, której przyczyną jest palenie tytoniu (w 80-90% przypadków) lub narażenie na czynniki drażniące, np. pyły, chemikalia. W przebiegu POChP dochodzi do zwężenia oskrzeli (obturacji) i tym samym ograniczenia przepływu powietrza przez dolne drogi oddechowe. Objawy, które się wówczas pojawiają to duszności, mokry kaszel, świszczący oddech. W terapii przewlekłej obturacyjnej oskrzeli płuc stosuje się przede wszystkim leki rozszerzające oskrzela.

  • Heparyna – popularny lek antyzakrzepowy może pomóc przeciwdziałać COVID-19

    Według ustaleń badaczy pochodzących z Wielkiej Brytanii heparyna blokuje białko spike koronawirusa SARS-CoV-2, które po połączeniu się z odpowiednim receptorem na powierzchni komórki gospodarza, umożliwia jej zakażenie. Czy heparyna znajdzie zastosowanie w leczeniu COVID-19?

  • Uczulenie na słońce – przyczyny. Jak złagodzić objawy wysypki od słońca?

    Promienie słoneczne wykorzystywane są do produkowania witaminy D, która jest niezbędna do prawidłowego rozwoju kości oraz wzmacniania układu odpornościowego. Niestety zbyt długa bądź zbyt intensywna ekspozycja na słońce może powodować występowanie alergii. Uczulenie na słońce może dotknąć każdego z nas, dlatego też warto wiedzieć jak postępować, gdy na ciele pojawi się wysypka od słońca. 

  • Statyny – poprawiają efektywność leczenia pacjentek z najbardziej agresywnymi postaciami raka piersi

    Statyny to leki na obniżające poziom cholesterolu we krwi. Pomagają zapobiegać zawałom serca i udarom mózgu. Zespół badaczy z University of Texas MD Anderson Cancer Center w Houston oraz Baylor College of Medicine przeanalizował ich działanie na agresywne podtypy raka piersi. Naukowcy zaobserwowali istotną poprawę przeżywalności pacjentek z potrójnie ujemnym rakiem sutka, które poddały się terapii statynami.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij