Zapalony papieros w dłoni palacza
Arkadiusz Dąbek

Dlaczego nie każdy palacz choruje na raka płuc?

Dlaczego niektórzy palacze – pomimo swego wieloletniego nałogu – nigdy nie zachorują na raka płuc? Najnowsze ustalenia naukowców dowodzą, że nie jest to wyłącznie kwestia szczęścia.

Na raka płuc zapadają przede wszystkim osoby palące papierosy – stanowią oni 8090% wszystkich chorych. Naukowcy z Albert Einstein College of Medicine (USA) odkryli jednak, że u nałogowych palaczy, wbrew powszechnej opinii, ryzyko wystąpienia mutacji komórek nabłonkowych płuc wcale nie jest najwyższe. Mogą mieć oni bowiem wykształcone mechanizmy chroniące ich przed rakiem.  

U ilu procent nałogowych palaczy rozwija się rak płuc?

Palenie papierosów jest główną przyczyną raka płuc, jednak choroba rozwija się tylko u stosunkowo niewielkiej liczby nałogowych palaczy – u około 1020%. Naukowcy z Albert Einstein College of Medicine w Nowym Jorku odkryli, że część uzależnionych od nikotyny może mieć wykształcone mechanizmy, które chronią ich przed rakiem płuc poprzez ograniczanie zaburzeń ekspresji genów regulujących cykl komórkowy, prowadzących do powstania nowotworu. Osoby te mają sprawne systemy naprawy uszkodzeń DNA lub „detoksykacji” dymu papierosowego.

Od dawna zakładano, że palenie tytoniu prowadzi do raka płuc poprzez wywoływanie mutacji DNA w komórkach nabłonkowych płuc, jednak wcześniej nie udało się tego potwierdzić. Badacze z USA opracowali ulepszoną metodę sekwencjonowania całych genomów poszczególnych komórek, analizując i porównując komórki osób, które nigdy nie paliły (w wieku od 11 do 86 lat) i palaczy (w wieku od 44 do 81 lat), który wypalali różne ilości papierosów – górną granicą było 116 paczkolat (paczkolata oblicza się, mnożąc liczbę wypalanych paczek papierosów na dobę przez lata nałogu). Liczba mutacji była wprost proporcjonalna do stażu palenia, co nikogo nie dziwi, natomiast zaskakujący jest fakt, że po przekroczeniu 23 paczkolat, przestała ona rosnąć.

Rak płuc – częstotliwość występowania wśród innych nowotworów

Rak płuc (ang. lung cancer) znajduje się na pierwszym miejscu pod względem zachorowalności i umieralności na nowotwory złośliwe na świecie i jest on obarczony szczególnie niepomyślnym rokowaniem. Głównym czynnikiem wpływającym na wzrost ryzyka zachorowania jest palenie tytoniu, zarówno czynne, jak i bierne – dym tytoniowy zawiera około 4000 toksycznych substancji, z których kilkadziesiąt ma działanie kancerogenne.

Polecane dla Ciebie

Objawy raka płuc i rokowania

Objawy raka płuc pojawiają się wówczas, gdy choroba jest już w zaawansowanym stadium. Są to m.in.:
•    kaszel,
•    krwioplucie,
•    duszności,
•    ból w okolicy klatki piersiowej,
•    chrypka,
•    powiększenie węzłów chłonnych,
•    silne bóle barku i okolicy łopatki.

W celu postawienia ostatecznej diagnozy wykonuje się przede wszystkim: RTG klatki piersiowej, tomografię płuc, USG węzłów szyjnych nadobojczykowych, bronchofiberoskopię (endoskopię dróg oddechowych), badanie cytologiczne plwociny, biopsję cienkoigłową.

Rokowanie zależy od stopnia zaawansowania choroby, np. w przypadku raka niedrobnokomórkowego I stopnia 5 lat przeżywa 6070% chorych, a przy rozpoznaniu raka drobnokomórkowego dwuletnie przeżycie wynosi 240%.

Mechanizm zmniejszający ryzyko raka płuc

Eksperyment przeprowadzony przez naukowców z Albert Einstein College of Medicine potwierdził wcześniejsze przypuszczenia, że palenie zwiększa ryzyko zachorowania na raka płuc poprzez zwielokrotnienie częstotliwości mutacji komórkowych. Jednak okazało się także, że taki mechanizm działa tylko do pewnego momentu, czyli do ok. 23 paczkolat, po czym nie obserwowano dalszego wzrostu częstości mutacji. Osoby, które paliły największą ilość papierosów nie miały zatem największego obciążenia mutacjami.

Następnym krokiem badaczy będzie opracowanie sposobów pomiaru zdolności do naprawy DNA lub detoksykacji, co może przyczynić się do opracowania nowych sposobów oceny ryzyka raka płuc.

  1. Z. Huang, S.Sun, M. Lee i in., Single-cell analysis of somatic mutations in human bronchial epithelial cells in relation to aging and smoking, „Nature Genetics” 2022, nr 54.
  2. E. Jassem, A. Szymanowska, A. Siemińska, J. Jassem, Palenie tytoniu a rak płuca, „Pneumonologia i Alergologia Polska” 2009, t. 77, nr 5.
  3. Study suggests why most smokers don't get lung cancer, „sciencedaily.com” [online], https://www.sciencedaily.com/releases/2022/04/220411113733.htm, [dostęp:] 04.05.2022.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij