Co jeść przy cukrzycy? Czego się wystrzegać? Poznaj naszą listę – indeks glikemiczny! - portal DOZ.pl
Co jeść przy cukrzycy? Czego się wystrzegać? Poznaj naszą listę – indeks glikemiczny!
Maria Brzegowy

Co jeść przy cukrzycy? Czego się wystrzegać? Poznaj naszą listę – indeks glikemiczny!

Na cukrzycę choruje około 350 milionów osób na całym świecie. 80-90% przypadków to cukrzyca typu 2. W prowadzeniu pacjenta z cukrzycą istotne jest właściwe żywienie oraz regularna aktywność fizyczna. Co jeść, a czego się wystrzegać w cukrzycy?

Po co stosować dietę w cukrzycy?

Głównym celem podjęcia właściwej dietoterapii w cukrzycy typu 2. jest uzyskanie i utrzymanie prawidłowego (bliskiego normy) stężenia glukozy w surowicy krwi. Ma to zapobiec wystąpieniu szeregu powikłań tej choroby, m.in. stopy cukrzycowej, nefropatii oraz retinopatii.

Odpowiednio prowadzona dieta będzie również obejmować uzyskanie:

  • optymalnego stężenia cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu frakcji HDL i LDL oraz triglicerydów w surowicy krwi;
  • optymalnych wartości ciśnienia tętniczego krwi w celu redukcji ryzyka chorób sercowo-naczyniowych; 
  • pożądanej masy ciała.
Podjęcie właściwych kroków żywieniowych w cukrzycy typu 2. to nie tylko dbałość o prawidłową glikemię, ale i stężenie lipidów, optymalne wartości ciśnienia tętniczego krwi oraz o odpowiednią masę ciała.

Jak jeść przy cukrzycy typu 2. – dieta o niskim indeksie glikemicznym

Rekomendowanym sposobem odżywiania się chorych na cukrzycę typu 2. jest dieta o tzw. niskim indeksie glikemicznym. Jej stosowanie opiera się o zasady zdrowego żywienia, a więc ważna jest regularność w spożywaniu posiłków, ich właściwy dobór pod względem objętości i jakości, a także dbałość o odpowiednią ilość wypijanych płynów, ponadto aktywność fizyczna każdego dnia. Całość zaleceń dobrze odzwierciedla model tzw. diety śródziemnomorskiej – czyli sposobu żywienia opartego o jak najniższy stopień przetworzenia produktów, odpowiednią ilość spożywanych surowych warzyw, owoców, częściowe zastąpienie mięsa oraz ryb nasionami roślin strączkowych, a także wprowadzenie umiarkowanych ilości orzechów, pestek oraz roślinnych tłuszczów.

Indeks glikemiczny (IG) określa szybkość trawienia danego produktu spożywczego oraz jego zdolność do podwyższania poziomu glukozy (cukru) w krwiobiegu. Im szybciej ulega on rozkładowi w przewodzie pokarmowym, tym wyższa wartość IG. Dla czystej glukozy jest równa 100. Względem niej oblicza się IG dla innych pokarmów.

Dieta o niskim indeksie glikemicznym w praktyce oznacza dietę o niskim stopniu przetworzenia. Niski (lub opcjonalnie średni) wskaźnik IG będą więc miały produkty mało przetworzone, nieoczyszczone z błonnika pokarmowego czyli m.in. chleb razowy, makaron z pełnego ziarna (pot. „ciemny”), większość surowych warzyw i owoców, naturalny nabiał oraz jego przetwory (jogurt, kefir, maślanka), pestki, nasiona i orzechy.

Mięso oraz ryby nie zawierają węglowodanów, stąd nie klasyfikuje się ich według IG. W formie naturalnej (czyli np. mięso bez panierki) są więc dopuszczalne/rekomendowane w jadłospisie.

Indeks glikemiczny produktów może zmienić się w czasie obróbki kulinarnej – przykładowo, surowe warzywa w znakomitej większości posiadają niski IG. Jednakże po ich ugotowaniu i np. zmiksowaniu na zupę krem, wskaźnik IG wzrośnie. Najlepszym mierzalnym „testerem” własnej reakcji na dany produkt czy danie jest po prostu samoobserwacja i stała samokontrola glikemii.

Polecane dla Ciebie

Co jeść przy cukrzycy typu 2., a czego się wystrzegać? Lista produktów o niskim i wysokim indeksie glikemicznym

Dzięki usystematyzowaniu produktów według ich niskiego lub wysokiego indeksu glikemicznego opracowano dosyć jasne wskazówki dla chorych na cukrzycę (i nie tylko). Nie jest jednak tak, że produktów o wysokim wskaźniku glikemicznym diabetyk nie może zjeść już nigdy. Ważnym elementem prawidłowo prowadzonej diety będzie tutaj dbałość o sposób przygotowania produktu/posiłku, jego objętość oraz towarzystwo innych składników. Przykładowo: biały, rozgotowany makaron podniesie poziom glukozy bardziej niż ten ugotowany na półtwardo. Z kolei dodatek naturalnego jogurtu i łyżki nasion słonecznika do miseczki ze słodkimi owocami pozwoli na wolniejszy „skok” glikemii niż wtedy, gdy zostaną zjedzone osobno.

Co może jeść cukrzyk:

  • naturalny nabiał i jego przetwory (jogurt, maślanka, kefir, zsiadłe mleko, sery);
  • w umiarkowanych ilościach (porcja to garść): pomarańcze, grejpfruty, brzoskwinie, jabłka, morele, jagody, truskawki, maliny, jeżyny, porzeczki, winogrona, agrest, awokado, mało dojrzały banan, cytryna, wiśnie, gruszka, pomelo;
  • warzywa najlepiej na surowo: brokuły, kalafior, cukinia, cebula, pomidory, ogórki, kapusta, sałata zielona i inne, brukselka, cieciorka, cykoria, czosnek, fasola biała i czerwona, fasolka szparagowa, groch, fenkuł, groszek zielony, kalarepa, kukurydza, papryka, marchewka, pietruszka, por, soczewica, rzepa, rzodkiewka;
  • w towarzystwie dodatku białkowego oraz tłuszczowego (np. twarożek z oliwą), produkty typu makaron/płatki – na półtwardo: chleb żytni z pełnego ziarna, ryż brązowy, kasze (bulgur, gryczana, jęczmienna), makaron z pełnego ziarna, kuskus razowy, komosa ryżowa, makaron z semoliny, płatki owsiane (zwykłe i górskie), otręby (żytnie, pszenne, owsiane);
  • do słodzenia: słodziki, ksylitol, stewia.

Czego wystrzegać się w cukrzycy typu 2.:

  • słodzone smakowe jogurty i inne przetwory mleczne;
  • arbuz, dojrzałe banany, owoce z puszki, kandyzowane, owoce suszone słodzone (np. żurawina);
  • ugotowana dynia, ziemniaki, bób;
  • cukier, miód, słodycze, słodzone gazowane napoje;
  • chleb pszenny, drożdżówki i inne wypieki cukiernicze, groszek ptysiowy, kasza jaglana, kukurydziana, płatki kukurydziane i inne śniadaniowe, płatki ryżowe, jaglane, ryż biały, tortille pszenne, sucharki, większość produktów zbożowych bezglutenowych.

Indeks glikemiczny wzrośnie, jeśli produkt – np. makaron – rozgotujesz. Gotuj go na półtwardo, częściej sięgaj po surówki niż gotowane warzywa, wypieki i desery słódź ksylitolem albo stewią. Pamiętaj też, że to, że dany produkt ma niski IG nie oznacza, że możesz go jeść bezkarnie i odwrotnie. 

Literatura: Zalecenia dietetyczne w cukrzycy t. 2, Wielospecjalistyczny Szpital im. S. Dudricka w Skawinie, Maria Brzegowy, 2018

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Dieta w anemii z niedoboru żelaza

    Anemia z niedoboru żelaza występuje w różnych okresach życia, zarówno u niemowląt, dzieci, jak i u dorosłych. Dowiedz się więcej, jakie są jej przyczyny oraz w jaki sposób dieta może pomóc w jej leczeniu.

  • Zdrowe i lekkie grillowanie – czy to możliwe?

    Sezon grillowy kocha chyba każdy. Niezależnie od tego, czy jesteśmy smakoszami wege, czy z uwielbieniem wcinamy mięso, z niecierpliwością oczekujemy pierwszej sprzyjającej biesiadowaniu pod chmurką pogody! Co jednak, gdy dbamy o figurę, a żołądek niekoniecznie przyjmuje cięższą dietę? Czy da się grillować zdrowo?

  • Przygotuj się na długi weekend. Majówka bez komarów

    Za oknami piękna słoneczna pogoda, wiosna rozkwita zielenią, przyroda budzi się do życia. Pomimo wielu obostrzeń wprowadzonych z powodu pandemii koronawirusa w poprzednich latach, dziś możemy cieszyć się spędzaniem czasu na łonie natury. Co zrobić, aby komary nie odebrały nam radości czerpanej z czasu spędzonego na świeżym powietrzu, którego w ostatnim czasie było tak niewiele?

  • 5 zasad grillowania bez problemów z trawieniem

    Wraz z nadejściem wyższych temperatur coraz chętniej spędzamy czas na świeżym powietrzu. Przy tej okazji często decydujemy się na przygotowanie i zjedzenie posiłku w ogrodzie, w towarzystwie zaproszonych gości. Największą popularnością cieszą się potrawy przyrządzane na grillu. Czy możemy przygotować potrawy grillowane, które będą wyglądały apetycznie, smakowały gościom i jednocześnie nie szkodziły ich zdrowiu?

  • Dieta biegacza – najważniejsze zasady. Przykładowy jadłospis dla biegaczy

    Prawidłowe żywienie ma znaczenie nie tylko w przypadku profilaktyki czy leczenia chorób dietozależnych, ale i w sytuacji podejmowania konkretnego rodzaju wysiłku fizycznego, np. długodystansowego biegania. Jak powinna wyglądać dieta biegacza? Czego nie powinno w niej zabraknąć? Dowiedz się, jakie są jej zasady i zapoznaj się  przykładowym jadłospisem dla biegaczy.

  • Nordic walking – zalety i technika „chodzenia z kijkami”

    Nordic walking to forma aktywności fizycznej, która polega na szybkim marszu ze specjalnymi kijkami. Ten rodzaj sportu został wymyślony przez Finów i początkowo stanowił rodzaj całorocznego treningu dla biegaczy narciarskich. Podczas uprawiania nordic walking zaangażowanych zostaje wiele grup mięśniowych, naprzemienne, przeciwległe wymachy kończyn mobilizują do pracy niemal całe ciało. Jak powinna wyglądać prawidłowa technika chodzenia z kijkami?

  • Dieta na płaski brzuch – jak powinna wyglądać? Wskazówki dietetyczne dla kobiet i mężczyzn

    Płaski brzuch to obiekt pożądania większości z nas. Szukamy więc specjalnych diet, sięgamy po „cudowne” specyfiki i podejmujemy się określonych ćwiczeń fizycznych w nadziei, że uda się nam wyszczuplić tę konkretną partię ciała. Tymczasem dieta na płaski brzuch tak naprawdę nie istnieje – trudno „miejscowo” odchudzić się samą dietą. Można natomiast zastosować pewne zasady, które pozwolą nam zachować zdrowie i ładną sylwetkę ogółem, co przysłuży się poprawie wyglądu również i naszego brzucha. 

  • Zerwany mięsień – co robić?

    Zerwanie mięśnia objawia się m. in. nagłym bólem, utratą siły mięśniowej i tym samym pozbawieniem kontroli nad mięśniem. To znacznie groźniejszy uraz niż naderwanie czy naciągnięcie mięśnia. Jak je od siebie odróżnić? Jak długo goi się zerwany mięsień? Jak wygląda jego rehabilitacja?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij