Co jeść przy cukrzycy? Czego się wystrzegać? Poznaj naszą listę – indeks glikemiczny!
Maria Brzegowy

Co jeść przy cukrzycy? Czego się wystrzegać? Poznaj naszą listę – indeks glikemiczny!

Na cukrzycę choruje około 350 milionów osób na całym świecie. 80-90% przypadków to cukrzyca typu 2. W prowadzeniu pacjenta z cukrzycą istotne jest właściwe żywienie oraz regularna aktywność fizyczna. Co jeść, a czego się wystrzegać w cukrzycy?

Po co stosować dietę w cukrzycy?

Głównym celem podjęcia właściwej dietoterapii w cukrzycy typu 2. jest uzyskanie i utrzymanie prawidłowego (bliskiego normy) stężenia glukozy w surowicy krwi. Ma to zapobiec wystąpieniu szeregu powikłań tej choroby, m.in. stopy cukrzycowej, nefropatii oraz retinopatii.

Odpowiednio prowadzona dieta będzie również obejmować uzyskanie:

  • optymalnego stężenia cholesterolu całkowitego oraz cholesterolu frakcji HDL i LDL oraz triglicerydów w surowicy krwi;
  • optymalnych wartości ciśnienia tętniczego krwi w celu redukcji ryzyka chorób sercowo-naczyniowych; 
  • pożądanej masy ciała.
Podjęcie właściwych kroków żywieniowych w cukrzycy typu 2. to nie tylko dbałość o prawidłową glikemię, ale i stężenie lipidów, optymalne wartości ciśnienia tętniczego krwi oraz o odpowiednią masę ciała.

Jak jeść przy cukrzycy typu 2. – dieta o niskim indeksie glikemicznym

Rekomendowanym sposobem odżywiania się chorych na cukrzycę typu 2. jest dieta o tzw. niskim indeksie glikemicznym. Jej stosowanie opiera się o zasady zdrowego żywienia, a więc ważna jest regularność w spożywaniu posiłków, ich właściwy dobór pod względem objętości i jakości, a także dbałość o odpowiednią ilość wypijanych płynów, ponadto aktywność fizyczna każdego dnia. Całość zaleceń dobrze odzwierciedla model tzw. diety śródziemnomorskiej – czyli sposobu żywienia opartego o jak najniższy stopień przetworzenia produktów, odpowiednią ilość spożywanych surowych warzyw, owoców, częściowe zastąpienie mięsa oraz ryb nasionami roślin strączkowych, a także wprowadzenie umiarkowanych ilości orzechów, pestek oraz roślinnych tłuszczów.

Indeks glikemiczny (IG) określa szybkość trawienia danego produktu spożywczego oraz jego zdolność do podwyższania poziomu glukozy (cukru) w krwiobiegu. Im szybciej ulega on rozkładowi w przewodzie pokarmowym, tym wyższa wartość IG. Dla czystej glukozy jest równa 100. Względem niej oblicza się IG dla innych pokarmów.

Dieta o niskim indeksie glikemicznym w praktyce oznacza dietę o niskim stopniu przetworzenia. Niski (lub opcjonalnie średni) wskaźnik IG będą więc miały produkty mało przetworzone, nieoczyszczone z błonnika pokarmowego czyli m.in. chleb razowy, makaron z pełnego ziarna (pot. „ciemny”), większość surowych warzyw i owoców, naturalny nabiał oraz jego przetwory (jogurt, kefir, maślanka), pestki, nasiona i orzechy.

Mięso oraz ryby nie zawierają węglowodanów, stąd nie klasyfikuje się ich według IG. W formie naturalnej (czyli np. mięso bez panierki) są więc dopuszczalne/rekomendowane w jadłospisie.

Indeks glikemiczny produktów może zmienić się w czasie obróbki kulinarnej – przykładowo, surowe warzywa w znakomitej większości posiadają niski IG. Jednakże po ich ugotowaniu i np. zmiksowaniu na zupę krem, wskaźnik IG wzrośnie. Najlepszym mierzalnym „testerem” własnej reakcji na dany produkt czy danie jest po prostu samoobserwacja i stała samokontrola glikemii.

Co jeść przy cukrzycy typu 2., a czego się wystrzegać? Lista produktów o niskim i wysokim indeksie glikemicznym

Dzięki usystematyzowaniu produktów według ich niskiego lub wysokiego indeksu glikemicznego opracowano dosyć jasne wskazówki dla chorych na cukrzycę (i nie tylko). Nie jest jednak tak, że produktów o wysokim wskaźniku glikemicznym diabetyk nie może zjeść już nigdy. Ważnym elementem prawidłowo prowadzonej diety będzie tutaj dbałość o sposób przygotowania produktu/posiłku, jego objętość oraz towarzystwo innych składników. Przykładowo: biały, rozgotowany makaron podniesie poziom glukozy bardziej niż ten ugotowany na półtwardo. Z kolei dodatek naturalnego jogurtu i łyżki nasion słonecznika do miseczki ze słodkimi owocami pozwoli na wolniejszy „skok” glikemii niż wtedy, gdy zostaną zjedzone osobno.

Co może jeść cukrzyk:

  • naturalny nabiał i jego przetwory (jogurt, maślanka, kefir, zsiadłe mleko, sery);
  • w umiarkowanych ilościach (porcja to garść): pomarańcze, grejpfruty, brzoskwinie, jabłka, morele, jagody, truskawki, maliny, jeżyny, porzeczki, winogrona, agrest, awokado, mało dojrzały banan, cytryna, wiśnie, gruszka, pomelo;
  • warzywa najlepiej na surowo: brokuły, kalafior, cukinia, cebula, pomidory, ogórki, kapusta, sałata zielona i inne, brukselka, cieciorka, cykoria, czosnek, fasola biała i czerwona, fasolka szparagowa, groch, fenkuł, groszek zielony, kalarepa, kukurydza, papryka, marchewka, pietruszka, por, soczewica, rzepa, rzodkiewka;
  • w towarzystwie dodatku białkowego oraz tłuszczowego (np. twarożek z oliwą), produkty typu makaron/płatki – na półtwardo: chleb żytni z pełnego ziarna, ryż brązowy, kasze (bulgur, gryczana, jęczmienna), makaron z pełnego ziarna, kuskus razowy, komosa ryżowa, makaron z semoliny, płatki owsiane (zwykłe i górskie), otręby (żytnie, pszenne, owsiane);
  • do słodzenia: słodziki, ksylitol, stewia.

Czego wystrzegać się w cukrzycy typu 2.:

  • słodzone smakowe jogurty i inne przetwory mleczne;
  • arbuz, dojrzałe banany, owoce z puszki, kandyzowane, owoce suszone słodzone (np. żurawina);
  • ugotowana dynia, ziemniaki, bób;
  • cukier, miód, słodycze, słodzone gazowane napoje;
  • chleb pszenny, drożdżówki i inne wypieki cukiernicze, groszek ptysiowy, kasza jaglana, kukurydziana, płatki kukurydziane i inne śniadaniowe, płatki ryżowe, jaglane, ryż biały, tortille pszenne, sucharki, większość produktów zbożowych bezglutenowych.

Indeks glikemiczny wzrośnie, jeśli produkt – np. makaron – rozgotujesz. Gotuj go na półtwardo, częściej sięgaj po surówki niż gotowane warzywa, wypieki i desery słódź ksylitolem albo stewią. Pamiętaj też, że to, że dany produkt ma niski IG nie oznacza, że możesz go jeść bezkarnie i odwrotnie. 

Literatura: Zalecenia dietetyczne w cukrzycy t. 2, Wielospecjalistyczny Szpital im. S. Dudricka w Skawinie, Maria Brzegowy, 2018

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Substancje w suplementach diety na odchudzanie

    Nie ma lepszego sposobu na zrzucenie zbędnych kilogramów niż odpowiednio dobrana dieta połączona z aktywnością fizyczną. Mimo to na rynku dostępna jest szeroka oferta suplementów na odchudzanie. Czy te preparaty mogą wspomóc walkę z nadwagą? Na jakiej zasadzie działają substancje, które są w składzie suplementów na odchudzanie? Przyglądamy się kilku z nich.

  • Dieta na trądzik – jakie produkty jeść, a które wykluczyć?

    W walce z trądzikiem, obok właściwej pielęgnacji, będzie pomocna także dieta. Codzienny jadłospis osoby zmagającej się z trądzikiem na twarzy, plecach lub dekolcie powinien być bogaty w produkty, które zawierają m.in. cynk, błonnik, witaminy z grupy B czy beta-karoten. Co zatem należy jeść, a czego unikać, aby pozbyć się wyprysków? 

  • Dieta przy wymiotach u dzieci i dorosłych – co można jeść i pić?

    Wymioty często pojawiają się przy zatruciu pokarmowym czy tzw. jelitówce. Na czas wymiotów warto wprowadzić odpowiednią dietę, aby odciążyć zmęczony żołądek i przyśpieszyć powrót do zdrowia. Okazuje się, że niektóre produkty pomogą złagodzić nudności i wymioty, a właściwa podaż płynów zapobiegnie odwodnieniu organizmu. Co podawać do jedzenia dziecku lub dorosłemu w trakcie wymiotów?  W jaki sposób przyrządzać posiłki dla osób po wymiotach?  Podpowiadamy.

  • Dieta FODMAP – na czym polega i kiedy ją stosować?

    Problemy z wypróżnianiem, wzdęcia i bóle brzucha to częste dolegliwości, który pojawiają się zwłaszcza przy IBS oraz zespole SIBO. Symptomy tych schorzeń można złagodzić, stosując odpowiednią dietę FODMAP. Na czym dokładnie ona polega? Które produkty należy włączyć do menu, a z których zrezygnować? 

  • Dieta w biegunce u dzieci i dorosłych – co jeść przy rozwolnieniu?

    Podczas biegunki należy stosować dietę zapierającą (tzw. dietę BRAT). Jej podstawą są łatwostrawne produkty, które pomagają zagęszczać treść pokarmową. Kolejnym i równie ważnym elementem w żywieniu w czasie biegunki jest odpowiednia podaż wody. Jak powinna wyglądać dieta podczas rozwolnienia? Które produkty można jeść, a których unikać? 

  • Dieta dr Budwig – dla kogo? Na co pomoże? Czy warto ją stosować?

    Produktem bazowym diety budwigowej jest olej lniany, który autorka diety zaleca dodawać do pasty twarogowej i solo do posiłków. Jej zdaniem, taki sposób żywienia miałby wpłynąć na m.in. zmniejszenie za wysokiego ciśnienia tętniczego krwi oraz wyleczyć z raka. Czy jest to możliwe? Jakie zagrożenia płyną z diety dr Budwig? 

  • Termogeneza – czym jest? Jaki ma wpływ na utratę masy ciała?

    Na wartość naszego całodobowego zapotrzebowania składa się podstawowa oraz ponadpodstawowa przemiana materii, w tym m.in. termogeneza, czyli najprościej definiując – wydzielanie ciepła przez nasz organizm. Jej wartość może zależeć od składu spożywanej przez nas diety! Czym jest termogeneza? Czy ma związek z naszą masą ciała, zwłaszcza gdy potrzebujemy ją zredukować? 

  • Dieta przy SIBO – co jeść, a czego unikać w zespole rozrostu bakteryjnego?

    Dotyczy coraz większej liczby osób. Powoduje dyskomfort podczas wykonywania codziennych czynności, często sprawia ból. Na szczęście istnieją metody żywieniowe, które pozwalają na złagodzenie, a nawet całkowite ustąpienie dolegliwości. SIBO – jaka dieta będzie najlepsza? Jakie produkty należy wyeliminować, a które nie będą szkodzić? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij