Jakie mogą być przyczyny powiększania się i bolesności węzłów chłonnych?
Michał Posmykiewicz

Jakie mogą być przyczyny powiększania się i bolesności węzłów chłonnych?

Węzeł chłonny (inaczej węzeł limfatyczny) jest strukturą, która leży w przebiegu naczyń układu limfatycznego. Jego podstawową funkcją jest filtracja chłonki (czyli limfy) oraz udział w wytwarzaniu przeciwciał. Węzły chłonne odpowiedzialne są też za likwidację różnego rodzaju drobnoustrojów. W prawidłowych warunkach węzły chłonne są niewyczuwalne. Zdarzają się jednak sytuacje, w przebiegu których dochodzi do powiększania się węzłów chłonnych. Jakie mogą być przyczyny powiększania się węzłów chłonnych?

Powiększenie węzłów chłonnych, w zależności od przyczyny, jest wynikiem zwiększonej liczby prawidłowych lub nowotworowych limfocytów i / lub komórek zapalnych.
Za istotne powiększenie węzła chłonnego uważa się u człowieka dorosłego węzeł, którego średnica jest równa lub przekracza jeden centymetr.

Jakie mogą być przyczyny powiększania się węzłów chłonnych?

Przyczyn powiększania się węzłów chłonnych może być tak naprawdę bardzo dużo. Węzły chłonne mogą się powiększać z zupełnie błahych i niegroźnych dla zdrowia przyczyn,
może jednak się zdarzyć, że ich powiekszenie jest objawem niebezpiecznej dla naszego zdrowia lub nawet życia choroby.

Do powiększenia się węzłów chłonnych może dojść przede wszystkim w wyniku zakażenia: zarówno zakażenia bakteryjnego, jak i wirusowego czy też infekcji wywołanej zakażeniem pierwotniakowym czy grzybem.

Jeśli chodzi o zakażenia bakteryjne, to przede wszystkim do powiększenia się węzłów chłonnych przyczynia się:

  • gruźlica,
  • kiła,
  • zakażenie gronkowcem czy paciorkowcem.

Inne choroby bakteryjne, które często mogą wywoływać powiększenie się węzłów chłonnych, to:

  • bruceloza,
  • tularemia,
  • błonica,
  • choroba kociego pazura.

Jeśli chodzi o zakażenia wirusowe, to do powiększenia węzłów chłonnych bardzo często przyczynia się infekcja wirusem:

cytomegalii,
mononukleozy,
różyczki.

Inne wirusy, wywołujące powiększenie węzłów chłonnych, to:

  • wirus HIV,
  • HSV,
  • wirus ospy wietrznej i półpaśca,
  • wirus odry,
  • wirus wywołujący wirusowe zapalenie wątroby.

Wśród zakażeń pierwotniakami do najczęściej wywołujących powiększenie węzłów chłonnych zalicza się toksoplazmozę. Także infekcje grzybicze mogą przyczyniać się do powiększania się węzłów chłonnych (histoplazmoza, kokcydiomykoza).

Częstą przyczyną powiększania się węzłów chłonnych są też choroby o podłożu autoimmunologicznym. Do powiekszenia się węzłów chłonnych może zatem dojść w przebiegu toczenia rumieniowatego układowego (SLE), jak również w przypadku reumatoidalnego zapalenia stawów RZS. Zdarza się, że węzły chłonne ulegają powiększeniu w przebiegu zapalenia skórno-mięśniowego, mieszanej choroby tkanki łącznej, zespołu Sjorgena, choroby posurowiczej czy nadwrażliwości na leki (hydantoina, hydralazyna, prymidon, sole złota, karbamazepina) oraz w przebiegu pierwotnej marskości żółciowej wątroby i w przypadku choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi.

Niestety, do powiększenia się węzłów chłonnych, może też przyczynić się nowotwór. Przede wszystkim do powiększenia się węzłów chłonnych dochodzi w przypadku ziarnicy złośliwej, chłoniaków nieziarniczych, przewlekłej białaczki limfatycznej, ostrej białaczki limfoblastycznej oraz przerzutów nowotworowych guzów litych. Zdarza się, że do powiększenia się węzłów chłonnych dochodzi też w przebiegu chorób spichrzeniowych, sarkoidozy, choroby Kawasakiego oraz nadczynności  tarczycy.

Co należy zrobić, jeśli zaobserwujemy u siebie powiększony węzeł chłonny?

Na pewno nie należy wpadać w panikę, bowiem jak widać, do powiększenia się węzłów chłonnych może przyczynić się bardzo wiele różnych czynników, niekoniecznie ich powiększenie musi być związane z nowotworem. Dlatego też po stwierdzeniu powiększonego węzła chłonnego należy po prostu udać się do lekarza, który zbierze od nas dokładny wywiad, zbada nas, a w razie potrzeby wyda również skierowanie na badania dodatkowe, przede wszystkim morfologię krwi oraz poziom OB.

Co w czasie badania ocenia lekarz przy powiększonych węzłach chłonnych?

W pierwszej kolejności lekarz ocenia lokalizację powiększonych węzłów. W sytuacji, kiedy doszło do ograniczonego powiększenia (czyli chodzi o jeden węzeł lub jedną grupę węzłów), można przypuszczać, że do ich powiększenia doszło na skutek przyczyny miejscowej, jeśli zaś doszło do uogólnionego powiększenia węzłów chłonnych można podejrzewać nowotwór układu limfopoetycznego. Ponadto lekarz ocenia też konsystencję węzłów chłonnych: twarde węzły chłonne sugerują obecność przerzutów nowotworowych, chłoniaka lub przewlekłą białaczkę. Węzły chłonne stosunkowo miękkie zwykle obecne są w ostrych białaczkach, zaś węzły chłonne miękkie, niekiedy chełbocące w gruźlicy, ostrym zapaleniu węzłów chłonnych i błonicy (mogą też tworzyć przetoki do skóry). Lekarz ocenia też tkliwość (czyli bolesność) węzłów. Bolesność palpacyjna sugeruje szybko postępujące powiększenie, typowe dla zapalenia, rzadziej może mieć związek z krwawieniem do węzła chłonnego, odczynem immunologicznym lub nowotworem. Lekarz musi ocenić też przesuwalność węzłów chłonnych względem skóry i podłoża. Brak przesuwalności oraz pakiety węzłów są zwykle stwierdzane w przewlekłym procesie zapalnym lub w przebiegu procesu nowotworowego. Węzły chłonne, które nie są dostępne badaniu palpacyjnemu, należy ocenić za pomocą badań obrazowych, najczęściej wykonuje się badanie usg. W razie wątpliwości diagnostycznych, lekarz czasami decyduje się na badanie histologiczne węzła chłonnego.

Bolesność węzłów chłonnych

Zdarza się dość czesto, że powiększeniu węzłów chłonnych towarzyszy też ich bolesność. Zazwyczaj, są one wtedy też twarde, można przesuwać je w czasie badania palpacyjnego względem podłoża, skóra nad nimi może być również zaczerwieniona. Tego typu objawy sugerują ostre zapalenie węzłów chłonnych. Przyczyną tej choroby może być zakażenie wirusowe lub bakteryjne. Zwykle powiększeniu i bolesności węzłów chłonnych, w przypadku ich zapalenia, towarzyszą też objawy infekcji ogólnoustrojowej: podwyższona temperatura ciała, ból gardła, katar czy kaszel. Zwykle w takiej sytuacji, kiedy obecne są objawy infekcji oraz stwierdzi się bolesne, powiększone węzły chłonne, lekarz zleca leczenie preparatami działającymi przeciwzapalnie (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne), dość często zachodzi też potrzeba włączenia antybiotyku. Jeśli po około tygodniu od zastosowania leczenia bolesność węzłów chłonnych oraz ich powiększenie utrzymuje się, jest to sygnał do tego, aby wykonać podstawowe badania laboratoryjne, dzięki którym będzie można stwierdzić czy bolesność węzłów chłonnych ma na pewno związek ze zwykłą infekcją.
Pamiętaj! Jeśli stwierdzisz u siebie powiększony węzeł chłonny, jak najszybciej udaj się do swojego lekarza POZ. Lekarz dokładnie zbada węzeł, oceni też inne węzły dostępne badaniu palpacyjnemu. Zbierze też dokładny wywiad dotyczący innych dolegliwości i okoliczności powiększenia się węzła, a w razie wątpliwości diagnostycznych wyda skierowanie na badania dodatkowe, które umożliwią postawienie ostatecznej diagnozy. Pamiętaj, że nie każdy powiększony węzeł chłonny musi świadczyć o procesie nowotoworym, jednak zawsze w takiej sytuacji należy go wykluczyć!

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (colitis ulcerosa, WZJG) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego? W jaki sposób leczy się WZJG? 

  • Bronchoskopia – wskazania, przebieg, wynik badania bronchoskopowego

    Bronchoskopia to inwazyjne badanie diagnostyczne, dzięki któremu można dokonać oceny dróg oddechowych  – wykryć wiele chorób i ustalić sposób leczenia. Wskazania do endokopii tchawicy i oskrzeli to m.in. nawracające zapalenia płuc, napady kaszlu o nieustalonej przyczynie czy zmiany widoczne na zdjęciu radiologicznym wymagające pogłębienia diagnostyki. Badanie jest bezbolesne, ale nieprzyjemne.

  • Porost islandzki – naturalna ulga dla gardła. Właściwości i zastosowanie preparatów z porostem islandzkim

    Porost islandzki, zwany inaczej płucnicą, bądź tarczownicą, rośnie na całej półkuli północnej. Obecne w nim kwasy porostowe hamuja rozwój drobnoustrojów w organizmie i wspomagają leczenie stanów zapalnych górnych dróg oddechowych. Preparaty z porostem islandzkim pomagają złagodzić pierwsze objawy przeziębienia i grypy, takie jak suchy kaszel czy drapanie i ból gardła, mogą być stosowane zarówno przez dorosłych, jak i dzieci.

  • Zespół Reye’a – przyczyny, objawy i leczenie choroby Reye’a u dzieci

    Zespół Reye’a to rzadka choroba dotykająca najczęściej dzieci w wieku 4–12 lat, której przyczyną jest przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego. Choroba Reye’a to ostra encefalopatia, która powoduje obrzęk mózgu i wątroby, w konsekwencji uszkodzenie układu nerwowego, a w 50 proc. przypadków nawet śmierć. Jakie są dokładne objawy zespołu Reye’a? Jak się go diagnozuje i leczy?

  • Lamblioza – jak dochodzi do zarażenia lambliami? Objawy i leczenie giardiozy

    Lamblioza (lub inaczej giardioza) to choroba pasożytnicza wywoływana przez pierwotniaki Giardia lamblia, objawiająca się przede wszystkim długotrwałą biegunką. Do zakażenia dochodzi najczęściej na skutek zjedzenia zarażonej żywności bądź wypicia skażonej wody.

  • Lipodemia – przyczyny, objawy, leczenie obrzęku tłuszczowego

    Lipodemia (inaczej obrzęk tłuszczowy lub „choroba grubych nóg”) jest bardzo rzadką chorobą, która najprawdopodobniej jest uwarunkowana genetycznie. Lipodemia charakteryzuje się nadmiernym odkładaniem się tkanki tłuszczowej na kończynach dolnych. Nadmiarowa tkanka tłuszczowa lokalizuje się na nogach od bioder do kostek – stopy pozostają niezmienione.

  • Erytrytol – najzdrowszy cukier świata. Poznaj właściwości oraz zastosowanie erytrolu

    Erytrytol to naturalna substancja słodząca o słodyczy sięgającej 60–80 proc. sacharozy, czyli tradycyjnego białego cukru. Ten zdrowy słodzik ma zerową wartość energetyczną (0 kcal) i nie jest metabolizowany przez organizm, dzięki czemu jest polecany osobom odchudzającym się i cukrzykom. Sprawdź, jakie jeszcze właściwości ma erytrol i jakie jest jego zastosowanie.

  • Uretroskopia – jakie są wskazania do wziernikowania cewki moczowej i jak przebiega badanie?

    Uretroskopia to inaczej wziernikowanie cewki moczowej. Dzięki temu inwazyjnemu badaniu zdiagnozować można wiele schorzeń układu moczowo–płciowego, np. zwężenie cewki moczowej, nowotwór moczowodu czy infekcję dróg moczowych. Objawami, które powinny skłonić do wizyty u urologa i które mogą być wskazaniem do wykonania uretroskopii są m. in. problemy z oddawaniem moczu, krwiomocz czy nawracające infekcje dróg moczowych. Jak przebiega wziernikowanie cewki moczowej? Czy jest bolesne?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij