Jak powstaje nowotwór?
Paulina Kłos-Wojtczak

Jak powstaje nowotwór?

Nowotwory są główną przyczyną zgonów na świecie. Szacuje się, że w Polsce choruje na nie ponad milion osób, a ok. 100 tys. umiera. Niestety, statystyki te z roku na rok są coraz mniej optymistyczne. Jak powstaje nowotwór? Czy da się zapobiec jego rozwojowi?

Proces tworzenia się komórek nowotworowych jest taki sam w przypadku każdego rodzaju raka. Przebiega on wieloetapowo i wymaga czasu. W związku z tym choroby nowotworowe na początkowym etapie rozwoju niestety nie dają specyficznych objawów, co znacznie opóźnia ich diagnostykę.

Z czego tworzy się nowotwór?

Z lekcji biologii wiemy, że komórka jest podstawową jednostką życia. W jej wnętrzu zachodzą procesy, które warunkują funkcjonowanie całego organizmu. W swoim naturalnym cyklu życia komórki dzielą się i obumierają. Jednym z korzystnych zjawisk jest apoptoza, czyli tzw. programowana śmierć komórki. Dzięki niej nieprawidłowe jednostki nie przechodzą procesu proliferacji, czyli namnażania, i automatycznie ulegają zniszczeniu. Czasami jednak nieprawidłowe i uszkodzone komórki rozwijają się całkowicie poza kontrolą systemów naprawczych. Może to doprowadzić do powstania masy tkankowej nowotworu, a z czasem do przerzutów, gdy uszkodzone komórki tracą kontakt ze swoim podłożem.

Wiele osób, szczególnie tych, które bezpośrednio borykają się z problemami onkologicznymi, może zastanawiać się, jak powstaje nowotwór. Odpowiedź na to pytanie jest złożona. Proces nowotworzenia trwa latami i składa się z wielu etapów. Wpływają na nie różne czynniki, w tym głównie uwarunkowania środowiskowe i genetyczne. Zgodnie z danymi aż 80% nowotworów jest wynikiem działania jakiegoś czynnika zewnętrznego, w tym m.in. promieniowania, ekspozycji na rakotwórcze substancje chemiczne, a nawet zakażenia wirusem.

Reasumując, nowotwór powstaje w wyniku mutacji, czyli zaburzenia (ilościowego lub jakościowego) materiału genetycznego komórki. Takie uszkodzenie DNA nosi nazwę onkogenezy.

Dowiedz się, jakie są rodzaje nowotworów, na DOZ.pl

Co jest gorsze – rak czy nowotwór?

Osoby, które nigdy nie zagłębiały się w tematykę nowotworzenia, mogą uważać, że „nowotwór” i „rak” to synonimy. Nie jest to jednak prawda.

Mianem nowotworu określa się tkankę, która powstała na skutek niekontrolowanej proliferacji, czyli namnażania się komórek nowotworowych. W terminologii medycznej definicja raka mówi z kolei o nowotworze złośliwym pochodzenia nabłonkowego.

Warto zatem wiedzieć, że pojęcia „rak” i „nowotwór” nie są ze sobą tożsame i nie należy ich używać wymiennie. Nie każdy nowotwór jest rakiem, ale za to każdy rak jest nowotworem.

Powiązane produkty

Czego nie lubią komórki rakowe? Nowotwór a dieta

Pacjenci onkologiczni dobrze zdają sobie sprawę z tego, że dieta jest ważnym uzupełnieniem leczenia farmakologicznego. Wiele badań naukowych przeprowadzonych na kulturach komórkowych (czyli in vitro) pozwoliło odpowiedzieć na pytanie, czego nie lubią komórki rakowe.

Okazało się, że komórki rakowe nie lubią:

Dowiedz się więcej o diecie stosowanej w walce z nowotworami na DOZ.pl

Nie jest do końca prawdą, że komórki rakowe „karmią się” cukrem. Wszystko zależy bowiem od jego rodzaju. Z pewnością wiadomo, że warto ograniczyć ilość spożywanych cukrów prostych, w tym głównie glukozy, maltozy, galaktozy i fruktozy. Znajdują się one przede wszystkim w słodzonych produktach mlecznych, sokach, produktach przetworzonych, pieczywie i makaronie. Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem są cukry złożone, które są źródłem energii i nie podnoszą poziomu glukozy tak dynamicznie, jak dzieje się to w przypadku cukrów prostych.

Warto pamiętać o tym, że nie ma czegoś takiego jak „cudowna dieta”, a wynik leczenia raka zależy od wielu czynników, w tym wieku pacjenta, ogólnego stanu zdrowia, chorób towarzyszących, a także stopnia zaawansowania choroby. Nie da się jednak ukryć, że pacjenci onkologiczni powinni prowadzić specjalną dietę, najlepiej ułożoną przez dietetyka klinicznego. To pozwoli wzmocnić odporność organizmu w walce z chorobą.

Kancerogeneza, onkogeneza – etapy

Proces powstawania komórek nowotworowych jest złożony i wieloetapowy. Uwzględnia szereg przemian na poziomie molekularnym.

I etap – inicjacja

To sam początek nowotworzenia. Na skutek działania bodźca (chemicznego, fizycznego, wirusa, czynnika genetycznego) dochodzi do uszkodzenia DNA zdrowej komórki i powstaje mutacja. Jeżeli system naprawczy nie wykryje tej nieprawidłowości i nie wdroży mechanizmów naprawczych, wówczas uszkodzenia komórkowe zostają utrwalone i wchodzą na drogę przemiany nowotworowej.

II etap – promocja

Zmiany genetyczne ulegają utrwaleniu, a komórki zaczynają namnażać się w niekontrolowany sposób. Ten etap jest bardzo czasochłonny i może trwać nawet kilka lub kilkanaście lat.

III etap – progresja

Jest to ostatni etap kancerogenezy. W wyniku wcześniejszego namnażania się komórek i ich różnicowania dochodzi do powstania guza. W tym czasie istnieje duże ryzyko nabrania przez nowotwór złośliwości, a także tworzenia się przerzutów. Ten etap, jak poprzedni, również może zająć wiele lat.

  1. D.E. Malarkey, M. Hoenerhoff, R.R. Maronpot, Carcinogenesis: Mechanisms and Manifestations, [w:] W.M. Haschek, C.G. Rousseaux, M.A. Wallig (eds.), Haschek and Rousseaux’s Handbook of Toxicologic Pathology, Third Edition, Academic Press 2013.
  2. M. Pięt, Czy kiedykolwiek powstanie „lek na raka”?, umcs.pl [online] https://www.umcs.pl/pl/komentarze-eksperckie,22097,czy-kiedykolwiek-powstanie-lek-na-raka-,107556.chtm [dostęp 17.03.2023].
  3. M.R. Galdiero, G. Marone i A. Mantovani, Cancer Inflammation and Cytokines, „Cold Spring Harbor Perspectives in Biology”, nr 10 2018.
  4. M. Raudenská, J. Navrátil, J. Gumulec i M. Masařík, Mechanobiology of cancerogenesis, „Klin Onkol”, nr 34 2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • HIV – drogi zakażenia, test na HIV, profilaktyka

    Wirus HIV jest przyczyną jednej z najgroźniejszych i najbardziej uporczywych epidemii w dziejach ludzkości. Szacuje się, że na świecie jest nim zakażonych 37 milionów osób. Postęp, jaki dokonał się w leczeniu, sprawił, że ich jakość życia uległa poprawie, jednak nadal statystyki są przygnębiające – w 2022 i 2023 roku padły w Polsce rekordy zakażeń HIV. Jakie są nowoczesne metody leczenia zakażenia tym wirusem?

  • Nietrzymanie moczu u seniorów – przyczyny, leczenie

    Nietrzymanie moczu, znane także jako inkontynencja, to powszechny problem zdrowotny, który może znacząco wpływać na jakość życia osób dotkniętych tym schorzeniem, zwłaszcza osób starszych. Jest to stan, w którym osoba traci kontrolę nad oddawaniem moczu, co może prowadzić do mimowolnego wydalania moczu. Istnieje wiele przyczyn nietrzymania moczu, a ich zrozumienie jest kluczowe dla właściwego poradzenia sobie z tym problemem.

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij