Rodzaje nowotworów - portal DOZ.pl
Rodzaje nowotworów
Piotr Chilczuk

Rodzaje nowotworów

Słowo „nowotwór” dla chorego często oznacza wyrok, a wizyta u onkologa traktowana jest niczym ostatnie namaszczenie przez księdza. Bo skoro ma się raka, to nic dobrego już chorego nie czeka. Nieprawda. Wiele zależy od rodzaju nowotworu i jego stopnia zaawansowania. Często zmianę onkologiczną da się skutecznie usunąć.

Czy rak i nowotwór są tym samym?

Określenie „rak” przeznaczone jest dla tych przypadków, gdzie guz wywodzi się z tkanki nabłonkowej. Oznacza to zawsze zmianę złośliwą. Natomiast nowotwór może być zarówno łagodny, jak i złośliwy. Skąd wziął się „rak”? „Zawdzięczamy” go Hipokratesowi. Zauważył on, że u kobiet chorujących na nowotwór piersi skóra w zaawansowanych stadiach choroby układa się w charakterystyczne bruzdy, przypominające wyglądem kraba.

Jak stwierdza się nowotwór?

Nowotwór stwierdza się wyłącznie na podstawie badania histopatologicznego. Materiał do badania uzyskuje się, wykonując biopsję, czyli pobranie fragmentu tkanki guza lub węzła chłonnego, znajdującego się w pobliżu zmiany nowotworowej. Natomiast na początku diagnostyki można stosować różnego rodzaju badania, np. obrazowe. Tylko w nielicznych przypadkach zaczyna się leczenie nowotworu bez potwierdzenia jego istnienia badaniem histopatologicznym.

Polecane dla Ciebie

Rodzaje nowotworów

Istnieje wiele podziałów nowotworów. Wszystkie zmiany onkologiczne możemy podzielić na łagodne i złośliwe.
Łagodne nowotwory to takie, które nie dają przerzutów do węzłów chłonnych i odległych narządów. Zbudowane są z dobrze zróżnicowanych komórek. Często rosną wolno, są dobrze odgraniczone i możliwe jest ich całkowite usunięcie. Do tej grupy należą m. in. tłuszczaki (zbudowane z tkanki tłuszczowej), włókniaki (z tkanki łącznej) czy oponiaki (guzy ośrodkowego układu nerwowego, umiejscowione w oponach mózgowo-rdzeniowych).

Zmiany złośliwe natomiast charakteryzują się tym, że dają przerzuty do węzłów chłonnych i odległych narządów. Rosną szybko. Zbudowane są z nisko zróżnicowanych komórek. Często nie jest możliwe ich całkowite usunięcie ze względu na nacieki sąsiednich tkanek.

Istnieje jeszcze grupa nowotworów miejscowo złośliwych. Posiadają one cechy zarówno zmian łagodnych, jak i złośliwych. Nie dają przerzutów, ale naciekają i niszczą okoliczne tkanki. Przykładem jest szkliwiak. Nowotwór ten występuje w pobliżu zębów trzonowych. Nie wywołuje przerzutów i rośnie powoli. Natomiast nacieka na sąsiednie tkanki i często daje wznowy po chirurgicznym usunięciu. Zbudowany jest z komórek zdolnych do produkcji szkliwa zwanych ameloblastami.

Inne podziały

  • Ze względu na lokalizację i częstość występowania:

Nowotwory mogą rozwinąć się w każdej tkance organizmu. Do najczęstszych nowotworów u kobiet należą rak piersi, płuca i jelita grubego. U mężczyzn są to rak płuca, jelita grubego oraz gruczołu krokowego.
Wśród rzadszych nowotworów można wymienić te zlokalizowane w obrębie głowy i szyi, jak np. rak języka czy nosogardła – rak nosowej części gardła. Około 1% wszystkich nowotworów stanowią mięsaki tkanek miękkich, które mogą wystąpić wszędzie tam, gdzie jest obecna tkanka miękka. Najczęściej są zlokalizowane w obrębie kończyn. Ciekawym i zarazem bardzo rzadkim rodzajem nowotworów są guzy neuroendokrynne. Jest to grupa nowotworów, które zbudowane są z komórek zdolnych do produkcji substancji hormonalnie czynnych. Przykładem jest insulinoma, czyli guz zbudowany z komórek beta w trzustce odpowiedzialnych za produkcję insuliny, w wyniku czego dochodzi do nadmiernej produkcji tego hormonu. W badaniach stwierdza się obniżony poziom cukru. Podstawowym leczeniem tego guza jest zabieg operacyjny. Guz występuje z częstością 1 na 1 000 000 przypadków.

Glukagonoma natomiast to nowotwór wywodzący się z komórek alfa trzustki, produkujący hormon glukagon. Działanie tego hormonu jest przeciwstawne do insuliny, tzn. podwyższa on poziom glukozy we krwi. Nadmierna produkcja glukagonu prowadzi do rozwoju cukrzycy i ciężkich powikłań. Częstość występowania to zaledwie 1 przypadek na 20 milionów na rok.

  • Na podstawie stopnia zaawansowania:

Powszechnie stosowaną klasyfikacją jest tzw. klasyfikacja TNM. Według niej określa się wielkość guza pierwotnego, czyli cechę „T”. Obecność przerzutów do węzłów chłonnych to cecha „N”. Występowanie przerzutów odległych to cecha „M”. Następnie chorych przydziela się do czterech stopni zaawansowania. Im wyższy stopień, tym bardziej zaawansowane zmiany i gorsze rokowanie.

  • Uwzględniając stopień złośliwości nowotworu:

Występują 4 stopnie złośliwości: 1, 2, 3, 4. Stopień 1 oznacza, że komórki nowotworowe są bardzo dobrze zróżnicowane i wyglądają podobnie do tych prawidłowych. Oznacza to zwykle zmianę łagodną. Im większy stopień złośliwości, tym coraz mniej zróżnicowane są komórki. Guz w 4 stopniu złośliwości ma większą skłonność do szybkiego wzrostu i rozsiewu niż nowotwory z mniejszym stopniem złośliwości histologicznej.

  • Ze względu na obecność podtypów biologicznych (molekularnych):

Przykładem jest rak piersi, gdzie ocenia się występowanie receptorów estrogenowych i progesteronowych oraz HER-2. W zależności od obecności bądź nieobecności danych receptorów, pacjentki przydziela się do określonych podtypów biologicznych. Występowanie receptorów estrogenowych i progesteronowych umożliwia zastosowanie leczenia hormonalnego. Obecność receptora HER-2 jest negatywnym czynnikiem prognostycznym, tzn. takim, który pogarsza rokowanie. Jego obecność umożliwia natomiast zastosowanie leków celowanych. Przykładem jest trastuzumab, który hamuje działanie receptora HER-2. Przy braku wszystkich trzech receptorów mówimy o raku potrójnie ujemnym. Ten typ bardzo źle rokuje. W leczeniu stosowana jest głównie chemioterapia.

  • Na podstawie występowania określonych mutacji:

Obecność danej mutacji może pomóc w diagnozowaniu i leczeniu nowotworów. W raku płuca niedrobnokomórkowym można ocenić występowanie m.in. mutacji receptora EGFR, czyli naskórkowego czynnika wzrostu. Obecność tej mutacji określa tę grupę chorych mianem EGFR (+). Pozwala to na zastosowanie leczenia ukierunkowanego molekularnie. Stosuje się specjalne leki, które hamują receptor dla EGFR i w rezultacie prowadzą do śmierci komórki nowotworowej.

Terapia ukierunkowana molekularnie, czyli skierowana na określone komórki nowotworowe, w których obecne są określone zmiany molekularne, to ogromny postęp w leczeniu nowotworów. Obecnie szuka się nowych receptorów czy mutacji, przeciwko którym będzie stosowało się określone leki. Poza rakiem płuca terapię ukierunkowaną molekularnie stosuje się w czerniaku, raku piersi (HER2 dodatnim) czy raku żołądka.

Jak widać, jest dużo rodzajów nowotworów i ich klasyfikacji. Mają one na celu lepsze diagnozowanie, a w rezultacie leczenie chorych.

  1. Cancer Staging, „National Cancer Institute” [online], https://www.cancer.gov/about-cancer/diagnosis-staging/staging?redirect=true , [dostęp:] 01.07.2019.
  2. O. Yersal, S. Barutca, Biological subtypes of breast cancer: Prognostic and therapeutic implications, „World Journal of Clinical Oncology”. 2014 Aug 10; 5(3): 412–424.
  3. D. M. Kowalski, M. Krzakowski, A. Janowicz-Żebrowska, Epidermal growth factor receptor (EGFR) inhibition on non-small-cell lung cancer treatment, „Onkologia w Praktyce Klinicznej” 2011;7(4):177-182
  4. Nowotwory złośliwe ogółem, „Krajowy Rejestr Nowotworów” [online], http://onkologia.org.pl/nowotwory-zlosliwe-ogolem-2/ , [dostęp:] 01.07.2019.
  5. A. Sudhakar, History of Cancer, Ancient and Modern Treatment Methods, „Journal of Cancer Science and Therapy”, 2009 Dec 1; 1(2): 1–4.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak dawkować paracetamol osobom dorosłym, dzieciom i kobietom w ciąży?

    Paracetamol jest jednym z bardziej popularnych leków sprzedawanych  bez recepty (OTC). Stosowany między innymi w ostrych, umiarkowanych i przewlekłych bólach głowy, gardła i zębów, a także bólach miesiączkowych i migrenach. Cechuje go względne bezpieczeństwo stosowania. W przypadku silnego bólu, można go łączyć z innymi substancjami, np. z morfiną. Jak wygląda właściwy sposób dawkowania paracetamolu, jaka jest maksymalna i bezpieczna dawka dzienna oraz czy kobiety w ciąży mogą zażywać ten lek? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Fakty i mity o kacu

    Niezależnie od wyników badań dotyczących odżywczych właściwości alkoholu i jego pozytywnego działania na nasz organizm, ogólnie wiadomo, że alkohol spożywany w nadmiarze jest szkodliwy. Najlepszym sposobem uniknięcia nieprzyjemnych skutków alkoholowych ekscesów (czyli tzw. kaca) jest spożywanie drinków w odpowiednich ilościach.

  • Sposoby na kaca – jak radzić sobie z syndromem dnia poprzedniego?

    „Ach, co to była za noc!” – wspominamy z rozmarzeniem Sylwestra. Często temu rozmarzeniu towarzyszą jednak przykre pamiątki w postaci tępego bólu głowy, nudności, wzmożonego pragnienia i ogólnego złego samopoczucia. Każdy z nas może doświadczać zupełnie innego wachlarza objawów związanego z odchorowywaniem naszych wcześniejszych szaleństw.

  • Wycięcie migdałków (tonsillektomia) – kiedy należy usunąć migdałki?

    Wycięcie migdałków podniebiennych bądź wycięcie trzeciego migdała to proste zabiegi, które mogą znacząco poprawić jakość życia oraz uchronić przed groźnymi powikłaniami, zarówno dzieci, jak i dorosłych, którzy cierpią z powodu nawracających angin. Choć decyzja o usunięciu migdałków należy do lekarza, warto sprawdzić, jakie są wskazania do przeprowadzenia zabiegu i jak wygląda rekonwalescencja.

  • Domowe sposoby na hemoroidy – jak wyleczyć hemoroidy? Poznaj naturalne metody na pozbycie się żylaków odbytu

    Domowe sposoby na hemoroidy są skuteczne, pod warunkiem jednak, że zastosujemy je odpowiednio wcześnie – w momencie pojawienia się pierwszych objawów hemoroidów (zazwyczaj jest to świąd i pieczenie odbytu). Wśród naturalnych metod walki z żylakami odbytu znajdują się zimne okłady z lodu, nasiadówki, ciepłe kąpiele z dodatkiem olejków, a także maści i czopki dostępne w aptece bez recepty.

  • Siemię lniane – właściwości i zastosowanie ziaren lnu. Jak przygotować siemię lniane?

    Siemię lniane, czyli nasiona lnu pospolitego, to niewielkie ziarenka o brązowej lub lekko złotej barwie. Z powodu wielu właściwości prozdrowotnych zaliczane są do superfoods – wykorzystywane są we wspomagającym leczeniu wielu schorzeń, np. układu pokarmowego czy sercowo–naczyniowego, mają także pozytywne działanie na włosy oraz skórę. Jakie są właściwości siemienia lnianego? Jak przygotować siemię lniane?

  • Żele do dezynfekcji – jakie wybrać? Czy wszystkie ochronią przed koronawirusem?

    Mydło, płyny antybakteryjne i żele do dezynfekcji na stałe zagościły w naszym życiu. Choć oferta rynkowa jest ogromna, to nie wszystkie dostępne produkty skutecznie usuwają koronawirusa z powierzchni użytkowych, a przede wszystkim z naszych dłoni. Jak wybrać mądrze? Jakimi kryteriami się kierować?

  • Zioła na uchyłki jelita grubego

    Zła dieta, która jest oparta na produktach wysokoprzetworzonych i o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, może doprowadzić do wystąpienia uchyłkowatości jelit, będącej chorobą cywilizacyjną. Uważa się również, że pewne znaczenie w pojawianiu się uchyłków jelit mają predyspozycje genetyczne, co udowodniło zidentyfikowanie genów odpowiedzialnych za powstawanie uchyłkowatości. Jakie zioła będą najlepsze dla prawidłowej pracy jelit i dlaczego przy siemieniu lnianym należy pić dużą ilość wody?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij