Bóle mięśni, krzyżowo-lędźwiowe. Jakie plastry rozgrzewające wybrać?

Lecznicze działaniem bodźca fizykalnego, jakim jest ciepło, stosuje się od niepamiętnych czasów. Dziś, kiedy szukamy alternatywy dla obciążających przewód pokarmowy doustnych leków przeciwbólowych, metody tego typu są szczególnie cenione i znajdują swe zastosowanie nie tylko w specjalistycznym leczeniu fizykoterapeutycznym, ale również w warunkach domowych. Do dyspozycji mamy wówczas m.in. apteczne plastry rozgrzewające.

Rodzaje plastrów rozgrzewających

Niewątpliwą ich zaletą jest prosta, higieniczna aplikacja, która nie różni się właściwie od zastosowania zwykłego plastra opatrunkowego - po oderwaniu folii zabezpieczającej przyklejamy plaster rozgrzewający w obszarze odczuwanego bólu. Co ważne – skóra w tym miejscu powinna być czysta i sucha, gdyż tłusta czy mokra nie zapewni wymaganej przyczepności. W przeciwieństwie do maści rozgrzewających plastry nie brudzą ani nie wydzielają tak intensywnego zapachu (jak np. żele z kamforą). Istnieją jednak pewne zasadnicze różnice w ich właściwościach. Możemy wyróżnić tradycyjne suche plastry rozgrzewające, plastry hydrożelowe oraz plastry rozgrzewające bez zawartości jakichkolwiek substancji aktywnych.

Reakcja organizmu na miejscowe działanie ciepła

Co dzieje się w miejscu, w którym przykleimy rozgrzewający plaster? Otóż uaktywniane są termoregulacyjne, lokalne mechanizmy obronne, zapobiegające kumulacji energii cieplnej w jednym miejscu. Następuje rozszerzenie naczyń krwionośnych, co jest z kolei równoważne zwiększonej dostawie tlenu i substancji energetycznych z krwi do tkanek (takie warunki sprzyjają regeneracji komórek) oraz wzmożonemu usuwaniu produktów zapalnych. Obniża się również napięcie mięśniowe. W efekcie uzyskujemy działanie przeciwbólowe. Pamiętajmy jednak, aby nie lekceważyć tej metody. Należy stosować wyłącznie produkty sprawdzone (o ściśle kontrolowanej temperaturze), bowiem w przypadku zastosowania zbyt silnego bodźca cieplnego, przekraczającego tolerancję tkanek, może dojść do niebezpiecznego poparzenia (podobna sytuacja może mieć miejsce podczas opalania się z plastrem rozgrzewającym na ciele). Aby zminimalizować ryzyko podrażnienia w czasie używania plastra nie należy wywierać na niego zbyt dużego nacisku np. paskiem czy ściągaczem. Starajmy się umożliwić swobodny przepływ powietrza nad plastrem. 

Przeciwwskazania do stosowania plastrów rozgrzewających

Plastrów rozgrzewających nie wolno stosować na skórę podrażnioną, uszkodzoną, bezpośrednio po urazie, na obszarach wylewów podskórnych lub na opuchliznę. Ciepło wydzielane przez plaster może też spotęgować ostry stan zapalny stawów i nasilić związane z nim dolegliwości bólowe. W sytuacji, kiedy mamy do czynienia z uciepleniem, obrzękiem, lepiej sięgnąć więc po hydrożelowy plaster chłodzący. Ze względu na reakcje naczynioruchowe inicjowane przez plaster rozgrzewający nie wolno go również stosować w przypadku ciężkich zaburzeń krążenia. Przeciwwskazaniem są także wszelkie schorzenia manifestujące się zaburzeniami czucia (często towarzyszące niekontrolowanej, zaawansowanej cukrzycy). Niektóre plastry rozgrzewające zawierają też dodatkowo substancje aktywne penetrujące do sąsiadujących tkanek i określone przeciwwskazania mogą wynikać właśnie z ich zawartości. Zawsze dokładnie zapoznajmy się więc z ulotką stosowanego produktu.

Suche plastry rozgrzewające z kapsaicyną

Tradycyjne plastry zawierają wyciąg gęsty z owoców pieprzowca (Capsici fructus extractum spissum), który jest źródłem kapsaicyny oraz wyciąg gęsty z korzenia pokrzyku. Mechanizm działania kapsaicyny w dużej mierze polega na oddziaływaniu tego alkaloidu z czuciowymi receptorami bólowymi występującymi w błonach komórek nerwowych obwodowego układu nerwowego. Przy przedłużonym oddziaływaniu kapsaicyny receptory te zmieniają swoją konformację przestrzenną i przechodzą w stan inaktywacji. Dużą wadą tego typu plastrów jest dość kłopotliwe ich usuwanie. Najlepiej taki plaster pociągnąć energicznie jednym, zdecydowanym ruchem (wolne odrywanie może być bardzo bolesne).

Hydrożelowe plastry rozgrzewające

W przypadku tego typu plastra cząsteczki substancji aktywnych plastra zawieszone są w hydrożelowym podłożu. Bezpośrednio po przyklejeniu może pojawić się odczucie chłodu, a dopiero w kolejnej fazie uczucie oczekiwanego ciepła. Dużą zaletą plastrów hydrożelowych jest ich dobre przyleganie do skóry, ale też łatwość odklejania (bez nieprzyjemnego efektu depilacji). Hydrożelowa formuła sprawia, że plaster zapewnia skórze ciągłe oddychanie i nawilżenie.

Plastry bez substancji czynnych

U niektórych osób może wystąpić nadwrażliwość na składniki wymienionych wcześniej plastrów. Wtedy warto sięgnąć po plastry, których mechanizm działania opiera się wyłącznie na reakcjach fizykochemicznych. Oznacza to, że taki plaster nie wydziela na zewnątrz żadnych substancji, tylko ciepło. Proces rozgrzewania się takiego kompresu rozpoczyna się z chwilą, gdy powietrze dostanie się do wnętrza torebki, w której był on fabrycznie zamknięty. Jego składniki (żelazo, węgiel, sól, woda) reagują wówczas z tlenem i rozpoczyna się reakcja egzotermiczna. Należy podkreślić, że tego typu kompresów nie należy przecinać, rozdzierać lub w jakikolwiek inny sposób uszkadzać.


Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus