Krzywa cukrowa w ciąży – badanie, normy, wyniki, przebieg. Kiedy należy wykonać OGTT?
Barbara Sitek

Krzywa cukrowa w ciąży – badanie, normy, wyniki, przebieg. Kiedy należy wykonać OGTT?

Badanie krzywej cukrowej (OGTT) w ciąży jest testem, na który kieruje się pacjentkę między 6. a 7. miesiącem ciąży. OGTT pozwala zdiagnozować cukrzycę ciążową, która może doprowadzić do wystąpienia wielu chorób układu moczowego lub trawiennego – u matki, jak i nerwowego i sercowo-naczyniowego – u dziecka. Istnieją także takie choroby współistniejące, które wymagają od ciężarnej pacjentki częstszego przeprowadzania badania krzywej cukrowej, jak chociażby predyspozycje genetyczne, cukrzyca w poprzednich ciążach lub PCOS. Jak należy się przygotować do badania, czy można się zgłosić na OGGT bez skierowania lekarskiego i co należy zabrać ze sobą na test krzywej glikemicznej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Krzywa cukrowa, czyli doustny test obciążenia glukozą, jest obowiązkowym badaniem dla wszystkich kobiet ciężarnych. Oznaczenie należy wykonać między 24. a 28. tygodniem ciąży. Pozwala ono na zdiagnozowanie tzw. cukrzycy ciążowej, która jeśli jest nieleczona, może doprowadzić do rozwoju wielu powikłań zagrażających zdrowiu zarówno matki, jak i jej dziecka.

Co to jest krzywa cukrowa?

Krzywa cukrowa, nazywana także krzywą glikemiczną lub doustnym testem obciążenia glukozą (OGTT), jest badaniem pozwalającym na ocenę gospodarki glikemicznej organizmu. Test sprawdza, czy w odpowiedzi na spożycie glukozy organizm jest w stanie wydzielić odpowiednią ilość insuliny, a ponadto wykrywa zaburzenia prowadzące do rozwoju cukrzycy, nawet wśród tych pacjentów, u których oznaczenie poziom glukozy we krwi na czczo może jeszcze nie przekraczać wartości prawidłowych lub przekracza je nieznacznie. Szczególnie istotne jest wykonanie tego badania w trakcie ciąży, ponieważ cukrzyca ciążowa może rozwinąć się także u tych kobiet, wśród których nigdy nie odnotowano podwyższonego poziomu glukozy we krwi.

Badanie polega na trzykrotnym oznaczeniu poziomu glukozy we krwi: na czczo, a następnie po 1 godzinie i 2 godzinach od wypicia przez osobę badaną roztworu zawierającego 75 g glukozy rozpuszczonej w około 250–300 ml wody.

Dlaczego badanie krzywej cukrowej należy wykonać w ciąży?

U około 3–5% ciężarnych kobiet dochodzi do pojawienia się tzw. cukrzycy ciążowej, która może mieć negatywny wpływ zarówno na organizm matki, jak i dziecka, zwłaszcza jeśli nie zostanie wykryta i odpowiednio leczona. U matki może ona doprowadzić do zakażeń układu moczowego, obrzęków, odmiedniczkowego zapalenia nerek, rozwoju cukrzycy typu II w przyszłości, wielowodzia, a nawet zatrucia ciążowego. U dziecka z kolei może skutkować powstaniem szeregu wad wrodzonych (zwłaszcza układu nerwowego, pokarmowego i sercowo-naczyniowego), zniekształceń kończyn i upośledzenia umysłowego, a także zwiększeniem masy ciała. Kobiety, których dzieci osiągają masę urodzeniową powyżej 4 kg, mogą mieć trudności z naturalnym porodem i są bardziej narażone na wystąpienie powikłań w jego trakcie, ponieważ częściej dochodzi u nich do rozwiązania ciąży poprzez cesarskie cięcie, a także do urazów okołoporodowych. Biorąc pod uwagę te zagrożenia, test doustnego obciążenia glukozą został wprowadzony jako badanie przesiewowe dla wszystkich kobiet będących w ciąży, między 24. a 28. tygodniem ciąży. Jeżeli kobieta znajduje się w grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia cukrzycy ciężarnych, ze względu na wiek >35 roku życia, otyłość, nadciśnienie tętnicze, zespół policystycznych jajników, wystąpienie cukrzycy w poprzednich ciążach, insulinooporność, urodzenie dziecka ze zwiększoną masą ciała lub obciążający wywiad rodzinny, wówczas lekarz może zlecić wcześniejsze niż standardowo wykonanie krzywej cukrowej. Podobnie w wypadku, gdy kobieta ciężarna zauważy u siebie niepokojące objawy, mogące sugerować cukrzycę, czyli zwiększone poczucie pragnienia, częste oddawanie moczu, stwierdzenie obecności glukozy w moczu, senność i przewlekłe uczucie zmęczenia, mimo prawidłowej ilości snu.

Krzywa cukrowa – jak należy się przygotować do badania?

Do badania należy przystąpić na czczo, czyli zachowując co najmniej 8 godzin przerwy w spożywaniu posiłków i piciu napojów. W trakcie testu oraz na dobę przed badaniem nie wolno wykonywać intensywnej aktywności fizycznej, która mogłaby zafałszować jego wyniki. Ze względu na to, że całe badanie trwa nieco dłużej niż standardowe oznaczenie laboratoryjne, bo od 2 do nawet 3 godzin, warto zabrać ze sobą coś, co zajmie czas w oczekiwaniu na kolejne pobranie krwi, ponieważ nie można w tych okresach odstępu wychodzić poza obszar punktu pobrań. Przed badaniem warto również dopytać, czy laboratorium, w którym będzie ono przeprowadzane, zapewnia pacjentkom glukozę, czy może należy przynieść swoją saszetkę z proszkiem lub płynem, a ponadto zaleca się zabrać ze sobą butelkę wody niegazowanej i kubek, ażeby wypić z niego sporządzony przez pielęgniarkę roztwór. Mieszaninę należy wypić powoli, małymi łykami, w ciągu mniej więcej 5 minut.

Krzywa cukrowa – normy i interpretacja wyników badania

Normy dotyczące prawidłowych poziomów glukozy, w trakcie krzywej glikemicznej w ciąży, są ustalane przez Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników i co jakiś czas aktualizowane. Obecnie przyjmuje się, że wyniki poszczególnych oznaczeń nie powinny być wyższe niż:

  • na czczo – 92 mg/dl
  • po godzinie od momentu wypicia glukozy  – 180 mg/dl
  • po dwóch godzinach  – 153 mg/dl.

Przekroczenie którejkolwiek z tych wartości wskazuje na cukrzycę ciężarnych i jest stanem wymagającym konsultacji z lekarzem, wdrożenia odpowiedniej diety, a niekiedy także leczenia farmakologicznego. Badanie OGTT jest uważane za wiarygodne i w przypadku uzyskania wyników powyżej normy nie trzeba wykonywać go ponownie.

Krzywa cukrowa – gdzie można wykonać badanie? Cena/refundacja i skierowanie

Na wykonanie krzywej glikemicznej pacjentka powinna zostać skierowana przez swojego lekarza ginekologa prowadzącego ciąże, a sam test wykonany bezpłatnie w ramach NFZ. Jeżeli z jakichś przyczyn pacjentka zdecyduje się na przeprowadzenie badania na własną rękę, musi liczyć się z kosztami rzędu 20–40 złotych, a także koniecznością dostarczenia skierowania lub wyniku badania poziomu glukozy na czczo, nie starszego niż 30 dni, na którym stężenie glukozy nie przekroczyło 126 mg/dl.

Co może zaburzyć wynik krzywej cukrowej?

Na wyniki krzywej cukrowej osób spoza grupy kobiet ciężarnych, może wpływać palenie papierosów, spożywanie alkoholu i duży wysiłek fizyczny. Na rezultat badania OGTT przyszłej mamy wpływa z kolei dieta, niektóre leki lub preparaty hormonalne. Jeżeli pacjentka przyjmuje jakiekolwiek lekarstwa, powinna o tym poinformować swojego lekarza, który podejmie decyzje, czy i na ile wcześniej przed badaniem powinna je odstawić.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Co to jest USG? Co warto wiedzieć o badaniu? Rodzaje, wskazania i przeciwskazania do badania ultrasonograficznego

    Jednym z chętniej przeprowadzanych badań z zakresu diagnostyki obrazowej jest USG. Dzięki niemu możliwe jest dokonanie oceny kształtu i wielkości narządów wewnętrznych, stwierdzenie obecności guzów, zmian nowotworowych czy innych stanów patologicznych. Z powodzeniem od wielu lat stosuje się je także w trakcie monitorowania ciąży, już od jej pierwszych tygodni. Jakie są rodzaje badania USG, jak się do niego przygotować i ile kosztuje? Odpowiedzi na te pytania znajdują się niniejszym artykule.

  • GGTP – Gamma-glutamylotranspeptydaza – badanie, normy, wskazania

    GGTP to enzym pomocny w diagnozowaniu między innymi chorób wątroby, trzustki czy nerek. Jego wysoki  poziom obserwuje się również u osób z problemem nadużywania alkoholu. Istnieje szereg objawów towarzyszących chorobom wątroby i dróg żółciowych, które powinny skłonić pacjenta do oznaczenia poziomu gamma-glutamylotranspeptydazy. Uwagę powinno przykuć chociażby żółte zabarwienie skóry i błon śluzowych, obrzęki i świąd skóry czy ból po prawej stronie brzucha. Jak się przygotować do badania GGTP, ile kosztuje to oznaczenie i czy do badania należy zgłosić się na czczo? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Tomografia komputerowa naczyń krwionośnych – kiedy wykonać badanie?

    Angio-TK jest mniej inwazyjną techniką angiografii naczyń krwionośnych. Badanie to pozwala na zobrazowanie stanu żył i tętnic praktycznie każdego obszaru naszego ciała. Zaletą angio-TK, będącego jednym z najdroższych badań obrazowych, jest z pewnością sposób podawania kontrastu. Jakie badania diagnostyczne należy wykonać przed tomografią komputerową naczyń krwionośnych, czy istnieją przeciwwskazania do przeprowadzania obrazowania i czy trzeba mieć skierowanie na angiografię tomografii komputerowej? Odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule. 

  • RTG kręgosłupa – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG kręgosłupa jest metodą obrazową, którą od wielu lat wykorzystuje się podczas diagnozowania wad postawy, zmian zapalnych czy zwyrodnieniowych, a także w przypadku urazów i bóli kręgosłupa. Co prawda interpretacja wyników prześwietlania kręgosłupa może stanowić problem dla pacjenta, niemniej samo RTG kręgosłupa nie jest badaniem bolesnym lub długotrwałym. Ile kosztuje rentgen kręgosłupa, jak należy się przygotować do badania i czy istnieją przeciwwskazania do jego wykonania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Glikemia – badanie, wskazanie, normy. Jak interpretować wyniki poziomu cukru we krwi?

    Regularne badanie poziomu cukru we krwi (glikemia) jest jednym z podstawowych oznaczeń parametrów krwi, które może pomóc wykryć choroby związane z gospodarką węglowodanową, jak np. cukrzycę i odpowiednio wcześnie wdrożyć niezbędne leczenie. Na badanie glikemii trzeba być na czczo, nie jest wskazane wykonywanie analizy bezpośrednio po jakiejkolwiek infekcji, ciężkim wysiłku fizycznym lub w trakcie zażywania niektórych leków, np. aspiryny. Kto powinien regularnie sprawdzać poziom cukru we krwi, jak dokładnie wygląda badanie glikemii na czczo i czy podlega ono refundacji przez NFZ? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Aminogram – badanie poziomu aminokwasów

    Do oceny stężenia wolnych aminokwasów służy aminogram (profil aminokwasów). Badanie jest stosowane w diagnostyce wrodzonych wad metabolicznych, ale także przy projektowaniu odpowiedniej diety uzupełniającej lub obniżającej poziom konkretnych aminokwasów. Badanie poziomu aminokwasów zaleca się także sportowcom. Wynik oznaczenia w tym przypadku pozwala na wprowadzenie właściwej suplementacji diety, od której m.in. zależy osiągnięcie założonych celów treningowych.  Czy do profilu aminokwasów trzeba być na czczo, ile kosztuje aminogram i jakie są objawy niedoboru i nadmiaru aminokwasów?

  • Holotranskobalamina – badanie wczesnych niedoborów witaminy B12

    Istnieje pula badań, które regularnie powinien wykonać każdy weganin lub wegetarianin, a także osoby, które mają wszelkie objawy niedokrwistości lub zauważają u siebie niedobory witaminy B12, do których należy, chociażby mrowienie i pieczenie skóry, drętwienie kończyn lub zaburzenia snu. Postawienie diagnozy dotyczącej groźnego niedoboru wit. B12 jest możliwe już na jego wczesnym etapie, dzięki wykonaniu oznaczenia poziomu holoTC, czyli holotranskobalaminy. Jak się przygotować do badania poziomu holoTC, czy trzeba być na czczo i jakie są objawy obniżonego poziomu witaminy B12? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Aminopeptydaza leucynowa (LAP) – badanie, normy, wskazania

    Badanie poziomu aminopeptydazy leucynowej, w wyniku oznaczanej jako LAP, zleca się najczęściej podczas prowadzenia diagnostyki uszkodzenia komórek wątroby, trzustki i dróg żółciowych. Podwyższone LAP świadczy o możliwej chorobie tych narządów, w tym także tej o podłożu onkologicznym. Oznaczenie aktywności aminopeptydazy leucynowej pozwala również na zróżnicowanie przyczyn w odpływie żółci w sytuacji, kiedy u pacjenta oznaczono także podwyższony poziom ALP, czyli fosfatazy alkalicznej. Jak się przygotować do badania LAP, ile kosztuje i czy jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij