Hiperglikemia - objawy, rozpoznanie

Prawidłowy poziom glukozy (czyli poziom glikemii) w krwi na czczo powinien mieścić się w granicach pomiędzy 60 a 100 mg/dl. W sytuacji, kiedy poziom oznaczanej na czczo glukozy będzie wynosić od 100 do 125 mg/ dl konieczne będzie wykonanie dodatkowych badań weryfikujących uzyskany wynik. W tej sytuacji lekarz na pewno zaleci dodatkowo wykonanie testu OGTT (doustny test obciążenia glukozą). Jest to badanie bardzo proste do wykonania, a jednak dzięki niemu można dowiedzieć się więcej na temat poziomu glikemii w krwi.

Jak przeprowadza się badanie OGTT?

Na badanie należy udać się na czczo. Co to oznacza? Musi upłynąć zatem minimum 8 godzin od ostatniego posiłku, w innym przypadku wynik badania może być zafałszowany i po prostu niewiarygodny. Test rozpoczyna się pobraniem krwi z żyły celem oznaczenia stężenia glukozy. Następnie należy wypić 75 g glukozy rozpuszczonej w 300 ml wody. Ponieważ roztwór taki jest bardzo słodki i nie każdy jest w stanie wypić go bez odruchów wymiotnych, dopuszczalne jest wciśnięcie do niego połówki cytryny, aby choć trochę poprawić jego smak. Po upływie 120 minut ponownie pobiera się krew celem oznaczenia poziomu glikemii. Wynik testu jest prawidłowy, jeśli poziom cukru po upływie 120 minut wynosi mniej niż 140 mg/dl. Jeśli wynik po dwóch godzinach wynosi pomiędzy 140 a 199 mg/dl rozpoznaje się nietolerancje węglowodanów, czyli stan zagrożenia cukrzycą. Cukrzycę natomiast rozpoznaje się, kiedy w 120 minucie poziom glukozy jest równy lub wyższy 200 mg/dl. Cukrzyca zatem to jeden ze stanów, w którym rozpoznaje się podwyższony poziom glukozy w krwi, czyli hiperglikemię.

Czym w ogóle jest cukrzyca?

Cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią wynikająca z defektu wydzielania lub działania insuliny. Przewlekła hiperglikemia w cukrzycy powoduje uszkodzenie, zaburzenie czynności i niewydolność różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych.

Typy cukrzycy

  • Cukrzyca typu 1: spowodowana jest zniszczeniem komórek beta trzustki przez proces immunologiczny (wytwarzane są przeciwciała, które niszczą komórki trzustki) lub też jej etiologia jest nieustalona (idiopatyczna). Efektem tego jest zwykle bezwzględny niedobór insuliny. Cukrzyca typu 1 jest charakterystyczna głównie dla dzieci i młodzieży.
  • Cukrzyca typu 2: jest to najczęstszy typ cukrzycy (około 80%). Spowodowana jest postępującym upośledzeniem wydzielania insuliny w warunkach insulinooporności. Może być uwarunkowana genetycznie, jednak dominującą rolę w jej powstaniu odgrywają czynniki środowiskowe, przede wszystkim jest to otyłość, głównie brzuszna, jak również mała aktywność fizyczna. Typowa jest ona głownie dla ludzi dorosłych.
  • Cukrzyca o nieznanej etiologii. Wywołana jest ona defektem genetycznym komórek beta trzustki.
  • Cukrzyca ciążowa. Jest efektem tego, iż w okresie ciąży zwiększa się ilość hormonów działających antagonistycznie (przeciwstawnie) do insuliny. To z kolei prowadzi do powstania insulinooporności, wzrostu zapotrzebowania na insulinę i zwiększenia dostępności glukozy dla rozwijającego się płodu.

Jakie są objawy cukrzycy?

W przypadku cukrzycy typu 2 objawy nie są charakterystyczne i ponad połowa przypadków tej postaci cukrzycy przebiega bezobjawowo. Jeśli zaś chodzi o cukrzycę typu 1, to jej objawy w początkowym  okresie są bardzo charakterystyczne i mają związek z hiperglikemią.

Jakie objawy daje hiperglikemia?

Przede wszystkim pacjent odczuwa bardzo duże pragnienie (polidypsja). Ilość wypijanych płynów znacząco się zwiększa, czasem jest to kilka litrów wody dziennie, bardzo często wzmożone pragnienie pojawia się także w nocy. Oprócz tego chory oddaje także bardzo duże ilości moczu (poliuria), często także w nocy. Chory zaczyna też bardzo dużo jeść (polifagia), a pomimo tego zaczyna szybko i znacząco spadać na wadze. W przypadku przedłużającej się hiperglikemii dość typowe są także zmiany skórne: skóra staje się sucha, często bardzo swędzi, oprócz tego charakterystyczne jest też utrudnione gojenie się ran. Często dochodzi do infekcji grzybiczych, u kobiet zwłaszcza w układzie rozrodczym. U mężczyzn może dojść do zaburzeń erekcji. Ponadto pojawiają się zaburzenia czucia, jak również upośledzenie widzenia. Pacjent ma problemy z koncentracją i możliwością skupienia uwagi, dość typowe są także częste bóle głowy.

Czy hiperglikemia może pojawić się tylko w przebiegu cukrzycy?

Otóż nie. Poziom glukozy może bowiem wzrosnąć także w sytuacji stresowej lub w przypadku ciężkiej choroby. Ma to bowiem związek z udziałem różnych hormonów - kortyzolu, katecholamin (adrenalina, noradrenalina), glukagonu i hormonu wzrostu. Hormony te znacznie nasilają glukoneogenezę i glikogenolizę. Na skutek działania tych hormonów, będących antagonistami insuliny,  rozwija się  też przejściowa insulinooporność, organizm przestaje reagować na działanie insuliny i rośnie poziom glukozy. Do takiej sytuacji może dojść zatem w przebiegu ostrych zespołów wieńcowych (zawał serca) czy też po interwencji kardiochirurgicznej. Taki rodzaj hiperglikemii może też pojawić się w przebiegu udaru mózgu czy posocznicy.

Hiperglikemia związana jest z chorobą organizmu. Może być to choroba przewlekła, na całe życie - cukrzyca. Może mieć też związek z ostrą chorobą stanowiącą bezpośrednie zagrożenie życia w danym momencie - ostry incydent wieńcowy, udar mózgu czy sepsa. Dlatego też stwierdzenie, nawet przez przypadek, podwyższonej wartości glikemii zawsze wymaga szybkiej konsultacji z lekarzem.

Należy też pamiętać, że objawy pod postacią nadmiernego pragnienia, częstszego i obfitego oddawania moczu oraz znaczna utrata masy w krótkim czasie, są najbardziej charakterystyczne dla rozwijającej się cukrzycy u dzieci. Dlatego, jeśli u dziecka zaobserwujemy podobne objawy, natychmiast należy zgłosić się z nim do lekarza!

Podziel się:

Wasze komentarze


Informacje / opinie publikowane w komentarzach stanowią subiektywną ocenę użytkownika i nie mogą być traktowane jako porada dotycząca leczenia / stosowania leków . W przypadku wątpliwości prosimy o konsultacje z Farmaceutą Dbam o Zdrowie.

komentarze wspierane przez Disqus