Jak zmierzyć poziom cukru we krwi za pomocą glukometru?

Pomiar cukru we krwi jest podstawą leczenia chorób związanych z jego nieprawidłowym metabolizmem. Od tego, jaki poziom cukru pokaże badanie glukometrem (wskazana jest duża dokładność) uzależniona jest dawka insuliny i innych leków stosowanych w leczeniu zaburzeń glikemii.

Aby pomiar cukru przebiegł w sposób prawidłowy, powinno być spełnionych kilka podstawowych warunków. Zalecane jest przede wszystkim, aby osoba go wykonująca umiała obsługiwać glukometr. Co prawda, wszystkie te urządzenia działają na tej samej zasadzie, ale sposób korzystania z nich w zależności od modelu może nieco się różnić. Dlatego przy zmianie sprzętu należy zapoznać się z dołączoną instrukcją obsługi. Wskazane jest, aby paski testowe używane do pomiaru były dopasowane do rodzaju glukometru. Ponadto nie zaleca się używania przeterminowanych pasków ani takich, które po otwarciu przechowywane są dłużej niż określony na opakowaniu czas (najczęściej są to 3 miesiące), ponieważ może dojść do zafałszowania wyniku lub braku możliwości wykonania badania. 

Glukometr, nakłuwacz i igły powinny być czyste. Nie można ich przechowywać w jednym miejscu ani wymieniać między sobą (są to przedmioty jednorazowego użytku).

Przed każdym pomiarem warto pamiętać o dokładnym wymyciu rąk ciepłą wodą z mydłem oraz ich osuszeniu. Ciepła woda pobudza krążenie, co ułatwia pobieranie kropli krwi do badania. Stosowanie do dezynfekcji preparatów zawierających spirytus salicylowy, wody utlenionej lub innych substancji może spowodować zakłócenie pomiaru. 

W jaki sposób przeprowadzić badanie za pomocą glukometru?

W celu pomiaru cukru we krwi należy wykonać nakłucie specjalnie do tego zaprojektowanym nakłuwaczem. Jego przygotowanie polega na zdjęciu nasadki, założeniu igły, przekręceniu główki i ustawieniu odpowiedniej głębokości punkcji. 

Przed nakłuciem warto wykonać masaż całej dłoni. Masowanie samego palca powoduje rozcieńczenie krwi płynem tkankowym, co może obniżyć poziom mierzonego cukru. 

Sama technika iniekcji powinna być dostosowana do indywidualnych cech chorego. Osoby, których skóra palców jest gruba i zrogowaciała mogą dokonywać pomiaru przy maksymalnie wysuniętej igle. Zaleca się, aby oszczędzać kciuk oraz palec wskazujący. Nakłucie warto wykonać z boku palca, a nie z centralnej części opuszka, aby jak najdłużej zachować zdolności czuciowe.  Miejsca, w których można również wykonać iniekcję to: wnętrze dłoni poniżej kciuka lub poniżej małego palca, wewnętrzna i zewnętrzna część przedramienia, ramię, łydka oraz zewnętrzna strona uda. Pobrania krwi z tych punktów na ciele należy unikać, jeśli istnieje przypuszczenie, że poziom cukru jest bardzo niski, tuż po lub w trakcie aktywności fizycznej, w czasie choroby oraz do dwóch godzin po posiłku.

Wskazane jest, aby natychmiast po nakłuciu nanieść pierwszą kroplę krwi na pasek testowy. W zależności od rodzaju używanego glukometru, krew należy rozprowadzić na pasku lub jego końcówce i umieścić w tym urządzeniu. Po wykonaniu pomiaru zalecane jest opatrzenie miejsca punkcji jałowym gazikiem oraz wrzucenie elementów pomiarowych jednorazowego użytku do pojemnika na odpady.

Pomiar poziomu cukru we krwi — jak uniknąć błędów?

Każdej osobie mogą zdarzyć się błędy, gdy mierzy stężenie cukru we krwi. Jednakże wszystkiemu można zaradzić. W przypadku użycia zbyt małej kropli krwi i pojawienia się informacji o błędzie pomiarowym należy użyć nowego testu paskowego i powtórzyć badanie. Zaleca się korzystanie z tego samego glukometru do wykonywania pomiarów. Nie wskazane jest porównywanie wyników uzyskanych za pomocą różnych rodzajów tego urządzenia. Zarówno paski, jak i glukometr powinny mieć tę samą temperaturę. Zbyt niska (poniżej 5°C) lub zbyt wysoka (powyżej 30°C) temperatura uniemożliwia przeprowadzenie badania. Jeżeli osoba dokonująca pomiaru przebywa w miejscu o dużej wilgotności powietrza, jej obowiązkiem jest użycie paska testowego natychmiast po wyjęciu go z opakowania (należy je niezwłocznie zamknąć). 

Czynniki zakłócające badanie glukometrem

Jakość krwi wykorzystanej do mierzenia poziomu cukru jest jednym z głównych czynników mogących wpłynąć na pomiar. Zarówno duże, jak i niskie stężenie erytrocytów w pobranej krwi, jej pH, podwyższone stężenie bilirubiny, mocznika oraz kwasu moczowego powodują jego zakłócenie. Wspomniane parametry mają nieprawidłowe wartości w kwasicy ketonowej lub nieketonowym hiperglikemicznym zespole hipermolarnym. Wykonywanie pomiaru cukru we krwi za pomocą glukometru w tej grupie chorych może spowodować zaniżenie wartości na wskaźniku. Zażywanie preparatów leczniczych zawierających kwas askorbinowy, acetaminofen, dopaminę i tetracykliny ma również wpływ na jakość wyniku badania.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. Zalecenia w opiece diabetologicznej Polskiej Federacji Edukacji w diabetologii na rok 2018, ,,PFED” [online], http://www.pfed.org.pl/aktualno347ci/zalecenia-pfed-w-opiece-diabetologicznej-2018, [dostęp:] 10.04.2019.

Podziel się: