flora bakteryjna jelit
Ewelina Sochacka

Metabolity jelitowe uszkadzają mózg – ważne odkrycie polskich naukowców

Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu przeprowadzili pionierskie badanie, w trakcie którego odkryli, że toksyczne metabolity bakterii jelitowych mogą przedostawać się do mózgu i uszkadzać neurony. Do czego może to prowadzić? Jak się przed tym chronić?

  1. Toksyczne związki produkowane w jelitach uszkadzają neurony
  2. Jakie mogą być skutki obecności toksyn z jelit w mózgu?
  3. Czy można zapobiec uszkodzeniom mózgu spowodowanym obecnością metabolitów?

Toksyczne związki produkowane w jelitach uszkadzają neurony

Badania przeprowadzone w Zakładzie Mikrobiologii Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu pod kierunkiem prof. dr hab. Beaty Sobieszczańskiej to pierwsza tego typu praca, która bada, jaki wpływ na neurony, czyli komórki nerwowe wchodzące w skład układu nerwowego, mają toksyczne metabolity bakterii jelitowych (endotoksyny i indoksyl). Wcześniej naukowcy UMW wykazali już, że mogą one przedostawać się do krwiobiegu i niszczyć śródbłonek naczyń krwionośnych, przyczyniając się do rozwoju chorób układu krążenia takich jak miażdżyca. Teraz badacze skupili się na osi jelita–mózg.

Naukowcy odkryli, że toksyny produkowane przez bakterie jelitowe (tzw. metaboliczna endotoksemia), w połączeniu z obecnością nasyconego kwasu tłuszczowego w surowicy krwi, stymulują produkcję cytokin prozapalnych oraz rodników tlenowych w:

  • makrofagach – tzw. komórki żerne, fagocytujące, których główną rolą w organizmie człowieka jest pochłanianie i niszczenie patogenów chorobotwórczych oraz uszkodzonych, nieprawidłowych lub obumierających komórek;
  • komórkach mikrogleju mózgu – makrofagi obecne w ośrodkowym układzie nerwowym, których głównym zadaniem jest ochrona mózgowia i rdzenia kręgowego przed infekcjami.

Fizjologicznie bariera krew–mózg chroni przed przedostawaniem się do ośrodkowego układu nerwowego substancji toksycznych i neurotransmiterów pełniących swoje funkcje w obwodowym układzie nerwowym. Dodatkowo mikroglej reaguje podczas stwierdzenia obecności obcego antygenu. Mechanizmy te nie są jednak doskonałe, dlatego – jak stwierdzili wrocławscy naukowcy – bakteryjne metabolity mogą przedostawać się wprost do mózgu. Ponadto wspomniane mediatory zapalne, które są uwalniane przez reaktywne makrofagi, mogą obniżać „szczelność” bariery krew–mózg, tym samym otwierając bakteryjnym metabolitom drogę do degradacji neuronów.

Jakie mogą być skutki obecności toksyn z jelit w mózgu?

Do produkcji szkodliwych metabolitów może dochodzić na skutek złej diety, bogatej w nasycone kwasy tłuszczowe, ale także z powodu stresu, nawet tego krótkotrwałego. Co ciekawe, prof. dr hab. Beata Sobieszczańska uważa, że szkodzić może również nadmiar bakterii probiotycznych, powszechnie uznawanych za niezbędne do prawidłowej pracy jelit. Naukowcy wykazali bowiem, że nadmiar kwasu mlekowego produkowanego przez te bakterie moduluje hormony metaboliczne – leptynę i grelinę – co prowadzi do rozwoju insulinooporności czy otyłości.

Toksyczne związki z jelit przedostające się do mózgu mogą prowadzić m.in. do rozwoju chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, stwardnienie zanikowe boczne czy demencja. To ważne odkrycie, biorąc pod uwagę fakt, że obecnie obserwujemy lawinowy wzrost zapadalności na schorzenia związane z postępującymi uszkodzeniami neuronów. Warto zauważyć, że dotyczy to przede wszystkim krajów wysokorozwiniętych.

Powiązane produkty

Czy można zapobiec uszkodzeniom mózgu spowodowanym obecnością metabolitów?

Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu podkreślają, że istotna jest przede wszystkim równowaga. Oznacza to, że powinniśmy stosować zdrową, dobrze zbilansowaną dietę, zwracając uwagę, czy w naszym menu nie znajduje się zbyt duża ilość tłuszczów nasyconych (nasycone kwasy tłuszczowe znajdziemy m.in. w tłustym mięsie, podrobach, smalcu, pełnotłustych produktach mlecznych, oleju palmowym, oleju kokosowym, daniach typu fast food czy słodyczach). W kontekście ostatnich odkryć warto też pamiętać, aby nie spożywać nadmiernej ilości żywności bogatej w probiotyki przy ich jednoczesnej suplementacji – skonsultujmy to z lekarzem i nie zażywajmy probiotyków profilaktycznie, a tylko w określonych sytuacjach, np. przy antybiotykoterapii. Ważne jest także zadbanie o swoje zdrowie psychiczne i równowagę emocjonalną, w tym unikanie stresu.

  1. Jak metabolity jelitowe uszkadzają neurony, [online] https://www.umw.edu.pl/pl/aktualnosci/jak-metabolity-jelitowe-uszkadzaja-neurony [dostęp:] 03.01.2024.
  2. L. Ostrowska, Wpływ mikrobioty jelitowej na zaburzenia metaboliczne i otyłość — punkt widzenia internisty i dietetyka, „Gastroenterologia Kliniczna” 2016, t. 8, nr 2, s. 62–73.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Migdały mogą wspomóc mikrobiom jelitowy

    Maślan sodu to krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy, który wspiera zdrowie samego mikrobiomu. Działa jako główne źródło paliwa dla komórek okrężnicy, umożliwiając im prawidłowe i optymalne funkcjonowanie. Bierze udział w ścieżce sygnałowej, dzięki której jelita rozpoczynają proces wchłaniania składników odżywczych. Najnowsze badanie naukowe pokazuje, że spożywanie codziennie garści migdałów sprzyja produkcji maślanu sodu, wpływając na stan mikrobiomu jelitowego.

  • Mikrobiom może mieć wpływ na naszą osobowość

    Łatwiejsze od powiedzenia „na co wpływa nasz mikrobiom” byłoby stwierdzenie, z którą ze sfer zdrowia nie ma on związku. Dziś wiemy, że to, jakie bakterie zasiedlają nasze jelita wpływa nie tylko na procesy trawienne czy metaboliczne, ale także na psychikę, wygląd skóry czy przyszłe zdrowie dzieci. Teraz naukowcy sugerują, że skład mikrobiomu może mieć związek również z naszą osobowością, a konkretnie z niektórymi jej cechami. Do takich wniosków doszli badacze z Oxford University.

  • Jak ekspozycja na słońce wpływa na mikrobiom skóry?

    Skóra jest największym narządem ludzkiego ciała i stanowi pierwszą linię obrony przed czynnikami zewnętrznymi. Na jej powierzchni znajduje się złożona społeczność mikroorganizmów, która odgrywa istotną rolę w utrzymaniu jej dobrej kondycji. Najnowsze badanie przeprowadzone przez brytyjskich naukowców pokazuje, że ekspozycja na słońce może zaburzać mikrobiom skóry – jakie może mieć to konsekwencje dla naszego zdrowia?

  • Pandemia zmieniła skład mikroflory dzieci – co to oznacza dla ich zdrowia?

    Naukowcy ze Stanów Zjednoczonych odkryli, że dzieci urodzone w czasie pandemii COVID-19 mają inny skład mikroflory jelitowej niż maluchy, które przyszły na świat w okresie przed jej wybuchem. Zmiany te obejmują zarówno skład, jak i różnorodność mikrobiomu. Jakie może mieć to skutki dla zdrowia fizycznego i psychicznego dzieci?

  • Bakterie jelitowe mogą chronić przed chorobami serca i dną moczanową

    W ciągu ostatnich kilku lat naukowcy odkryli więcej szczegółów na temat wpływu mikrobiomu jelitowego organizmu na jego ogólny stan zdrowia. W ten sposób niezdrowy mikrobiom jelitowy został powiązany z różnymi chorobami. Naukowcy z University of Wisconsin-Madison zidentyfikowali specyficzne bakterie w mikrobiomie jelitowym zdolne do rozkładania kwasu moczowego, który powoduje stan zapalny u myszy. Badacze uważają, że bakterie żywiące się kwasem moczowym mogą pomóc chronić organizm przed chorobami serca i dną moczanową. Wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie „Cell Host & Microbe”.

  • Czy w Polsce potrzebna jest edukacja seksualna? Relacja z konferencji DOZ.pl i SEXED

    11 czerwca odbyła się konferencja, podczas której omówiono wyniki wspólnego raportu fundacji SEXED i DOZ.pl pt. „Narodowa Kartkówka z WDŻ”. Badanie odbyło się w formule przypominającej szkolną kartkówkę. Wyniki tego nietypowego sprawdzianu budzą niepokój o stan wiedzy Polaków na temat seksualności.

  • Tatuaż może zwiększać ryzyko nowotworu – nowe badanie

    Wyniki badania przeprowadzonego przez naukowców ze Szwecji sugerują, że u osób mających co najmniej jeden tatuaż występuje zwiększone ryzyko zachorowania na chłoniaka. Potrzebne są jednak dalsze analizy sprawdzające długoterminowy wpływ tatuaży na zdrowie.

  • Obniża się wiek pierwszej miesiączki u dziewczynek – jakie może mieć to konsekwencje dla zdrowia?

    Badanie opublikowane niedawno w „JAMA Network Open” pokazuje, że wiek wystąpienia u dziewczynek pierwszej miesiączki (menarche) obniżył się do niespełna 12 lat. Jest to niepokojące, ponieważ kobiety, u których pierwsza menstruacja wystąpiła przedwcześnie, mają zwiększone ryzyko zachorowania na choroby układu krążenia, cukrzycę typu 2 czy raka piersi.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij