Odkryto kolejną funkcję mikrogleju – nowe możliwości leczenia zaburzeń ze spektrum autyzmu i schizofrenii
Justyna Piekara

Odkryto kolejną funkcję mikrogleju – nowe możliwości leczenia zaburzeń ze spektrum autyzmu i schizofrenii

Mikroglej to nieneuronalne komórki układu nerwowego, które są odpowiedzialne za utrzymanie w nim homeostazy. W świetle najnowszych badań okazuje się, że oprócz funkcji immunologicznej i regulacyjnej, komórki mikrogleju mają udział także w tworzeniu sieci połączeń neuronalnych w mózgu. Odkrycie to otwiera nowe możliwości na rozwój terapii zaburzeń neurorozwojowych i psychiatrycznych.

Co to jest mikroglej? Jaka jest jego rola?

Komórki mikrogleju to makrofagi zdolne do fagocytozy, czyli pochłaniania. Są odpowiedzialne za eliminację cząstek, które mogą zagrażać ośrodkowemu układowi nerwowemu drobnoustrojów, martwych komórek, niepotrzebnych synaps, agregatów białkowych i innych. Oprócz tego mikroglej jest źródłem cytokin prozapalnych, w związku z czym może wywoływać i modulować odpowiedzi komórkowe. 

Kolejna funkcja mikrogleju

Nowe badanie przeprowadzone przez naukowców z Broad Institute of Massachusetts Institute of Technology i Harvard Medical School dowodzi, że mikroglej jest zaangażowany także w interakcje ze specyficznymi typami synaps. Jest to pierwsze tego typu doniesienie.

„Odkryliśmy, że wyspecjalizowane komórki odpornościowe i neuronalne angażują się w proces rozwoju mózgu i na wczesnym etapie tworzą interakcje istotne dla ustanowienia zrównoważonych obwodów nerwowych" – powiedziała neurobiolożka Emilia Favuzzi, pierwsza autorka badania, które ukazało się w lipcu tego roku w czasopiśmie „The Cell”. 

Gordon Fishell, neurobiolog z Instytutu Blavatnik, stwierdził, że mikroglej „rzeźbi układ nerwowy", ponieważ jego komórki organizują obwody neuronalne mózgu, pomagają budować połączenia nerwowe, a następnie przycinając je, aby usunąć synapsy, które nie są już potrzebne. 

Mikroglej usuwa synapsy hamujące sygnały międzykomórkowe

Wstępne eksperymenty dowiodły, że usunięcie komórek mikrogleju u myszy zaburzało zarówno hamujące, jak i pobudzające połączenia nerwowe. Ten fakt nie zaskoczył badaczy, ponieważ mikroglej wpływa na oba typy połączeń nerwowych. Kiedy naukowcy skupili się na podzbiorze mikrogleju z receptorami GABA na powierzchni, zaobserwowali, że komórki te szukały i angażowały się w wyłącznie w synapsy hamujące produkcję tego neuroprzekaźnika.

Komórki mikrogleju precyzyjnie wykrywają połączenia, które spowalniają przepływ informacji z komórki do komórki. Okazuje się, że są znakomicie dostrojone do synaps emitujących GABA, czyli kwas gamma-aminomasłowy. Dzięki zastosowaniu zaawansowanych technik obrazowania badacze zaobserwowali, że do bezpośredniego kontaktu dochodzi za pośrednictwem receptora GABA, który znajduje się na powierzchni zarówno synaps, jak i mikrogleju. 

GABA to neuroprzekaźnik ograniczający wrażliwość komórek na bodźce, który dla określonego podzbioru mikrogleju jest sygnałem „zapraszającym te komórki do ucztowania”. Mikroglej pochłania synapsy hamujące w podobny sposób, w jaki odbywa się to podczas eliminacji patogenów lub „komórkowych śmieci”.

Nowe możliwości terapii chorób neurodegeneracyjnych i psychicznych

Mikroglej pełni funkcję neuroprotekcyjną, ale niekiedy jego niekontrolowana, nadmierna aktywacja i uwalnianie cząsteczek neurotoksycznych mogą powodować niszczenie neuronów albo prowadzić do uszkodzeń bariery krew-mózg i przyczyniać się do neurodegeneracji. 

Wady obwodów neuronalnych w mózgu mogą zakłócić równowagę i prowadzić do poważnych dysfunkcji w percepcji zmysłowej, których przejawem są zaburzenia sensoryczne. Takie objawy dość powszechnie towarzyszą zaburzeniom ze spektrum autyzmu, ADHD i schizofrenii. Zapalenie mózgu jest powszechne w chorobach neurodegeneracyjnych, a także w zaburzeniach zdrowia psychicznego, i powoduje, że mikroglej zmienia się w bardziej agresywną formę. Jest wtedy trudniejszy do regulacji i niełatwo powraca do swojej roli ochronnej.

Dzięki odkryciu Emilii Favuzzi i jej zespołu zyskano nowe możliwości i perspektywę stworzenia terapii dla takich przypadków. W przyszłości naukowcy będą szukać sposobów na zaprowadzenie równowagi między połączeniami pobudzającymi i hamującymi w mózgu, wykorzystując do tego mikroglej jako modulator. 

  1. M. Colonna, O. Butovsky, Microglia Function in the Central Nervous System During Health and Neurodegeneration, Annual Review of Immunology 2017,26 (35), s. 441-468, [online] DOI: 10.1146/annurev-immunol-051116-052358, [dostęp:] 21.09.2021.
  2. E. Favuzzi, S. Huang, G. A. Saldi, Gaba-receptive microglia selectively sculpt developing inhibitory circuits, The Cell 2021,184 (15), s.4048-4063, [online] DOI: https://doi.org/10.1016/j.cell.2021.06.018,[dostęp:] 21.09.2021.
  3. M. Rolecki, Nieznana rola komórek mikrogleju. Aktywnie serwisują połączenia między neuronami w mózgu,  „focus.pl”, [online] https://www.focus.pl/artykul/nieznana-rola-komorek-mikrogleju-aktywnie-serwisuja-polaczenia-miedzy-neuronami, [dostęp:] 21.09.2021.
  4. E. Kodosaki, Microglia: the brain’s 'immune cells' protect against diseases – but they can also cause them, „theconversation.com” [online], [dostęp:] 21.09.2021.
  5. E. Pesheva, Immune cells help maintain wiring in the brain, „broadinstitute.org” [online], https://www.broadinstitute.org/news/immune-cells-help-maintain-wiring-brain, [dostęp:] 21.09.2021.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Hormonalna terapia zastępcza – czy może pomóc w menopauzie?

    Okres menopauzy jest jednym z przełomowych  w życiu kobiety. Charakterystyczne dla niego jest pojawienie się wczesnych łagodnych objawów oraz bardziej poważnych, mogących skutkować zmianami w funkcjonowaniu układu krwionośnego, nerwowego oraz kostnego. Jednym ze sposobów spokojnego przejścia przez okres menopauzy jest hormonalna terapia zastępcza (HTZ). Jakie są najlepsze metody hormonalnej terapii zastępczej, czy HTZ może powodować tycie oraz czy terapia może zwiększyć ryzyko zachorowania na raka piersi? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Przewiane ucho – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

    Czy po wieczornym spacerze odczuwasz ból lub słyszysz szum w uszach? To może być przyczyna przewianego ucha. Przypadłość ta dotyczy wszystkich osób, zarówno młodszych, jak i starszych. Najczęściej jednak pojawia się u dzieci do 6. roku życia. Jakie są przyczyny przewianego ucha? Jak leczyć przewiane ucho domowymi sposobami?  Kiedy udać się do laryngologa? Podpowiadamy.

  • Psychobiotyki – jak działają? Jakie są wskazania do stosowania psychobiotyków?

    „Jelita do nasz drugi mózg” – w ostatnich latach znacznie wzrosło zainteresowania zależnością pomiędzy stanem mikroflory jelitowej a zdrowiem psychicznym człowieka. Wyniki badań zaowocowały powstaniem nowego typu probiotyków – psychobiotyków, które, dbając o równowagę mikroflory jelitowej, regulują pracę osi mózgowo-jelitowej. Jak wybrać najlepszy psychobiotyk?

  • Łupież pstry – przyczyny, objawy, leczenie, pielęgnacja

    O łupieżu słyszał zapewne każdy z nas, część być może miała z nim do czynienia na własnej skórze. Zdecydowana większość na pytanie, jak wygląda łupież, opowie o nim jako o białych okruszkach sypiących się z głowy. Poniekąd słusznie, jednak należy zdawać sobie sprawę, że odmian łupieżu jest wiele. Jedną z nich jest łupież pstry. Charakterystyczne dla niego jest występowanie różnokolorowych, złuszczających się plam na całym ciele. Dowiedz się skąd bierze się łupież pstry i jak go skutecznie leczyć. 

  • Co wiadomo o francuskiej szczepionce VLA2001 przeciwko COVID-19?

    Najnowsze raporty ujawniają, że szczepionka firmy Valneva może być skuteczna w zwalczaniu pojawiających się wariantów wirusa SARS-CoV-2. Choć prace nad preparatem nie zostały jeszcze zakończone, przyciągnął on już uwagę państw europejskich i Australii. Jeżeli szczepionka zostanie zatwierdzona przez organy regulacyjne, prawdopodobnie odegra ważną rolę w walce pandemią COVID-19.

  • Gonartroza – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby na zwyrodnienie stawu kolanowego

    Gonartroza to inaczej zwyrodnienie stawu kolanowego. Charakteryzuje się występowaniem zmian degeneracyjnych chrząstki stawowej, uszkodzeń błony maziowej oraz obecnością zwiększonej ilości płynu wewnątrz stawu. Dotyczy zwłaszcza osób starszych. Prowadzi do szybkiej eksploatacji kolana i powoduje ból podczas najprostszych czynności, takich jak wchodzenie i schodzenie po schodach, chodzenie, wstawanie z niskich pozycji. 

  • Koronawirus a cukrzyca – kontrola glikemii obniża ryzyko zgonu z powodu COVID-19

    Według ekspertów właściwa kontrola glikemii przyczynia się do wzrostu szans na wyzdrowienie i znacząco obniża śmiertelność pacjentów, u których stwierdzono zakażenie SARS-CoV-2. Jak wyjaśnić to, że diabetycy są bardziej podatni na ciężki przebieg choroby koronawirusowej? Czy COVID-19 może wywołać cukrzycę?

  • Jak działa acyklowir? Czy jest bezpieczny dla kobiet w ciąży i dzieci?

    Acyklowir to pochodna guanozyny, którą z powodzeniem stosuje się podczas leczenia opryszczki, półpaśca, ospy wietrznej, cytomegalii i wirusa EBV. Występuje w formie tabletek i kremów i roztworów do infuzji. Kto może stosować acyklowir, a jakie są przeciwwskazania i czy kobiety w ciąży oraz matki karmiące mogą bezpiecznie sięgać po acyklowir w preparatach bez recepty? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij