Bakterie jelitowe mogą chronić przed chorobami serca i dną moczanową

W ciągu ostatnich kilku lat naukowcy odkryli więcej szczegółów na temat wpływu mikrobiomu jelitowego organizmu na jego ogólny stan zdrowia. W ten sposób niezdrowy mikrobiom jelitowy został powiązany z różnymi chorobami. Naukowcy z University of Wisconsin-Madison zidentyfikowali specyficzne bakterie w mikrobiomie jelitowym zdolne do rozkładania kwasu moczowego, który powoduje stan zapalny u myszy. Badacze uważają, że bakterie żywiące się kwasem moczowym mogą pomóc chronić organizm przed chorobami serca i dną moczanową. Wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie „Cell Host & Microbe”.

W ciągu ostatnich kilku lat naukowcy odkrywali, w jaki sposób mikrobiom jelitowy organizmu wpływa na jego ogólny stan zdrowia. Poprzednie badania łączyły niezdrowy mikrobiom jelitowy z różnymi chorobami, w tym cukrzycą typu 2, otyłością, astmą, rakiem jelita grubego i zaburzeniami neurodegeneracyjnymi takimi jak choroba Parkinsona.

Wpływ bakterii na kwas moczowy i dnę moczanową

Dr Federico Rey, profesor nadzwyczajny bakteriologii na Uniwersytecie Wisconsin-Madison, wraz ze swoim zespołem przeprowadził przeszczepy kału u myszy. Drobnoustroje jelitowe dojrzałych myszy zostały przeszczepione myszom urodzonym z przewodem pokarmowym wolnym od drobnoustrojów. Po analizie naukowcy odkryli, że myszy, które otrzymały drobnoustroje od dawców z tętnicami wypełnionymi płytkami miażdżycowymi i wysokim poziomem kwasu moczowego, rozwinęły te same warunki. Podobnie jak myszy, które otrzymały drobnoustroje od dawców z drożnymi, wolnymi od płytek miażdżycowych naczyniami krwionośnymi i mniejszą ilością kwasu moczowego. Dzięki temu naukowcy byli w stanie zidentyfikować określone drobnoustroje związane z wynikami zdrowotnymi u myszy. Mogli nawet wskazać grupę genów występujących w różnych typach bakterii potrzebnych do rozkładu puryn i kwasu moczowego w jelicie. Kiedy drobnoustroje obniżające poziom puryn wykorzystywały kwas moczowy w jelitach na własne potrzeby, we krwi myszy w modelu było mniej kwasu moczowego.

Te odkrycia mają również wpływ na zrozumienie, w jaki sposób drobnoustroje funkcjonują w jelitach. Wyniki pokazują, że kwas moczowy jest źródłem węgla, energii i potencjalnie azotu dla wielu bakterii w warunkach, w których nie ma tlenu. Naukowcy są ciekawi, czy istnieją składniki naszej diety, które promują rozwój tych mikroorganizmów.

Co to jest kwas moczowy?

Kwas moczowy jest składnikiem ubocznym powstającym wówczas, gdy organizm rozkłada puryny. Puryny to naturalnie występujące w organizmie związki chemiczne wykorzystywane do tworzenia DNA i RNA. Można je znaleźć w dużych ilościach w niektórych produktach spożywczych i napojach, takich jak:

• owoce morza,
• czerwone mięso,
• dziczyzna,
• podroby,
• słodzone napoje alkoholowe.

Kwas moczowy jest transportowany przez naczynia krwionośne do nerek, gdzie jest filtrowany i wydalany wraz z moczem. Jeśli w organizmie jest zbyt dużo kwasu moczowego i nie jest on poprawnie usuwany, dochodzi do jego nagromadzenia. Mówi się wtedy o hiperurykemii, czyli o podwyższonym stężeniu kwasu moczowego. Hiperurykemia może się przyczyniać do rozwoju dny moczanowej. Badania powiązały kwas moczowy także z innymi stanami, np. z chorobami metabolicznymi i sercowo-naczyniowymi, w tym z wysokim ciśnieniem krwi i udarem mózgu.

Jak utrzymać zdrowy mikrobiom jelitowy?

Naukowcy przede wszystkim wskazują, że najlepszym sposobem na utrzymanie odpowiedniej flory bakteryjnej jelit jest stosowanie zróżnicowanej diety, która obejmuje wiele pokarmów pochodzenia roślinnego. Jednocześnie zalecają trzymanie się z dala od cukru i produktów przetworzonych.

Pokarmy, które mogą pomóc poprawić mikrobiom jelitowy, to:

• owoce,
• warzywa,
• pełne ziarna,
• rośliny strączkowe,
• żywność fermentowana, np. kiszonki,
• kefiry, jogurty,
• produkty typu superfood, np. spirulina, komosa ryżowa, jagody goji,
• przyprawy – kurkuma, imbir, żeń-szeń.

Florę jelitową można także wesprzeć inaczej – poprzez stosowanie suplementów diety w postaci prebiotyków i probiotyków. Najczęściej spotykane szczepy bakterii w kapsułkach z probiotykami to Lactobacillus acidophilus oraz Lactobacillus rhamnosus, które przyczyniają się do stymulowania pracy układu odporności, wspomagają organizm podczas antybiotykoterapii czy wszelkich dolegliwości układu trawiennego, które doprowadzają do zubożenia mikroflory jelitowej.