Bilirubina całkowita – badanie. Norma, lekko podwyższona i podwyższona - portal DOZ.pl
Bilirubina całkowita – badanie. Norma, lekko podwyższona i podwyższona
Barbara Sitek

Bilirubina całkowita – badanie. Norma, lekko podwyższona i podwyższona

Badanie poziomu bilirubiny zlecane jest najczęściej podczas diagnozowania chorób wątroby lub oceny jej funkcji, np. podczas terapii lub w trakcie zażywania leków, w tym tabletek antykoncepcyjnych lub izotretynoiny. Na badanie należy się zgłosić na czczo i najlepiej w godzinach porannych. Często wysoki poziom bilirubiny stwierdza się u noworodków, który w skrajnych przypadkach może doprowadzić do uszkodzenia układu nerwowego. Leczenie polega najczęściej na fototerapii, której celem jest przyspieszenie rozkładu bilirubiny.

Co to jest bilirubina całkowita, pośrednia i bezpośrednia?

Bilirubina jest barwnikiem powstającym podczas rozpadu cząsteczki hemu – hemoglobiny (odpowiada za transport tlenu w organizmie człowieka). Hemoglobina wchodzi w skład erytrocytów, czyli czerwonych krwinek, które żyją około 120 dni. Po tym czasie ulegają rozpadowi, a uwalniany wtedy hem ulega szeregowi przemian prowadzących do powstania bilirubiny. Bilirubina dalej wraz z osoczem trafia do wątroby, skąd jest wydalana do woreczka żółciowego. Produkty przemiany bilirubiny są barwnikami, odpowiadającymi za żółty kolor moczu oraz brązowy kolor stolca. Informacja ta jest istotna, ponieważ zmiana barwy któregoś z nich, może wskazywać na problemy w funkcjonowaniu wątroby lub dróg żółciowych.

Frakcja bilirubiny znajdująca się w osoczu jest związana z białkami – przede wszystkim z albuminą i jest to tzw. bilirubina pośrednia lub wolna. W wątrobie ulega związaniu z kwasem glukuronowym i wydaleniu wraz z żółcią. Ta frakcja bilirubiny to bilirubina sprzężona lub bezpośredni. We krwi oznacza się najczęściej obydwie te formy jednocześnie i mówi się wówczas o bilirubinie całkowitej, będącej sumą obu frakcji.

Bilirubina całkowita – kiedy należy wykonać badanie?

Oznaczenie stężenia bilirubiny warto wykonać w przypadku:

  • oceny funkcji wątroby,
  • przy diagnozowaniu chorób wątroby i pęcherzyka żółciowego, w tym żółtaczki i kamieni żółciowych,
  • podejrzenia wirusowego zapalenia wątroby,
  • podejrzenia toksycznego uszkodzenia wątroby (zatrucie grzybami, alkoholem, narkotykami, lekami itp.)
  • podejrzenia choroby hemolitycznej lub innych chorób, związanych z przyspieszonym rozpadem krwinek czerwonych,
  • występowania objawów wskazujących na choroby dróg żółciowych, wątroby lub trzustki: zażółcenia skóry i spojówek, bólów brzucha, ciemnej barwy moczu, zmiany koloru stolca lub anemii,
  • różnicowania żółtaczki fizjologicznej od patologicznej
  • występowania przypadków rodzinnej hiperbilirubinemii.

Polecane dla Ciebie

Bilirubina całkowita – przebieg badania

Do wykonania badania konieczne jest pobranie próbki krwi żylnej, zazwyczaj z żyły łokciowej. Pacjent zgłaszający się na oznaczenie powinien być na czczo, czyli zachować 8-godzinną przerwę w spożywaniu posiłków. Najlepiej zgłosić się do punktu pobrań w godzinach porannych. Warto także poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach diety, ponieważ mogą one wpływać na wynik badania.

Bilirubina całkowita – normy dla dzieci i dorosłych

Normy dla bilirubiny całkowitej mogą się różnić pomiędzy poszczególnymi laboratoriami, jednak najczęściej zamykają się w przedziale od 0,3 do 1,2 mg/dl dla osób dorosłych.

W przypadku dzieci, zwłaszcza noworodków, stężenia bilirubiny mogą być wyższe i wynosić:

  • do 4 mg/dl w pierwszej dobie życia,
  • do 10 mg/dl w trzeciej dobie życia,
  • u dzieci do 1 miesiąca: do 1 mg/dl.

Powyższe normy nie dotyczą jednak kobiet ciężarnych, u których stwierdza się fizjologicznie podwyższony poziom bilirubiny całkowitej.

Badanie bilirubina całkowita – interpretacja wyniku. Co oznacza podwyższona bilirubina?

Podwyższony poziom bilirubiny we krwi, czyli tzw. hiperbilirubinemia może wynikać m.in. z:

  • uszkodzenia komórek wątroby, na skutek np. marskości wątroby, wirusowego zapalenia lub uszkodzenia toksycznego, alkoholowego lub polekowego,
  • zastoju żółci, spowodowanego m.in. cholestazą wewnątrzwątrobową, chorobami autoimmunologicznymi wątroby, kamicą dróg żółciowych, guzem lub niedrożnością dróg żółciowych,
  • nieprawidłowej hemolizy na skutek chorób autoimmunologicznych, przetoczenia niewłaściwej grupy krwi, niedokrwistości hemolitycznej, zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego lub niedoboru niektórych enzymów,
  • wrodzonych chorób, związanych z nieprawidłowym metabolizowaniem lub sprzęganiem bilirubiny,
  • przyjmowania przez pacjenta leków powodujących rozpad erytrocytów lub komórek wątroby,
  • wrodzonej niedrożności dróg żółciowych lub zapalenia wątroby u noworodków,
  • chorób metabolicznych, takich jak: mukowiscydoza, galaktozemia, tyrozynemia, choroba Wilsona
  • cholestazy ciężarnych, czyli przejściowego wzrostu stężenia bilirubiny u kobiet w ciąży, do którego dochodzi zazwyczaj w wyniku zmian hormonalnych.

W niektórych przypadkach wysoki poziom bilirubiny nie musi być powodem do niepokoju. U osób z chorobą Gilberta zażółcenie rogówek, błon śluzowych i skóry, może pojawić się na skutek silnego stresu, nieprzespanej nocy, spożycia alkoholu lub innych czynników. Również u noworodków zdarza się, że fizjologiczna żółtaczka może się przedłużyć, prowadząc do utrzymywania się podniesionego poziomu bilirubiny do kilku dni po porodzie, nie prowadząc jednak do poważniejszych powikłań.

Które badania wykonać razem z oznaczeniem bilirubiny?

Wraz z oznaczeniem poziomu bilirubiny, w diagnostyce chorób wątroby i dróg żółciowych oraz różnicowania żółtaczki, wykonuje się często dodatkowe badania laboratoryjne, obejmujące takie parametry jak:

Bilirubina całkowita – cena/refundacja, skierowanie

Koszt oznaczenia stężenia bilirubiny całkowitej zazwyczaj nie przekracza 20 zł. W przypadku, gdy pacjent jest kierowany na badanie ze wskazań lekarskich, to jest ono w pełni refundowane przez NFZ.

Jak obniżyć podwyższony poziom bilirubiny u noworodka i osoby dorosłej?

Podwyższony poziom bilirubiny powinien być zawsze zgłoszony lekarzowi, jednak nie w każdym przypadku wymaga wprowadzenia terapii. Żółtaczka noworodkowa zazwyczaj nie wymaga leczenia, jeśli jednak bilirubina przekracza bezpieczne dla dziecka stężenie, to konieczne jest szybkie wdrożenie terapii, aby uchronić je przed uszkodzeniem układu nerwowego. Najczęściej stosuje się wtedy tzw. fototerapię, czyli naświetlanie specjalnymi lampami, przyspieszającymi rozkład bilirubiny.

Osoby dorosłe z hiperbilirubinemią, oprócz wskazań lekarza, powinny pamiętać o odpowiednim nawodnieniu oraz stosować lekkostrawną dietę. Warto zrezygnować z cukru, dań smażonych i bogatych w tłuszcze, a także zadbać o suplementację witamin z grupy B oraz magnezu.

  1. A. Pietrzak i in., Skórne manifestacje chorób wątroby, „Nowa Medycyna", nr 3, 2002.
  2. A. Urbańska, Zaburzenia barwnikowe hiperpigmentacyjne jako problem kosmetyczny, „Nowa Medycyna", nr 1, 2003.
  3. L. Vasilieva i in., Total bilirubin is a good discriminator between benign and malignant biliary strictures, „HPB: the official journal of the International Hepato Pancreato Biliary Association", nr 14 (1), 2012.
  4. TD. Hull i in., Bilirubin: a potential biomarker and therapeutic target for diabetic nephropathy, „Diabetes", nr 63 (8) 2014.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Badanie kału – pasożyty, krew utajona, resztki pokarmowe. Jak pobrać kał do badania?

    Badanie kału jest jednym z podstawowych narzędzi oceny kondycji układu pokarmowego. Pozwala zdiagnozować zarówno niegroźne schorzenia, jak i rozwijające się stany nowotworowe tego obszaru. W zależności od rodzaju badania, które ma zostać wykonane, zaleca się inny sposób pobrania materiału, jego ilości i czas przechowywania próbki. Jak właściwie pobrać kał do badania, ile kosztują testy na obecność patogenów, niestrawionych resztek pokarmowych i krwi utajonej w stolcu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Wysoki poziom prolaktyny w wyniku badania krwi

    Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • Kariotyp – czym jest, ile kosztuje i jak interpretować wyniki?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy wysokie markery nowotworowe są powodem do zmartwień?

    Markery nowotworowe to istotny wskaźnik z diagnostycznego punktu widzenia. Najczęściej wykorzystuje się je w ocenie zaawansowania choroby onkologicznej, monitorowaniu postępów leczenia i wykrywaniu ewentualnego nawrotu wielu rodzajów nowotworów. Badanie poziomu markerów nowotworowych nie jest jednak doskonałym i jedynym wskaźnikiem, na który należy zwracać uwagę. Wyniki badań należy zawsze interpretować w połączeniu z badaniami obrazowymi, wywiadem klinicznym i badaniem fizykalnym, które mogą pomóc zoptymalizować interdyscyplinarne podejście do kwestii postępowania zarówno z pacjentami onkologicznymi, jak i cierpiącymi z powodu innych niż onkologiczne chorób. Dlaczego podwyższony poziom znaczników nowotworowych to nie wyrok, ile kosztuje badanie markerów i czy jest ono refundowane?

  • Ferroksydaza – co oznacza jej podwyższony i obniżony poziom?

    Podczas diagnostyki procesu metabolizmu miedzi i choroby Wilsona wykonuje się badanie poziomu ceruloplazminy we krwi, czyli białka ostrej fazy, które jest syntezowane w wątrobie. Genetycznie uwarunkowany niedobór ceruloplazminy prowadzi  do odkładania miedzi w narządach miąższowych (np. w mózgu, wątrobie), co może doprowadzić do ich uszkodzenia. Jak wygląda badanie ceruloplazminy, ile kosztuje i jakie są normy? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badanie poziomu adrenaliny – jakie są wskazania i ile kosztuje?

    Adrenalina kojarzy się zazwyczaj z ekstremalnymi przeżyciami lub stresem, ale czy można zbadać jej poziom profilaktycznie lub oceniając wyniki laboratoryjne zdiagnozować groźną dla zdrowia chorobę? Otóż można, a czasami nawet trzeba. Jakie są normy adrenaliny w organizmie, jak wygląda badanie jej poziomu i czy od adrenaliny można się uzależnić? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • MCHC – badanie, podwyższone, niskie, interpretacja wyników

    Średnie stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej, czyli erytrocycie, można oznaczyć, wykonując badanie morfologii krwi, co zostanie oznaczone na wyniku skrótem MCHC. Niskie lub wysokie MCHC może wskazywać na szereg zaburzeń, niemniej zazwyczaj nie stanowi samodzielnego parametru, dzięki któremu diagnozuje się chorobę. Jakie są normy MCHC i przyczyny zaburzeń tego wskaźnika? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Chromogranina – badanie markeru, wskazania, normy

    Chromogranina A (CgA) jest białkiem komórek neuroendokrynych i endokrynnych – prawidłowych i nowotworowych. CgA produkowane jest głównie przez komórki chromochłonne w rodzeniu nadnerczy (syntetyzują adrenalinę i noradrenalinę) lub w komórkach trzustki (beta). Naturalnie jego stężenie jest niskie, a właściwości CgA wykorzystuje się jako niespecyficzny (nieprzypisane tylko do jednego rodzaju guza) marker nowotworów neuroendokrynnych (NET). Jak interpretować wyniki badania i czy podwyższony poziom CgA to potwierdzenie rozwoju choroby nowotworowej?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij