LDH – badanie krwi, normy. Co oznacza podwyższona dehydrogenaza mleczanowa?
Barbara Sitek

LDH – badanie krwi, normy. Co oznacza podwyższona dehydrogenaza mleczanowa?

Badanie poziomu LDH jest bardzo pomocne podczas diagnozowania przyczyny i miejsca uszkodzenia tkanek. Dehydrogenaza mleczanowa występuje w organizmie w pięciu izoformach i w różnej ilości, zależnie od narządu, w którym się znajdują. Wartość tego wskaźnika przez lata była wykorzystywana jako kryterium diagnostyczne podczas monitorowania zawału serca. Jej podwyższone stężenie stwierdza się również w przypadku innych chorób, np. udaru mózgu, białaczki, zapalenia płuc czy zakażenia wirusem HIV. Jak się przygotować do badania i czy można zmniejszyć wysokie LDH? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

Oznaczenie poziomu stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) we krwi pacjenta jest badaniem, które jest szybkie i tanie, a co najważniejsze niesie w sobie dużą wartość diagnostyczną. Umożliwia ono ocenę zarówno ogólnego stanu narządów wewnętrznych, jak i wczesne wykrycie rozwijającej się niewydolności narządowej, jeszcze przed wystąpieniem jej objawów klinicznych.

Co to jest dehydrogenaza mleczanowa? Rodzaje LDH w organizmie

Dehydrogenaza mleczanowa (inaczej dehydrogenaza kwasu mlekowego, LDH lub LD) jest enzymem katalizującym, czyli przyspieszającym odwracalną reakcję redukcji pirogronianu do mleczanu. Reakcja ta jest jednym z kluczowych etapów przemiany glukozy, dostarczanej wraz z pożywieniem, w niezbędną dla większości procesów zachodzących w organizmie energię.

LDH lokalizuje się głównie w komórkach narządów miąższowych, takich jak wątroba czy nerki, w tkance mięśniowej i w skórze, czyli w komórkach aktywnych metabolicznie. U osób zdrowych dehydrogenaza jest umiejscowiona w cytoplazmie, czyli we wnętrzu komórki, a do krwi jest wydzielana jedynie w momencie uszkodzenia komórki lub wzrostu przepuszczalności błony komórkowej, czyniąc LDH ważnym markerem niewydolności narządowej, wykorzystywanym w diagnostyce chorób wewnętrznych. Dehydrogenaza mleczanowa występuje w tkankach w pięciu możliwych izoformach, określanych kolejnymi numerami: LDH1, LDH2, LDH3, LDH4 i LDH5. Izoformy są to różne formy tego samego enzymu, katalizującego jedną, określoną reakcję chemiczną, które różnią się między sobą pod względem budowy chemicznej, a ich wzajemne proporcje są zmienne w różnych narządach:

  • LDH1 stanowi około 14-26% z całej puli LDH w organizmie (najwięcej w komórkach mięśnia sercowego, erytrocytach, komórkach nerek),
  • LDH2: 29 do 39% (komórki nerek, erytrocyty, komórki mięśnia sercowego),
  • LDH3: 20-26% (śledziona, płuca, nerki),
  • LDH4: 8-16% (śledziona, płuca, łożysko),  
  • LDH5 od 8 do 16% (tkanki wątroby, skóra, mięśnie szkieletowe).

Kiedy należy wykonać badanie LDH?

Oznaczenie całkowitego stężenia LDH jest zlecane przez lekarzy najczęściej jako badanie przesiewowe w diagnostyce ogólnego stanu zdrowia oraz przy podejrzeniu ostrego lub przewlekłego uszkodzenia tkanek. Dehydrogenaza mleczanowa trafia do krwioobiegu głównie w warunkach uszkodzenia i rozpadu komórek, zatem podwyższony poziom tego enzymu wskazuje na obecność niewydolności lub uszkodzenia narządów wewnętrznych.

Jeszcze kilkanaście lat temu badanie stężenia LDH było również wykorzystywane jako kryterium diagnostyczne przy podejrzeniu zawału serca. I chociaż obecnie zostało zastąpione oznaczeniami enzymów bardziej specyficznych, takich jak troponina czy kinaza kreatynowa, tak wciąż bywa stosowane jako badanie pomocnicze.

Oznaczenie stężenie LDH bywa również pomocne w przypadku diagnostyki chorób wątroby. Jeśli przyczyną uszkodzenia było ostre zatrucie grzybami lub innymi toksynami wartość LDH gwałtownie wzrasta, jednocześnie ze wzrostem innych enzymów, w tym przypadku głównie aminotransferazy asparaginianowej. W przypadku chorób przewlekłych wzrost LDH zazwyczaj jest stopniowy i rozłożony w czasie. Chociaż sam wzrost stężenia poziomu dehydrogenazy mleczanowej nie jest specyficzny dla chorób wątroby, to w połączeniu z oznaczeniem tzw. prób wątrobowych, czyli aminotransferazy alaninowej (ALAT) i asparaginianowej (ASPAT) oraz z oznaczeniem enzymów związanych z nabłonkiem dróg żółciowych, czyli fosfatazy zasadowej (ALP) i gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP) oraz bilirubiny umożliwia wstępne określenie przyczyn zaburzenia pracy tego narządu. W przypadku wystąpienia niedokrwistości hemolitycznej oznaczenie LDH pozwala na różnicowanie towarzyszącej jej żółtaczki od żółtaczek innego pochodzenia, ponieważ podczas rozpadu erytrocytów wartość LDH rośnie kilkunastokrotnie.

Dzięki temu, że poszczególne izoformy LDH różnią się między sobą w budowie, możliwe jest również oznaczanie stężenia każdej z nich osobno, co znacznie zwiększa czułość i wartość prognostyczną wyniku. Porównanie stężenia każdej z izoform umożliwia zlokalizowanie narządu, w którym doszło do uszkodzenia, a charakterystyczny obraz elektroforetyczny (obraz uzyskiwany w trakcie rozdzielania mieszaniny białek za pomocą elektroforezy, czyli pod wpływem prądu elektrycznego, poszczególne białka wędrują przez specjalną błonę z różną szybkością, tworząc charakterystyczne prążki) takiej analizy bywa wykorzystywany do diagnozowania specyficznych chorób, np. nasieniaka najądrza albo dystrofii Duchenne’a.

Jak się przygotować do oznaczenia poziomu LDH we krwi?

Poziom LDH oznacza się najczęściej w surowicy krwi, pobierając w tym celu krew z żyły łokciowej pacjenta. Do badania najlepiej zgłosić się na czczo (8h przed wykonaniem oznaczenia należy powstrzymać się od spożywania posiłków i picia napojów), a w ciągu 2 – 3 dni przed nim unikać wysiłku fizycznego oraz spożywania alkoholu. Wynik badania jest dostępny najczęściej w ciągu 24 godzin.

LDH – normy dla kobiet i mężczyzn

Prawidłowy poziom LDH w surowicy krwi osób dorosłych (norma zarówno dla kobiet i mężczyzn) wynosi około 120 – 240 U/l. Wyjątek stanowią kobiety ciężarne, u których w okresie ostatnich 6 miesięcy ciąży aktywność enzymu rośnie i w momencie porodu może przekraczać normę 2- lub 3-krotnie.

Przyczyny za wysokiego poziomu dehydrogenazy mleczanowej

Stężenie LDH rośnie znacząco w takich stanach chorobowych jak: zawał lub zapalenie mięśnia sercowego, udar mózgu, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość złośliwa (megaloblastyczna), mononukleoza zakaźna, uszkodzenie mięśni szkieletowych, niewydolność wątroby i dróg żółciowych (na skutek uszkodzenia hepatocytów przez toksyny, bakterie, wirusy, choroby autoimmunologiczne lub rozrost nowotworowy), choroby płuc (np. zator płucny czy zawał płuca), choroby nowotworowe, zwłaszcza białaczki i chłoniaki oraz zapalenie płuc, w przebiegu zakażenia wirusem HIV.

Wzrost stężenia dehydrogenazy mleczanowej może być również skutkiem zażywania leków znieczulających, aspiryny, prokainamidu, środków narkotycznych oraz alkoholu.

Jak zmniejszyć podwyższone LDH?

W przypadku zdiagnozowania za wysokiego stężenia LDH należy skonsultować się z lekarzem, który zaleci dalsze kroki postępowania. Ponieważ dehydrogenaza mleczanowa jest sygnałem uszkodzenia tkanek, jej poziom może się obniżyć jedynie na skutek wyleczenia choroby podstawowej. U osób cierpiących na choroby przewlekłe podwyższony poziom LDH może natomiast utrzymywać się przez dłuższy czas.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • AST (aminotransferaza asparaginianowa) – badanie, norma, podwyższona. Interpretacja wyników prób wątrobowych

    Badanie poziomu AST to jedno z podstawowych oznaczeń, które zleca się w ramach kontroli funkcji i pracy wątroby, mięśni szkieletowych i  serca. Wszyscy pacjenci, u których wystąpiły choroby wątroby, podczas terapii hormonalnych, antytrądzikowych (z życiem retinoidów), zakażeni wirusem HIV, a także osoby otyłe i cukrzycy powinni regularnie sprawdzać poziom aminotransferazy asparaginianowej. Czy do badania AST należy być na czczo, ile kosztuje oznaczenie i jakie inne parametry krwi należą do tzw. prób wątrobowych? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Pierwsza wizyta u ginekologa – jak należy się przygotować i kiedy powinna się odbyć?

    Wizyta u ginekologa to jedna z bardziej intymnych konsultacji, jakie kobieta musi regularnie odbywać w swoim życiu. Wyjątkowo newralgiczna jest z pewnością ta pierwsza, bywająca krępującą i trudną. Młoda pacjentka zazwyczaj nie jest pewna, o co powinna zapytać, jak się zachować i czego się spodziewać. Fora internetowe są pełne zapytań dotyczących tego, do którego lekarza najlepiej się wybrać (kobiety czy mężczyzny), czy badanie ginekologiczne boli, kiedy po raz pierwszy udać się do ginekologa? Odpowiedzi na wszystkie te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu"?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „dobrego cholesterolu" wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. . Zaleca się, by badanie wykonywać raz w roku w ramach badań profilaktycznych.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Parathormon (PTH) – badanie, normy, wskazania. Przyczyny i skutki niedoboru i nadmiaru hormonu przytarczyc

    Badanie stężenia PTH zaleca się przede wszystkim osobom z zaburzeniami przytarczyc, nadciśnieniem, kłopotami nefrologicznymi oraz chorym na nadmierną łamliwość kości (w tym kobietom na etapie i po menopauzie). Wzrost stężenia parathormonu jest skutkiem nieprawidłowej pracy nerek, niedoboru witaminy D3 i zaburzeń metabolizmu wapnia (hipokalcemią i hiperkalcemią), a także fosforanów. Jak się przygotować do oznaczenia poziomu PTH, czy na pobranie krwi trzeba zgłosić się na czczo oraz jak groźne mogą być powikłania związane z zaburzeniami stężenia parathormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kalcytonina (CT) – wskazanie do badania, normy, interpretacja wyników

    Kalcytonina (tyreokalcytonina) to hormon, który odpowiada za regulowanie gospodarki fosforanowej i węglanowej w organizmie. Badanie poziomu CT (ang. calcitonin) wykonuje się głównie podczas diagnostyki i monitorowania rdzeniastego nowotworu gruczołu tarczowego, czyli tarczycy. Prawidłowy (normatywny) wynik stężenia tego hormonu zależy od wielu czynników, w tym także od wieku i płci pacjenta. Diagnostycy i lekarze przyjmują, że kalcytonina jest swoistym markerem nowotworowym w przypadku podejrzenia chorób komórek tarczycy, gdyż te mają zdolność do wydzielania jej w dużej ilości. Jak się przygotować do oznaczenia poziomu kalcytoniny, czy na badanie krwi należy stawić się na czczo i co należy zrobić, kiedy wynik badania stężenia CT we krwi jest za wysoki? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estradiol (E2) – normy. Kiedy badać, jak zwiększyć poziom hormonu? Interpretacja wyników

    Badanie poziomu estradiolu (E2) często wykonuje się u kobiet, które mają problemy z zajściem w ciążę lub z jej utrzymaniem, a także uskarżają się na nieregularny cykl miesiączkowy. U mężczyzn zaburzenia stężenia estradiolu we krwi objawiają się w postaci rozregulowanego popędu płciowego, ogólnych problemów związanych z płodnością lub w przypadku ginekomastii i nowotworu jądra. Na pobranie krwi należy zgłosić się na czczo, informując lekarza interpretującego wyniki badania krwi o tym, że jest się w ciąży oraz o zażywaniu wszelkich leków (np. antykoncepcji hormonalnej) i suplementów diety (np. biotyna). Jakie są pozostałe przyczyny i objawy obniżonego, a także za wysokiego poziomu estradiolu w organizmie, ile kosztuje badanie E2 wykonywane prywatnie i oznaczenie których współczynników hormonalnych należy wykonać wraz z analizą stężenia E2? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Amylaza trzustkowa (AMY) we krwi – badanie, wskazania, normy i interpretacja wyników

    Badanie poziomu amylazy trzustkowej jest przydatne podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób tego gruczołu, ponieważ AMY stanowi swoisty marker zapalenia tego narządu. Dzięki analizie wyników prób trzustkowych można także ocenić, czy organizm prawidłowo trawi skrobię i inne wielocukry, ale także ocenić ogólną kondycję układu pokarmowego. Przejściowy wzrost stężenia amylazy (trwający około dwie trzy doby) występuje także u pacjentów, którzy wykonywali gastroskopię lub badania obrazowe z użyciem kontrastu. Jak się przygotować do badania amylazy trzustkowej, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo oraz jaki wpływ na poziom AMY ma poziom adrenaliny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij