LDH – badanie krwi, normy. Co oznacza podwyższona dehydrogenaza mleczanowa?
Barbara Sitek

LDH – badanie krwi, normy. Co oznacza podwyższona dehydrogenaza mleczanowa?

Badanie poziomu LDH jest bardzo pomocne podczas diagnozowania przyczyny i miejsca uszkodzenia tkanek. Dehydrogenaza mleczanowa występuje w organizmie w pięciu izoformach i w różnej ilości, zależnie od narządu, w którym się znajdują. Wartość tego wskaźnika przez lata była wykorzystywana jako kryterium diagnostyczne podczas monitorowania zawału serca. Jej podwyższone stężenie stwierdza się również w przypadku innych chorób, np. udaru mózgu, białaczki, zapalenia płuc czy zakażenia wirusem HIV. Jak się przygotować do badania i czy można zmniejszyć wysokie LDH? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

Oznaczenie poziomu stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) we krwi pacjenta jest badaniem, które jest szybkie i tanie, a co najważniejsze niesie w sobie dużą wartość diagnostyczną. Umożliwia ono ocenę zarówno ogólnego stanu narządów wewnętrznych, jak i wczesne wykrycie rozwijającej się niewydolności narządowej, jeszcze przed wystąpieniem jej objawów klinicznych.

Co to jest dehydrogenaza mleczanowa? Rodzaje LDH w organizmie

Dehydrogenaza mleczanowa (inaczej dehydrogenaza kwasu mlekowego, LDH lub LD) jest enzymem katalizującym, czyli przyspieszającym odwracalną reakcję redukcji pirogronianu do mleczanu. Reakcja ta jest jednym z kluczowych etapów przemiany glukozy, dostarczanej wraz z pożywieniem, w niezbędną dla większości procesów zachodzących w organizmie energię.

LDH lokalizuje się głównie w komórkach narządów miąższowych, takich jak wątroba czy nerki, w tkance mięśniowej i w skórze, czyli w komórkach aktywnych metabolicznie. U osób zdrowych dehydrogenaza jest umiejscowiona w cytoplazmie, czyli we wnętrzu komórki, a do krwi jest wydzielana jedynie w momencie uszkodzenia komórki lub wzrostu przepuszczalności błony komórkowej, czyniąc LDH ważnym markerem niewydolności narządowej, wykorzystywanym w diagnostyce chorób wewnętrznych. Dehydrogenaza mleczanowa występuje w tkankach w pięciu możliwych izoformach, określanych kolejnymi numerami: LDH1, LDH2, LDH3, LDH4 i LDH5. Izoformy są to różne formy tego samego enzymu, katalizującego jedną, określoną reakcję chemiczną, które różnią się między sobą pod względem budowy chemicznej, a ich wzajemne proporcje są zmienne w różnych narządach:

  • LDH1 stanowi około 14-26% z całej puli LDH w organizmie (najwięcej w komórkach mięśnia sercowego, erytrocytach, komórkach nerek),
  • LDH2: 29 do 39% (komórki nerek, erytrocyty, komórki mięśnia sercowego),
  • LDH3: 20-26% (śledziona, płuca, nerki),
  • LDH4: 8-16% (śledziona, płuca, łożysko),  
  • LDH5 od 8 do 16% (tkanki wątroby, skóra, mięśnie szkieletowe).

Kiedy należy wykonać badanie LDH?

Oznaczenie całkowitego stężenia LDH jest zlecane przez lekarzy najczęściej jako badanie przesiewowe w diagnostyce ogólnego stanu zdrowia oraz przy podejrzeniu ostrego lub przewlekłego uszkodzenia tkanek. Dehydrogenaza mleczanowa trafia do krwioobiegu głównie w warunkach uszkodzenia i rozpadu komórek, zatem podwyższony poziom tego enzymu wskazuje na obecność niewydolności lub uszkodzenia narządów wewnętrznych.

Jeszcze kilkanaście lat temu badanie stężenia LDH było również wykorzystywane jako kryterium diagnostyczne przy podejrzeniu zawału serca. I chociaż obecnie zostało zastąpione oznaczeniami enzymów bardziej specyficznych, takich jak troponina czy kinaza kreatynowa, tak wciąż bywa stosowane jako badanie pomocnicze.

Oznaczenie stężenie LDH bywa również pomocne w przypadku diagnostyki chorób wątroby. Jeśli przyczyną uszkodzenia było ostre zatrucie grzybami lub innymi toksynami wartość LDH gwałtownie wzrasta, jednocześnie ze wzrostem innych enzymów, w tym przypadku głównie aminotransferazy asparaginianowej. W przypadku chorób przewlekłych wzrost LDH zazwyczaj jest stopniowy i rozłożony w czasie. Chociaż sam wzrost stężenia poziomu dehydrogenazy mleczanowej nie jest specyficzny dla chorób wątroby, to w połączeniu z oznaczeniem tzw. prób wątrobowych, czyli aminotransferazy alaninowej (ALAT) i asparaginianowej (ASPAT) oraz z oznaczeniem enzymów związanych z nabłonkiem dróg żółciowych, czyli fosfatazy zasadowej (ALP) i gamma-glutamylotranspeptydazy (GGTP) oraz bilirubiny umożliwia wstępne określenie przyczyn zaburzenia pracy tego narządu. W przypadku wystąpienia niedokrwistości hemolitycznej oznaczenie LDH pozwala na różnicowanie towarzyszącej jej żółtaczki od żółtaczek innego pochodzenia, ponieważ podczas rozpadu erytrocytów wartość LDH rośnie kilkunastokrotnie.

Dzięki temu, że poszczególne izoformy LDH różnią się między sobą w budowie, możliwe jest również oznaczanie stężenia każdej z nich osobno, co znacznie zwiększa czułość i wartość prognostyczną wyniku. Porównanie stężenia każdej z izoform umożliwia zlokalizowanie narządu, w którym doszło do uszkodzenia, a charakterystyczny obraz elektroforetyczny (obraz uzyskiwany w trakcie rozdzielania mieszaniny białek za pomocą elektroforezy, czyli pod wpływem prądu elektrycznego, poszczególne białka wędrują przez specjalną błonę z różną szybkością, tworząc charakterystyczne prążki) takiej analizy bywa wykorzystywany do diagnozowania specyficznych chorób, np. nasieniaka najądrza albo dystrofii Duchenne’a.

Jak się przygotować do oznaczenia poziomu LDH we krwi?

Poziom LDH oznacza się najczęściej w surowicy krwi, pobierając w tym celu krew z żyły łokciowej pacjenta. Do badania najlepiej zgłosić się na czczo (8h przed wykonaniem oznaczenia należy powstrzymać się od spożywania posiłków i picia napojów), a w ciągu 2 – 3 dni przed nim unikać wysiłku fizycznego oraz spożywania alkoholu. Wynik badania jest dostępny najczęściej w ciągu 24 godzin.

LDH – normy dla kobiet i mężczyzn

Prawidłowy poziom LDH w surowicy krwi osób dorosłych (norma zarówno dla kobiet i mężczyzn) wynosi około 120 – 240 U/l. Wyjątek stanowią kobiety ciężarne, u których w okresie ostatnich 6 miesięcy ciąży aktywność enzymu rośnie i w momencie porodu może przekraczać normę 2- lub 3-krotnie.

Przyczyny za wysokiego poziomu dehydrogenazy mleczanowej

Stężenie LDH rośnie znacząco w takich stanach chorobowych jak: zawał lub zapalenie mięśnia sercowego, udar mózgu, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość złośliwa (megaloblastyczna), mononukleoza zakaźna, uszkodzenie mięśni szkieletowych, niewydolność wątroby i dróg żółciowych (na skutek uszkodzenia hepatocytów przez toksyny, bakterie, wirusy, choroby autoimmunologiczne lub rozrost nowotworowy), choroby płuc (np. zator płucny czy zawał płuca), choroby nowotworowe, zwłaszcza białaczki i chłoniaki oraz zapalenie płuc, w przebiegu zakażenia wirusem HIV.

Wzrost stężenia dehydrogenazy mleczanowej może być również skutkiem zażywania leków znieczulających, aspiryny, prokainamidu, środków narkotycznych oraz alkoholu.

Jak zmniejszyć podwyższone LDH?

W przypadku zdiagnozowania za wysokiego stężenia LDH należy skonsultować się z lekarzem, który zaleci dalsze kroki postępowania. Ponieważ dehydrogenaza mleczanowa jest sygnałem uszkodzenia tkanek, jej poziom może się obniżyć jedynie na skutek wyleczenia choroby podstawowej. U osób cierpiących na choroby przewlekłe podwyższony poziom LDH może natomiast utrzymywać się przez dłuższy czas.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Progesteron – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Progesteron a ciąża

    Badanie poziomu progesteronu jest jednym z oznaczeń, któremu najczęściej towarzyszy ocena poziomu FSH, LH, testosteronu i prolaktyny, podczas prowadzenia procesu diagnostycznego PCOS, czyli zespół policystycznych jajników lub zaburzeń miesiączkowania. Niski poziom progesteronu jest bardzo niekorzystny dla kobiet, które pragną zajść w ciążę, ponieważ hormon ten umożliwia zagnieżdżenie i utrzymanie się zarodka w błonie śluzowej macicy. Z kolei podwyższony poziom progesteronu może świadczyć o wystąpieniu torbieli, a nawet raku jajników, guzach nadnerczy i niewydolności wątroby. Jak należy się przygotować do badania hormonu progesteronowego, czy na pobranie krwi trzeba być na czczo i  ile kosztuje oznaczenie stężenia progesteronu we krwi? Odpowiedzi na te i i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Estriol – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania. Estriol wolny w ciąży

    Estriol to hormon produkowany głównie podczas ciąży przez łożysko i nadnercza płodu. Norma estriolu w organizmie kobiety ciężarnej może być nawet 1000 razy wyższa niż ta w organizmie pacjentki niebędącej w ciąży, u której stężenie tego hormonu jest znikome. Razem z badaniem estriolu należy wykonać oznaczenie innych parametrów krwi, takich jak wolny estriol, (β-hCG) i AFP. Obniżony poziom estriolu w wyniku badań może świadczyć o wystąpieniu u płodu wad chromosomalnych w postaci zespołu Downa, Edwardsa oraz wad morfologicznych cewy nerwowej prawidłowej. Jak należy przygotować się do pobrania krwi, jak interpretować wynik badania estriolu w pierwszym, drugim i trzecim trymestrze ciąży i ile kosztuje oznaczenie stężenia hormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • anty-TPO – norma, wysokie, niskie. Kiedy należy wykonać oznaczenie aTPO? Cena i skierowanie na badanie

    Badanie poziomu anty-TPO, czyli autoprzeciwciał skierowanych przeciwko peroksydazie tarczycowej, najczęściej zleca się pacjentkom, u których podejrzewa się chorobę autoimmunologiczną tarczycy, jaką jest np. Hashimoto. W celu sprawdzenia tego parametru należy w laboratoryjnym punkcie pobrań oddać krew o dowolnej porze dnia, bez konieczności bycia na czczo. Najczęściej anty-TPO oznacza się wraz z określeniem poziomu innych parametrów hormonalnych należących do tzw. panelu tarczycowego, czyli TSH, FT3 i FT4, anty-TG i TG. Ile kosztuje badanie anty-TPO i jakie są jego normy? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Rezonans magnetyczny (MRI) nadgarstka – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena i skierowanie na prześwietlenie

    Rezonans magnetyczny nadgarstka to bezbolesne i nieinwazyjne badanie obrazowe, które wykonuje się najczęsciej wówczas, kiedy dojdzie do urazu tego obszaru. Dotyczy to zarówno kości, jak i ścięgien nadgarstka. MRI może zostać przeprowadzone z wykorzystaniem kontrastu lub bez środka cieniującego. Do wykonania rezonansu magnetycznego konieczne jest posiadanie skierowania lekarskiego, a samo prześwietlenie może być refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jak wygląda MR nadgarstka, ile kosztuje i czy do badania przystępuje się na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT4 – normy, za wysokie, za niskie. Jak interpretować wyniki badania?

    Badanie poziomu FT4 (tyroksyny) jest oznaczeniem hormonalnym, które pozwala ocenić, czy tarczyca działa prawidłowo. Aby właściwie zinterpretować wyniki FT4, należy dokonać porównania jego wartości z FT3 – trójjodotyroniną i TSH – hormon tyreotropowy. Tyroksyna jest jednym z tzw. hormonów aktywności życiowej, ponieważ dociera do każdej komórki ciała, przez co wpływa na szereg procesów fizjologicznych determinujących stan zdrowia. Czy do badania FT4 trzeba być na czczo i które niepokojące objawy wynikające z zaburzeń pracy tarczycy powinny zostać poddane ocenie, poprzez badanie poziomu tyroksyny? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • FT3 – badanie, za wysokie, poniżej normy. Jakie są wskazania do oznaczenia i jak interpretrować wyniki?

    Badanie poziomu FT3 jest jednym z podstawowych oznaczeń hormonalnych krwi, które należy wykonać przy podejrzeniu choroby tarczycy. Nie ma znaczenia, czy objawy wskazują na nadczynność gruczołu czy też na jego niedoczynność, ponieważ w obu przypadkach wskazane jest wykonanie analizy tego stężenia. Badanie najczęściej towarzyszy ocenie innych hormonów oraz obliczeniu stosunku FT3 do FT4 (tzw. konwersji trójjodotryoniny do tyroksyny) i porównaniu tychże do poziomu TSH. Jak należy się przygotować do badania, czy do pobrania krwi trzeba być na czczo oraz na co wskazuje podwyższony i obniżony poziom FT3? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij