Białko całkowite – badanie, normy, wskazania, interpretacja wyników
Barbara Sitek

Białko całkowite – badanie, normy, wskazania, interpretacja wyników

Oznaczenie poziomu białka całkowitego w osoczu lub surowicy wykonuje się przy okazji zaburzeń odżywania i gospodarki elektrolitowej, ponadto chorób układu pokarmowego i moczowego. Ilość poszczególnych białek w całkowitej puli ponad 300 różnych jego rodzajów zmienia się wraz z wiekiem, a także na skutek rozwijających się w organizmie zaburzeń, co wpływa na stężenie białka całkowitego. Jak należy się przygotować do oznaczenia białka całkowitego w organizmie, ile kosztuje badanie i czy na pobranie krwi trzeba zgłosić się na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

W osoczu może znajdować się nawet kilkaset różnych białek odpowiadających m.in. za transport leków, hormonów i substancji odżywczych, ponadto za utrzymanie właściwego ciśnienia osmotycznego oraz zapewnienie prawidłowej odporności organizmu. Ze względu na szerokie spektrum ich działania oznaczenie stężenia wszystkich białek w osoczu jest badaniem umożliwiającym ocenę ogólnego stanu zdrowia. Pozwala ono zdiagnozować zaburzenia w pracy wielu ważnych narządów i tkanek, szczególnie wątroby, nerek i układu odpornościowego. Obniżenie lub podwyższenie stężenia białka we krwi powyżej zakresu normy może wskazywać na niedożywienie, rozwijający się nowotwór lub chorobę autoimmunologiczną, dlatego zawsze wynik tego badania, który odbiega od zakresu referencyjnego laboratorium należy omówić z lekarzem.

Co to jest badanie białka całkowite?

Badanie białka całkowitego polega na oznaczeniu stężenia wszystkich białek obecnych w osoczu lub surowicy krwi. Zdecydowaną większość białka całkowitego stanowią albuminy i gamma-globuliny, niemniej oprócz nich można zidentyfikować ponad 300 innych rodzajów białek krwi. Substancje te pełnią kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych, odpowiadając za utrzymanie prawidłowego ciśnienia osmotycznego (zabezpieczającego przed uciekaniem płynów z naczyń krwionośnych do otaczających je tkanek), za transport hormonów, witamin, kwasów tłuszczowych, bilirubiny, metali ciężkich czy leków, za udział w reakcjach odpornościowych oraz w procesach krzepnięcia krwi, a także za aktywność enzymatyczną, czyli przyspieszanie reakcji chemicznych organizmu. Większość białek produkowana jest w wątrobie, ale na ich poziom we krwi wpływa także przyswajanie białek obecnych w diecie oraz ilość wydalana przez nerki z moczem. Udział poszczególnych rodzajów białek w całkowitej puli zmienia się wraz z wiekiem, a także na skutek rozwijających się w organizmie zaburzeń, co wpływa na stężenie białka całkowitego. Dzięki temu oznaczenie jego poziomu może być wykorzystywane w diagnozowaniu chorób wątroby, nerek, jelit oraz poważnych chorób skóry.

Białko całkowite – wskazania do badania

Badanie poziomu białka całkowitego jest zalecane osobom, u których występują objawy mogące wskazywać na jego niedobór, niedożywienie organizmu, odwodnienie lub przewodnienie, choroby autoimmunologiczne, choroby nerek, wątroby lub jelit, a także choroby nowotworowe – szczególnie dotyczące układu krwionośnego, czyli nowotwory hematologiczne. W przypadku zaobserwowania u siebie obrzęków, krwotoków, trudno gojących się siniaków, dużego spadku masy ciała, często nawracających i przedłużających się infekcji, zaparć, ogólnego osłabienia, zawrotów głowy, bólu kości i stawów należy zgłosić się do lekarza lub wykonać podstawowe badania wskaźników laborarotyjnych w prywatnym zakresie, koniecznie uwzględniając w nich oznaczenie poziomu białka całkowitego.

Powiązane produkty

Białko całkowite – jak się przygotować do badania?

Do badania konieczne jest pobranie próbki krwi żylnej, najczęściej z żyły łokciowej. Należy przystąpić do niego na czczo, tzn. nie spożywać posiłków ani napojów na 6–8 godzin przed wykonaniem testu. Na 2–3 dni wcześniej warto także zrezygnować z intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożywania alkoholu.

Białko całkowite – normy dla dzieci, kobiet i mężczyzn

Prawidłowy poziom białka całkowitego wynosi zazwyczaj od 60 do 80 g/l, jednak zakresy norm mogą różnić się w zależności od wartości referencyjnych laboratorium diagnostycznego. Przy interpretacji wyniku warto zwrócić uwagę, czy jest on oznaczony symbolem H lub , co świadczy o podwyższonym stężeniu białka, z kolei symbol L lub oznacza obniżony poziom białka całkowitego w osoczu.

Białko całkowite powyżej normy

Podwyższone stężenie białka we krwi może wskazywać na jego nadmierną produkcję, w przebiegu takich chorób, takich jak:

  • szpiczak mnogi
  • makroglobulinemia Waldenstroma
  • kolagenoza
  • sarkoidoza
  • choroby autoimmunologiczne: reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy
  • przewlekłe stany zapalne
  • odwodnienie
  • niektóre przypadki przewlekłych chorób wątroby.
Nieprawidłowy wynik badania należy zawsze przedstawić lekarzowi, a także przygotować się na dalszą diagnostykę, która umożliwi wykrycie dokładnej przyczyny podwyższonego poziomu białka.

Białko całkowite poniżej normy

Do obniżenia poziomu białka może dochodzić na skutek:

  • jego niedoborów w diecie lub ogólnego niedożywienia, np. w przebiegu anoreksji,
  • nieprawidłowego wchłaniania w jelicie, towarzyszącego m.in. celiakii,
  • zmniejszonej produkcji białek w wątrobie, będącej rezultatem niewydolności, marskości  lub wirusowego zapalenia wątroby,
  • zwiększonej utraty białka, która nastąpiła w wyniku rozległych oparzeń, przewlekłych biegunek, niewydolności nerek i zespołu nerczycowego, przewlekłych krwawień wewnętrznych lub ostrych krwotoków,
  • nadmiernego rozkładu białek, do którego dochodzi podczas choroby nowotworowej, nadczynności tarczycy, posocznicy i gorączki lub po przebyciu operacji chirurgicznej,
  • przewodnienia organizmu,
  • długotrwałego leżenia – co jest zjawiskiem fizjologicznym i nie świadczy o obecności choroby.

Gdy poziom białka jest niższy niż 45 g/l zaczyna dochodzić do ucieczki płynów z naczyń krwionośnych, co prowadzi do powstawania obrzęków, spadku objętości krwi, a w konsekwencji nawet do wstrząsu hipowolemicznego (wynikającego ze spadku objętości osocza), będącego stanem zagrożenia życia.

Białko całkowite – cena badania/ refundacja

Badanie poziomu białka całkowitego wykonywane prywatnie kosztuje zazwyczaj nie więcej niż 10 – 12 złotych. W przypadku, gdy skierowanie na taki test zostanie wystawione przez lekarza rodzinnego lub specjalistę w ramach NFZ – pacjent nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów.

A. Dembińska-Kieć i in., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Wrocław, 2009.
A. Szutowicz i in., Diagnostyka laboratoryjna, tom II, Gdańsk 2009, ss. 34
J. Tomaszewski i in., Diagnostyka laboratoryjna, Warszawa, 2001
M. Jaśkiewicz, Białka osocza „laborant.pl” [online] https://laborant.pl/index.php/bialka-osocza [dostęp:] 14. 02. 2020 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • APTT – czas kaolinowo-kefalinowy, normy i wskazania. Kiedy należy wykonać badanie?

    APTT to jeden z parametrów krwi, którego oznaczenie jest bardzo ważne w ocenie stopnia krzepliwości krwi pacjenta, u którego planowana jest operacja chirurgiczna lub który jest leczony z powodu chorób natury zakrzepowo-zatorowej. Niezwykle istotnym czynnikiem wpływającym na czas częściowej tromboplastyny po aktywacji mogą być choroby wątroby lub zaburzenia ilości witaminy K w organizmie. Jak wygląda badanie APTT, czy jest refundowane i jak się do niego przygotować?

  • Klirens kreatyniny (GFR) – badanie, normy, wskazania

    GFR to parametr służący do oceny wydolności pracy nerek. Bez aktualnego wyniku badania wskaźnika czynności nerek nie możemy np. wykonać obrazowych badań diagnostycznych, w których niezbędne jest zastosowanie kontrastu (np. RTG) dla lepszego uwidocznienia oznaczanych struktur. Ponadto klirens kreatyniny jest niezbędnym miernikiem wydolności nerek w trakcie ich terapii. Dzięki niemu możliwa jest ocena skuteczności leczenia nefrologicznego i ewentualnej konieczności zastosowania poważniejszych kroków terapeutycznych, jak chociażby wdrożenie leczenia nerkozastępczego. Kto może skierować nas na badanie GFR, ile kosztuje i jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • D-dimery – wskazania, normy, podwyższone. Poziom d-dimerów a zakrzepica

    Badanie d-dimerów we krwi jest jednym z głównych parametrów wykorzystywanych w diagnostyce chorób zakrzepowych takich jak zakrzepica żył głębokich dolnych czy zatorowość płucna. Skrzepy krwi znajdujące się w naczyniach krwionośnych mogą zamknąć światło tych przewodów i doprowadzić w ten sposób do bardzo poważnych komplikacji zdrowotnych. Wyróżnia się cztery podstawowe metody oznaczania stężenia d-dimerów we krwi (metoda lateksowa, immunoenzymatyczna, aglutynacji pełnej krwi i wykorzystująca przeciwciała znakowane technetem). Kiedy wykonać badanie, ile kosztuje oznaczenie stężenia d-dimerów, jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Cholesterol HDL – badanie, normy. Co oznacza obniżony poziom „dobrego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu HDL jest jednym z głównych oznaczeń zlecanych osobom, u których ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych jest wysokie. Pacjenci chorujący na cukrzycę, po przebytym zawale serca, palacze oraz kobiety przyjmujące hormonalną terapię antykoncepcyjną, beta-blokery lub retinoidy powinni częściej oznaczać poziom dobrego cholesterolu i jego stosunek do LDL. Badaniami dodatkowymi, które zaleca się wykonać przy oznaczeniu HDL, są stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów. Jak należy się przygotować do oznaczenia poziomu HDL? Ile kosztuje badanie? Czy może być refundowane? Czy aby zbadać poziom cholesterolu HDL, trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonywać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „złego cholesterolu” wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol całkowity – badanie, norma i interpretacja wyników

    Badanie poziomu cholesterolu całkowitego to jedno z podstawowych badań, które ocenia ogólny poziom cholesterolu we krwi. Cholesterol całkowity to suma cholesterolu LDL (lipoproteiny o niskiej gęstości), cholesterolu HDL (lipoproteiny o wysokiej gęstości) oraz cholesterolu VLDL (lipoproteiny o bardzo niskiej gęstości).

  • Lipidogram (profil lipidowy). Badanie, normy, przygotowanie

    Lipidy, czyli tłuszcze, to najważniejsze źródło energii w diecie człowieka. Jako składniki błon komórkowych i rozpuszczalniki niektórych substancji, np. witamin i hormonów, pełnią kluczową rolę w utrzymaniu równowagi ludzkiego organizmu. Zaburzenia lipidowe występujące u pacjentów z nadwagą, otyłością lub obciążonym wywiadem rodzinnym mogą skutkować schorzeniami układu krwionośnego i sercowo-naczyniowego oraz podwyższać ryzyko udaru mózgu.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij