Białko całkowite – badanie, normy, wskazania, interpretacja wyników
Barbara Sitek

Białko całkowite – badanie, normy, wskazania, interpretacja wyników

Oznaczenie poziomu białka całkowitego w osoczu lub surowicy wykonuje się przy okazji zaburzeń odżywania i gospodarki elektrolitowej, ponadto chorób układu pokarmowego i moczowego. Ilość poszczególnych białek w całkowitej puli ponad 300 różnych jego rodzajów zmienia się wraz z wiekiem, a także na skutek rozwijających się w organizmie zaburzeń, co wpływa na stężenie białka całkowitego. Jak należy się przygotować do oznaczenia białka całkowitego w organizmie, ile kosztuje badanie i czy na pobranie krwi trzeba zgłosić się na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

W osoczu może znajdować się nawet kilkaset różnych białek odpowiadających m.in. za transport leków, hormonów i substancji odżywczych, ponadto za utrzymanie właściwego ciśnienia osmotycznego oraz zapewnienie prawidłowej odporności organizmu. Ze względu na szerokie spektrum ich działania oznaczenie stężenia wszystkich białek w osoczu jest badaniem umożliwiającym ocenę ogólnego stanu zdrowia. Pozwala ono zdiagnozować zaburzenia w pracy wielu ważnych narządów i tkanek, szczególnie wątroby, nerek i układu odpornościowego. Obniżenie lub podwyższenie stężenia białka we krwi powyżej zakresu normy może wskazywać na niedożywienie, rozwijający się nowotwór lub chorobę autoimmunologiczną, dlatego zawsze wynik tego badania, który odbiega od zakresu referencyjnego laboratorium należy omówić z lekarzem.

Co to jest badanie białka całkowite?

Badanie białka całkowitego polega na oznaczeniu stężenia wszystkich białek obecnych w osoczu lub surowicy krwi. Zdecydowaną większość białka całkowitego stanowią albuminy i gamma-globuliny, niemniej oprócz nich można zidentyfikować ponad 300 innych rodzajów białek krwi. Substancje te pełnią kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych, odpowiadając za utrzymanie prawidłowego ciśnienia osmotycznego (zabezpieczającego przed uciekaniem płynów z naczyń krwionośnych do otaczających je tkanek), za transport hormonów, witamin, kwasów tłuszczowych, bilirubiny, metali ciężkich czy leków, za udział w reakcjach odpornościowych oraz w procesach krzepnięcia krwi, a także za aktywność enzymatyczną, czyli przyspieszanie reakcji chemicznych organizmu. Większość białek produkowana jest w wątrobie, ale na ich poziom we krwi wpływa także przyswajanie białek obecnych w diecie oraz ilość wydalana przez nerki z moczem. Udział poszczególnych rodzajów białek w całkowitej puli zmienia się wraz z wiekiem, a także na skutek rozwijających się w organizmie zaburzeń, co wpływa na stężenie białka całkowitego. Dzięki temu oznaczenie jego poziomu może być wykorzystywane w diagnozowaniu chorób wątroby, nerek, jelit oraz poważnych chorób skóry.

Białko całkowite – wskazania do badania

Badanie poziomu białka całkowitego jest zalecane osobom, u których występują objawy mogące wskazywać na jego niedobór, niedożywienie organizmu, odwodnienie lub przewodnienie, choroby autoimmunologiczne, choroby nerek, wątroby lub jelit, a także choroby nowotworowe – szczególnie dotyczące układu krwionośnego, czyli nowotwory hematologiczne. W przypadku zaobserwowania u siebie obrzęków, krwotoków, trudno gojących się siniaków, dużego spadku masy ciała, często nawracających i przedłużających się infekcji, zaparć, ogólnego osłabienia, zawrotów głowy, bólu kości i stawów należy zgłosić się do lekarza lub wykonać podstawowe badania wskaźników laborarotyjnych w prywatnym zakresie, koniecznie uwzględniając w nich oznaczenie poziomu białka całkowitego.

Białko całkowite – jak się przygotować do badania?

Do badania konieczne jest pobranie próbki krwi żylnej, najczęściej z żyły łokciowej. Należy przystąpić do niego na czczo, tzn. nie spożywać posiłków ani napojów na 6–8 godzin przed wykonaniem testu. Na 2–3 dni wcześniej warto także zrezygnować z intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożywania alkoholu.

Białko całkowite – normy dla dzieci, kobiet i mężczyzn

Prawidłowy poziom białka całkowitego wynosi zazwyczaj od 60 do 80 g/l, jednak zakresy norm mogą różnić się w zależności od wartości referencyjnych laboratorium diagnostycznego. Przy interpretacji wyniku warto zwrócić uwagę, czy jest on oznaczony symbolem H lub , co świadczy o podwyższonym stężeniu białka, z kolei symbol L lub oznacza obniżony poziom białka całkowitego w osoczu.

Białko całkowite powyżej normy

Podwyższone stężenie białka we krwi może wskazywać na jego nadmierną produkcję, w przebiegu takich chorób, takich jak:

  • szpiczak mnogi
  • makroglobulinemia Waldenstroma
  • kolagenoza
  • sarkoidoza
  • choroby autoimmunologiczne: reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy
  • przewlekłe stany zapalne
  • odwodnienie
  • niektóre przypadki przewlekłych chorób wątroby.
Nieprawidłowy wynik badania należy zawsze przedstawić lekarzowi, a także przygotować się na dalszą diagnostykę, która umożliwi wykrycie dokładnej przyczyny podwyższonego poziomu białka.

Białko całkowite poniżej normy

Do obniżenia poziomu białka może dochodzić na skutek:

  • jego niedoborów w diecie lub ogólnego niedożywienia, np. w przebiegu anoreksji,
  • nieprawidłowego wchłaniania w jelicie, towarzyszącego m.in. celiakii,
  • zmniejszonej produkcji białek w wątrobie, będącej rezultatem niewydolności, marskości  lub wirusowego zapalenia wątroby,
  • zwiększonej utraty białka, która nastąpiła w wyniku rozległych oparzeń, przewlekłych biegunek, niewydolności nerek i zespołu nerczycowego, przewlekłych krwawień wewnętrznych lub ostrych krwotoków,
  • nadmiernego rozkładu białek, do którego dochodzi podczas choroby nowotworowej, nadczynności tarczycy, posocznicy i gorączki lub po przebyciu operacji chirurgicznej,
  • przewodnienia organizmu,
  • długotrwałego leżenia – co jest zjawiskiem fizjologicznym i nie świadczy o obecności choroby.

Gdy poziom białka jest niższy niż 45 g/l zaczyna dochodzić do ucieczki płynów z naczyń krwionośnych, co prowadzi do powstawania obrzęków, spadku objętości krwi, a w konsekwencji nawet do wstrząsu hipowolemicznego (wynikającego ze spadku objętości osocza), będącego stanem zagrożenia życia.

Białko całkowite – cena badania/ refundacja

Badanie poziomu białka całkowitego wykonywane prywatnie kosztuje zazwyczaj nie więcej niż 10 – 12 złotych. W przypadku, gdy skierowanie na taki test zostanie wystawione przez lekarza rodzinnego lub specjalistę w ramach NFZ – pacjent nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, skutki oraz leczenie niskiego poziomu żelaza. Dieta i suplementacja żelaza

    Żelazo jest jednym z kluczowych pierwiastków dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Niedobór żelaza może wywoływać uciążliwe objawy, jak zmęczenie, senność, nadmierne wypadanie włosów, bóle głowy, może również prowadzić do anemii. Anemię z niedoboru żelaza leczy się podawaniem preparatów doustnych żelaza bądź, w przypadku problemów z wchłanianiem, stosuje się zastrzyki lub wlewy dożylne. Jakie są przyczyny niskiego poziomu żelaza we krwi? Jak powinna wyglądać dieta przy niskim poziomie żelaza?

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników. Czy istnieje jeden skuteczny sposób leczenia zaburzeń związanych z właściwym poziomem prolaktyny?

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hiperprolaktynemia w wyniku badania. Jak wysoki poziom prolaktyny wpływa na masę ciała, płodność i trądzik?

    Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • Rezonans magnetyczny przysadki mózgowej – przebieg badania. Jakie są skutki uboczne MRI przysadki z kontrastem?

    Rezonans magnetyczny (MRI) przysadki mózgowej wykonuje się na podstawie objawów świadczących o guzie gruczołu lub struktur znajdujących się w jego pobliżu. Prześwietlenie jest dwuetapowe – przeprowadzane przed dożylnym podaniem kontrastu i po jego użyciu. Zarówno na badanie wykonywane w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jak i to realizowane z prywatnych środków należy mieć skierowanie lekarskie i aktualny wynik badania kreatyniny, obrazującej wydolność nerek. Ile kosztuje MRI przysadki mózgowej, jak należy się przygotować do prześwietlenia i jakie są objawy podania kontrastu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Leptyna – funkcje i właściwości. Jak wygląda badanie poziomu hormonu sytości? Czy niektórzy są skazani na efekt jojo?

    Leptyna zmniejsza apetyt, dlatego nazywana jest „hormonem sytości”. Produkują ją adipocyty, czyli komórki tłuszczowe organizmu. Przyjmuje się, że osoby, które łatwiej wracają do wagi sprzed odchudzania, czyli borykają się z tzw. efektem jojo, mają podwyższony poziom leptyny i jednocześnie obniżony poziomem greliny, czyli „hormonu głodu”. Leptyna jest nie tylko hormonem skierowanym przeciwko otyłości, ale także bierze udział w szeregu procesów związanych ze wzrastaniem, dojrzewaniem, termogenezą i regulacją ciśnienia krwi. Ponadto wpływa na płodność i status układu immunologicznego. Jak wygląda badanie leptyny, ile kosztuje i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hormon głodu – grelina. Badanie poziomu greliny a otyłość

    Grelina to silnie wypływający na uczucie głodu hormon białkowy. Jest wydzielana przez komórki dna i trzonu żołądka. Bierze udział w regulowaniu gospodarki węglowodanowo-lipidowej organizmu, wpływa na zmniejszenie wydzielania insuliny w trzustce oraz nasila proces powstawania komórek tłuszczowych (adipocytów). Grelina bierze udział w osteogenezie, pozytywnie wpływa na procesy pamięci długotrwałej i przestrzennej. Za wzrost syntezy hormonu odpowiada m.in. głód, faza folikularna cyklu miesiączkowego, hipoglikemia czy stres, zaś do obniżenia poziomu greliny przyczynia się stan sytości, hiperglikemia, hiperinsulinemia lub uprawianie aktywności fizycznej. Jak wygląda badanie poziomu greliny w Polsce i po co wykonywać oznaczenie poziomu leptyny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • AST (aminotransferaza asparaginianowa) – badanie, norma, podwyższona. Interpretacja wyników prób wątrobowych

    Badanie poziomu AST to jedno z podstawowych oznaczeń, które zleca się w ramach kontroli funkcji i pracy wątroby, mięśni szkieletowych i  serca. Wszyscy pacjenci, u których wystąpiły choroby wątroby, podczas terapii hormonalnych, antytrądzikowych (z życiem retinoidów), zakażeni wirusem HIV, a także osoby otyłe i cukrzycy powinni regularnie sprawdzać poziom aminotransferazy asparaginianowej. Czy do badania AST należy być na czczo, ile kosztuje oznaczenie i jakie inne parametry krwi należą do tzw. prób wątrobowych? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij