Białko całkowite – badanie, normy, wskazania, interpretacja wyników - portal DOZ.pl
Białko całkowite – badanie, normy, wskazania, interpretacja wyników
Barbara Sitek

Białko całkowite – badanie, normy, wskazania, interpretacja wyników

Oznaczenie poziomu białka całkowitego w osoczu lub surowicy wykonuje się przy okazji zaburzeń odżywania i gospodarki elektrolitowej, ponadto chorób układu pokarmowego i moczowego. Ilość poszczególnych białek w całkowitej puli ponad 300 różnych jego rodzajów zmienia się wraz z wiekiem, a także na skutek rozwijających się w organizmie zaburzeń, co wpływa na stężenie białka całkowitego. Jak należy się przygotować do oznaczenia białka całkowitego w organizmie, ile kosztuje badanie i czy na pobranie krwi trzeba zgłosić się na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Co to jest badanie białka całkowite?

Badanie białka całkowitego polega na oznaczeniu stężenia wszystkich białek obecnych w osoczu lub surowicy krwi. Zdecydowaną większość białka całkowitego stanowią albuminy i gamma-globuliny, niemniej oprócz nich można zidentyfikować ponad 300 innych rodzajów białek krwi. Substancje te pełnią kluczową rolę w wielu procesach fizjologicznych, odpowiadając za utrzymanie prawidłowego ciśnienia osmotycznego (zabezpieczającego przed uciekaniem płynów z naczyń krwionośnych do otaczających je tkanek), za transport hormonów, witamin, kwasów tłuszczowych, bilirubiny, metali ciężkich czy leków, za udział w reakcjach odpornościowych oraz w procesach krzepnięcia krwi, a także za aktywność enzymatyczną, czyli przyspieszanie reakcji chemicznych organizmu. Większość białek produkowana jest w wątrobie, ale na ich poziom we krwi wpływa także przyswajanie białek obecnych w diecie oraz ilość wydalana przez nerki z moczem. Udział poszczególnych rodzajów białek w całkowitej puli zmienia się wraz z wiekiem, a także na skutek rozwijających się w organizmie zaburzeń, co wpływa na stężenie białka całkowitego. Dzięki temu oznaczenie jego poziomu może być wykorzystywane w diagnozowaniu chorób wątroby, nerek, jelit oraz poważnych chorób skóry.

Białko całkowite – wskazania do badania

Badanie poziomu białka całkowitego jest zalecane osobom, u których występują objawy mogące wskazywać na jego niedobór, niedożywienie organizmu, odwodnienie lub przewodnienie, choroby autoimmunologiczne, choroby nerek, wątroby lub jelit, a także choroby nowotworowe – szczególnie dotyczące układu krwionośnego, czyli nowotwory hematologiczne. W przypadku zaobserwowania u siebie obrzęków, krwotoków, trudno gojących się siniaków, dużego spadku masy ciała, często nawracających i przedłużających się infekcji, zaparć, ogólnego osłabienia, zawrotów głowy, bólu kości i stawów należy zgłosić się do lekarza lub wykonać podstawowe badania wskaźników laborarotyjnych w prywatnym zakresie, koniecznie uwzględniając w nich oznaczenie poziomu białka całkowitego.

Polecane dla Ciebie

Białko całkowite – jak się przygotować do badania?

Do badania konieczne jest pobranie próbki krwi żylnej, najczęściej z żyły łokciowej. Należy przystąpić do niego na czczo, tzn. nie spożywać posiłków ani napojów na 6–8 godzin przed wykonaniem testu. Na 2–3 dni wcześniej warto także zrezygnować z intensywnego wysiłku fizycznego oraz spożywania alkoholu.

Białko całkowite – normy dla dzieci, kobiet i mężczyzn

Prawidłowy poziom białka całkowitego wynosi zazwyczaj od 60 do 80 g/l, jednak zakresy norm mogą różnić się w zależności od wartości referencyjnych laboratorium diagnostycznego. Przy interpretacji wyniku warto zwrócić uwagę, czy jest on oznaczony symbolem H lub , co świadczy o podwyższonym stężeniu białka, z kolei symbol L lub oznacza obniżony poziom białka całkowitego w osoczu.

Białko całkowite powyżej normy

Podwyższone stężenie białka we krwi może wskazywać na jego nadmierną produkcję, w przebiegu takich chorób, takich jak:

  • szpiczak mnogi
  • makroglobulinemia Waldenstroma
  • kolagenoza
  • sarkoidoza
  • choroby autoimmunologiczne: reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty układowy
  • przewlekłe stany zapalne
  • odwodnienie
  • niektóre przypadki przewlekłych chorób wątroby.
Nieprawidłowy wynik badania należy zawsze przedstawić lekarzowi, a także przygotować się na dalszą diagnostykę, która umożliwi wykrycie dokładnej przyczyny podwyższonego poziomu białka.

Białko całkowite poniżej normy

Do obniżenia poziomu białka może dochodzić na skutek:

  • jego niedoborów w diecie lub ogólnego niedożywienia, np. w przebiegu anoreksji,
  • nieprawidłowego wchłaniania w jelicie, towarzyszącego m.in. celiakii,
  • zmniejszonej produkcji białek w wątrobie, będącej rezultatem niewydolności, marskości  lub wirusowego zapalenia wątroby,
  • zwiększonej utraty białka, która nastąpiła w wyniku rozległych oparzeń, przewlekłych biegunek, niewydolności nerek i zespołu nerczycowego, przewlekłych krwawień wewnętrznych lub ostrych krwotoków,
  • nadmiernego rozkładu białek, do którego dochodzi podczas choroby nowotworowej, nadczynności tarczycy, posocznicy i gorączki lub po przebyciu operacji chirurgicznej,
  • przewodnienia organizmu,
  • długotrwałego leżenia – co jest zjawiskiem fizjologicznym i nie świadczy o obecności choroby.

Gdy poziom białka jest niższy niż 45 g/l zaczyna dochodzić do ucieczki płynów z naczyń krwionośnych, co prowadzi do powstawania obrzęków, spadku objętości krwi, a w konsekwencji nawet do wstrząsu hipowolemicznego (wynikającego ze spadku objętości osocza), będącego stanem zagrożenia życia.

Białko całkowite – cena badania/ refundacja

Badanie poziomu białka całkowitego wykonywane prywatnie kosztuje zazwyczaj nie więcej niż 10 – 12 złotych. W przypadku, gdy skierowanie na taki test zostanie wystawione przez lekarza rodzinnego lub specjalistę w ramach NFZ – pacjent nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów.

A. Dembińska-Kieć i in., Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Wrocław, 2009.
A. Szutowicz i in., Diagnostyka laboratoryjna, tom II, Gdańsk 2009, ss. 34
J. Tomaszewski i in., Diagnostyka laboratoryjna, Warszawa, 2001
M. Jaśkiewicz, Białka osocza „laborant.pl” [online] https://laborant.pl/index.php/bialka-osocza [dostęp:] 14. 02. 2020 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Badanie kału – pasożyty, krew utajona, resztki pokarmowe. Jak pobrać kał do badania?

    Badanie kału jest jednym z podstawowych narzędzi oceny kondycji układu pokarmowego. Pozwala zdiagnozować zarówno niegroźne schorzenia, jak i rozwijające się stany nowotworowe tego obszaru. W zależności od rodzaju badania, które ma zostać wykonane, zaleca się inny sposób pobrania materiału, jego ilości i czas przechowywania próbki. Jak właściwie pobrać kał do badania, ile kosztują testy na obecność patogenów, niestrawionych resztek pokarmowych i krwi utajonej w stolcu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule. 

  • Co to jest czynnik reumatoidalny (RF)? Normy, podwyższony. Kiedy należy wykonać badanie RF?

    Czynnik reumatoidalny (RF) jest badaniem, które może wskazać, że w organizmie rozwija się reumatoidalne zapalenie stawów, toczeń rumieniowaty, zespół Sjogrena, sarkoidoza czy borelioza. Co ciekawe nie musi być jednak parametrem świadczącym tylko o rozwoju tych chorób, ponieważ u nawet 20% społeczeństwa występuje on fizjologicznie. Najczęściej świadczy tym, że w organizmie rozwija się stan zapalny, związany albo z chrząstką stawową albo tkanką łączną. Jakie specyficzne objawy powinny skłonić do zbadania RF, ile kosztuje oznaczenie czynnika reumatoidalnego i czy należy posiadać skierowanie do wykonania tego badania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule

  • Erytropoetyna (EPO) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie erytropoetyny (EPO) jest wskazane podczas prowadzenia procesu diagnostycznego chorób krwi i nerek. Dzięki analizie poziomu erytropoetyny, możliwe jest kontrolowanie odpowiedzi na wdrożone leczenie anemii, nadkrwistości i niedokrwistości. Wysoki poziom EPO jest charakterystyczny dla sportowców, którzy swoje treningi odbywają w terenach górskich, ale także, co ciekawe, dla osób palących papierosy. Badanie poziomu erytropoetyny często towarzyszy analizie morfologii krwi i  hematokrytowi. Jaka jest norma EPO we krwi, czy do badania erytropoetyny należy zgłosić się na czczo i czy stosowanie EPO przez sportowców jest równoznaczne ze stosowaniem dopingu? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy wysokie markery nowotworowe są powodem do zmartwień?

    Markery nowotworowe to istotny wskaźnik z diagnostycznego punktu widzenia. Najczęściej wykorzystuje się je w ocenie zaawansowania choroby onkologicznej, monitorowaniu postępów leczenia i wykrywaniu ewentualnego nawrotu wielu rodzajów nowotworów. Badanie poziomu markerów nowotworowych nie jest jednak doskonałym i jedynym wskaźnikiem, na który należy zwracać uwagę. Wyniki badań należy zawsze interpretować w połączeniu z badaniami obrazowymi, wywiadem klinicznym i badaniem fizykalnym, które mogą pomóc zoptymalizować interdyscyplinarne podejście do kwestii postępowania zarówno z pacjentami onkologicznymi, jak i cierpiącymi z powodu innych niż onkologiczne chorób. Dlaczego podwyższony poziom znaczników nowotworowych to nie wyrok, ile kosztuje badanie markerów i czy jest ono refundowane?

  • Chromogranina – badanie markeru, wskazania, normy

    Chromogranina A (CgA) jest białkiem komórek neuroendokrynych i endokrynnych – prawidłowych i nowotworowych. CgA produkowane jest głównie przez komórki chromochłonne w rodzeniu nadnerczy (syntetyzują adrenalinę i noradrenalinę) lub w komórkach trzustki (beta). Naturalnie jego stężenie jest niskie, a właściwości CgA wykorzystuje się jako niespecyficzny (nieprzypisane tylko do jednego rodzaju guza) marker nowotworów neuroendokrynnych (NET). Jak interpretować wyniki badania i czy podwyższony poziom CgA to potwierdzenie rozwoju choroby nowotworowej?

  • Badanie ACTH (kortykotropina) – normy, wskazania, cena

    Kortykotropina, czyli ACTH to hormon, którego poziom rośnie, kiedy spada stężenie hormonu stresu, czyli kortyzolu. Przez wzgląd na zależność występującą między tymi dwoma hormonami, często wskazania do badania poziomu ACTH są analogiczne do wskazań stosowanych przy zlecaniu badania poziomu kortyzolu. Poziom kortykotropiny charakteryzuje się dobową zmiennością, dlatego nie bez znaczenia jest pora dnia, o której oddaje się krew do analizy. Jakie są normy ACTH, ile kosztuje badanie i czy należy je wykonać, będąc na czczo?

  • Fosforany – badanie, normy we krwi, obniżone i wysokie

    Badanie poziomu fosforanów nie jest najczęściej zlecanym lub wybieranym przez pacjentów rodzajem oznaczenia parametrów krwi. Analiza ich poziomu zlecana jest przede wszystkim podczas diagnostyki chorób kości, tarczycy i nerek. Objawy hiperfosfatemii, czyli podwyższonego poziomu fosforu we krwi, zwykle nie są zauważalne dla pacjenta. Mogą pojawić się u niego natomiast objawy hipokalcemii, czyli spadku poziomu wapnia, wynikającego z wiązania się fosforu z wapniem w surowicy krwi. Kiedy należy wykonać badanie fosforanów, ile kosztuje badanie i czy drętwienie stawów to jeden z objawów zaburzeń gospodarki fosforanowej? 

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną niepłodności i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie ludzkim. Mutacjautacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te bywają jednak sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Niedobory kwasu foliowego szczególnie istotne są przy planowaniu ciąży i w diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij