Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta
Piotr Ziętek

Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

Cholestaza ciążowa to choroba, która może pojawić się pod koniec ciąży. Zwykle objawia się żółtaczką i uporczywym świądem. Choroba zawsze ustępuje po porodzie, ale często nawraca w kolejnych ciążach. Wymaga leczenia objawowego i częstej obserwacji płodu. 

Cholestaza ciążowa – co to takiego? 

Cholestaza, inaczej zastój żółci, jest zespołem zaburzeń biochemicznych i objawów klinicznych pojawiających się przy zaburzeniu wydzielania kwasów żółciowych w wątrobie lub w przypadku utrudnionego przepływu żółci przez drogi żółciowe. Zwykle przyczyną cholestazy są złogi powstałe w przebiegu kamicy żółciowej lub obecność guzów wewnątrz jamy brzusznej, np. nowotworów trzustki. Cholestaza może także pojawić się samoistnie u niektórych ciężarnych. Za główną przyczynę cholestazy ciążowej uważa się wysoki poziom estrogenów pod koniec ciąży oraz zwiększoną wrażliwość komórek wątroby na ten hormon. Choroba pojawia się zwykle w trzecim trymestrze. Bardzo rzadko objawy dają o sobie znać na początku ciąży. W przypadku cholestazy ciężarnych dużą rolę dogrywają czynniki genetyczne.

Pojawienie się cholestazy w pierwszej ciąży niesie za sobą duże ryzyko pojawienia się jej w drugiej oraz w kolejnych ciążach. 

Cholestaza w ciąży i wpływ na dziecko 

Pierwszym objawem jest zwykle świąd skóry. Potrafi być on bardzo uporczywy i istotnie obniża jakość życia. Swędzenie skóry często nasila się wieczorem i w nocy. Kilka tygodni później pojawiają się kolejne objawy cholestazy ciążowej takie jak zażółcenie skóry i błon śluzowych, a także ciemniejsze zabarwienie moczu i odbarwienie stolca. Czasami występują biegunki tłuszczowe. Symptomy te, choć mogą być uciążliwe, zwykle nie stanowią istotnego zagrożenia dla zdrowia matki.

Cholestaza może być natomiast niebezpieczna dla dziecka. Najczęstszym jej powikłaniem jest poród przedwczesny, co niesie za sobą np. ryzyko niedotlenienia. Do rzadszych powikłań należą: spadek akcji serca płodu oraz zespół aspiracji smółki. W najcięższych przypadkach może dojść do obumarcia płodu. 

Cholestaza w ciąży – diagnostyka 

Cholestazę ciężarnych należy podejrzewać w przypadku pojawienia się świądu skóry między 25. a 32. tygodniem ciąży. O zastoju żółci świadczą głównie zaburzenia biochemiczne. W badaniach laboratoryjnych krwi można stwierdzić podwyższone stężenia kwasów żółciowych i bilirubiny oraz zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych, głównie ALT, AST i fosfatazy alkalicznej (ALP). Wskaźniki te mogą być podwyższone w wielu innych chorobach wątroby i dróg żółciowych. Ważna jest odpowiednia interpretacja wyników. Za cholestazą w ciąży przemawiają podwyższone stężenie bilirubiny sprzężonej oraz co najmniej dwukrotnie przekroczona górna granica normy aktywności fosfatazy zasadowej

W diagnostyce różnicowej trzeba uwzględnić cholestazę w przebiegu wirusowego zapalenia wątroby oraz kamicy żółciowej. Wspomniane choroby należy wziąć pod uwagę szczególnie wówczas gdy pojawiają się dodatkowe objawy lub gdy żółtaczka pojawia się we wczesnym okresie ciąży lub w połogu. 

Cholestaza ciężarnych – jak leczyć? 

Podstawowym lekiem stosowanym w przypadku cholestazy ciężarnych jest kwas ursodeoksycholowy. Uważa się, że lek ten jest najskuteczniejszy w zwalczaniu świądu. Zastosowanie mają również cholestyramina oraz sterydy, głównie deksametazon. Leki sterydowe powodują też przyspieszenie dojrzewania płuc dziecka, co jest bardzo istotne w przypadku porodu przedwczesnego.

Cholestaza ciężarnych wymaga częstego monitorowania ciąży, w tym akcji serca i ruchów płodu. Przy bardzo nasilonej cholestazie z wysokimi wartościami bilirubiny we krwi niektóre wytyczne zalecają indukcję porodu po uzyskaniu dojrzałości płuc dziecka. Z reguły podejmuje się taką próbę w 36. tygodniu ciąży. 

Dieta w cholestazie podczas ciąży 

Żółć bierze udział w trawieniu tłuszczu. Zaburzenie wydzielania żółci oznacza też gorsze wchłanianie tłuszczów, w tym niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.

Najlepszymi źródłami witamin A i D są pełnotłusty nabiał, tłuste ryby morskie oraz wątroba. W przypadku nasilonych objawów nietolerancji pokarmów tłustych konieczne może być zastosowanie w cholestazie diety wątrobowej o ograniczonej zawartości tłuszczu. Pewną ilość witaminy A można dostarczyć spożywając jej prekursor, jakim jest β-karoten. Występuje on naturalnie w marchwi, pomidorach, dyni i zielonym groszku. Naturalnym źródłem witamin E i K są warzywa liściaste takie jak szpinak, sałaty, pietruszka. Pomimo zwiększonej podaży wymienionych witamin w diecie, może być konieczna ich suplementacja. Szczególnie istotna jest suplementacja witaminy K, która jest niezbędna do prawidłowego krzepnięcia krwi. Stosowanie jakichkolwiek witamin w formie suplementów diety lub leków powinno być uzgodnione z lekarzem. 

Cholestaza w ciąży – konsekwencje  

Nawet pomimo wdrożenia odpowiedniego leczenia istnieje kilkudziesięcioprocentowe ryzyko porodu przedwczesnego z powikłaniami takimi jak niedotlenienie okołoporodowe lub zgon okołoporodowy dziecka. Ryzyko to jest tym wyższe, im wyższe jest stężenie kwasów żółciowych we krwi matki. Wystąpienie cholestazy jednej ciąży niesie też za sobą wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia cholestazy w kolejnych ciążach, a także podczas stosowania doustnych leków antykoncepcyjnych. Leki te są przeciwwskazane u pacjentek, które doświadczyły cholestazy w ciąży. U tych pacjentek stwierdza się też większe ryzyko wystąpienia kamicy żółciowej w przyszłości. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

    Im krótszy czas przyssania kleszcza, tym lepiej. Należy jednak pamiętać, iż nieumiejętne usunięcie może spowodować oderwanie tylko odwłoku – w skórze pozostaje główka i tułów kleszcza. Może to przynieść więcej szkody niż kilkudziesięciominutowa zwłoka i usunięcie za pomocą odpowiednich akcesoriów. Jak poprawnie usunąć kleszcza? Jakich błędów unikać?

  • Czym jest wstrząs anafilaktyczny (anafilaksja)? Jak udzielić pierwszej pomocy osobie z ciężką reakcją alergiczną?

    Badania sugerują, że częstość występowania reakcji anafilaktycznych wzrosła w ostatnich latach. Dowiedz się, czym jest anafilaksja. Jak zapobiegać oraz udzielić pomocy w nagłym przypadku ciężkiej reakcji anafilaktycznej?

  • Skrzywienie kręgosłupa – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Skrzywienie kręgosłupa może być fizjologiczne, wynikające z esowatej budowy ludzkiego kręgosłupa (lordoza oraz kifoza) lub patologiczne, gdy naturalne krzywizny ulegają pogłębieniu (hiperkifozą i hiperlordozą) bądź zniesieniu (zniesienie lordozy szyjnej lub lędźwiowej). Powstałe wówczas wady kręgosłupa mogą być przyczyną dolegliwość i wymagają korekcji. Często występującą wadą postawy, zwłaszcza u dzieci, jest  również boczne skrzywienie kręgosłupa, mogące prowadzić do poważnych zniekształceń sylwetki.  

  • Kleszczowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

    Kleszczowe zapalenie mózgu to odzwierzęca choroba zakaźna. Czynnikiem, który ją wywołuje jest ukąszenie kleszcza i przedostanie się do organizmu człowieka wirusa z rodzaju flawiwirusów (rzadko KZM może być spowodowane spożyciem niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia). Objawy kleszczowego zapalenia mózgu obejmują m.in. wysoką gorączkę, silne bóle głowy, wymioty, nudności, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady, zaburzenia oddychania. Dowiedz się, jak wygląda leczenie KZM oraz jak mu zapobiegać.

  • Lumbago (postrzał) – co to jest? Przyczyny, objawy, leczenie lumbalgii

    Lumbago, inaczej postrzał lub heksenszus, to zespół bólowy dotyczący odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Ból w dole pleców pojawiający się w przebiegu schorzenia jest spowodowany przeciążeniem struktur kręgosłupa, do którego może dojść np. na skutek dźwigania ciężkich przedmiotów, braku aktywności fizycznej, długotrwałego przyjmowania pozycji siedzącej lub stojącej, nadwagi i otyłości. Czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia postrzału są także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Jakie są domowe sposoby walki z lumbago?

  • Czy migreny mogą być wywoływane przez zmiany pogody?

    Migrena jest jedną z najpowszechniejszych neurologicznych chorób na świecie. Jedno z badań dowodzi, że ponad 60% osób doświadczających migren uważa, że ataki mają związek z pogodą. Czy faktycznie zmiana aury może wywołać atak migreny? Co może pomóc złagodzić dolegliwe objawy? 

  • Repelenty – rodzaje i działanie. Jak stosować środki odstraszające owady?

    Ukąszenia owadów często skutkują miejscowym obrzękiem, świądem oraz bólem, które przeważnie – w przypadku braku uczulenia – dość szybko ustępują. Wiele zwierząt przenosi jednak poważne schorzenia, takie jak borelioza, dlatego w celu ochrony ludzkiego zdrowia powinno stosować się środki zapobiegawcze – repelenty. Jakie rodzaje środków na komary i kleszcze są najskuteczniejsze?

  • Zapalenie nerek – rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie ostrego i przewlekłego zapalenia nerek

    Zapalenia nerek stanowią niejednorodną grupę chorób, których cechą charakterystyczną jest obecność stanu zapalnego jednej lub obu nerek. Ze względu na niezwykle ważne funkcje pełnione w organizmie przez nerki, choroby dotyczące tego narządu mogą bardzo negatywnie wpływać na stan pacjenta, doprowadzając niekiedy do bardzo poważnych konsekwencji zdrowotnych. Zapalenie nerek może mieć wiele przyczyn i dotyczyć różnych części tego narządu. Objawy zapalenia nerek bywają rozmaite i zależą od rodzaju choroby.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij