Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta
Piotr Ziętek

Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

Cholestaza ciążowa to choroba, która może pojawić się pod koniec ciąży. Zwykle objawia się żółtaczką i uporczywym świądem. Choroba zawsze ustępuje po porodzie, ale często nawraca w kolejnych ciążach. Wymaga leczenia objawowego i częstej obserwacji płodu. 

Cholestaza ciążowa – co to takiego? 

Cholestaza, inaczej zastój żółci, jest zespołem zaburzeń biochemicznych i objawów klinicznych pojawiających się przy zaburzeniu wydzielania kwasów żółciowych w wątrobie lub w przypadku utrudnionego przepływu żółci przez drogi żółciowe. Zwykle przyczyną cholestazy są złogi powstałe w przebiegu kamicy żółciowej lub obecność guzów wewnątrz jamy brzusznej, np. nowotworów trzustki. Cholestaza może także pojawić się samoistnie u niektórych ciężarnych. Za główną przyczynę cholestazy ciążowej uważa się wysoki poziom estrogenów pod koniec ciąży oraz zwiększoną wrażliwość komórek wątroby na ten hormon. Choroba pojawia się zwykle w trzecim trymestrze. Bardzo rzadko objawy dają o sobie znać na początku ciąży. W przypadku cholestazy ciężarnych dużą rolę dogrywają czynniki genetyczne.

Pojawienie się cholestazy w pierwszej ciąży niesie za sobą duże ryzyko pojawienia się jej w drugiej oraz w kolejnych ciążach. 

Cholestaza w ciąży i wpływ na dziecko 

Pierwszym objawem jest zwykle świąd skóry. Potrafi być on bardzo uporczywy i istotnie obniża jakość życia. Swędzenie skóry często nasila się wieczorem i w nocy. Kilka tygodni później pojawiają się kolejne objawy cholestazy ciążowej takie jak zażółcenie skóry i błon śluzowych, a także ciemniejsze zabarwienie moczu i odbarwienie stolca. Czasami występują biegunki tłuszczowe. Symptomy te, choć mogą być uciążliwe, zwykle nie stanowią istotnego zagrożenia dla zdrowia matki.

Cholestaza może być natomiast niebezpieczna dla dziecka. Najczęstszym jej powikłaniem jest poród przedwczesny, co niesie za sobą np. ryzyko niedotlenienia. Do rzadszych powikłań należą: spadek akcji serca płodu oraz zespół aspiracji smółki. W najcięższych przypadkach może dojść do obumarcia płodu. 

Cholestaza w ciąży – diagnostyka 

Cholestazę ciężarnych należy podejrzewać w przypadku pojawienia się świądu skóry między 25. a 32. tygodniem ciąży. O zastoju żółci świadczą głównie zaburzenia biochemiczne. W badaniach laboratoryjnych krwi można stwierdzić podwyższone stężenia kwasów żółciowych i bilirubiny oraz zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych, głównie ALT, AST i fosfatazy alkalicznej (ALP). Wskaźniki te mogą być podwyższone w wielu innych chorobach wątroby i dróg żółciowych. Ważna jest odpowiednia interpretacja wyników. Za cholestazą w ciąży przemawiają podwyższone stężenie bilirubiny sprzężonej oraz co najmniej dwukrotnie przekroczona górna granica normy aktywności fosfatazy zasadowej

W diagnostyce różnicowej trzeba uwzględnić cholestazę w przebiegu wirusowego zapalenia wątroby oraz kamicy żółciowej. Wspomniane choroby należy wziąć pod uwagę szczególnie wówczas gdy pojawiają się dodatkowe objawy lub gdy żółtaczka pojawia się we wczesnym okresie ciąży lub w połogu. 

Cholestaza ciężarnych – jak leczyć? 

Podstawowym lekiem stosowanym w przypadku cholestazy ciężarnych jest kwas ursodeoksycholowy. Uważa się, że lek ten jest najskuteczniejszy w zwalczaniu świądu. Zastosowanie mają również cholestyramina oraz sterydy, głównie deksametazon. Leki sterydowe powodują też przyspieszenie dojrzewania płuc dziecka, co jest bardzo istotne w przypadku porodu przedwczesnego.

Cholestaza ciężarnych wymaga częstego monitorowania ciąży, w tym akcji serca i ruchów płodu. Przy bardzo nasilonej cholestazie z wysokimi wartościami bilirubiny we krwi niektóre wytyczne zalecają indukcję porodu po uzyskaniu dojrzałości płuc dziecka. Z reguły podejmuje się taką próbę w 36. tygodniu ciąży. 

Dieta w cholestazie podczas ciąży 

Żółć bierze udział w trawieniu tłuszczu. Zaburzenie wydzielania żółci oznacza też gorsze wchłanianie tłuszczów, w tym niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.

Najlepszymi źródłami witamin A i D są pełnotłusty nabiał, tłuste ryby morskie oraz wątroba. W przypadku nasilonych objawów nietolerancji pokarmów tłustych konieczne może być zastosowanie w cholestazie diety wątrobowej o ograniczonej zawartości tłuszczu. Pewną ilość witaminy A można dostarczyć spożywając jej prekursor, jakim jest β-karoten. Występuje on naturalnie w marchwi, pomidorach, dyni i zielonym groszku. Naturalnym źródłem witamin E i K są warzywa liściaste takie jak szpinak, sałaty, pietruszka. Pomimo zwiększonej podaży wymienionych witamin w diecie, może być konieczna ich suplementacja. Szczególnie istotna jest suplementacja witaminy K, która jest niezbędna do prawidłowego krzepnięcia krwi. Stosowanie jakichkolwiek witamin w formie suplementów diety lub leków powinno być uzgodnione z lekarzem. 

Cholestaza w ciąży – konsekwencje  

Nawet pomimo wdrożenia odpowiedniego leczenia istnieje kilkudziesięcioprocentowe ryzyko porodu przedwczesnego z powikłaniami takimi jak niedotlenienie okołoporodowe lub zgon okołoporodowy dziecka. Ryzyko to jest tym wyższe, im wyższe jest stężenie kwasów żółciowych we krwi matki. Wystąpienie cholestazy jednej ciąży niesie też za sobą wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia cholestazy w kolejnych ciążach, a także podczas stosowania doustnych leków antykoncepcyjnych. Leki te są przeciwwskazane u pacjentek, które doświadczyły cholestazy w ciąży. U tych pacjentek stwierdza się też większe ryzyko wystąpienia kamicy żółciowej w przyszłości. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Artrodeza – wskazania, przebieg, powikłania po zabiegu usztywnienia stawu

    Artrodeza (usztywnienie stawu) to metoda chirurgicznego leczenia zaawansowanej choroby zwyrodnieniowej stawów kończyn dolnych i górnych. Polega na usunięciu resztek chrząstki stawowej i zespoleniu kości. Dla pacjenta oznacza utratę ruchomości w stawie, jednak w określonych sytuacjach, gdy inne metody leczenia nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, jest to jedyna metoda, aby pozbyć się przewlekłego bólu. Jak wygląda rekonwalescencja po zabiegu artrodezy?

  • Antybiotyki mogą przyczyniać się do wzrostu zachorowań na raka jelita grubego przed 50. rokiem życia

    W ostatnim czasie coraz częściej diagnozuje się przypadki raka jelita grubego wśród osób przed 50. rokiem życia. Wyniki badania przedstawione niedawno na Światowym Kongresie Europejskiego Towarzystwa Onkologii Medycznej wskazują, że może być to spowodowane nadmierną konsumpcją antybiotyków.

  • Wczesna choroba Alzheimera – kto jest w grupie ryzyka? Jak rozpoznać pierwsze oznaki choroby?

    Choroba Alzheimera zwykle dotyka seniorów, ale może rozwinąć się także u osób poniżej 65. roku życia, a nawet u osób 30-letnich, chociaż są to rzadkie przypadki. Różne źródła podają, że problem dotyczy około 5-10% chorych na tę postać demencji. Etiologia schorzenia pozostaje niejasna, co utrudnia diagnozę i opracowanie skutecznych metod leczenia.

  • Adrenalina – jaka jest funkcja w organizmie? Czym skutkuje nadmierna ekspozycja na działanie hormonu?

    Adrenalina, czyli tzw. hormon przetrwania, mobilizuje organizm do szybkiego reagowania w przypadku zagrożenia. Powoduje zauważalny wzrost siły i wydajności, a także zwiększoną świadomość w sytuacjach stresowych. Nadmierna ekspozycja na adrenalinę może jednak szkodzić zdrowiu. Dowiedz się, jakie są skutki nadprodukcji tego hormonu. W jaki sposób wykorzystywany jest w medycynie? 

  • Biegunka podróżnych – objawy, leczenie, zapobieganie

    Podczas podróży uważaj na to, co jesz i pijesz, jeżeli nie chcesz nabawić się „klątwy Montezumy”. Biegunka jest najczęstszą chorobą podróżnych. Według szacunków CDC dotyka 10 milionów ludzi każdego roku. Kto jest najbardziej zagrożony infekcją chorobotwórczymi drobnoustrojami? W których miejscach na świecie istnieje największe ryzyko doświadczenia biegunki podróżnych?

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij