Cholinoesteraza – badanie, wskazania, normy, podwyższona
Barbara Sitek

Cholinoesteraza – badanie, wskazania, normy, podwyższona

Cholinoesterazy to enzymy, które są syntezowane głównie w wątrobie, trzustce, mięśniach i mózgu. Badanie poziomu tych białek zaleca się osobom, u których planuje się zabiegi operacyjne oraz wśród tych, którzy regularnie zażywają antydepresanty czy leki przeciwdrgawkowe. Obniżenie poziomu cholinoesterazy możne nastąpić na skutek wystąpienia szeregu chorób wątroby, ale także zatrucia pestycydami czy w trakcie ciąży. Z kolei podwyższenie poziomu tych enzymów obserwuje się u osób otyłych, z problemem alkoholowym i cukrzyków. Ile kosztuje oznaczenie cholinoesterazy, czy na badanie należy stawić się na czczo i czy konieczne jest posiadanie skierowania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Cholinoesterazy są grupą białek, a dokładnie enzymów, odpowiadających między innymi za rozkładanie neuroprzekaźników, czyli substancji regulujących pracę układu nerwowego. Enzymy te wytwarzane są w wątrobie, a ich stężenie we krwi odzwierciedla stan czynnościowy tego narządu. Obniżone stężenie cholinoesteraz we krwi może zatem wskazywać na niewydolność wątroby, będącą wynikiem marskości lub choroby nowotworowej. Innym powodem spadku poziomu cholinoesterazy może być zatrucie środkami owadobójczymi lub lekami z grupy benzodiazepin, będące z kolei stanem bezpośredniego zagrożenia życia. Chociaż badanie poziomu cholinoesterazy nie należy do najczęściej zlecanych oznaczeń, to dostarcza ono cennych informacji mogących mieć kluczowy wpływ na zdrowie i życie pacjenta.

Co to jest cholinoesteraza?

Cholinoesterazy są grupą enzymów należących do klasy esteraz cholinowych, czyli związków odpowiadających za rozkładanie estrów choliny do choliny oraz kwasów tłuszczowych. U ludzi występuje kilka form tych enzymów i są one syntezowane głównie w wątrobie, ale także w miąższu trzustki, w mięśniu sercowym oraz w mięśniach szkieletowych i w istocie białej mózgu. Najważniejszymi z cholinoesteraz są acetylocholinoesteraza – rozkładająca acetylocholinę, czyli substancję powodującą skurcz mięśni oraz przekazywanie impulsów pomiędzy neuronami w układzie nerwowym i pseudocholinoesteraza – syntetyzowaną głównie w wątrobie, której poziom we krwi spada w momencie niewydolności tego narządu. Działanie cholinoesteraz umożliwia prawidłowy rozkurcz mięśni oraz przewodzenie impulsów nerwowych. Enzymy te odpowiadają także za rozkładanie różnych grup leków, w tym aspiryny, leków przeciwdrgawkowych czy antydepresantów i przekształcanie ich w inne, bezpieczne dla organizmu związki. U niektórych ludzi może występować uwarunkowany genetycznie niedobór aktywności cholinesterazy, powodujący nadwrażliwość na leki stosowane podczas zabiegów operacyjnych, w szczególności sukcynylocholinę.

We krwi około 5% osób stwierdza się nietypowe formy cholinoesteraz, charakteryzujące się obniżoną aktywnością, które mogą spowodować przedłużony okres bezdechu podczas wybudzania takich pacjentów z narkozy. U osób z tym zaburzeniem stosuje się dużo mniejsze dawki leków, dlatego istotne jest, aby znać poziom cholinoesterazy jeszcze przed przeprowadzeniem operacji.

Kiedy należy wykonać badanie cholinoesterazy?

Badanie laboratoryjne poziomu cholinoesterazy obejmuje łączne oznaczenie stężenia obu form tego enzymu i może być wykorzystywane zarówno do oceny funkcji wątroby, rozpoznania zatrucia pestycydami, jak i kwalifikowania pacjenta do operacji. Oznaczenie stężenia cholinoesterazy zalecane jest u osób z podejrzeniem niewydolności, marskości lub zmian nowotworowych wątroby, zwłaszcza gdy występują u nich objawy mogące świadczyć o rozwoju tych zaburzeń: żółte zabarwienie oczu i skóry, obrzęki, utrata apetytu i zmniejszenie masy ciała, świąd skóry, bóle brzucha po prawej stronie, uczucie przewlekłego zmęczenia, nudności, wzdęcia i wymioty. Badanie wykonuje się również w przypadku podejrzenia u pacjenta zatrucia środkami ochrony roślin, należącymi do grupy związków fosforoorganicznych. Związki te hamują acetylocholinoesterazę i mogą doprowadzić do stanu zagrożenia życia, na skutek nagromadzenia się w organizmie nadmiernych ilości acetylocholiny, co objawia się m.in. wzmożoną aktywnością przewodu pokarmowego, zwężeniem źrenic i oskrzeli, nudnościami, wymiotami oraz obniżeniem ciśnienia krwi. W przypadku ciężkiego zatrucia może także dochodzić do drgawek, zaburzeń i utraty świadomości, wstrząsu i zwolnienia akcji serca. Jeżeli u pacjenta lub jego najbliższych krewnych wystąpiła kiedykolwiek niepożądana reakcja na środki zwiotczające mięśnie, które były stosowane w trakcie operacji lub też zachodzi podejrzenie, że należy on do grupy osób z wrodzonym niedoborem aktywności cholinoesterazy, należy bezwzględnie oznaczyć poziom enzymu przed planowanym zabiegiem chirurgicznym lub inną inwazyjną procedurą medyczną, wymagającą zastosowania sukcynylocholiny.

Jak wygląda badanie cholinoesterazy?

W trakcie badania pobierana jest próbka krwi żylnej, najczęściej ze zgięcia łokciowego. Do testu należy zgłosić się na czczo, co oznacza, że pacjent musi być minimum 8 godzin po ostatnim posiłku. W ciągu 2–3 dni poprzedzających badanie warto zadbać o unikanie stresujących sytuacji i zapewnienie organizmowi odpowiedniej ilości snu i odpoczynku.

Cholinoesteraza – normy w badaniu krwi

Zakresy wartości prawidłowych cholinoesterazy mogą różnić się znacznie pomiędzy laboratoriami, w zależności od metody stosowanej do oznaczenia. Najczęściej mieszczą się one w granicach 500–3800 U/l, jednak interpretując wynik, należy zawsze odnosić się do norm proponowanych przez laboratorium diagnostyczne, wykonujące dane oznaczenie.

Jak interpretować wyniki cholinoesterazy?

Obniżenie aktywności cholinoesterazy może być skutkiem żółtaczki lub uszkodzenia komórek wątroby w przebiegu jej niewydolności, niedokrwienia lub choroby nowotworowej, ropnia wątroby, a ponadto przyjmowania leków obniżających aktywność lub hamujących syntezę cholinoesterazy w wątrobie, takich jak cytostatyki, benzodiazepiny lub środki antykoncepcyjne. Niski poziom cholinoesterazy może nastąpić także na skutek zatrucia pestycydami, w ostrym zapaleniu nerek, wrodzonym niedoborze aktywności cholinoesterazy, podczas ciąży i zatrucia ciążowego, w trakcie ostrej infekcji, wstrząsu septycznego, niedożywienia, zawału lub przewlekłej niewydolności serca. Zwiększona aktywność cholinoesterazy może wystąpić u osób otyłych, nadużywających alkoholu, chorych na cukrzycę typu II, łuszczycę, nadczynność tarczycy lub zespół nerczycowy, a także podczas rekonwalescencji po uszkodzeniu lub ostrej niewydolności wątroby.

Cholinoesteraza – cena badania/refundacja badania

Oznaczenie cholinoesterazy we krwi jest bezpłatne w ramach NFZ w przypadku posiadania skierowania na takie badanie. Skierowanie wystawia lekarz pierwszego kontaktu lub specjalista. Każdy pacjent może również wykonać badanie poziomu cholinoesterazy w prywatnym zakresie. Wówczas koszt oznaczenia tego parametru wyniesie około 50 zł, a będzie to uzależnione od metody analitycznej, jaka jest wykorzystywana przez dane laboratorium. Przy najprostszej metodzie cena badania cholinoesterazy może oscylować w okolicy kilkunastu złotych.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • TSH – o czym świadczy podwyższone i obniżone TSH? Wskazania do badania, normy, cena

    TSH (hormon tyreotropowy) jest produkowany przez przysadkę mózgową i stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów (trójjodotyroniny – T3 oraz tyroksyny – T4). Oznaczenie poziomu TSH we krwi jest podstawowym badaniem, dzięki któremu można sprawdzić, czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo. Co oznacza podwyższone TSH lub obniżony poziom tyreotropiny?

  • Estrogen – badanie, normy, niedobór, nadmiar, interpretacja wyników badania krwi

    Badanie poziomu estrogenów jest jednym z głównych parametrów, który jest analizowany, kiedy lekarz specjalista (endokrynolog, ginekolog czy dermatolog) próbuje ustalić przyczynę długotrwałego braku miesiączki, zaburzeń dojrzewania płciowego, funkcji jajników, niekontrolowanych zmian masy ciała, a także niepokojących objawów natury dermatologicznej, takich jak np. trądzik. Poziom estrogenów kobiety w ciąży różni się od zakresów referencyjnych dla nieciężarnych pacjentek. Jak należy się przygotować do pobrania krwi, jakie są objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów i czy badanie poziomu tych hormonów jest refundowane? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa – badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Powstała aplikacja na smartfona, która wykrywa anemię. Jak działa?

    Obecnie złotym standardem diagnozowania niedokrwistości jest morfologia krwi. Naukowcy z Brown University i Rhode Island Hospital w Stanach Zjednoczonych opracowali metodę diagnostyczną, która nie wymaga pobierania krwi od pacjenta. Co więcej, badanie może zostać przeprowadzone samodzielnie, w warunkach domowych. Algorytm jest w stanie określić, czy ktoś cierpi na anemię, na podstawie zdjęcie zrobionego smartfonem. 

  • Testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski. Jak podnieść poziom androgenu?

    Jedno z najczęściej wpisywanych zapytań w wyszukiwarki internetowe to „jak podnieść poziom testosteronu?". Zainteresowanie tym tematem jest wysokie zarówno wśród mężczyzn, jak i kobiet. Panowie poziomem testosteronu interesuję się zazwyczaj o okresie po 40. roku życia lub wówczas, kiedy chcą szybko osiągnąć swój cel wiązany z budowaniem masy mięśniowej i redukcją tkanki tłuszczowej. Panie badają stężenie testosteronu, kiedy zauważają zaburzenia miesiączkowania, uporczywy trądzik lub owłosienie w nietypowych miejscach na ciele. Jakie są inne objawy zaburzeń gospodarki testosteronowej, jakie są normy testosteronu we krwi dla mężczyzn i kobiet? Na te i inne pytania odpowiedzi znajdują się w niniejszym artykule.

  • Artroskopia kolana – jakie są wskazania do zabiegu artroskopowego kolana? Rehabilitacja po artroskopii

    Artroskopia kolana to małoinwazyjny zabieg, zarówno diagnostyczny, jak i leczniczy. Jego zastosowanie zwiększa komfort pacjenta (w porównaniu z tradycyjną operacją), prowadzi do szybszego powrotu do sprawności, zmniejsza ryzyko powikłań pooperacyjnych oraz okres hospitalizacji. Artroskopia polega na oglądaniu wnętrza stawu kolanowego za pomocą endoskopu wprowadzanego przez niewielkie nacięcie na skórze. Dowiedz się, jakie są wskazania do operacji kolana tą metodą.

  • Wolny testosteron – badanie, normy, za wysoki, za niski

    Badanie poziomu wolnego testosteronu jest zlecane w przypadku potwierdzenia lub wykluczenia wielu zaburzeń hormonalnych, które mogą objawiać się różnie u kobiet i inaczej u mężczyzn. Oznaczenie poziomu FTST wykonuje się również wówczas, kiedy wynik badania całkowitego testosteronu znajduje się poza zakresem norm laboratoryjnych. Wydzielanie hormonu zależy od prawidłowej pracy jajników lub jąder, nadnerczy, przysadki i podwzgórza. Czy do zbadania poziomu wolnego testosteronu trzeba być na czczo, jakie są normy dla kobiet i mężczyzn, kiedy zachodzi konieczność dodatkowej suplementacji testosteronem i jak bezpiecznie przejść przez ten proces? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Glikemia – badanie, wskazanie, normy. Jak interpretować wyniki poziomu cukru we krwi?

    Regularne badanie poziomu cukru we krwi (glikemia) jest jednym z podstawowych oznaczeń parametrów krwi, które może pomóc wykryć choroby związane z gospodarką węglowodanową, jak np. cukrzycę i odpowiednio wcześnie wdrożyć niezbędne leczenie. Na badanie glikemii trzeba być na czczo, nie jest wskazane wykonywanie analizy bezpośrednio po jakiejkolwiek infekcji, ciężkim wysiłku fizycznym lub w trakcie zażywania niektórych leków, np. aspiryny. Kto powinien regularnie sprawdzać poziom cukru we krwi, jak dokładnie wygląda badanie glikemii na czczo i czy podlega ono refundacji przez NFZ? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij