Cholinoesteraza – badanie, wskazania, normy, podwyższona
Barbara Sitek

Cholinoesteraza – badanie, wskazania, normy, podwyższona

Cholinoesterazy to enzymy, które są syntezowane głównie w wątrobie, trzustce, mięśniach i mózgu. Badanie poziomu tych białek zaleca się osobom, u których planuje się zabiegi operacyjne oraz wśród tych, którzy regularnie zażywają antydepresanty czy leki przeciwdrgawkowe. Obniżenie poziomu cholinoesterazy możne nastąpić na skutek wystąpienia szeregu chorób wątroby, ale także zatrucia pestycydami czy w trakcie ciąży. Z kolei podwyższenie poziomu tych enzymów obserwuje się u osób otyłych, z problemem alkoholowym i cukrzyków. Ile kosztuje oznaczenie cholinoesterazy, czy na badanie należy stawić się na czczo i czy konieczne jest posiadanie skierowania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Cholinoesterazy są grupą białek, a dokładnie enzymów, odpowiadających między innymi za rozkładanie neuroprzekaźników, czyli substancji regulujących pracę układu nerwowego. Enzymy te wytwarzane są w wątrobie, a ich stężenie we krwi odzwierciedla stan czynnościowy tego narządu. Obniżone stężenie cholinoesteraz we krwi może zatem wskazywać na niewydolność wątroby, będącą wynikiem marskości lub choroby nowotworowej. Innym powodem spadku poziomu cholinoesterazy może być zatrucie środkami owadobójczymi lub lekami z grupy benzodiazepin, będące z kolei stanem bezpośredniego zagrożenia życia. Chociaż badanie poziomu cholinoesterazy nie należy do najczęściej zlecanych oznaczeń, to dostarcza ono cennych informacji mogących mieć kluczowy wpływ na zdrowie i życie pacjenta.

Co to jest cholinoesteraza?

Cholinoesterazy są grupą enzymów należących do klasy esteraz cholinowych, czyli związków odpowiadających za rozkładanie estrów choliny do choliny oraz kwasów tłuszczowych. U ludzi występuje kilka form tych enzymów i są one syntezowane głównie w wątrobie, ale także w miąższu trzustki, w mięśniu sercowym oraz w mięśniach szkieletowych i w istocie białej mózgu. Najważniejszymi z cholinoesteraz są acetylocholinoesteraza – rozkładająca acetylocholinę, czyli substancję powodującą skurcz mięśni oraz przekazywanie impulsów pomiędzy neuronami w układzie nerwowym i pseudocholinoesteraza – syntetyzowaną głównie w wątrobie, której poziom we krwi spada w momencie niewydolności tego narządu. Działanie cholinoesteraz umożliwia prawidłowy rozkurcz mięśni oraz przewodzenie impulsów nerwowych. Enzymy te odpowiadają także za rozkładanie różnych grup leków, w tym aspiryny, leków przeciwdrgawkowych czy antydepresantów i przekształcanie ich w inne, bezpieczne dla organizmu związki. U niektórych ludzi może występować uwarunkowany genetycznie niedobór aktywności cholinesterazy, powodujący nadwrażliwość na leki stosowane podczas zabiegów operacyjnych, w szczególności sukcynylocholinę.

We krwi około 5% osób stwierdza się nietypowe formy cholinoesteraz, charakteryzujące się obniżoną aktywnością, które mogą spowodować przedłużony okres bezdechu podczas wybudzania takich pacjentów z narkozy. U osób z tym zaburzeniem stosuje się dużo mniejsze dawki leków, dlatego istotne jest, aby znać poziom cholinoesterazy jeszcze przed przeprowadzeniem operacji.

Kiedy należy wykonać badanie cholinoesterazy?

Badanie laboratoryjne poziomu cholinoesterazy obejmuje łączne oznaczenie stężenia obu form tego enzymu i może być wykorzystywane zarówno do oceny funkcji wątroby, rozpoznania zatrucia pestycydami, jak i kwalifikowania pacjenta do operacji. Oznaczenie stężenia cholinoesterazy zalecane jest u osób z podejrzeniem niewydolności, marskości lub zmian nowotworowych wątroby, zwłaszcza gdy występują u nich objawy mogące świadczyć o rozwoju tych zaburzeń: żółte zabarwienie oczu i skóry, obrzęki, utrata apetytu i zmniejszenie masy ciała, świąd skóry, bóle brzucha po prawej stronie, uczucie przewlekłego zmęczenia, nudności, wzdęcia i wymioty. Badanie wykonuje się również w przypadku podejrzenia u pacjenta zatrucia środkami ochrony roślin, należącymi do grupy związków fosforoorganicznych. Związki te hamują acetylocholinoesterazę i mogą doprowadzić do stanu zagrożenia życia, na skutek nagromadzenia się w organizmie nadmiernych ilości acetylocholiny, co objawia się m.in. wzmożoną aktywnością przewodu pokarmowego, zwężeniem źrenic i oskrzeli, nudnościami, wymiotami oraz obniżeniem ciśnienia krwi. W przypadku ciężkiego zatrucia może także dochodzić do drgawek, zaburzeń i utraty świadomości, wstrząsu i zwolnienia akcji serca. Jeżeli u pacjenta lub jego najbliższych krewnych wystąpiła kiedykolwiek niepożądana reakcja na środki zwiotczające mięśnie, które były stosowane w trakcie operacji lub też zachodzi podejrzenie, że należy on do grupy osób z wrodzonym niedoborem aktywności cholinoesterazy, należy bezwzględnie oznaczyć poziom enzymu przed planowanym zabiegiem chirurgicznym lub inną inwazyjną procedurą medyczną, wymagającą zastosowania sukcynylocholiny.

Polecane dla Ciebie

Jak wygląda badanie cholinoesterazy?

W trakcie badania pobierana jest próbka krwi żylnej, najczęściej ze zgięcia łokciowego. Do testu należy zgłosić się na czczo, co oznacza, że pacjent musi być minimum 8 godzin po ostatnim posiłku. W ciągu 2–3 dni poprzedzających badanie warto zadbać o unikanie stresujących sytuacji i zapewnienie organizmowi odpowiedniej ilości snu i odpoczynku.

Cholinoesteraza – normy w badaniu krwi

Zakresy wartości prawidłowych cholinoesterazy mogą różnić się znacznie pomiędzy laboratoriami, w zależności od metody stosowanej do oznaczenia. Najczęściej mieszczą się one w granicach 500–3800 U/l, jednak interpretując wynik, należy zawsze odnosić się do norm proponowanych przez laboratorium diagnostyczne, wykonujące dane oznaczenie.

Jak interpretować wyniki cholinoesterazy?

Obniżenie aktywności cholinoesterazy może być skutkiem żółtaczki lub uszkodzenia komórek wątroby w przebiegu jej niewydolności, niedokrwienia lub choroby nowotworowej, ropnia wątroby, a ponadto przyjmowania leków obniżających aktywność lub hamujących syntezę cholinoesterazy w wątrobie, takich jak cytostatyki, benzodiazepiny lub środki antykoncepcyjne. Niski poziom cholinoesterazy może nastąpić także na skutek zatrucia pestycydami, w ostrym zapaleniu nerek, wrodzonym niedoborze aktywności cholinoesterazy, podczas ciąży i zatrucia ciążowego, w trakcie ostrej infekcji, wstrząsu septycznego, niedożywienia, zawału lub przewlekłej niewydolności serca. Zwiększona aktywność cholinoesterazy może wystąpić u osób otyłych, nadużywających alkoholu, chorych na cukrzycę typu II, łuszczycę, nadczynność tarczycy lub zespół nerczycowy, a także podczas rekonwalescencji po uszkodzeniu lub ostrej niewydolności wątroby.

Cholinoesteraza – cena badania/refundacja badania

Oznaczenie cholinoesterazy we krwi jest bezpłatne w ramach NFZ w przypadku posiadania skierowania na takie badanie. Skierowanie wystawia lekarz pierwszego kontaktu lub specjalista. Każdy pacjent może również wykonać badanie poziomu cholinoesterazy w prywatnym zakresie. Wówczas koszt oznaczenia tego parametru wyniesie około 50 zł, a będzie to uzależnione od metody analitycznej, jaka jest wykorzystywana przez dane laboratorium. Przy najprostszej metodzie cena badania cholinoesterazy może oscylować w okolicy kilkunastu złotych.

  1. A. Szutowicz i in., Diagnostyka laboratoryjna, tom I, Gdańsk 2009, str. 67–68.
  2. A. Goździalska i in., Porównanie aktywności esterazy aspirynowej i cholinoesterazy w grupach osób zdrowych i chorych , Państwo i Społeczeństwo,  nr 1, 2013.
  3. A. Rafalska i in., Cholinoesterazy jako wskaźniki wykorzystywane w monitoringu biologicznym narażenia na pestycydy, Nauki Przyrodnicze, nr 4 (14) 2016.
  4. B. Bukowska i in., „Acetylo- i butyrylocholinoesteraza – budowa, funkcje i ich inhibitory", „Current Topics in Biophysics", nr 30, 2007.
  5. S. Janowska, Cholinoesterazy (estrazy cholinowe), „poradnikzdrowie.pl” [online] https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/uklad-nerwowy/cholinoesterazy-estrazy-cholinowe-aa-WjTf-kEQc-cy8d.html [dostęp:] 07. 02. 2020.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • USG jąder – jak wygląda badanie? Jak się do niego przygotować?

    Wykonanie USG jąder pozwala ocenić zarówno stan jąder, najądrzy, jak i całej moszny. Jest bardzo pomocnym badaniem w sytuacji podejrzenia chorób jąder, takich jak żylaki powózka nasiennego, guz jądra, skręt i przyczepka jądra czy wodniaki. Ultrasonografia to metoda ogólnie dostępna, pozwalającą na szybką diagnozę niepokojących objawów męskiej strefy intymnej oraz na szybkie wdrożenie odpowiedniego leczenia. Jak wygląda USG jąder i jak się do niego przygotować?

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Lipaza trzustkowa (ALP)– badanie enzymu trzustkowwego. Normy, podwyższona, obniżona

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną pornień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Jak rozpoznać toczeń rumieniowaty układowy?

    Toczeń rumieniowaty układowy, podobnie jak inne choroby układowe tkanki łącznej, jest przewlekłą chorobą nieuleczalną, którą można zdiagnozować m.in. dzięki badaniu przeciwciał ANA. Nie można nigdy samodzielnie interpretować wyników analiz, polegać na informacjach i zdjęciach zamieszczanych na internetowych forach oraz bagatelizować objawów. Diagnostyka tocznia jest bardzo złożonym procesem, który wymaga wyjątkowo indywidualnego podejścia do każdego pacjenta.

  • Testy DNA na ojcostwo – jak wygląda badanie, ile kosztuje i kiedy można je wykonać?

    Testy na ojcostwo wykonywane są od lat 80. XX wieku. Przez lata zmieniały się techniki inżynierii genetycznej, dzięki którym możliwe stało się ustalenie lub wykluczenie ewentualnego rodzicielstwa. Obecnie nie ma konieczności czekania z wykonaniem badań aż do momentu narodzin dziecka, ponieważ może je wykonać jeszcze na etapie rozwoju płodowego. Jak wygląda badanie? Skąd pobrać próbkę do testu i ile on kosztuje?

  • Cytologia płynna (LBC) a tradycyjna – która jest bardziej dokładna? Cena, refundacja

    Regularnie wykonywana cytologia pomaga uniknąć zachorowania na raka szyjki macicy. Przez wiele lat była ona wykonywana jedynie w formie szkiełkowej. W 2016 roku Polskie Towarzystwo Patologów (PTP) wnioskowało do Ministerstwa Zdrowia o zmianę standardów diagnostycznych na bardziej dokładne i czułe, czyli na cytologię na podłożu płynnym, nazywanej w skrócie LBC. Jak wygląda cytologia płynna i czym różni się od klasycznej metody diagnostycznej?  Czy cytologia na podłożu płynnym jest refundowana przez NFZ?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij