Co to jest estrogen? Jakie są objawy niedoboru lub nadmiaru estrogenów?

Estrogeny są grupą hormonów płciowych. Zalicza się do nich trzy główne postacie estrogenu naturalnie występujące u kobiet. Jest to estriol, estradiol oraz estron. Estrogeny produkowane są zarówno w organizmie kobiety, jak i mężczyzny, jednak zdecydowanie większą role odgrywają one w kobiecym organizmie, w związku z czym bardzo często bywają też nazywane żeńskimi hormonami płciowymi.

Gdzie produkowane są żeńskie hormony płciowe, czyli estrogeny?

Synteza estrogenów w kobiecym organizmie zachodzi przede wszystkim w jajnikach, ale także w niewielkim stopniu są one produkowane w tkance tłuszczowej, w kościach, w mózgu, a u kobiety ciężarnej także w łożysku. U mężczyzn natomiast estrogeny są produkowane w znacznie mniejszej ilości niż u kobiet, a miejscem ich wytwarzania są jądra oraz kora nadnerczy. Produkcja estrogenów jest natomiast regulowana przez hormon, który wydzielany jest przez przysadkę mózgową - jest to hormon folikulotropwy (inna nazwa to folikulotropina lub tez FSH). Należy też pamiętać o tym, że estrogeny, jak wszystkie inne hormony sterydowe, są wytwarzane z cholesterolu, który jest ich prekursorem. 

Jakiej są funkcje estrogenów? Za co przede wszystkim odpowiedzialne jest ich działanie? 

W organizmie kobiety estrogeny są odpowiedzialne przede wszystkim za rozwój drugo i trzeciorzędowych cech płciowych, zarówno w okresie życia płodowego, jak i już w życiu późniejszym. Dzięki działaniu estrogenów dochodzi zatem u kobiety do rozwoju piersi, jak również pojawia się u nich charakterystyczna kobieca budowa ciała (wąska talia, szerokie biodra) oraz kobiecy typ owłosienia płciowego. Żeńskie hormony są odpowiedzialne też za kształtowanie się psychiki i popędu płciowego. Ponadto, estrogeny są też odpowiedzialne za regulacje cyklu miesiączkowego w organizmie każdej kobiety. W pierwszej fazie tego cyklu dzięki ich działaniu dochodzi do rozrostu błony śluzowej macicy, czyli endometrium, co ma na celu przygotować macice do ewentualnego przyjęcia do niej zapłodnionej komórki jajowej. Estrogeny pobudzają również gruczoły śluzowe szyjki macicy do wydzielania śluzu, jak również to właśnie za ich sprawą dochodzi do zakończenia krwawienia miesiączkowego. Należy też pamiętać o tym, że jedną z funkcji estrogenów jest także zwiększanie krzepliwości krwi oraz regulacja gospodarki wapniowej. Zwiększają one bowiem odkładanie się wapnia w kościach, co w znacznym stopniu będzie zapobiegało rozwojowi osteoporozy. Działanie estrogenów polega też na regulacji gospodarki lipidowej. Dzięki ich działaniu bowiem dochodzi do wzrostu tzw. dobrego cholesterolu HDL oraz do obniżenia poziomu tzw. złego cholesterolu, czyli cholesterolu LDL. Kolejną funkcją estrogenów jest zwiększanie syntezy białek endogennych, czyli miedzy innymi tych białek, które wiążą hormony tarczycy i hormony nadnerczy. 

Zdarzają się sytuacje, w których dochodzi do zaburzenia zarówno produkcji, jak i wydzielina estrogenów, co z kolei doprowadza do powstawania ich nadmiaru lub niedoboru w organizmie. Jakie zatem mogą być przyczyny oraz objawy nadmiaru i niedoboru estrogenów?

Nadmiar estrogenów - objawy i przyczyny 

W jakich sytuacjach dochodzi do powstania nadmiaru estrogenów?

Nadmiar estrogenów pojawia się w sytuacji, kiedy organizmu zaczyna produkować nadmierna ilość tych hormonów, np. w przebiegu nowotworów jajnika. Nadmiar estrogenów w organizmie może być też efektem przyjmowania zbyt dużych dawek leków, które zawierają te hormony.

Jakie objawy może dawać nadmiar estrogenów?

Przede wszystkim w przypadku nadmiaru estrogenów u kobiet może dojść do pojawienia się zaburzeń miesiączkowania. Typowym objawem jest również nadmierny przyrost masy ciała oraz powiększenie się piersi. W przypadku nadmiaru estrogenów zwiększa się też ryzyko wystąpienia różnego rodzaju zakrzepów i zatorów, dodatkowo dość często mogą też zdarzać się napady migreny oraz zaburzenia funkcji wątroby, może dojść do powstania kamicy dróg żółciowych oraz co za tym idzie- do żółtaczki. W przypadku nadmiernej ilości estrogenów mogą też być obecne nudności i wymioty, czasami pojawia się również uogólnione złe samopoczucie.

Kiedy może dojść do powstania niedoboru estrogenów?

Niedobór estrogenów jest najbardziej typowy dla kobiet w okresie menopauzy, bowiem ich organizm przestaje po prostu produkować ten rodzaj żeńskich hormonów płciowych. Zdarza się jednak, że z powodu niedoboru estrogenów z różnych przyczyn mogą też cierpieć zdecydowanie młodsze kobiety.

Jakie objawy daje niedobór estrogenów?

Przed wszystkim z powodu niedoboru estrogenów dochodzi u każdej kobiety do różnego rodzaju zaburzeń miesiączkowania, co może pociągnąć za sobą dalsze konsekwencje pod postacią niemożności zajścia w ciąże i niepłodności. Ponadto, dla niedoboru estrogenów typowa jest również osteoporoza, jak również zanik drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych. U kobiety pojawia się zatem męska sylwetka ciała, dochodzi do obniżenia barwy głosu oraz pojawia się męski typ owłosienia płciowego, czyli dochodzi do rozwoju hirsutyzmu

W jaki sposób diagnozuje się nadmiar lub też niedobór estrogenów?

Nadmiar lub też niedobór estrogenów jest diagnozowany przez lekarza ginekologa, do którego kobieta zwraca się w sytuacji, kiedy zaczyna obserwować u siebie niepokojące ją objawy. Przede wszystkim głównym powodem zwrócenia sie kobiety do ginekologa jest pojawienie się u niej zaburzeń miesiączkowania, a kiedy kobieta stara się o dziecko- niemożność zajścia w ciąże pomimo regularnego współżycia z partnerem bez stosowania żadnego zabezpieczenie. Ponadto, kobiety często zgłaszają się też do ginekologa, kiedy zaobserwują u siebie nadmierne owłosienie w miejscach, w których do tej pory go nie było. 

W czasie wizyty lekarz ginekolog zbierze od kobiety dokładny wywiad oraz zbada ją, prawdopodobnie wykona też usg narządów rodnych. Lekarz zaleci też na pewno oznaczenie poziomu estrogenów oraz innych żeńskich hormonów płciowych w krwi, na podstawie takiego badania będzie już z całą pewnością wiadomo czy niepokojące kobietę objawy mają związek z nadmiarem lub niedoborem estrogenów. Wtedy też lekarz ginekolog zaleci leczenie oraz dalsze, właściwe postępowanie. 

Podziel się: