Rogowacenie ciemne na łokciu
Małgorzata Kuberska-Kędzierska

Rogowacenie ciemne skóry – przyczyny, objawy i leczenie

Wszelkie zmiany skórne pojawiające się na ciele powinny skłaniać do wzmożonej obserwacji i diagnostyki pozwalającej zrozumieć ich przyczyny. Często kryją się za nimi poważne choroby, których jednym z objawów są właśnie niepokojące zmiany na skórze. Ich przykładem jest rogowacenie ciemne, które towarzyszy przede wszystkim cukrzycy, ale również innym schorzeniom.

U 70% pacjentów z cukrzycą spotyka się zmiany skórne, spośród których część jest wynikiem zmian metabolicznych (hiperglikemii, hiperlipidemii), a inne mają podłoże naczyniowe, neurologiczne oraz immunologiczne. Zmiany skórne w cukrzycy korelują  z czasem trwania choroby oraz rozwojem przewlekłych powikłań, mogą jednak także wyprzedzać wystąpienie cukrzycy nawet o kilka lat. Najczęstsze zmiany skórne związane z cukrzycą to obumieranie tłuszczowate, dermopatia cukrzycowa, zmiany pęcherzowe, wysiewne kępki żółte oraz rogowacenie ciemne.

Rogowacenie ciemne skóry – jak wygląda?

Rogowacenie ciemne to zmiany spotykane często u chorych z cukrzycą typu 2. Są to liczne, ciemnobrązowe, uszypułowane włókniaki miękkie, lokalizujące się w obrębie pogrubiałej skóry  hiperpigmentacja z towarzyszącym nadmiernym rogowaceniem, często w fałdach skóry, na szyi, karku, pod pachami, w pachwinach. Mogą także rzadziej występować w okolicy sutków i krocza, na dłoniach i stopach, kolanach i łokciach, ewentualnie skóry twarzy  głównie okolic czoła, wyjątkowo na błonie śluzowej jamy ustnej. Zajęcie skóry dłoni i stóp jest charakterystyczne dla nowotworów. Rogowacenie ciemne jest związane z insulinoopornoscią, za rozrost naskórka jest prawdopodobnie odpowiedzialny insulinopodobny czynnik wzrostu 1. Zdarza się, że zmianom towarzyszy świąd skóry. Prawdopodobnie rogowacenie ciemne jest markerem rozwoju przewlekłych powikłań naczyniowych cukrzycy.

Co powoduje rogowacenie ciemne? Czynniki ryzyka

Pomimo iż rogowacenie ciemne manifestuje się zmianami skórnymi to należy poszukiwać przyczyn ogólnoustrojowych. Diagnostykę rogowacenia ciemnego należy rozpocząć od rozpoznania ewentualnej insulinooporności, cukrzycy typu 2, kolejno zaburzeń hormonalnych oraz nowotworów przewodu pokarmowego.

Czynnikami ryzyka rogowacenia ciemnego są nadto: otyłość, zespół policystycznych jajników i zespół metaboliczny, Inne przyczyny to zmiany hormonalne, głównie te dotyczące patologii nadnerczy (zespół Cushinga, choroba Addisona), przysadki mózgowej (akromegalia), niedoczynności tarczycy, niedoboru hormonów płciowych, ale także stosowanie leków hormonalnych antykoncepcyjnych, sterydów oraz niektóre nowotwory (głównie występujących w obrębie jamy brzusznej, przy czym najczęściej obserwujemy to zjawisko w raku żołądka).

Warto zaznaczyć, że rogowacenie ciemne jest także obserwowane w przebiegu nowotworów jajnika. Ponadto może być następstwem działania niektórych leków np. doustnych leków antykoncepcyjnych lub sterydów.

Powiązane produkty

Rodzaje rogowacenia ciemnego skóry

Wyróżniamy kilka postaci rogowacenia ciemnego. Są to:

  • Typ I, czyli postać rodzinna, dziedziczona w sposób autonomiczny dominujący, pojawia się w wieku dziecięcym.  
  • Typ II  postać endokrynologiczna – związana głównie z zaburzeniami hormonalnymi – nadmiernym wydzielaniem przez nadnercza kortyzolu oraz androgenów, ale także niedoboru hormonów wydzielanych przez nadnercza, zaburzeń działania przysadki mózgowej oraz zespołu policystycznych jajników (PCOS). W tych przypadkach mamy do czynienia z wtórną do zaburzeń hormonalnych insulinoopornoscią.
  • Typ III   związany z zespołem metabolicznym, otyłością i insulinoopornością.

Leczenie rogowacenia ciemnego

Leczenie rogowacenia ciemnego polega przede wszystkim na leczeniu przyczynowym. Jeśli przyczyną rogowacenia jest cukrzyca to ważne jest dobre jej wyrównanie, redukcja masy ciała i zwiększenie ilości ruchu w celu poprawy wrażliwości na insulinę. Natomiast rogowacenie ciemne wynikające ze zmian hormonalnych lub nowotworów przewodu pokarmowego powinno skłaniać do terapii choroby podstawowej.

W przypadku rogowacenia ciemnego stosuje się także leczenie objawowe, miejscowe  można stosować szereg maści i żeli: kalcypotriol, kwas salicylowy, mocznik oraz laseroterapię i fotochemioterapię, a także ogólne  retinoidy (tretynoina, izotretynoina, acytretyna, etretynat), przeciwświądowo leki antyhistaminowe (np.cyproheptydyna), a nawet przeciwdepresyjne (np. paroksetyna).

  1. T. Hermanns-Lee., J. F. Hermanns, G. E. Pierard, Juvenile acanthosis nigricans and insulin resistance, Pediatr. Dermatol.", nr 19 2002.  
  2. A.S. Karadağ, Y. You, R. Danarti, S. Al-Khuzaei, WC Chen, Acanthosis nigricans and the metabolic syndrome. Clin Dermatol". nr 36(1) 2018.
  3. I. Kinalska, Patofizjologia i następstwa kliniczne insulinooporności, Białystok 2005.
  4. C. A. Stuart, M. S. Driscoll, K. F. Lundquist, Acanthosis nigricans; J. Basic & Clin. Phisiol. & Pharmacol", nr 9 1998.
  5. D. Torley, G. A. Bellus, C. S. Munro, Genes, growth factors and acanthosis nigricans; Br. J. Dermatol", nr 147 2002.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Uczulenie na słońce – przyczyny. Jak złagodzić objawy wysypki od słońca?

    Promienie słoneczne wykorzystywane są do produkowania witaminy D, która jest niezbędna do prawidłowego rozwoju kości oraz wzmacniania układu odpornościowego. Niestety zbyt długa bądź zbyt intensywna ekspozycja na słońce może powodować występowanie alergii. Uczulenie na słońce może dotknąć każdego z nas, dlatego też warto wiedzieć, jak postępować, gdy na ciele pojawi się wysypka od słońca.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl