Szczepionka przeciw pneumokokom – charakterystyka, cena, skutki uboczne szczepionki
Sylwia Smolińska-Kunicka

Szczepionka przeciw pneumokokom – charakterystyka, cena, skutki uboczne szczepionki

Pneumokoki są bardzo groźnymi bakteriami, które najczęściej wywołują zapalenie płuc i ucha środkowego, w najcięższych przypadkach infekcję opon mózgowo-rdzeniowych, szpiku, wsierdzia, a nawet sepsę (posocznicę). Szczepionka przeciwko pneumokokom jest obowiązkowa i została umieszczona w Programie Szczepień Obowiązkowych. Oprócz niemowlaków i dzieci nową grupą społeczną, której zaleca się szczepienie przeciwko pneumokokom, są osoby po 60 roku życia. Dlaczego to zalecenie dotyczy teraz także seniorów, ile kosztuje szczepionka, czy jest refundowana przez NFZ i czy jest bezpieczna? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  1. Szczepionka przeciw pneumokokom – charakterystyka
  2. Czym są pneumokoki i jakie choroby wywołują?
  3. Szczepionka przeciwko pneumokokom – kiedy i jak się zaszczepić?
  4. Szczepionka przeciw pneumokokom – cena i refundacja NFZ
  5. Szczepionka przeciwko pneumokokom – powikłania
  6. Szczepionka przeciwko pneumokokom – przeciwwskazania

Od 1 stycznia 2017 roku szczepionka przeciw pneumokokom jest obowiązkowa i znajduje się w Programie Szczepień Ochronnych. Na zakażenie szczególnie narażone są małe dzieci poniżej 2 roku życia oraz seniorzy. Pneumokoki wywołując zapalenie płuc, a nawet sepsę stały się jeszcze bardziej groźne podczas pandemii COVID-19, w której wirus SARS-CoV-2 atakuje głównie układ oddechowy. Z tego powodu Ministerstwo Zdrowia rekomenduje ją również u osób dorosłych, znajdujących się w grupie ryzyka, w tym osób po 60 roku życia i przewlekle chorych.

Szczepionka przeciw pneumokokom – charakterystyka

Obecnie na rynku Polskim są dostępne dwa preparaty:
Prevenar-13 – to szczepionka skoniugowana (13-walentna), zawierająca w swoim składzie polisacharydy otoczkowe następujących typów Streptococcus pneumoniae, czyli dwoinki zapalenia płuc: 1, 3, 4, 5, 6A, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19A, 19F, 23F skoniugowane (połączona) z białkiem nośnikowym. Postać farmaceutyczna w jakiej występuje szczepionka to  ampułkostrzykawka.

Prevenar-20 – szczepionka chroni osoby dorosłe przed zapaleniem płuc i chorobami inwazyjnymi (chorobami, które występują podczas rozprzestrzeniania się bakterii w organizmie), które są wywołane przez dwoinkę zapalenia płuc. Szczepionka zawiera antygeny pochodzące z 20 różnych typów pneumokoków. Szczepienie jest jednodawkowe.

Pneumovax-23 – indukuje odporność na antygeny 23 serotypów pneumokoka). Jest to szczepionka polisacharydowa. Zawiera w sobie oczyszczone polisacharydy Streptococcus pneumoniae serotypu: 1, 2, 3, 4, 5, 6B, 7F, 8, 9N, 9V, 10A, 11A, 12F, 14, 15B, 17F, 18C, 19F, 19A, 20, 22F, 23F, 33F. Szczepienie jest jednodawkowe.

Synflorix – to także szczepionka skoniugowana (10-walentna), zawierająca w polisacharydy otoczkowe stereotypów: 1, 4, 5, 6B, 7F, 9V, 14, 18C, 19F, 23F.

Różnica między szczepionkami Prevenar-13, Prevenar-20, Prevenar-23 i Synflorix polega przede wszystkim na tym, że chronią one przed różnymi ilościami serotypów (odmian) bakterii Streptococcus pneumoniae.

Ponadto Synflorix nie jest stosowany u osób dorosłych, tylko przeznaczony jest dla dzieci od 6 tygodnia życia do 5 lat. Postać farmaceutyczna w jakiej występuje to zawiesina do wstrzykiwania, także w ampułkostrzykawce. Zgodnie z danymi pochodzącymi z raportu KOROUN u dzieci poniżej 5. roku życia wśród serotypów odpowiedzialnych za inwazyjną chorobę pneumokokową dominują: 6B,14,19A,19F.

Preparaty chronią m.in przed zapaleniem płuc i ostrym zapaleniem ucha środkowego, dzięki temu  zapewniając czynne uodpornienie, czyli powstania czynnej (trwałej) odpowiedź immunologicznej. Bezpieczeństwo i skuteczność tych dwóch preparatów potwierdzono wynikami wielu badaniach klinicznych. Ostateczna decyzja dotycząca wersji szczepionki, jaka zostanie podana pacjentowi, należy do lekarza.

Jedyną częściowo refundowaną szczepionką na pneumokoki jest Prevenar-13.

Czym są pneumokoki i jakie choroby wywołują?

Pneumokoki (łac. Streptococcus pneumoniae) to bakterie należące do grupy paciorkowców. Bytują głównie w śluzówkach górnych dróg oddechowych, tj. nosa i gardła. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową (kaszel, kichanie). Dwoinki zapalenia płuc są odpowiedzialne za występowanie nieinwazyjnej choroby pneumokokowej (objawia się jako zapalenie ucha środkowego), zapalenie płuc i zatok obocznych nosa lub zapalenie gardła. Jeśli jednak bakteria przedostanie się do naszego krwioobiegu, a następnie z krwią do płynu mózgowo – rdzeniowego może wywołać inwazyjną chorobę pneumokokową, która występuje w formie bardzo groźnych objawów: zapaleniem opon mózgowo – rdzeniowych oraz zapaleniem płuc z bakteriemią. Najbardziej  inwazyjną, najcięższą postacią kliniczną zakażenia pneumokokami jest posocznica (sepsa). Dwoinki zapalenia płuc mogą także być przyczyną zapalenia wsierdzia i otrzewnej. W grupie zakażeń bakteryjnych to właśnie Streptococcus pneumoniae jest odpowiedzialny za najwyższy odsetek śmiertelności.

Powiązane produkty

Szczepionka przeciwko pneumokokom – kiedy i jak się zaszczepić?

Zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych (PSO) szczepionka na pneumokoki jest obowiązkowa. Aby zapewnić optymalną ochronę przeciw pneumokokom, należy wykonać pełny cykl szczepień. Niemowlęta otrzymują 3 dawki: pierwsza dawka w 4 miesiącu życia, drugą w 6 miesiącu życia, trzecią między 13 – 15 miesiącem życia. Wcześniaki i dzieci z chorobami np. układu nerwowego otrzymują 4 dawki: w 2 miesiącu życia, w 4 miesiącu życia, w 5 – 6 miesiącu życia i ostatnią między 11 a 15 miesiącem życia. Szczepionkę podaje się w zastrzyku, domięśniowo u małych dzieci w mięsień naramienny natomiast u niemowląt w przednio – boczną powierzchnię uda. Istnieją także dzieci, stanowiące grupę ryzyka, u których stwierdzono: przewlekłe choroby serca, przewlekłą białaczkę, AIDS, małopłytkowść wrodzoną, chłoniaki czy zespół nerczycowy. Ta grupa dzieci musi zostać zaszczepiona w okresie między 2 miesiącem życia a ukończeniem 5-ciu lat.

Osoby dorosłe przyjmujące na stałe leki nie powinny ich odstawiać, gdyż producenci tych leków w ulotce nie stwierdzają interakcji z innymi lekami. O wszystkich przyjmowanych lekach należy poinformować lekarza przed szczepieniem.

W związku z istniejącą pandemią, w Polsce szczepionka jest zalecana także dla seniorów po 60 roku życia oraz osób z grup ryzyka z chorobami układu krążenia i płuc, cukrzycą, niewydolnością nerek oraz pacjentów z nowotworami. Uważa się, że wymienione wyżej choroby sprzyjają zachorowaniom na zapalenie płuc. U tych osób pełny cykl szczepienia składa się z 1 dawki szczepionki 13-walentnej (Prevenar-13).

Szczepionka przeciw pneumokokom – cena i refundacja NFZ

Jedyną częściowo refundowaną szczepionką na pneumokoki jest Pneumovax-13. Pacjenci płacą za preparat 50% stawki rynkowej, tj. około 140 zł. Z dofinansowania mogą skorzystać seniorzy powyżej 65. roku życia oraz osoby, u których ryzyko wystąpienia choroby pneumokokowej jest zwiększone, tj. z: przewlekłą chorobą serca, przewlekłą chorobą wątroby, przewlekłą chorobą płuc, cukrzycą, implantem ślimakowym, wyciekiem płynu mózgowo-rdzeniowego, wrodzoną lub nabytą asplenią, niedokrwistością sierpowatą i innymi hemoglobinopatiami, przewlekłą niewydolnością nerek, wrodzonym lub nabytym niedoborem odporności, uogólnioną chorobą nowotworową, zakażeniem wirusem HIV, chorobą Hodgkina, jatrogenną immunosupresją, białaczką, szpiczakiem mnogim, przeszczepem narządu litego.

Ponadto szczepionka, którą kupujemy sami, jest wydawana jedynie po okazaniu recepty lekarskiej. Po zakupie w aptece szczepionki przeciwko zakażeniu pneumokokami, należy przechowywać ją w lodówce, natomiast w czasie transportu wskazane jest, aby umieścić preparat w torbie termoizolacyjnej.

Szczepionka przeciwko pneumokokom – powikłania

Do najczęściej występujących po szczepieniu objawów zarówno wśród dorosłych, jak i u dzieci zaliczamy niegroźne i zazwyczaj niewielkie reakcje w miejscu wstrzyknięcia, takie jak rumień, obrzęk i ból. W celu złagodzenia tych objawów możemy zastosować okłady, np. z Altacetu. Dodatkowo po szczepieniu na pneumokoki może wystąpić drażliwość, zmniejszenie apetytu, senność. Tak, jak po innych szczepionka również po szczepionce przeciwko pneumokokom może pojawić się gorączka i ból głowy. Możemy wtedy zastosować leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, np. paracetamol. Natomiast w przypadku pozostałych objawów, takich jak wysypka, wymioty czy biegunka dozwolone jest podanie preparatu przeciwbiegunkowego.

Producenci szczepionek informują  także, że szczepionki Prevenar-13 i Synflorix można podawać jednocześnie razem ze szczepionkami skojarzonymi. Profil bezpieczeństwa i odpowiedź immunologiczna podanych szczepionek nie uległ zmianie, co potwierdzają badania kliniczne.

Szczepionka przeciwko pneumokokom – przeciwwskazania

Przeciwwskazaniem do zastosowania szczepionki Prevenar-13 czy Synflorix jest choroba przebiegająca z gorączką, nadwrażliwość na substancję czynną, substancje pomocnicze lub na toksoid błoniczy oraz białko nośnikowe, wchodzące w skład preparatu. Przeciwwskazaniami względnymi do podania tych preparatów dzieciom i niemowlętom są zaburzenia krzepnięcia krwi i trombocytopenia.

  1. S. Black i in., Impact of the use of heptavalent pneumococcal conjugate vaccine on disease epidemiology in children and adults, „Vaccine”, nr 24 (2) 2006.
  2. K. M. Tromp, i in., Recent Developments and Future Directions of Pneumococcal Vaccine Recommendations, „Clinical therapeutics”, nr 1 (37) 2015.
  3. L. A. Jackson i in., Immunogenicity and safety of a 13-valent pneumococcal conjugate vaccine in adults 70 years of age and older previously vaccinated with 23-valent pneumococcal polysaccharide vaccine, „Vaccine”, nr 2 (35) 2013.
  4. W. Hryniewicz, E. Augustynowicz: Podsumowanie - Szczepionka przeciw pneumokokom „szczepienia.pzh.gov.pl” [online], https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/pneumokoki/ [dostęp:] 08.11.2020 r.
  5. Program Szczepień Ochronnych w 2020 roku „szczepienia.pzh.gov.pl” [online], https://szczepienia.pzh.gov.pl/kalendarz-szczepien-2020/ [dostęp:] 08.11.2020 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wymioty u dziecka – przyczyny i skutki. Co robić, gdy dziecko wymiotuje?

    Ostatnio obserwujemy w Polsce gwałtowny wzrost liczby dzieci zgłaszających się do przychodni i szpitali z silnymi wymiotami. U dzieci wywoływane są one zwykle przez zakażenia wirusowe, bakteryjne, a także przez błędy dietetyczne. Co ma zrobić rodzic, gdy dziecko wymiotuje? Podpowiadamy.

  • Szczepionka przeciw ospie wietrznej – charakterystyka, cena, skutki uboczne szczepionki

    Szczepionka na ospę wietrzną jest zalecana w Programie Szczepień Ochronnych. Chroni przed zachorowaniem i powikłaniami po przejściu choroby. Szczepionka na polskim rynku występuje w formie jednego preparatu i można ją podawać dzieciom, które skończyły 9 miesięcy. Kilkudziesięcioletnią oporność na ospę zapewnia podanie dwóch dawek leku, w określonych odstępach czasu. Ile kosztuje szczepionka, jak się przygotować do szczepienia przeciwko ospie wietrznej i czy jest ono bezpieczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Katar u dziecka – jak pomóc dziecku z katarem? Domowe sposoby na zatkany nos u dzieci

    Katar to częsta dolegliwość, która dotyka dzieci. Charakteryzuje się występowaniem wydzieliny w nosie oraz uczuciem niedrożności nosa. Do najczęstszych przyczyn nieżytu nosa u dzieci należą infekcje wirusowe oraz alergie. Przewlekły katar u dzieci może być objawem przerostu trzeciego migdałka lub chorób takich jak niedobory odporności czy mukowiscydoza. Podpowiadamy, co warto stosować na katar u dziecka.

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Objawy, które powinny cię zaniepokoić. Nowotwory u dziecka

    Aż 60% rodziców nie wie, na jakie objawy powinni zwrócić uwagę, aby w porę wykryć potencjalne choroby nowotworowe u swoich dzieci. Z kolei aż 80% dzieci, u których zdiagnozowano chorobę nowotworową i w porę wdrożono leczenie, udaje się uratować. Na co zwrócić uwagę i co powinno zaniepokoić?

  • Jak podawać leki dziecku? Czopki, tabletki, inhalacje i syrop

    Podawanie leków dziecku w trakcie choroby to w wielu przypadkach nie lada wyzwanie. Warto jednak wiedzieć, w jaki sposób prowadzić domowe leczenie, aby było jak najskuteczniejsze. Jak podawać dziecku tabletki oraz co zrobić, aby inhalacja była jak najbardziej efektywna?

  • Jak uniknąć wad zgryzu u dzieci? Dobre nawyki

    Chociaż blisko 90 procent dzieci w wieku szkolnym ma mniejsze lub większe wady zgryzu, to tylko 10–15 procent z nich boryka się z zaawansowanymi problemami w tej sferze, które wymagają leczenia. Większość pacjentów poddaje się działaniom korekcyjnym ze względu na defekt kosmetyczny, a nie z powodu dolegliwości zdrowotnych.

  • Wyprawka dla noworodka z apteki – co kupić? O czym pamiętać?

    Zbliżający się poród niesie sporo emocji dla obojga rodziców. Przygotowując się na przyjście nowego członka rodziny, warto wcześniej zaopatrzyć się w niezbędne produkty, które będą potrzebne od pierwszych dni życia dziecka. Wcześniej przygotowana lista, a następnie zakupienie wyprawki dla noworodka przed jego narodzinami ograniczy zbędny stres po narodzinach dziecka oraz doda rodzicom pewności, że są w pełni przygotowani na przyjście dziecka.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij