Dziewczynka w trakcie szczepienia
Maciej Toczek

Skąd wziął się mit – szczepionki wywołują autyzm?

Mit o szczepionce MMR, a więc przeciwko odrze, śwince i różyczce, która miała być odpowiedzialna za występowanie u dzieci autyzmu, jest uznawany za jedno z największych oszustw w historii medycyny. Jak jednak doszło do tego, że wątpliwej jakości praca naukowa, której wartość merytoryczna od początku budziła zastrzeżenia ekspertów, wywołała masowy strach przed szczepieniami?

 

 

  1. Szczepionka – jak działa i czym jest?
  2. Po czym rozpoznać autyzm?
  3. Czy szczepienie dzieci może spowodować rozwój autyzmu dziecięcego?
  4. Skąd wziął się mit dotyczący szczepionek i autyzmu?

Czym jest szczepionka i jak działa?

Szczepienia ochronne bez wątpienia stanowią jedno z największych odkryć w historii medycyny. To dzięki nim choroby, takie jak polio (choroba Heinego-Medina), ospa prawdziwa czy też świnka (nagminne zapalnie przyusznic), znane są aktualnie bardziej z książek historycznych niż przypadków dotykających najbliższych nam osób. Zgodnie z definicją szczepionka jest preparatem biologicznym zawierającym fragmenty patogenów, martwe drobnoustroje lub też żywe drobnoustroje pozbawione zjadliwości. Wprowadzenie tego typu materiału do ciała człowieka jest równoznaczne z wprowadzeniem do niego antygenu, a więc specyficznego białka, które niejako identyfikuje dany patogen. W momencie „napotkania” obcego antygenu przez nasz układ odpornościowy rozpoczyna się skomplikowany proces komórkowy, prowadzący ostatecznie do wytworzenia przez limfocyty typu B swoistych przeciwciał. W przypadku napotkania w przyszłości patogenu, przeciwko któremu zastosowana została szczepionka, organizm będzie już w pewnym sensie „znał” drobnoustrój, a reakcja skierowana na jego unieszkodliwienie będzie znacznie szybsza i dzięki temu zapobiegnie wystąpieniu ciężkiej infekcji czy długoterminowych powikłań.

W podobny sposób przebiega naturalne nabycie odporności po przechorowaniu danej choroby. Różnica między tymi sytuacjami jest jednak zasadnicza, gdyż w trakcie choroby pacjent narażony jest na jej ciężki przebieg i powikłania w przyszłości. Z tego względu zastosowanie szczepionek pozwoliło uchronić ludzkość przed wieloma negatywnymi skutkami chorób zakaźnych, powstrzymując tym samym epidemie oraz pandemie, które w przeszłości regularnie nawiedzały i dziesiątkowały ludzkość.

Czym jest spektrum autyzmu?

Autyzm to choroba obejmująca szereg zaburzeń rozwojowych ośrodkowego układu nerwowego człowieka. Najwcześniejszym objawem sugerującym obecność choroby są zaburzenia związane z mową dziecka. To właśnie ten symptom zauważany jest przez rodziców jako pierwszy. Dzieci ze spektrum autyzmu znacznie później niż rówieśnicy zaczynają mówić pierwsze słowa, a także tworzyć bardziej skomplikowane zdania. Co więcej, dzieci tworzą często swój własny język podczas zabawy, a zasłyszane z otoczenia wyrazy czy zdania przywołują w nieadekwatnych sytuacjach. W tym przypadku mowa nie ma na celu porozumiewania się z otoczeniem. Dzieci mają również ogromny problem z odczytywaniem emocji czy intencji innych osób, a wszelkiego rodzaju polecenia odbierają bardzo dosłownie, wręcz „komputerowo”, nie rozumiejąc zamysłu przenośni czy hiperboli. Dzieci ze spektrum autyzmu cechuje również sztywność zachowania, objawiająca się jako bardzo trudne dostosowanie się do zmieniającej się rzeczywistości, a także otoczenia. Warto podkreślić również, że diagnostyka autyzmu wymaga czasu z uwagi na inne choroby zaliczane do spektrum cechujące się podobnym obrazem klinicznym, jak ma to miejsce przykładowo w przypadku zespołu Aspergera.

Powiązane produkty

Czy szczepienie dzieci może spowodować rozwój autyzmu dziecięcego?

Choć dokładne przyczyny i patomechanizm powstawania autyzmu nie został wyjaśniony, naukowcy upatrują ich w genetyce oraz wpływie środowiska. Oznacza to nic innego jak to, że dziecko rodzi się z problemem, nie nabywa go w trakcie życia, a szczepienie nie stanowi jego przyczyny.

Problem stanowi jedynie wiek niemowlęcy, gdyż wszystkie wymienione wcześniej objawy kojarzone z autyzmem stają się możliwe do zauważenia na późniejszym etapie życia. Dlaczego zatem potencjalnie duża część dzieci zaczyna być podejrzewana o autyzm po szczepieniu szczepionką MMR? Warto zwrócić w tym miejscu uwagę na okres życia dziecka, w którym wykonywane jest to szczepienie. Według kalendarza na rok 2023 immunizacja przeciwko odrze, śwince i różyczce przypada na 13–15 miesiąc życia dziecka. Jest to moment, po którym chwilę później dziecko zaczyna mówić pierwsze słowa, a rozwój społeczny znacząco przyspiesza. Są to sfery bezpośrednio związane z objawami autyzmu i stają się bardzo zauważalne. Powiązanie czasowe może zatem przywodzić na myśl błędne przekonanie, że powodem, dla którego dziecko zachorowało na tę jednostkę, jest właśnie szczepionka MMR.

Skąd wziął się mit dotyczący szczepionek i autyzmu?

Całe zamieszanie wokół szczepionki MMR wywołała praca naukowa niesławnego lekarza Andrew Wakefielda oraz 12 innych lekarzy, która została opublikowana w światowej sławy czasopiśmie „The Lancet” w 1998 roku. Artykuł ten dowodził, ze istnieje powiązanie między szczepieniem MMR a występowaniem u dzieci autyzmu. Dość szybko dowiedziono jednak, że w pracy tej popełniono szereg błędów, wśród których wymienia się fałszowanie dokumentacji medycznej i relacji rodziców oraz błędne dobranie niereprezentatywnej grupy badawczej dzieci. Udowodniono również, że sam Wakefield jako naukowiec nie mógł popełnić nieświadomie tylu rażących błędów. Co więcej, dowiedziono także, że w okresie pojawienia się publikacji Wakefield prowadził proces z producentem szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce. Doprowadziło to do długiego procesu sądowego, który zakończył się jednoznacznym obaleniem teorii lekarza, wycofaniem się ze swoich stanowisk 10 z 12 współtwórców publikacji oraz usunięciem artykułu z czasopisma. Niestety, skutki tej pracy odczuwalne są do dziś, a strach przed szczepieniami, które są jednym z największych odkryć medycyny, w dalszym ciągu jest bardzo żywy i w wielu rejonach świata powoduje niedostateczne wyszczepienie dzieci, a co za tym idzie – potencjalne ryzyko powrotu groźnych chorób znanych większości z nas jedynie z kart historii medycyny.

  1. I. Sawionek, Autyzm, Medycyna Praktyczna, [online] https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/choroby-neurologiczne/138736,autyzm [dostęp:] 03.07.2023.
  2. F. Godlee, J. Smith, H. Marcovitch, Artykuł Wakefielda wiążący szczepionkę MMR z autyzmem był oszustwem, Medycyna Praktyczna, [online] https://www.mp.pl/pacjent/szczepienia/sytuacje-szczegolne/59132,artykul-wakefielda-wiazacy-szczepionke-mmr-zautyzmem-byl-oszustwem [dostęp:] 03.07.2023.
  3. B. Deer, How the case against the MMR vaccine was fixed, Medycyna Praktyczna, [online] https://www.mp.pl/pediatria/artykuly-wytyczne/artykuly-przegladowe/58021,jak-spreparowano-dowody-przeciwko-szczepionce-mmr [dostęp:] 03.07.2023.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Lukrecja – co to za roślina? Właściwości, działanie, przeciwwskazania

    Któż z nas chociaż jeden raz w życiu nie zetknął się z niezwykłymi, czarnymi cukierkami o ślimakowatym kształcie? Ponoć albo się je kocha, albo nienawidzi. Charakterystyczny kolor i smak słodycze te zawdzięczają zawartości ekstraktu z lukrecji – rośliny, nad której bogactwem zastosowań warto się pochylić. Czym zatem jest lukrecja, jakie ma właściwości i jaki może mieć wpływ na nasze zdrowie?

  • Co to jest colostrum bovinum (siara bydlęca)? Colostrum na odporność – dla dzieci i dorosłych

    Colostrum, inaczej siara, to naturalne bogactwo związków wspomagających nie tylko odporność, ale również wpływających pozytywnie na poziom żelaza. Ostatnio zyskuje na popularności względem tradycyjnych środków na odporność, mogą ją przyjmować także niemowlęta i dzieci. Rodzaje siary są różne – od bydlęcej, przez owczą, po kozią. Kiedy warto zastosować colostrum? Jakie preparaty znajdziemy na aptecznej półce?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    https://www.doz.pl/czytelnia/a15962-Omega-3__wlasciwosci_zrodla_zapotrzebowanie_na_kwasy_tluszczowe_omega-3Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Domowe sposoby na wzmocnienie odporności – jak w prosty sposób wzmocnić organizm?

    Stosowanie domowych sposobów na odporność może okazać się bardzo dobrym rozwiązaniem, które z jednej strony pomoże w uniknięciu rozwoju infekcji, a z drugiej wspomoże terapię lekami, poprzez pobudzenie układu immunologicznego. W poprawie kondycji układu odporności istotne jest przestrzeganie kilku zasad, zaczynając od codziennego obowiązku zjedzenia pożywnego śniadania, kończąc na suplementacji żelaza i kwasów omega-3, których być może w pełni nie dostarczamy wraz z posiłkami. Dbając o naszą odporność niezmiernie istotne jest dbanie o nasz układ pokarmowy. Jakie suplementy przyjmować, czego unikać, a nad czym popracować w trosce o odporności? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kreatyna – właściwości, działanie, efekty. Jak ją dawkować?

    Kreatyna – jakie pełni funkcje? Czy ma potencjał, aby stać się suplementem kojarzonym nie tylko z odżywkami dla sportowców? Czym różnią się jej formy? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziecie w poniższym artykule.

  • Suplementy i witaminy na odporność – jak uniknąć infekcji?

    Suplementy na odporność stały się bardzo popularne szczególnie w okresie pandemii COVID-19. Sięgamy po nie równie często w okresie zmieniających się pór roku, licząc, że pomogą nam uniknąć infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Preparaty na odporność mają przede wszystkim stymulować układ immunologiczny tak, aby ten szybciej i mocniej odpowiadał na atakujące go patogeny chorobotwórcze. Jak wybrać najlepsze suplementy zwiększające odporność, jak je dawkować i czy można je zażywać będąc w ciąży?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie z powodu wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, ale zażywanie go na „własną rękę” może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Jad pszczeli – jakie ma właściwości lecznicze?

    Jad wytwarzany przez pszczoły miodne (Apis mellifera) to bezwonna, bezbarwna, gorzka ciecz, zawierająca mieszaninę różnych aktywnych substancji, takich jak peptydy, białka o właściwościach enzymatycznych czy biogenne aminy. Mimo że jest toksyną, która może prowadzić do wystąpienia reakcji alergicznej, to posiada także liczne właściwości prozdrowotne. Jakie są wyniki badań dotyczących jadu pszczelego?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij