Skurcze łydek – przyczyny i leczenie bolesnych skurczów łydki
Piotr Gmachowski

Skurcze łydek – przyczyny i leczenie bolesnych skurczów łydki

Skurcze łydek to bolesne, nagłe i krótkie skurcze mięśni, czyli zmiana długości i napięcia włókien mięśniowych. Pojawiają się przeważnie w nocy, częściej dotyczą kobiet, także kobiet w ciąży oraz osoby uprawiające sport. Najczęściej przyczyn skurczów łydek upatruje się w niedoborach magnezu oraz potasu, aczkolwiek nie zawsze tak jest. Nocne skurcze łydek mogą również świadczyć o poważnej chorobie. Kiedy skurcze mięśni łydek powinny zaniepokoić? 

Skurcze łydek – przyczyny. Dlaczego pojawiają się skurcze w łydkach?

Skurcze mięśni mogą pojawić się w trakcje wykonywania ćwiczeń fizycznych lub w okresie odpoczynku. Powstają one w wyniku wyładowań w obrębie nerwów ruchowych, impulsy te są spontaniczne.

Skurcze w łydkach charakteryzuje bolesność oraz napadowe, gwałtowne występowanie. Skurcze mięśni mogą mieć także związek z wpływem ośrodkowego układu nerwowego na próg pobudliwości komórek nerwowych.

Przyczynami skurczów mięśni łydek mogą być:

  • zaburzenia elektrolitowe dotyczące zaburzeń w stężeniach potasu, magnezu i wapnia (niedobór potasu, niedobór magnezu, niedobór wapnia),
  • biegunka lub wymioty,
  • zaburzenia metaboliczne w przebiegu: ciąży, mocznicy, marskości wątroby, niedoczynności tarczycy,
  • przewlekła niewydolność żylna, czyli zespół objawów powstających w wyniku długotrwałego poszerzenia naczyń żylnych oraz wzrostu ciśnienia żylnego,
  • żylaki,
  • zaburzenia neurologiczne (polineuropatie, czyli zespół objawów, który wynika z uszkodzenia dużej ilości nerwów obwodowych),
  • niedokrwienie kończyn – miażdżyca zarostowa,
  • zaburzenia dziedziczne,
  • zmęczenie mięśni,
  • nowa aktywność ruchowa,
  • przyjmowanie niektórych leków, np.: dożylnych preparatów żelaza, estrogenów, naproksenu, leków moczopędnych.

Skurcz łydek w nocy – przyczyny

Przyczyny nocnych skurczów łydek nie zostały dokładnie sprecyzowane. Przyjmuje się, iż nocne skurcze mięśni nóg, w tym nocne skurcze mięśni łydek, mają charakter neurogenny. Dotyczą one od 50 do 60% osób dorosłych, a także dzieci, lecz w mniejszym stopniu (około 7%), zdecydowanie częściej dotykają kobiety, rzadziej mężczyzn. Nocne skurcze łydek pojawiają się częściej u osób starszych, a ich występowanie zwiększa się wraz z wiekiem. Fakt ten może być spowodowany występowaniem u seniorów większej liczby czynników predysponujących do skurczów łydek.

Do przyczyn występowania nocnych skurczów łydek możemy zaliczyć:

  • naturalny zanik neuronów ruchowych (w większym stopniu zanik dotyczy kończyn dolnych, niż górnych),
  • skrócenie ścięgien,
  • ograniczenie aktywności fizycznej,
  • niedokrwienie, które jest związane z cukrzycą,
  • niedokrwienie związane z innymi naczyniowymi czynnikami ryzyka.

Skurcze mięśni najczęściej dotyczą mięśni podudzi, lecz mogą wystąpić również w stopach oraz udach. Niekiedy podczas skurczu może pojawić się efekt ruchowy z wykręcaniem stopy lub palców.

Skurcze łydek – leczenie. Jak walczyć ze skurczami w łydkach?

Aktualnie brakuje danych na temat skutecznego i bezpiecznego sposobu leczenia dolegliwości związanych ze skurczem mięśni. Ważną kwestią jest wykonywanie działań, które mogłyby zapobiegać powstawaniu skurczów. Warto przyjrzeć się metodom niefarmakologicznym, np. stosując bierne rozciąganie lub głęboki masaż mięśni. Pomocne może okazać się także regularne wykonywanie ćwiczeń izometrycznych.

Najłatwiejszym sposobem doraźnym, który można zastosować w przypadku skurczu mięśnia brzuchatego łydki, dzięki któremu szybko możemy przerwać skurcz jest wykonanie błyskawicznego ruchu rozciągającego mięsień (zgięcie grzbietowe stopy, czyli przygięcie palców stóp w kierunku kolana). Zaleca się także stosowanie ciepłych kąpieli lub okładów rozluźniających mięśnie. Należy także pamiętać o unikaniu przeciążeń mięśni, które ulegają skurczom oraz unikaniu ćwiczeń oraz ruchów, które mogą wyzwalać skurcze.

Jednymi z najpopularniejszych preparatów stosowanych podczas dolegliwości skurczów mięśni łydek są preparaty magnezu. Jednak należy pamiętać, iż lekarz na podstawie wywiadu oraz badań może zalecić stosowanie innych preparatów. W leczeniu dolegliwości skurczów mięśni wykorzystuje się także witaminę B12 (niedobór witaminy B12 objawia się m. in.: ogólnym osłabieniem, zawrotami głowy, rozdrażnieniem oraz drętwieniem kończyn i właśnie skurczami mięśni).

Skurcze łydek – w jakich stanach mogą pojawić się skurcze mięśni?

Skurcze mięśni są charakterystyczne dla następujących chorób:

  • tężyczka – dotyczy mięśni twarzy oraz kończyn,
  • zespół sztywności uogólnionej – dotyczy mięśni tułowia oraz kończyn,
  • zespół Isaacsa – występująca sporadycznie choroba, cechuje się nadpobudliwością obwodowego układu nerwowego w następstwie nieprawidłowości immunologicznych,
  • Zespół Morvana – rzadko występującą choroba, cechuje się nadpobudliwością obwodowego i autonomicznego układu nerwowego.

Skurcze mięśni łydek mogą pojawić się także podczas ciąży. Przyczyną skurczów łydek w ciąży mogą być zaburzenia gospodarki elektrolitowej (zaburzenia w poziomie potasu, magnezu oraz wapnia) oraz ucisk na naczynia tętnicze oraz nerwy. Skurcze łydek pojawiają się najczęściej w godzinach nocnych oraz w okresie trzeciego trymestru ciąży. Pacjentki ciężarne borykające się z problemem skurczów łydek powinny zwrócić uwagę na odpowiednią dietę, aktywność fizyczną (wykonywanie odpowiednich ćwiczeń dla kobiet w ciąży) oraz o wygodnym obuwiu i nieuciskającej odzieży.

Skurcze łydek a dieta

Osoby doświadczające często dolegliwości związanych z problemem skurczów łydek powinny zwrócić uwagę na dietę. Dieta powinna być zróżnicowana, bogata w owoce i warzywa.

W diecie powinny znajdować się następujące składniki:

  • witaminy z grupy B – występujące w ziarnach, nasionach, orzechach,
  • magnez – produkty bogate w magnez to: kakao, nasiona słonecznika, pestki dyni, nasiona chia, sezam, migdały, mąka sojowa, kasza gryczana, gorzka czekolada, orzechy pistacjowe, orzechy laskowe, orzechy ziemne, płatki owsiane, ryż brązowy,
  • potas – występujący w: pomidorach, bananach, nasionach roślin strączkowych, papryce, migdałach, kaszy gryczanej, suszonych owocach,
  • wapń – znajdujący się w: przetworach mlecznych, rybach i fasoli,
  • witaminę C – występująca w: truskawkach, kiwi, owocach cytrusowych, natce pietruszki, papryce, czarnych porzeczkach,
Warto również pomyśleć, o przyjmowaniu aptecznych preparatów witaminowych, np. z magnezem i potasem, najlepiej po konsultacji z farmaceutą lub lekarzem

Bardzo ważną kwestią jest także odpowiednia ilość wypijanych płynów. W sytuacji dużej utraty elektrolitów należy zażywać napoje zawierające elektrolity, także w sytuacji przed spodziewaną utratą elektrolitów.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Brak apetytu u dorosłych – co robić, gdy nie mamy ochoty jeść?

    Skutki uboczne leków, depresja, anoreksja, wysoki poziom stresu, ale i też następstwo zmniejszenia się percepcji węchu i smaku postępującego wraz z wiekiem. Często też pierwszy objaw poważnej choroby. Przyczyn braku apetytu może być naprawdę wiele. Jak poprawić apetyt? Co jeść, gdy brakuje smaku przez dłuższy czas? Czy istnieją skuteczne leki zwiększające łaknienie? 

  • Bolesne miesiączki – przyczyny, diagnostyka i leczenie bólu podczas okresu

    Bolesne miesiączki to problem wielu kobiet w wieku rozrodczym. Ból podczas menstruacji może mieć charakter pierwotny, pojawia się wówczas u młodych kobiet (do dwóch lat od pierwszego krwawienia) i towarzyszy im często aż do okresu przekwitania. Może być także wtórny, czyli wywołany stanami chorobowymi. Dolegliwości bólowe podczas miesiączki mogą być spowodowane występowaniem endometriozy, mięśniaków macicy czy torbieli jajników. Kiedy należy wykonać badania? Jak sobie radzić z bolesnymi miesiączkami?

  • Ból ręki – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja bólu ręki

    Ból ręki może mieć różne przyczyny. Może być zarówno skutkiem urazu, np. skręcenia czy złamania, jak i chorób, takich jak zespół cieśni nadgarstka, zespół de Quervaina czy schorzenia o podłożu reumatycznym. Jak wygląda diagnostyka bólu ręki? Jak przebiega fizjoterapia przy bólu rąk?

  • Kołatanie serca – przyczyny, diagnostyka, leczenie palpitacji serca

    Kołatanie w klatce piersiowej opisywane jest przez pacjentów jako mocne lub niemiarowe bicie serca, znacząco różniące się od wcześniejszej pracy tego mięśnia. Palpitacja wywołuje niepokój i skłania do konsultacji lekarskiej. Co tak na prawdę kryje się pod pojęciem kołatania serca?

  • Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

    Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

  • Wielomocz (poliuria) – co oznacza i w jakich chorobach może się pojawić? Diagnostyka i leczenie poliurii

    Równowaga płynowa jest kontrolowana przez proces przyjmowania płynów, perfuzji nerek, filtracji kłębuszkowej i resorpcji wody w cewkach zbiorczych nerek. Przyjmowane płyny zwiększają objętość krążącej krwi, a to wzmaga perfuzję nerek i filtrację w kłębuszkach oraz zwiększone wydalanie moczu. Proces ten hamowany jest przez hormon antydiuretyczny (wazopresynę, ADH), wydzielany przez podwzgórze i uwalniany przez przysadkę mózgową. ADH zwiększa resorpcję (wchłanianie) wody w kanalikach zbiorczych nerek, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Jeśli dochodzi do zaburzeń np. w wydzielaniu wazopresyny, może pojawić się wielomocz. Czym dokładnie jest poliuria? 

  • Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

    Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone. Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka). Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

  • Wypadnięcie dysku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

    Każdy krążek międzykręgowy kręgosłupa jest zbudowany z dwóch części: miękkiej, galaretowatej części wewnętrznej – jądra miażdżystego i twardego pierścienia włóknistego znajdującego się na zewnętrz. Uraz lub przeciążenie mogą spowodować, że wewnętrzna część krążka wysunie się poza pierścień, nazywa się to wypadnięciem dysku. Jakie objawy powoduje przepuklina krążka międzykręgowego, czyli wypadający dysk?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij