Potas — niedobór i nadmiar potasu w diecie, występowanie, dawkowanie
Dominika Bagińska

Potas — niedobór i nadmiar potasu w diecie, występowanie, dawkowanie

Niedobór potasu może powodować kołatanie serca i drżenie mięśni. Jednak częściej grozi nam nadmiar tego pierwiastka. Co ciekawe, zwykle objawia się bardzo podobnie. Dlatego nie wolno ryzykować. Trzeba badać poziom potasu we krwi, zanim sięgniemy po tabletki. 

Potas — jaką funkcję pełni w organizmie?

Gdy jesteśmy zdrowi, raczej nie musimy się obawiać niedoboru potasu. Dlaczego więc tak często mówi się o konieczności dbania o jego odpowiednią suplementację? Bo potas jest w naszym organizmie bardzo ważnym regulatorem. Podobnie jak sód, jest elektrolitem. A czym są elektrolity? To między innymi bohaterowie napojów izotonicznych dla sportowców. Odpowiednia zawartość elektrolitów powoduje, że napój ma stężenie składników zbliżone do tego, jakie zawierają płyny ustrojowe naszego ciała. Czyli szybko się wchłania i dobrze nawadnia. Potas w naszym organizmie odgrywa zatem bardzo ważną rolę strażnika ilości i jakości wody. To znany fakt. Wiele osób, słusznie, chętnie sięga po sok pomidorowy — bogaty w potas — by poradzić sobie ze skutkami kaca, który w dużej mierze jest dla nas tak dotkliwy, bo wynika z utraty wody, a więc i elektrolitów. To jednak nie wszystko — potas jest konieczny do utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej, bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych, a także pomaga kontrolować pracę mięśnia sercowego.

Niedobór potasu 

Hipokaliemia, czyli niedobór potasu, może wystąpić w bardzo określonych sytuacjach: gdy cierpimy na biegunki infekcyjne, nadużywamy leków przeczyszczających oraz stosujemy niektóre diuretyki, czyli leki moczopędne. W takich sytuacjach potas ucieka z naszego organizmu razem z moczem lub kałem. Jak objawia się niedobór? Najczęściej są to zaburzenia rytmu serca, osłabienie siły naszych mięśni, ich mrowienie i drętwienie oraz nadpobudliwość czy zaparcia. Łagodna hipokaliemia zwykle przebiega bez objawów, dlatego gdy przyjmujemy leki moczopędne, powinniśmy kontrować stężenie potasu we krwi. Objawy wymienione wyżej, poza nagłymi stanami, gdy dochodzi do ostrego niedoboru potasu, ustępują bardzo szybko po wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych.

Nadmiar potasu 

To inaczej hiperkaliemia. Jest to zaburzenie elektrolitowe, które może mieć nawet śmiertelne następstwa. Poważny nadmiar tego pierwiastka może nawet spowodować silne zaburzenia rytmu serca, które zagrażają życiu. Często hiperkaliemia występuje u osób, które mają schorzenia nerek — następuje wówczas niewłaściwa gospodarka elektrolitowa. Taki problem może także pojawić się u osób, które niewłaściwie suplementowały potas w tabletkach oraz w ciężkich powikłaniach cukrzycy i chorób nowotworowych. Objawy, które dopiero zwiastują hiperkaliemię, to np. kłopoty z wejściem po schodach, uczucie osłabienia. Gdy problem jest poważniejszy, stwierdza się arytmię, niedowład mięśni, a nawet gwałtowne zatrzymanie krążenia krwi. A to oznacza nawet nagły zgon. Jednak problem polega na tym, że często nawet spory nadmiar potasu, gdy narasta stopniowo, nie daje żadnych widocznych objawów. 

Uzupełnianie potasu 

Co robić, by zapewnić sobie właściwy poziom potasu w organizmie? O tym, jak można uzupełnić ewentualny niedobór — lub skorygować nadmiar — zawsze powinien zdecydować lekarz. Objawy niedoboru i nadmiaru potasu mogą być bowiem mylące. Dlatego diagnoza musi być poparta badaniami krwi na poziom stężenia potasu w surowicy krwi. Gdy sytuacja jest już klarowna, możemy dostać zalecenie suplementowania potasu. Z pewnością jednak zażywanie potasu ma sens, gdy cierpimy na nadciśnienie, a szczególnie wtedy, gdy lekarz zapisał nam środki odwadniające (jednak przy stosowaniu niektórych leków suplementacja potasu jest przeciwwskazana, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą). 

Suplementacja potasu jest ordynowana pacjentom cierpiącym na kamienie nerkowe. Pierwiastek ten jest też zalecany osobom starszym, których dieta jest uboga w warzywa i owoce, a one same są w grupie ryzyka osteoporozy. Potas bywa też przepisywany pacjentom po udarze mózgu oraz cierpiącym na arytmię.  

Gdy jednak niedobór potasu jest niewielki, wystarczy stosowanie odpowiedniej diety bogatej w ten pierwiastek. Według najnowszych zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia dobrymi źródłami potasu w diecie są: warzywa strączkowe (fasola, groch), orzechy, szpinak, brokuły, pomidory, suszone owoce oraz większość świeżych owoców (głównie banany, pomarańcze, kiwi). Co ciekawe, głównym źródłem potasu w diecie Polaków są ziemniaki. 

A jak się postępuje, gdy mamy do czynienia z nadmiarem potasu? W sytuacjach nagłych i ostrych w pierwszej kolejności podaje się związki wapnia. Jest także wiele innych leków, które neutralizują działanie potasu. Jednak podaje się je tylko w warunkach szpitalnych. W przypadku łagodnej hiperkaliemii może wystarczyć zmiana diety. Czasem lekarz może też przepisać leki moczopędne oraz wykluczyć takie, które mogły spowodować hiperkaliemię. 

Według polskich naukowców dotychczas nie określono wielkości optymalnego i minimalnego spożycia potasu u osób zdrowych i chorych. Mamy do dyspozycji jedynie nowe wytyczne o dobowym spożyciu tego pierwiastka. W 2013 r. Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization — WHO) podała nowe zalecenia: by dobowe spożycie potasu przez osoby zdrowe (tj. z prawidłową czynnością nerek) kształtowało się na mniejszym poziomie >3,51 g/dobę. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Elektrolity są to roztwory wodne posiadające ładunek elektryczny, może on być dodatni lub ujemny. Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Miód manuka – właściwości i zastosowanie

    Ostatnimi czasy coraz intensywniej obserwowany jest wzrost zainteresowania naturalnymi metodami leczenia różnorodnych schorzeń – apiterapia jest jedną z nich. To praktyka wykorzystująca produkty pszczele podczas procesu leczenia. W apiterapii stosuje się miód, ale również wosk, kit pszczeli czy zasklep miodowy. Ze względu na swoje specyficzne właściwości, miód manuka jest jednym z najbardziej popularnych gatunków miodów stosowanych w apiterapii. Dlaczego? Dowiedz się więcej w poniższym artykule. 

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Fitoestrogeny – czym są, gdzie występują i jak działają?

    Fitoestrogeny to grupa ponad 300 biologicznie aktywnych związków występujących w roślinach. W organizmie ludzkim pełnią nieprzebrane ilości ról, mogą wpływać na setki procesów o szerokim spektrum oddziaływania. Co to są fitoestrogeny, gdzie występują i jak działają? 

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij