Potas — niedobór i nadmiar potasu w diecie, występowanie, dawkowanie
Dominika Bagińska

Potas — niedobór i nadmiar potasu w diecie, występowanie, dawkowanie

Niedobór potasu może powodować kołatanie serca i drżenie mięśni. Jednak częściej grozi nam nadmiar tego pierwiastka. Co ciekawe, zwykle objawia się bardzo podobnie. Dlatego nie wolno ryzykować. Trzeba badać poziom potasu we krwi, zanim sięgniemy po tabletki. 

Potas — jaką funkcję pełni w organizmie?

Gdy jesteśmy zdrowi, raczej nie musimy się obawiać niedoboru potasu. Dlaczego więc tak często mówi się o konieczności dbania o jego odpowiednią suplementację? Bo potas jest w naszym organizmie bardzo ważnym regulatorem. Podobnie jak sód, jest elektrolitem. A czym są elektrolity? To między innymi bohaterowie napojów izotonicznych dla sportowców. Odpowiednia zawartość elektrolitów powoduje, że napój ma stężenie składników zbliżone do tego, jakie zawierają płyny ustrojowe naszego ciała. Czyli szybko się wchłania i dobrze nawadnia. Potas w naszym organizmie odgrywa zatem bardzo ważną rolę strażnika ilości i jakości wody. To znany fakt. Wiele osób, słusznie, chętnie sięga po sok pomidorowy — bogaty w potas — by poradzić sobie ze skutkami kaca, który w dużej mierze jest dla nas tak dotkliwy, bo wynika z utraty wody, a więc i elektrolitów. To jednak nie wszystko — potas jest konieczny do utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej, bierze udział w przewodzeniu impulsów nerwowych, a także pomaga kontrolować pracę mięśnia sercowego.

Niedobór potasu 

Hipokaliemia, czyli niedobór potasu, może wystąpić w bardzo określonych sytuacjach: gdy cierpimy na biegunki infekcyjne, nadużywamy leków przeczyszczających oraz stosujemy niektóre diuretyki, czyli leki moczopędne. W takich sytuacjach potas ucieka z naszego organizmu razem z moczem lub kałem. Jak objawia się niedobór? Najczęściej są to zaburzenia rytmu serca, osłabienie siły naszych mięśni, ich mrowienie i drętwienie oraz nadpobudliwość czy zaparcia. Łagodna hipokaliemia zwykle przebiega bez objawów, dlatego gdy przyjmujemy leki moczopędne, powinniśmy kontrować stężenie potasu we krwi. Objawy wymienione wyżej, poza nagłymi stanami, gdy dochodzi do ostrego niedoboru potasu, ustępują bardzo szybko po wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych.

Nadmiar potasu 

To inaczej hiperkaliemia. Jest to zaburzenie elektrolitowe, które może mieć nawet śmiertelne następstwa. Poważny nadmiar tego pierwiastka może nawet spowodować silne zaburzenia rytmu serca, które zagrażają życiu. Często hiperkaliemia występuje u osób, które mają schorzenia nerek — następuje wówczas niewłaściwa gospodarka elektrolitowa. Taki problem może także pojawić się u osób, które niewłaściwie suplementowały potas w tabletkach oraz w ciężkich powikłaniach cukrzycy i chorób nowotworowych. Objawy, które dopiero zwiastują hiperkaliemię, to np. kłopoty z wejściem po schodach, uczucie osłabienia. Gdy problem jest poważniejszy, stwierdza się arytmię, niedowład mięśni, a nawet gwałtowne zatrzymanie krążenia krwi. A to oznacza nawet nagły zgon. Jednak problem polega na tym, że często nawet spory nadmiar potasu, gdy narasta stopniowo, nie daje żadnych widocznych objawów. 

Uzupełnianie potasu 

Co robić, by zapewnić sobie właściwy poziom potasu w organizmie? O tym, jak można uzupełnić ewentualny niedobór — lub skorygować nadmiar — zawsze powinien zdecydować lekarz. Objawy niedoboru i nadmiaru potasu mogą być bowiem mylące. Dlatego diagnoza musi być poparta badaniami krwi na poziom stężenia potasu w surowicy krwi. Gdy sytuacja jest już klarowna, możemy dostać zalecenie suplementowania potasu. Z pewnością jednak zażywanie potasu ma sens, gdy cierpimy na nadciśnienie, a szczególnie wtedy, gdy lekarz zapisał nam środki odwadniające (jednak przy stosowaniu niektórych leków suplementacja potasu jest przeciwwskazana, należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą). 

Suplementacja potasu jest ordynowana pacjentom cierpiącym na kamienie nerkowe. Pierwiastek ten jest też zalecany osobom starszym, których dieta jest uboga w warzywa i owoce, a one same są w grupie ryzyka osteoporozy. Potas bywa też przepisywany pacjentom po udarze mózgu oraz cierpiącym na arytmię.  

Gdy jednak niedobór potasu jest niewielki, wystarczy stosowanie odpowiedniej diety bogatej w ten pierwiastek. Według najnowszych zaleceń Instytutu Żywności i Żywienia dobrymi źródłami potasu w diecie są: warzywa strączkowe (fasola, groch), orzechy, szpinak, brokuły, pomidory, suszone owoce oraz większość świeżych owoców (głównie banany, pomarańcze, kiwi). Co ciekawe, głównym źródłem potasu w diecie Polaków są ziemniaki. 

A jak się postępuje, gdy mamy do czynienia z nadmiarem potasu? W sytuacjach nagłych i ostrych w pierwszej kolejności podaje się związki wapnia. Jest także wiele innych leków, które neutralizują działanie potasu. Jednak podaje się je tylko w warunkach szpitalnych. W przypadku łagodnej hiperkaliemii może wystarczyć zmiana diety. Czasem lekarz może też przepisać leki moczopędne oraz wykluczyć takie, które mogły spowodować hiperkaliemię. 

Według polskich naukowców dotychczas nie określono wielkości optymalnego i minimalnego spożycia potasu u osób zdrowych i chorych. Mamy do dyspozycji jedynie nowe wytyczne o dobowym spożyciu tego pierwiastka. W 2013 r. Światowa Organizacja Zdrowia (World Health Organization — WHO) podała nowe zalecenia: by dobowe spożycie potasu przez osoby zdrowe (tj. z prawidłową czynnością nerek) kształtowało się na mniejszym poziomie >3,51 g/dobę. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Po jakie zioła sięgać na odchudzanie?

    Zioła stosowane w procesie odchudzania stanowią doskonały suplement do dobrze zbilansowanej diety, która powinna być urozmaicona i opierać się na dużej ilość warzyw, owoców, zdrowych źródeł białek, tłuszczy i węglowodanów złożonych. Wszystkie te produkty w trakcie pozbywania się zbędnych kilogramów powinny być spożywane w określonej ilości, czyli mieścić się w założeniach tzw. diety redukcyjnej. Nie należy zapominać również o systematycznej aktywności fizycznej dostosowanej do fizjologii i stanu zdrowia osoby, która się odchudza. Które zioła na odchudzanie wybrać, czy pomagają one zmniejszyć łaknienie i ograniczają wchłanianie węglowodanów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.  

  • Adaptogeny – Traganek błoniasty – właściwości lecznicze herbaty z korzenia Astragalus membranaceus

    Traganek błonisty jest adaptogenem. Wspomaga organizm w sytuacjach, kiedy jest on narażony na stres i w momentach obniżonej odporności. Ponadto spowalnia procesy starzenia, dzięki swoim silnym właściwością przeciwutleniającym. Osoby, które cierpią z powodu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), tocznia rumieniowatego układowego lub zażywają leki immunosupresyjne nie powinny suplementować preparatów z Astragalus membranaceus, ponieważ traganek obniża skuteczność preparatów stosowanych w leczeniu tych chorób. Który preparat z adaptogenem wybrać, jaka jest zalecana dawka dzienna traganka błonistego i jak przygotować herbatę z korzenia Astragalus membranaceus? Odpowiedzi na te pytania znajdują się niniejszym artykule.

  • Flawonoidy – czym są? Rodzaje, źródła i właściwości flawonoidów

    Flawonoidy to fitozwiązki, czyli substancje naturalnie występujące w roślinach, o niezwykle bogatym działaniu prozdrowotnym. Ich wpływ na organizm jest tak korzystny, że wyizolowana w 1930 roku jako pierwsza z tej grupy rutyna uznana została za nowo odkrytą witaminę – nazwano ją witaminą P. Do teraz, po latach badań i po tysiącach kolejnych odkrytych związków z tej grupy, zdarza się usłyszeć tę nazwę jako zbiorcze określenie flawonoidów. Co to za substancje i jakie mają dokładnie właściwości? Dowiedzmy się więcej. 

  • Waporyzacja – na czym polega? Jak wypada w porównaniu z tradycyjnym paleniem?

    Waporyzacja to termin znany od dawna, oznaczający zjawisko fizyczne – wydzielanie pary wodnej. Odparowywanie substancji aktywnych z ziół jest natomiast czymś nowym, lecz stało się już światowym trendem. Dowiedz się, na czym polega i czym różni się od palenia? Jakich korzyści może dostarczać inhalacja bezdymna z wykorzystaniem waporyzatora?

  • Skorzonera – co to za warzywo? Wartości odżywcze, właściwości i zastosowanie wężymordu

    Skorzonera, zwana inaczej wężymordem, to roślina mało popularna w Polsce. Warto jednak wiedzieć, że to warzywo może stanowić ciekawy i wartościowy element naszej diety. Czym dokładnie jest skorzonera? Jakimi właściwościami się wyróżnia? Kto może włączyć ją do swojej diety? Podpowiadamy. 

  • Seler naciowy – wartości odżywcze i właściwości. Dlaczego warto go jeść?

    Seler naciowy to warzywo popularne wśród osób odchudzających się i dbających o zdrowy styl życia, jednak wciąż niedocenione. Łodygi selera naciowego stanowią bogate źródło witamin i składników mineralnych, dostarczają błonnika i należą do produktów o niskim IG. Co jeszcze warto wiedzieć o selerze naciowym? 

  • Kwercetyna – właściwości prozdrowotne. Jakie są naturalne źródła kwercetyny? Kiedy warto ją suplementować?

    Kwercetyna należy do grupy bioaktywnych związków roślinnych o działaniu antyoksydacyjnym, zwanych flawonoidami. Jest to naturalny barwnik roślinny występujący w wielu owocach i warzywach, znajduje się np. w liściach zielonej herbaty, cebuli, brokułach, jabłkach, jagodach, winogronach. Kwercetyna posiada cenne właściwości przeciwzapalne i przeciwnowotworowe, wpływa również korzystnie na układ sercowo-naczyniowy oraz na metabolizm. 

  • Zeaksantyna – w jakich produktach można ją znaleźć? Zeaksantyna a zdrowie oczu

    Zeaksantyna to substancja niezbędna dla zdrowia oczu. Na czym polega jej korzystny wpływ na zmysł wzroku? Jak możemy uzupełnić jej poziom, by cieszyć się tymi dobrodziejstwami? Poznajmy właściwości zeaksantyny i sposoby na dostarczenie jej organizmowi. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij