Czym nie można popijać leków? Alkohol, mleko, kawa i soki owocowe – czy wpływają na przyswajalność lekarstw?
Alicja Świątek

Czym nie można popijać leków? Alkohol, mleko, kawa i soki owocowe – czy wpływają na przyswajalność lekarstw?

Posiadając całą apteczkę przepisanych leków i stosując się skrupulatnie do wszelkich zaleceń lekarza, często nie przywiązujemy uwagi do wydawać by się mogło trywialnego aspektu, czyli do tego, czym należy, a czym nie wolno popijać leków. Rodzaj wybranego napoju ma ogromne znaczenie zarówno w kontekście odpowiedniego poziomu przyswajania substancji czynnych zawartych w lekarstwach, jak i uniknięcia ewentualnych komplikacji zdrowotnych, wynikających z groźnych interakcji między napojem a lekiem.

 

Czego dowiesz się z niniejszego artykułu:

  • Czy leki można popijać alkoholem?
  • Które soki owocowe mogą być groźne dla zdrowia w trakcie leczenia?
  • Jak bardzo niebezpieczne jest łączenie aspiryny z alkoholem?
  • Czy chętnie pita podczas przeziębienia gorąca herbata może zaburzyć działanie leków?
  • Których naparów ziołowych unikać, biorąc tabletki antykoncepcyjne lub inne preparaty hormonalne?


Rodzaj płynu, którym popijamy preparaty lecznicze, może wpływać na czas rozpadu tabletki lub kapsułki oraz przyspieszać/opóźniać działanie substancji czynnej. Rekomendowane jest popijanie leków niegazowaną wodą o niskiej mineralizacji, w temperaturze około 20°C lub przegotowaną, letnią wodą. Nawet niewielka ilość płynu, którego używamy podczas przyjmowania doustnych produktów leczniczych może wpłynąć na ich działanie. W wyniku kontaktu tych substancji w organizmie, może dojść do interakcji pomiędzy nimi. Efektem może być zmiana profilu działania leku, jak np. siły, czasu oraz mechanizmu. Może to doprowadzić do osłabienia skuteczności terapii, co może być szkodliwe dla zdrowia.

Czym nie wolno popijać leków?

Bezwzględnie przeciwwskazane jest popijanie jakichkolwiek leków alkoholem. Nie należy również używać soku grejpfrutowego, cytrusów oraz ekstraktów ziołowych z dziurawcem, które najczęściej podawane są jako substancje wchodzące w interakcje z produktami leczniczymi. Istnieje oczywiście wiele innych zasad, których należy przestrzegać podczas stosowania doustnej farmakoterapii. Najbezpieczniej jest zawsze używać wody, bez żadnych dodatków. Wówczas nie ma obaw do wystąpienia interakcji i osłabienia stosowanej kuracji, tym bardziej że często – o ile nie zawsze – nie znamy zarówno mechanizmu działania substancji czynnej lekarstwa, jak i jego możliwych interakcji z innymi związkami.

Popijanie leków alkoholem

Lek to substancja metabolizowana przez enzymy i usuwana z organizmu. Alkohol to substancja metabolizowana przez enzymy i usuwana z organizmu. Wniosek z tych dwóch zdań może być zatem tylko jeden, mianowicie alkohol rywalizuje z lekami o enzymy metabolizujące. Z tego powodu enzymy uaktywnione przez alkohol mogą też przekształcać niektóre leki w toksyczne związki, zdolne do uszkodzenia wątroby czy innych organów a trunki alkoholowe i jakiekolwiek produkty zawierające etanol są absolutnie przeciwwskazane podczas leczenia każdego schorzenia. Ponadto alkohol zaburza wchłanianie i eliminację substancji leczniczych. Niekiedy może doprowadzić do ciężkich uszkodzeń wątroby, w tym także do marskości. Dla przykładu stosunkowo bezpieczny lek, jakim jest paracetamol – w połączeniu z etanolem może prowadzić do wystąpienia skutków ubocznych, a nawet stanowić zagrożenie dla życia. Alkohol wydłuża metabolizm paracetamolu w wątrobie i osłabia jego działanie przeciwbólowe. Podobnie działa w połączeniu z antybiotykami.

Popijanie alkoholem leków antydepresyjnych (przeciwdepresyjnych) i uspokajających potęguje ich aktywność sedacyjną (uspokajającą, wyciszającą), co ma także działanie zwrotne, ponieważ antydepresanty wzmagają otępiające działanie alkoholu. Podobnie działa alkohol w połączeniu z lekami przeciwhistaminowymi, czyli tymi na alergię.

Chociażby okazjonalne picie alkoholu potęguje aktywność wykazującej działanie przeciwzakrzepowe warfaryny Znacznie zwiększa to ryzyko pojawienia się u pacjentów niebezpiecznych dla życia krwawień. Alkohol może nasilać szkodliwe działanie kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) na przewód pokarmowy. Dodatkowo kwas acetylosalicylowy może potęgować wchłanianie etanolu, przyspieszając stan upojenia.

W badaniach wykazano, że spożycie aspiryny godzinę przed przyjęciem niewielkiej ilości alkoholu (odpowiadającej 1,5 drinka) powoduje wzrost jego stężenia we krwi o 26%.

Powiązane produkty

Popijanie leków kawą, herbatą, naparem ziołowym

Zarówno kawa, jak i herbata (zwłaszcza pite na gorąco) mogą wpływać na aktywność leków. Składniki zawarte w tych płynach mogą wchodzić w interakcje z substancjami leczniczymi, powodując osłabienie ich działania lub nasilenie skutków ubocznych terapii. Tanina występująca w czarnej herbacie ogranicza wchłanianie żelaza, zaś kofeina zawarta w kawie może nasilić lub osłabić aktywność leków.

Spośród preparatów roślinnych najczęściej przeciwwskazanym do połączeń z lekami jest Dziurawiec zwyczajny (łac. Hypericum perforatum). Substancje zawarte w tej roślinie mogą znacząco zmniejszać skuteczność przyjmowanych przez kobiety hormonalnych środków antykoncepcyjnych lub hormonów stosowanych w celu złagodzenia objawów menopauzy. Dodatkowo mogą pojawić się nieregularne krwawienia. Również przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie leków, zwłaszcza hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) z lukrecją. Występujące w surowcu fitoestrogeny mogą potęgować aktywność terapii hormonalnej. Skutkiem mogą być nudności, migreny, obrzęk oraz zwiększona wrażliwość piersi na dotyk. 

Popijanie leków sokami owocowymi

Podczas stosowanej doustnej farmakoterapii nie zaleca się używania do popicia żadnych soków owocowych. W przypadku spożycia takich napojów należy zachować minimum 4-godzinny odstęp przed i po spożyciu jakichkolwiek tabletek i kapsułek.

Leków nie wolno popijać sokiem grejpfrutowym, sokiem z gorzkiej pomarańczy oraz sokiem żurawinowym, które wchodzą w wiele obciążających organizm interakcji. Zawarte w grejpfrucie substancje wykazują aktywność neutralizującą enzymy wątrobowe, biorące udział w metabolizmie wielu leków. Zwłaszcza obniżają aktywność izoenzymów cytochromu P-450. W konsekwencji następuje znaczny wzrost stężenia leku, co może doprowadzić do groźnego zatrucia.

Przykładowo jednoczesne przyjęcie tego owocu z lekami przeciwhistaminowymi może spowodować komorowe zaburzenia rytmu serca, ze statynami (używanymi w hiperlipidemii) – biegunkę, senność, swędzenie skóry, miopatię, zaś z benzodwuazepinami (wskazanymi w leczeniu depresji) – niewydolność krążeniowo-oddechową. Z tego względu najbezpieczniej nie spożywać owocu ani soku z grejpfruta przez cały okres leczenia.

Popijanie leków mlekiem i produktami mlecznymi

Obecny w mleku i przetworach mlecznych wapń jest główną przyczyną, przez którą nie należy jednocześnie przyjmować leków i nabiału. Pierwiastek ten osłabia proces przyswajania substancji leczniczych, zwłaszcza antybiotyków (tetracyklin, fluorochinolonów). Ponadto produkty mleczne powodują alkalizowanie środowiska panującego w żołądku, co przyczynia się do przyspieszonego rozpadu kapsułek dojelitowych. Należy pamiętać, aby zachować minimum 2-godzinną przerwę pomiędzy spożywaniem nabiału, a przyjmowaniem wymienionych leków.

  1. D. Baranowska, Interakcje leków z żywnością, „bielsko.boia.pl” [online], https://www.bielsko.boia.pl/pliki/dokumenty/PRACA_DYPLOMOWA_mgr_farm._Baranowska_Dorota.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  2. K. Zabłocka-Słowińska, Interakcje wybranych leków ze składnikami pożywienia, „utw.umed.wroc.pl” [online], http://www.utw.umed.wroc.pl/files/wyklad-dr-K-Zablocka-Slowinska-Interakcje-miedzy-lekami-a-suplementami-diety.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  3. Ł. Sobotta i in., Interakcje lek – żywność, „ptfarm.pl” [online], https://www.ptfarm.pl/pub/File/bromatologia_2011/1/br%201_2011%20s.%20095-103.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  4. Joanna Suliburska, Ocena występowania interakcjipomiędzy lekami hipotensyjnymi a składnikami pożywienia i suplementami dietyu pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, „ptfarm.pl” [online], https://www.ptfarm.pl/pub/File/bromatologia_2010/1_2010/br%201%2C2010%20s.%20035-040.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  5. M. Mikołajczyk-Solińska, Ogólne podstawy interakcji leków i ich znaczenie kliniczne. Interakcje leków stosowanych w praktyce stomatologicznej, „diabfarmklin.umed.lodz.pl” [online], http://diabfarmklin.umed.lodz.pl/data/accounts/735890cd-e5eb-4B87-A110-dedf65053e67/Og%C3%B3lne%20podstawy%20interakcji%20lek%C3%B3w%20i%20ich%20znaczenie%20kliniczne.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  6. B. Filipek, Interakcje leków, „oia.krakow.pl” [online], https://oia.krakow.pl/storage/Interakcje%20lek%C3%B3w.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  7. Praca zbiorowa, Reakcje leków z pożywieniem, „laboratoria.net” [online], http://laboratoria.net/pdf/?get=L2FydHlrdWwvX2l0ZW0sMTUyODAscmlkLCxwcmludCwxLHBkZiwxLmh0bWw,  [dostęp:] 15.06.2021 r.
  8. P. Danek, Interakcje leków z ziołowymi suplementami diety, „researchgate.net”   [online], https://www.researchgate.net/publication/336578639_INTERAKCJE_LEKOW_Z_ZIOLOWYMI_SUPLEMENTAMI_DIETY, [dostęp:] 15.06.2021 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Lukrecja – co to za roślina? Właściwości, działanie, przeciwwskazania

    Któż z nas chociaż jeden raz w życiu nie zetknął się z niezwykłymi, czarnymi cukierkami o ślimakowatym kształcie? Ponoć albo się je kocha, albo nienawidzi. Charakterystyczny kolor i smak słodycze te zawdzięczają zawartości ekstraktu z lukrecji – rośliny, nad której bogactwem zastosowań warto się pochylić. Czym zatem jest lukrecja, jakie ma właściwości i jaki może mieć wpływ na nasze zdrowie?

  • Co to jest colostrum bovinum (siara bydlęca)? Colostrum na odporność – dla dzieci i dorosłych

    Colostrum, inaczej siara, to naturalne bogactwo związków wspomagających nie tylko odporność, ale również wpływających pozytywnie na poziom żelaza. Ostatnio zyskuje na popularności względem tradycyjnych środków na odporność, mogą ją przyjmować także niemowlęta i dzieci. Rodzaje siary są różne – od bydlęcej, przez owczą, po kozią. Kiedy warto zastosować colostrum? Jakie preparaty znajdziemy na aptecznej półce?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    https://www.doz.pl/czytelnia/a15962-Omega-3__wlasciwosci_zrodla_zapotrzebowanie_na_kwasy_tluszczowe_omega-3Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Domowe sposoby na wzmocnienie odporności – jak w prosty sposób wzmocnić organizm?

    Stosowanie domowych sposobów na odporność może okazać się bardzo dobrym rozwiązaniem, które z jednej strony pomoże w uniknięciu rozwoju infekcji, a z drugiej wspomoże terapię lekami, poprzez pobudzenie układu immunologicznego. W poprawie kondycji układu odporności istotne jest przestrzeganie kilku zasad, zaczynając od codziennego obowiązku zjedzenia pożywnego śniadania, kończąc na suplementacji żelaza i kwasów omega-3, których być może w pełni nie dostarczamy wraz z posiłkami. Dbając o naszą odporność niezmiernie istotne jest dbanie o nasz układ pokarmowy. Jakie suplementy przyjmować, czego unikać, a nad czym popracować w trosce o odporności? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kreatyna – właściwości, działanie, efekty. Jak ją dawkować?

    Kreatyna – jakie pełni funkcje? Czy ma potencjał, aby stać się suplementem kojarzonym nie tylko z odżywkami dla sportowców? Czym różnią się jej formy? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziecie w poniższym artykule.

  • Suplementy i witaminy na odporność – jak uniknąć infekcji?

    Suplementy na odporność stały się bardzo popularne szczególnie w okresie pandemii COVID-19. Sięgamy po nie równie często w okresie zmieniających się pór roku, licząc, że pomogą nam uniknąć infekcji bakteryjnych, wirusowych i grzybiczych. Preparaty na odporność mają przede wszystkim stymulować układ immunologiczny tak, aby ten szybciej i mocniej odpowiadał na atakujące go patogeny chorobotwórcze. Jak wybrać najlepsze suplementy zwiększające odporność, jak je dawkować i czy można je zażywać będąc w ciąży?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie z powodu wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, ale zażywanie go na „własną rękę” może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Jad pszczeli – jakie ma właściwości lecznicze?

    Jad wytwarzany przez pszczoły miodne (Apis mellifera) to bezwonna, bezbarwna, gorzka ciecz, zawierająca mieszaninę różnych aktywnych substancji, takich jak peptydy, białka o właściwościach enzymatycznych czy biogenne aminy. Mimo że jest toksyną, która może prowadzić do wystąpienia reakcji alergicznej, to posiada także liczne właściwości prozdrowotne. Jakie są wyniki badań dotyczących jadu pszczelego?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij