Czym nie można popijać leków? Alkohol, mleko, kawa i soki owocowe – czy wpływają na przyswajalność lekarstw? - portal DOZ.pl
Czym nie można popijać leków? Alkohol, mleko, kawa i soki owocowe – czy wpływają na przyswajalność lekarstw?
Alicja Świątek

Czym nie można popijać leków? Alkohol, mleko, kawa i soki owocowe – czy wpływają na przyswajalność lekarstw?

Posiadając całą apteczkę przepisanych leków i stosując się skrupulatnie do wszelkich zaleceń lekarza, często nie przywiązujemy uwagi do wydawać by się mogło trywialnego aspektu, czyli do tego, czym należy, a czym nie wolno popijać leków. Rodzaj wybranego napoju ma ogromne znaczenie zarówno w kontekście odpowiedniego poziomu przyswajania substancji czynnych zawartych w lekarstwach, jak i uniknięcia ewentualnych komplikacji zdrowotnych, wynikających z groźnych interakcji między napojem a lekiem.

 

Czego dowiesz się z niniejszego artykułu:

  • Czy leki można popijać alkoholem?
  • Które soki owocowe mogą być groźne dla zdrowia w trakcie leczenia?
  • Jak bardzo niebezpieczne jest łączenie aspiryny z alkoholem?
  • Czy chętnie pita podczas przeziębienia gorąca herbata może zaburzyć działanie leków?
  • Których naparów ziołowych unikać, biorąc tabletki antykoncepcyjne lub inne preparaty hormonalne?


Rodzaj płynu, którym popijamy preparaty lecznicze, może wpływać na czas rozpadu tabletki lub kapsułki oraz przyspieszać/opóźniać działanie substancji czynnej. Rekomendowane jest popijanie leków niegazowaną wodą o niskiej mineralizacji, w temperaturze około 20°C lub przegotowaną, letnią wodą. Nawet niewielka ilość płynu, którego używamy podczas przyjmowania doustnych produktów leczniczych może wpłynąć na ich działanie. W wyniku kontaktu tych substancji w organizmie, może dojść do interakcji pomiędzy nimi. Efektem może być zmiana profilu działania leku, jak np. siły, czasu oraz mechanizmu. Może to doprowadzić do osłabienia skuteczności terapii, co może być szkodliwe dla zdrowia.

Czym nie wolno popijać leków?

Bezwzględnie przeciwwskazane jest popijanie jakichkolwiek leków alkoholem. Nie należy również używać soku grejpfrutowego, cytrusów oraz ekstraktów ziołowych z dziurawcem, które najczęściej podawane są jako substancje wchodzące w interakcje z produktami leczniczymi. Istnieje oczywiście wiele innych zasad, których należy przestrzegać podczas stosowania doustnej farmakoterapii. Najbezpieczniej jest zawsze używać wody, bez żadnych dodatków. Wówczas nie ma obaw do wystąpienia interakcji i osłabienia stosowanej kuracji, tym bardziej że często – o ile nie zawsze – nie znamy zarówno mechanizmu działania substancji czynnej lekarstwa, jak i jego możliwych interakcji z innymi związkami.

Popijanie leków alkoholem

Lek to substancja metabolizowana przez enzymy i usuwana z organizmu. Alkohol to substancja metabolizowana przez enzymy i usuwana z organizmu. Wniosek z tych dwóch zdań może być zatem tylko jeden, mianowicie alkohol rywalizuje z lekami o enzymy metabolizujące. Z tego powodu enzymy uaktywnione przez alkohol mogą też przekształcać niektóre leki w toksyczne związki, zdolne do uszkodzenia wątroby czy innych organów a trunki alkoholowe i jakiekolwiek produkty zawierające etanol są absolutnie przeciwwskazane podczas leczenia każdego schorzenia. Ponadto alkohol zaburza wchłanianie i eliminację substancji leczniczych. Niekiedy może doprowadzić do ciężkich uszkodzeń wątroby, w tym także do marskości. Dla przykładu stosunkowo bezpieczny lek, jakim jest paracetamol – w połączeniu z etanolem może prowadzić do wystąpienia skutków ubocznych, a nawet stanowić zagrożenie dla życia. Alkohol wydłuża metabolizm paracetamolu w wątrobie i osłabia jego działanie przeciwbólowe. Podobnie działa w połączeniu z antybiotykami.

Popijanie alkoholem leków antydepresyjnych (przeciwdepresyjnych) i uspokajających potęguje ich aktywność sedacyjną (uspokajającą, wyciszającą), co ma także działanie zwrotne, ponieważ antydepresanty wzmagają otępiające działanie alkoholu. Podobnie działa alkohol w połączeniu z lekami przeciwhistaminowymi, czyli tymi na alergię.

Chociażby okazjonalne picie alkoholu potęguje aktywność wykazującej działanie przeciwzakrzepowe warfaryny Znacznie zwiększa to ryzyko pojawienia się u pacjentów niebezpiecznych dla życia krwawień. Alkohol może nasilać szkodliwe działanie kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) na przewód pokarmowy. Dodatkowo kwas acetylosalicylowy może potęgować wchłanianie etanolu, przyspieszając stan upojenia.

W badaniach wykazano, że spożycie aspiryny godzinę przed przyjęciem niewielkiej ilości alkoholu (odpowiadającej 1,5 drinka) powoduje wzrost jego stężenia we krwi o 26%.

Polecane dla Ciebie

Popijanie leków kawą, herbatą, naparem ziołowym

Zarówno kawa, jak i herbata (zwłaszcza pite na gorąco) mogą wpływać na aktywność leków. Składniki zawarte w tych płynach mogą wchodzić w interakcje z substancjami leczniczymi, powodując osłabienie ich działania lub nasilenie skutków ubocznych terapii. Tanina występująca w czarnej herbacie ogranicza wchłanianie żelaza, zaś kofeina zawarta w kawie może nasilić lub osłabić aktywność leków.

Spośród preparatów roślinnych najczęściej przeciwwskazanym do połączeń z lekami jest Dziurawiec zwyczajny (łac. Hypericum perforatum). Substancje zawarte w tej roślinie mogą znacząco zmniejszać skuteczność przyjmowanych przez kobiety hormonalnych środków antykoncepcyjnych lub hormonów stosowanych w celu złagodzenia objawów menopauzy. Dodatkowo mogą pojawić się nieregularne krwawienia. Również przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie leków, zwłaszcza hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) z lukrecją. Występujące w surowcu fitoestrogeny mogą potęgować aktywność terapii hormonalnej. Skutkiem mogą być nudności, migreny, obrzęk oraz zwiększona wrażliwość piersi na dotyk. 

Popijanie leków sokami owocowymi

Podczas stosowanej doustnej farmakoterapii nie zaleca się używania do popicia żadnych soków owocowych. W przypadku spożycia takich napojów należy zachować minimum 4-godzinny odstęp przed i po spożyciu jakichkolwiek tabletek i kapsułek.

Leków nie wolno popijać sokiem grejpfrutowym, sokiem z gorzkiej pomarańczy oraz sokiem żurawinowym, które wchodzą w wiele obciążających organizm interakcji. Zawarte w grejpfrucie substancje wykazują aktywność neutralizującą enzymy wątrobowe, biorące udział w metabolizmie wielu leków. Zwłaszcza obniżają aktywność izoenzymów cytochromu P-450. W konsekwencji następuje znaczny wzrost stężenia leku, co może doprowadzić do groźnego zatrucia.

Przykładowo jednoczesne przyjęcie tego owocu z lekami przeciwhistaminowymi może spowodować komorowe zaburzenia rytmu serca, ze statynami (używanymi w hiperlipidemii) – biegunkę, senność, swędzenie skóry, miopatię, zaś z benzodwuazepinami (wskazanymi w leczeniu depresji) – niewydolność krążeniowo-oddechową. Z tego względu najbezpieczniej nie spożywać owocu ani soku z grejpfruta przez cały okres leczenia.

Popijanie leków mlekiem i produktami mlecznymi

Obecny w mleku i przetworach mlecznych wapń jest główną przyczyną, przez którą nie należy jednocześnie przyjmować leków i nabiału. Pierwiastek ten osłabia proces przyswajania substancji leczniczych, zwłaszcza antybiotyków (tetracyklin, fluorochinolonów). Ponadto produkty mleczne powodują alkalizowanie środowiska panującego w żołądku, co przyczynia się do przyspieszonego rozpadu kapsułek dojelitowych. Należy pamiętać, aby zachować minimum 2-godzinną przerwę pomiędzy spożywaniem nabiału, a przyjmowaniem wymienionych leków.

  1. D. Baranowska, Interakcje leków z żywnością, „bielsko.boia.pl” [online], https://www.bielsko.boia.pl/pliki/dokumenty/PRACA_DYPLOMOWA_mgr_farm._Baranowska_Dorota.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  2. K. Zabłocka-Słowińska, Interakcje wybranych leków ze składnikami pożywienia, „utw.umed.wroc.pl” [online], http://www.utw.umed.wroc.pl/files/wyklad-dr-K-Zablocka-Slowinska-Interakcje-miedzy-lekami-a-suplementami-diety.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  3. Ł. Sobotta i in., Interakcje lek – żywność, „ptfarm.pl” [online], https://www.ptfarm.pl/pub/File/bromatologia_2011/1/br%201_2011%20s.%20095-103.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  4. Joanna Suliburska, Ocena występowania interakcjipomiędzy lekami hipotensyjnymi a składnikami pożywienia i suplementami dietyu pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, „ptfarm.pl” [online], https://www.ptfarm.pl/pub/File/bromatologia_2010/1_2010/br%201%2C2010%20s.%20035-040.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  5. M. Mikołajczyk-Solińska, Ogólne podstawy interakcji leków i ich znaczenie kliniczne. Interakcje leków stosowanych w praktyce stomatologicznej, „diabfarmklin.umed.lodz.pl” [online], http://diabfarmklin.umed.lodz.pl/data/accounts/735890cd-e5eb-4B87-A110-dedf65053e67/Og%C3%B3lne%20podstawy%20interakcji%20lek%C3%B3w%20i%20ich%20znaczenie%20kliniczne.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  6. B. Filipek, Interakcje leków, „oia.krakow.pl” [online], https://oia.krakow.pl/storage/Interakcje%20lek%C3%B3w.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  7. Praca zbiorowa, Reakcje leków z pożywieniem, „laboratoria.net” [online], http://laboratoria.net/pdf/?get=L2FydHlrdWwvX2l0ZW0sMTUyODAscmlkLCxwcmludCwxLHBkZiwxLmh0bWw,  [dostęp:] 15.06.2021 r.
  8. P. Danek, Interakcje leków z ziołowymi suplementami diety, „researchgate.net”   [online], https://www.researchgate.net/publication/336578639_INTERAKCJE_LEKOW_Z_ZIOLOWYMI_SUPLEMENTAMI_DIETY, [dostęp:] 15.06.2021 r.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba lokomocyjna – jak pomóc dzieciom i dorosłym?

    Choroba lokomocyjna (kinetoza) to przypadłość, która dotyka zarówno dzieci, jak i dorosłych podczas podróżowania różnymi środkami transportu. Kiedy do niej dochodzi? Jak się objawia i co robić, aby zapobiec jej nieprzyjemnym dolegliwościom? Podpowiadamy. 

  • Guzy, stłuczenia i siniaki – co na nie stosować?

    Guzy, stłuczenia, siniaki i obrzęki – jakie środki warto mieć pod ręką, aby urazy goiły się szybciej? Podpowiadamy.

  • Ból pleców – domowe sposoby i leki z apteki

    Ból pleców może dotyczyć każdego odcinka kręgosłupa, jednak zazwyczaj występuje ból krzyża, który pojawia się w odcinku lędźwiowo-krzyżowym. Zakłada się, że w populacji do 40 roku życia ponad 70% osób cierpiało na ból krzyża, natomiast drugiego najczęściej występującego bólu pleców – w odcinku szyjnym doświadczyła minimum połowa populacji. Jak poradzić sobie z bólem pleców, jakie leki wybrać i które z domowych sposobów mogą uśmierzyć ból?

  • Co na alergię? Skuteczne leki i domowe sposoby na alergię

    Alergia może dotyczyć niemowlaka, dziecka i osoby dorosłej. Niestety problem ten doskwiera coraz większej ilości osób na całym świecie. Lekceważenie objawów alergii może doprowadzić do groźnych komplikacji, takich jak np. przewlekła obturacyjna choroba płuc. Wsparcie w leczeniu alergii mogą stanowić metody naturalne oraz wypracowanie schematu zachowań ograniczających kontakt z alergenami. Dostępne są również leki i preparaty na alergię, które można kupić w aptece także bez recepty. Stosowane właściwie, czyli konsekwentnie i zgodnie z zaleceniami, mogą pomóc zwalczyć dokuczliwe objawy alergii.

  • Testy z apteki na wykrycie zakażenia H. pylori – skuteczność, interpretacja wyników

    Zakażenie Helicobacter pylori jest często diagnozowaną infekcją przewodu pokarmowego, która jednak w niewielkim procencie przypadków daje objawy, takie jak ból nadbrzusza, nudności czy wymioty. Diagnozę stawia się najczęściej na podstawie wyniku testu ureazowego, dla którego alternatywą od pewnego czasu są domowe testy na obecność zakażenia h. pylori z krwi lub kału. Czy są one wiarygodne, jak je przeprowadzić i jak interpretować ich wynik?

  • Borówka czernica (czarna jagoda) – właściwości, wskazania i przeciwwskazania do stosowania

    Borówka czernica (łac. Vaccinium myrtillus) to krzewinka rosnąca w lasach (najczęściej sosnowych i świerkowych). Jest owocem bogatym w antocyjany, garbniki katechinowe, witaminy i minerały. Nazywana przez niektórych także borówką czarną, czarną jagodą lub borówką europejską. Przypisuje się jej szereg właściwości leczniczych, w tym te moczopędne, ściągające, przeciwzapalne, przeciwnowotworowe i przeciwcukrzycowe. Jakie jeszcze właściwości ma czarna jagoda i jak przygotować odwar przeciwbiegunkowy z borówki czernicy?

  • Eugenol – charakterystyka, właściwości, zastosowanie, szkodliwość

    Jakie właściwości eugenolu sprawiają, że jest ceniony przez dentystów? Dlaczego dodawany jest do kosmetyków? Czy może wywoływać reakcje alergiczne? Czy jest szkodliwy? Gdzie kupić eugenol? Podpowiadamy!

  • Dzięgiel chiński – właściwości, zastosowanie, stosowanie Dong Quai

    Dzięgiel chiński, znany także jako Dong Quai, jest rośliną, która wykorzystywana jest od wieków przez praktyków wschodniej medycyny ludowej. Nazywany jest „kobiecym żeń-szeniem”. Jakie ma właściwości? Która część rośliny jest wykorzystywana w celach leczniczych? Czy preparaty z dzięglem chińskim są bezpieczne dla każdego? Podpowiadamy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij