Czym nie można popijać leków? Alkohol, mleko, kawa i soki owocowe – czy wpływają na przyswajalność lekarstw?
Alicja Świątek

Czym nie można popijać leków? Alkohol, mleko, kawa i soki owocowe – czy wpływają na przyswajalność lekarstw?

Posiadając całą apteczkę przepisanych leków i stosując się skrupulatnie do wszelkich zaleceń lekarza, często nie przywiązujemy uwagi do wydawać by się mogło trywialnego aspektu, czyli do tego, czym należy, a czym nie wolno popijać leków. Rodzaj wybranego napoju ma ogromne znaczenie zarówno w kontekście odpowiedniego poziomu przyswajania substancji czynnych zawartych w lekarstwach, jak i uniknięcia ewentualnych komplikacji zdrowotnych, wynikających z groźnych interakcji między napojem a lekiem.

 

Czego dowiesz się z niniejszego artykułu:

  • Czy leki można popijać alkoholem?
  • Które soki owocowe mogą być groźne dla zdrowia w trakcie leczenia?
  • Jak bardzo niebezpieczne jest łączenie aspiryny z alkoholem?
  • Czy chętnie pita podczas przeziębienia gorąca herbata może zaburzyć działanie leków?
  • Których naparów ziołowych unikać, biorąc tabletki antykoncepcyjne lub inne preparaty hormonalne?


Rodzaj płynu, którym popijamy preparaty lecznicze, może wpływać na czas rozpadu tabletki lub kapsułki oraz przyspieszać/opóźniać działanie substancji czynnej. Rekomendowane jest popijanie leków niegazowaną wodą o niskiej mineralizacji, w temperaturze około 20°C lub przegotowaną, letnią wodą. Nawet niewielka ilość płynu, którego używamy podczas przyjmowania doustnych produktów leczniczych może wpłynąć na ich działanie. W wyniku kontaktu tych substancji w organizmie, może dojść do interakcji pomiędzy nimi. Efektem może być zmiana profilu działania leku, jak np. siły, czasu oraz mechanizmu. Może to doprowadzić do osłabienia skuteczności terapii, co może być szkodliwe dla zdrowia.

Czym nie wolno popijać leków?

Bezwzględnie przeciwwskazane jest popijanie jakichkolwiek leków alkoholem. Nie należy również używać soku grejpfrutowego, cytrusów oraz ekstraktów ziołowych z dziurawcem, które najczęściej podawane są jako substancje wchodzące w interakcje z produktami leczniczymi. Istnieje oczywiście wiele innych zasad, których należy przestrzegać podczas stosowania doustnej farmakoterapii. Najbezpieczniej jest zawsze używać wody, bez żadnych dodatków. Wówczas nie ma obaw do wystąpienia interakcji i osłabienia stosowanej kuracji, tym bardziej że często – o ile nie zawsze – nie znamy zarówno mechanizmu działania substancji czynnej lekarstwa, jak i jego możliwych interakcji z innymi związkami.

Popijanie leków alkoholem

Lek to substancja metabolizowana przez enzymy i usuwana z organizmu. Alkohol to substancja metabolizowana przez enzymy i usuwana z organizmu. Wniosek z tych dwóch zdań może być zatem tylko jeden, mianowicie alkohol rywalizuje z lekami o enzymy metabolizujące. Z tego powodu enzymy uaktywnione przez alkohol mogą też przekształcać niektóre leki w toksyczne związki, zdolne do uszkodzenia wątroby czy innych organów a trunki alkoholowe i jakiekolwiek produkty zawierające etanol są absolutnie przeciwwskazane podczas leczenia każdego schorzenia. Ponadto alkohol zaburza wchłanianie i eliminację substancji leczniczych. Niekiedy może doprowadzić do ciężkich uszkodzeń wątroby, w tym także do marskości. Dla przykładu stosunkowo bezpieczny lek, jakim jest paracetamol – w połączeniu z etanolem może prowadzić do wystąpienia skutków ubocznych, a nawet stanowić zagrożenie dla życia. Alkohol wydłuża metabolizm paracetamolu w wątrobie i osłabia jego działanie przeciwbólowe. Podobnie działa w połączeniu z antybiotykami.

Popijanie alkoholem leków antydepresyjnych (przeciwdepresyjnych) i uspokajających potęguje ich aktywność sedacyjną (uspokajającą, wyciszającą), co ma także działanie zwrotne, ponieważ antydepresanty wzmagają otępiające działanie alkoholu. Podobnie działa alkohol w połączeniu z lekami przeciwhistaminowymi, czyli tymi na alergię.

Chociażby okazjonalne picie alkoholu potęguje aktywność wykazującej działanie przeciwzakrzepowe warfaryny Znacznie zwiększa to ryzyko pojawienia się u pacjentów niebezpiecznych dla życia krwawień. Alkohol może nasilać szkodliwe działanie kwasu acetylosalicylowego (aspiryny) na przewód pokarmowy. Dodatkowo kwas acetylosalicylowy może potęgować wchłanianie etanolu, przyspieszając stan upojenia.

W badaniach wykazano, że spożycie aspiryny godzinę przed przyjęciem niewielkiej ilości alkoholu (odpowiadającej 1,5 drinka) powoduje wzrost jego stężenia we krwi o 26%.

Popijanie leków kawą, herbatą, naparem ziołowym

Zarówno kawa, jak i herbata (zwłaszcza pite na gorąco) mogą wpływać na aktywność leków. Składniki zawarte w tych płynach mogą wchodzić w interakcje z substancjami leczniczymi, powodując osłabienie ich działania lub nasilenie skutków ubocznych terapii. Tanina występująca w czarnej herbacie ogranicza wchłanianie żelaza, zaś kofeina zawarta w kawie może nasilić lub osłabić aktywność leków.

Spośród preparatów roślinnych najczęściej przeciwwskazanym do połączeń z lekami jest Dziurawiec zwyczajny (łac. Hypericum perforatum). Substancje zawarte w tej roślinie mogą znacząco zmniejszać skuteczność przyjmowanych przez kobiety hormonalnych środków antykoncepcyjnych lub hormonów stosowanych w celu złagodzenia objawów menopauzy. Dodatkowo mogą pojawić się nieregularne krwawienia. Również przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie leków, zwłaszcza hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) z lukrecją. Występujące w surowcu fitoestrogeny mogą potęgować aktywność terapii hormonalnej. Skutkiem mogą być nudności, migreny, obrzęk oraz zwiększona wrażliwość piersi na dotyk. 

Popijanie leków sokami owocowymi

Podczas stosowanej doustnej farmakoterapii nie zaleca się używania do popicia żadnych soków owocowych. W przypadku spożycia takich napojów należy zachować minimum 4-godzinny odstęp przed i po spożyciu jakichkolwiek tabletek i kapsułek.

Leków nie wolno popijać sokiem grejpfrutowym, sokiem z gorzkiej pomarańczy oraz sokiem żurawinowym, które wchodzą w wiele obciążających organizm interakcji. Zawarte w grejpfrucie substancje wykazują aktywność neutralizującą enzymy wątrobowe, biorące udział w metabolizmie wielu leków. Zwłaszcza obniżają aktywność izoenzymów cytochromu P-450. W konsekwencji następuje znaczny wzrost stężenia leku, co może doprowadzić do groźnego zatrucia.

Przykładowo jednoczesne przyjęcie tego owocu z lekami przeciwhistaminowymi może spowodować komorowe zaburzenia rytmu serca, ze statynami (używanymi w hiperlipidemii) – biegunkę, senność, swędzenie skóry, miopatię, zaś z benzodwuazepinami (wskazanymi w leczeniu depresji) – niewydolność krążeniowo-oddechową. Z tego względu najbezpieczniej nie spożywać owocu ani soku z grejpfruta przez cały okres leczenia.

Popijanie leków mlekiem i produktami mlecznymi

Obecny w mleku i przetworach mlecznych wapń jest główną przyczyną, przez którą nie należy jednocześnie przyjmować leków i nabiału. Pierwiastek ten osłabia proces przyswajania substancji leczniczych, zwłaszcza antybiotyków (tetracyklin, fluorochinolonów). Ponadto produkty mleczne powodują alkalizowanie środowiska panującego w żołądku, co przyczynia się do przyspieszonego rozpadu kapsułek dojelitowych. Należy pamiętać, aby zachować minimum 2-godzinną przerwę pomiędzy spożywaniem nabiału, a przyjmowaniem wymienionych leków.

  1. D. Baranowska, Interakcje leków z żywnością, „bielsko.boia.pl” [online], https://www.bielsko.boia.pl/pliki/dokumenty/PRACA_DYPLOMOWA_mgr_farm._Baranowska_Dorota.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  2. K. Zabłocka-Słowińska, Interakcje wybranych leków ze składnikami pożywienia, „utw.umed.wroc.pl” [online], http://www.utw.umed.wroc.pl/files/wyklad-dr-K-Zablocka-Slowinska-Interakcje-miedzy-lekami-a-suplementami-diety.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  3. Ł. Sobotta i in., Interakcje lek – żywność, „ptfarm.pl” [online], https://www.ptfarm.pl/pub/File/bromatologia_2011/1/br%201_2011%20s.%20095-103.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  4. Joanna Suliburska, Ocena występowania interakcjipomiędzy lekami hipotensyjnymi a składnikami pożywienia i suplementami dietyu pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, „ptfarm.pl” [online], https://www.ptfarm.pl/pub/File/bromatologia_2010/1_2010/br%201%2C2010%20s.%20035-040.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  5. M. Mikołajczyk-Solińska, Ogólne podstawy interakcji leków i ich znaczenie kliniczne. Interakcje leków stosowanych w praktyce stomatologicznej, „diabfarmklin.umed.lodz.pl” [online], http://diabfarmklin.umed.lodz.pl/data/accounts/735890cd-e5eb-4B87-A110-dedf65053e67/Og%C3%B3lne%20podstawy%20interakcji%20lek%C3%B3w%20i%20ich%20znaczenie%20kliniczne.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  6. B. Filipek, Interakcje leków, „oia.krakow.pl” [online], https://oia.krakow.pl/storage/Interakcje%20lek%C3%B3w.pdf, [dostęp:] 15.06.2021 r.
  7. Praca zbiorowa, Reakcje leków z pożywieniem, „laboratoria.net” [online], http://laboratoria.net/pdf/?get=L2FydHlrdWwvX2l0ZW0sMTUyODAscmlkLCxwcmludCwxLHBkZiwxLmh0bWw,  [dostęp:] 15.06.2021 r.
  8. P. Danek, Interakcje leków z ziołowymi suplementami diety, „researchgate.net”   [online], https://www.researchgate.net/publication/336578639_INTERAKCJE_LEKOW_Z_ZIOLOWYMI_SUPLEMENTAMI_DIETY, [dostęp:] 15.06.2021 r.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Cholestaza ciążowa – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

    Cholestaza zwykle pojawia się w III trymestrze ciąży, a jej pierwszym objawem jest świąd skóry. Czym jest cholestaza ciążowa i jaki ma wpływ na mamę oraz dziecko? W jaki sposób ją rozpoznać i leczyć? Jak powinna wyglądać dieta ciężarnej, u której doszło do zastoju żółci? 

  • Pieczenie, upławy i swędzenie kobiecych okolic intymnych? – to może być infekcja pochwy. Jak zabiegać i leczyć stany zapalne?

    Upławy, pieczenie i swędzenie okolic intymnych to nie tylko uporczywe i często nawracające przypadłości, ale także objawy infekcji, która jeśli jest zaniedbana, może doprowadzić do niepłodności. Infekcje okolic intymnych mogą przydarzyć się kobiecie w każdym wieku, przed porodem, w trakcie ciąży i w połogu. Czy istnieje jedna uniwersalna odpowiedź na pytanie – jak skutecznie wyleczyć i zapobiegać zakażeniom pochwy? Otóż nie, nie istnieje. Można jednak postępować zgodnie z pewnymi wskazówkami, dzięki którym nawet w oparciu o domowe sposoby na infekcje intymne możliwe jest złagodzenie tych najbardziej dokuczliwych objawów. Więcej infmacji na ten temat znajduje się w niniejszym artykule.

  • Szczepionka przeciw grypie oparta na technologii mRNA. Rozpoczęły się badania kliniczne nad nowymi preparatami

    Obecnie szczepionki przeciw grypie zmniejszają ryzyko zachorowania o 40–60%. Moderna postawiła sobie za cel stworzenie preparatu o lepszej skuteczności i z początkiem lipca rozpoczęła badania kliniczne nad nowym produktem, preparatem przeciw grypie sezonowej, która wykorzystuje technologię mRNA. Według prognoz ma on być bardziej skuteczny niż dotychczasowe szczepionki.

  • Suche utonięcia – czym są? W jaki sposób objawia się zespół post-immersyjny?

    Z pozoru niegroźne zachłyśnięcie się płynem, może być niezwykle niebezpieczne, czego potwierdzeniem mogą być dane statystyczne, które wskazują, że około 15% wszystkich utonięć stanowią tzw. suche utonięcia, do których wystarczy naprawdę niewielka ilość wody. Dry drowning definiowane jest jako problem z oddychaniem, występujący po dostaniu się wody do dróg oddechowych. Jak chronić dziecko przed groźnym obrzękiem płuc oraz co robić, kiedy po zabawie w wodzie zauważymy, że nasze dziecko jest wyjątkowo apatyczne i osłabione? Odpowiedzi znajdują się w poniższym artykule.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Jakie choroby mogą wywołać bakterie Salmonella? W jaki sposób dochodzi do zakażenia?

    Salmonella to rodzaj bakterii gram-ujemnych, należących do rodziny Enterobacteriaceae, które żyją w jelitach ludzi i zwierząt. Są najczęstszą przyczyną biegunek, ale też wielu innych dotkliwych dolegliwości. Głównym źródłem infekcji jest skażona wydalinami żywność i woda, ale można zarazić się nimi też przez bezpośredni kontakt z nosicielem. Dowiedz się, jakie są objawy salmonellozy. W jaki sposób dochodzi do zakażenia? Jak można temu zapobiec?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij