Naturalne probiotyki – właściwości i źródła. Jakie korzyści niesie ze sobą spożywanie produktów bogatych w probiotyki? - portal DOZ.pl
Naturalne probiotyki – właściwości i źródła. Jakie korzyści niesie ze sobą spożywanie produktów bogatych w probiotyki?
Piotr Gmachowski

Naturalne probiotyki – właściwości i źródła. Jakie korzyści niesie ze sobą spożywanie produktów bogatych w probiotyki?

Probiotyki to żywe mikroorganizmy – bakterie bądź drożdże, które przynoszą wiele korzyści zdrowotnych. Można je znaleźć w jogurcie i innych sfermentowanych produktach spożywczych, suplementach diety i produktach kosmetycznych. Jak działają bakterie probiotyczne? 

Naturalne probiotyki – czym są bakterie probiotyczne? 

Probiotyki są żywymi drobnoustrojami, które wywierają korzystne skutki zdrowotne. Do drobnoustrojów probiotycznych zaliczamy bakterie produkujące kwas mlekowy z rodzajów:

  • Lactobacillus,
  • Bifidobacterium
  • do probiotyków wlicza się także drożdżaki Saccharomyces boulardii.
Do bakterii z rodzaju Lactobacillus zaliczmy np.: L. acidophilus, L. casei, L. reuteri, L. rhamnosus, natomiast do bakterii z rodzaju Bifidobacterium włączamy m.in. B. animalis, B. breve.  

Szczepy bakterii probiotycznych powinny spełniać odpowiednie kryteria. Bakterie probiotyczne powinny zasiedlać i przylegać do odpowiednich miejsc w organizmie oraz pochodzić z naturalnej, zdrowej mikroflory jelita grubego. Szczep probiotyczny powinien być odporny na działanie soku żołądkowego, żółci oraz innych związków, które produkowane są przez mikroflorę zasiedlająca przewód pokarmowy. Działanie szczepu powinno być dobrze poznane oraz bezpieczne. 

Naturalne probiotyki – czym różnią się probiotyki od prebiotyków? 

Prebiotyki nie są żywymi drobnoustrojami, definiuje się je jako niestrawione składniki żywności. Pobudzają one wzrost lub aktywność określonej liczby rodzajów bakterii w jelicie grubym. Prebiotyki są pożywką dla probiotyków i wpływają stymulująco na ich wzrost. Działanie takie przyczynia się do wywierania korzystnego wpływu na ludzki organizm. Aby poprawić wartość odżywczą i zdrowotną produkowanej żywności, dodaje się do niej prebiotyki. Do produktów spożywczych wprowadza się np.: 

  • inulinę
  • fruktooligosacharydy, 
  • laktulozę, 
  • pochodne galaktozy, 
  • pochodne beta-glukanów. 

Endogenne enzymy ludzkiego organizmu nie mogą trawić prebiotyków – niestrawione, po dotarciu do jelita grubego, ulegają fermentacji. Podobnie jak probiotyki, prebiotyki także powinny spełniać odpowiednie kryteria, m.in.: 

  • powinny obniżać pH treści pokarmowej,
  • powinny hamować szkodliwą mikroflorę jelitową, 
  • nie powinny ulegać wchłanianiu przez przewód pokarmowy. 

Dane literaturowe wskazują, iż naturalne prebiotyki występują w ponad 36000 produktów pochodzenia roślinnego. Do źródeł naturalnych prebiotyków zalicza się np.: czosnek, cykorię, karczoch, szparagi, cebulę, pszenicę oraz banany. 
Mówiąc o bakteriach probiotycznych i prebiotykach, warto zaznaczyć, iż istnieje również określenie synbiotyk.  Jest to połączenie prebiotyku oraz probiotyku. Związek ten wykazuje efekt synergistyczny, wpływając korzystnie na organizm. 

Polecane dla Ciebie

Naturalne probiotyki – właściwości 

Probiotyki w organizmie wykazują korzystne właściwości: 

  • zwiększają pozytywną mikroflorę jelitową, 
  • przyczyniają się do zmniejszenia ilości bakterii patogennych, konkurują z patogenami, chronią przed kolonizacją, 
  • wpływają na równowagę pomiędzy szczepami bakteryjnymi (szczególnie ważne podczas stresu, a także źle zbilansowanej diecie), 
  • nie wykazują działania patogennego, inwazyjnego i rakotwórczego, 
  • przyczyniają się do skrócenia czasu trwania biegunek, a także łagodzą ich przebieg, 
  • zmniejszają ryzyko wystąpienia biegunek w trakcie, a także po antybiotykoterapii, 
  • wykazują zdolność do produkcji substancji o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, 
  • posiadają zdolność do przyczepiania się do komórek nabłonkowych. 

Dane literaturowe do mechanizmów działania probiotyków zaliczają również: 

  • wytwarzanie witamin, 
  • neutralizację czynników rakotwórczych,  
  • stabilizację bariery jelitowej, 
  • wpływ na modulowanie odpowiedzi immunologicznych. 

Naturalne probiotyki – źródła 

Najlepszym źródłem bakterii probiotycznych, które zawierają w swoim składzie bakterie kwasu mlekowego są produkty mleczne. Do tego typu produktów spożywczych zaliczamy: kefir, kwaśne mleko, maślankę, jogurt, mleko acidofilne.

Bakterie probiotyczne obecne są również w produktach fermentowanych, takich jak kapusta kiszona oraz ogórki. Bakterie fermentacji mlekowej są dodawane do wyrobów mleczarskich, ale również do kiszonek owocowych i warzywnych, chleba, a także kiełbas. Produkt może być uznany za produkt probiotyczny, jeżeli w 1 mililitrze znajduje się co najmniej 106 aktywnych komórek bakteryjnych. 

Naturalne probiotyki – kiedy suplementować probiotyki? 

Bakterie probiotyczne mogą być wykorzystywane w leczeniu i zapobieganiu:  

  • ostrych biegunek, biegunek podróżnych i poantybiotykowych,  
  • alergii pokarmowych,  
  • zmian prowadzących do powstania nowotworu,
  • stanów zapalnych żołądka wywołanych przez Helicobacter pylori,  
  • przewlekłych zaparć,  
  • encefalopatii wątrobowej,  
  • biegunek u chorych na AIDS,  
  • przewlekłych stanów zapalnych jelit,  
  • zespołu jelita drażliwego,  
  • próchnicy zębów, 
  • reumatoidalnego zapalenia stawów. 
Bakterie probiotyczne mają także wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego. Spożywanie produktów bogatych w probiotyki przekłada się na zwiększenie aktywności komórek układu immunologicznego: makrofagów i limfocytów.  

W udokumentowanych badaniach klinicznych wykazano także, iż szczep Lactobacillus casei Shirota wykazuje działanie: 

  • hamujące na rozwój powierzchniowego raka jelita grubego,  
  • przynoszące pozytywne efekty podczas leczenia raka pęcherza moczowego,
  • ochronne przed zaburzeniami jelitowymi oraz przed mutagenami pokarmowymi, 
  • korzystne podczas leczenia biegunek rotawirusowych, 
  • wpływające na utrzymywanie równowagi mikroflory jelitowej, 
  • obniżające aktywność enzymów fekalnych. 
  1. H. Szajewska, Probiotyki – aktualny stan wiedzy i zalecenia dla praktyki klinicznej, „Med. Prakt.” 2017, nr 7-8, s. 19–37. 
  2. D. Wnęk, Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki, „mp.pl” [online], https://www.mp.pl/pacjent/dieta/zasady/142829,probiotyki-prebiotyki-i-synbiotyki, [dostęp:] 27.09.2020. 
  3. K. Mojka, Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki – charakterystyka i funkcje, ”Probl Hig Epidemiol” 2014, nr 541-549 (3).
  4. M. Jach, R. Łoś, M. Maj i in., Probiotyki – aspekty funkcjonalne i technologiczne, „Post Mikrobiol” 2013, nr 2, s. 161–170.
  5. M. Strus, P. Heczko, P. Kochan, Projektowanie probiotyków do zastosowań medycznych, „Post Mikrobiol” 2008, nr 3, s. 11-66.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Niedobór witaminy B12 – przyczyny, objawy, skutki niskiego poziomu witaminy B12

    Witamina B12 (kobalamina) pełni istotną rolę w organizmie, m. in. reguluje produkcję czerwonych krwinek. Znajduje się głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, nie jest wytwarzana przez ludzki organizm, dlatego niedobór witaminy B12 jest dość częsty. Objawy niedoboru to np. nerwowość, depresja, zaburzenia chodu czy problemy ze wzrokiem. Jak powinna wyglądać dieta i suplementacja u osób z niskim poziomem kobalaminy?

  • Domowe sposoby na zaparcia – jak szybko i skutecznie poradzić sobie z problemami z wypróżnianiem? Zioła i leki na zaparcia

    Domowe sposoby na zaparcia, nazywane potocznie zatwardzeniem, obejmują przede wszystkim zmianę stylu życia – włączenie do diety większej ilości produktów zawierających błonnik, wypijanie większej ilości płynów oraz regularną aktywność fizyczną. Na problemy z wypróżnianiem można także zastosować preparaty ziołowe mające właściwości przeczyszczające (np. liście senesu, kłącze rzewienia). Wśród leków bez recepty na zaparcia znajdują się natomiast środki: pęczniejące (np. siemię lniane), osmotyczne (np. laktuloza), zmiękczające (np. glicerol) oraz drażniące (np. olej rycynowy).

  • Domowe sposoby na hemoroidy – jak wyleczyć hemoroidy? Poznaj naturalne metody na pozbycie się żylaków odbytu

    Domowe sposoby na hemoroidy są skuteczne, pod warunkiem jednak, że zastosujemy je odpowiednio wcześnie – w momencie pojawienia się pierwszych objawów hemoroidów (zazwyczaj jest to świąd i pieczenie odbytu). Wśród naturalnych metod walki z żylakami odbytu znajdują się zimne okłady z lodu, nasiadówki, ciepłe kąpiele z dodatkiem olejków, a także maści i czopki dostępne w aptece bez recepty.

  • Siemię lniane – właściwości i zastosowanie ziaren lnu. Jak przygotować siemię lniane?

    Siemię lniane, czyli nasiona lnu pospolitego, to niewielkie ziarenka o brązowej lub lekko złotej barwie. Z powodu wielu właściwości prozdrowotnych zaliczane są do superfoods – wykorzystywane są we wspomagającym leczeniu wielu schorzeń, np. układu pokarmowego czy sercowo–naczyniowego, mają także pozytywne działanie na włosy oraz skórę. Jakie są właściwości siemienia lnianego? Jak przygotować siemię lniane?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Inhalator – jak wybrać najlepszy? Czym różni się inhalator od nebulizatora?

    Nebulizator to najważniejsza część inhalatora, w której roztwór ze substancją leczniczą jest rozpraszany do mniejszych cząstek, a następnie w postaci aerozolu wdychany do płuc. Wyróżnia się kilka rodzajów inhalatorów: pneumatyczno-tłokowe, mambranowo-siateczkowe, ultradźwiękowe oraz klasyczne. Na co zwracać uwagę przy wyborze najlepszego inhalatora? Jak prawidłowo przeprowadzać nebulizację?

  • Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

    Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

  • Zatkany nos – przyczyny i sposoby leczenie zatkanego nosa bez kataru

    Zatkany nos to bardzo częsty objaw infekcji górnych dróg oddechowych, zarówno o podłożu wirusowym, jak i bakteryjnym. Towarzyszą mu wówczas nadmierna produkcja wydzieliny, kichanie, ból głowy, ból gardła, kaszel, chrypka czy ogólne osłabienie. Zatkany nos bez kataru jest natomiast objawem,mogącym świadczyć o różnych schorzeniach przewlekłych, takich jak chroniczne zapalenie zatok, skrzywienie przegrody nosa, obecność polipów. Uczucie zatkanego nosa może pojawić się również na skutek urazu, zazwyczaj wówczas występuje także krwawienie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij