Naturalne probiotyki – właściwości i źródła. Jakie korzyści niesie ze sobą spożywanie produktów bogatych w probiotyki?
Piotr Gmachowski

Naturalne probiotyki – właściwości i źródła. Jakie korzyści niesie ze sobą spożywanie produktów bogatych w probiotyki?

Probiotyki to żywe mikroorganizmy – bakterie bądź drożdże, które przynoszą wiele korzyści zdrowotnych. Można je znaleźć w jogurcie i innych sfermentowanych produktach spożywczych, suplementach diety i produktach kosmetycznych. Jak działają bakterie probiotyczne? 

Naturalne probiotyki – czym są bakterie probiotyczne? 

Probiotyki są żywymi drobnoustrojami, które wywierają korzystne skutki zdrowotne. Do drobnoustrojów probiotycznych zaliczamy bakterie produkujące kwas mlekowy z rodzajów:

  • Lactobacillus,
  • Bifidobacterium
  • do probiotyków wlicza się także drożdżaki Saccharomyces boulardii.
Do bakterii z rodzaju Lactobacillus zaliczmy np.: L. acidophilus, L. casei, L. reuteri, L. rhamnosus, natomiast do bakterii z rodzaju Bifidobacterium włączamy m.in. B. animalis, B. breve.  

Szczepy bakterii probiotycznych powinny spełniać odpowiednie kryteria. Bakterie probiotyczne powinny zasiedlać i przylegać do odpowiednich miejsc w organizmie oraz pochodzić z naturalnej, zdrowej mikroflory jelita grubego. Szczep probiotyczny powinien być odporny na działanie soku żołądkowego, żółci oraz innych związków, które produkowane są przez mikroflorę zasiedlająca przewód pokarmowy. Działanie szczepu powinno być dobrze poznane oraz bezpieczne. 

Naturalne probiotyki – czym różnią się probiotyki od prebiotyków? 

Prebiotyki nie są żywymi drobnoustrojami, definiuje się je jako niestrawione składniki żywności. Pobudzają one wzrost lub aktywność określonej liczby rodzajów bakterii w jelicie grubym. Prebiotyki są pożywką dla probiotyków i wpływają stymulująco na ich wzrost. Działanie takie przyczynia się do wywierania korzystnego wpływu na ludzki organizm. Aby poprawić wartość odżywczą i zdrowotną produkowanej żywności, dodaje się do niej prebiotyki. Do produktów spożywczych wprowadza się np.: 

  • inulinę
  • fruktooligosacharydy, 
  • laktulozę, 
  • pochodne galaktozy, 
  • pochodne beta-glukanów. 

Endogenne enzymy ludzkiego organizmu nie mogą trawić prebiotyków – niestrawione, po dotarciu do jelita grubego, ulegają fermentacji. Podobnie jak probiotyki, prebiotyki także powinny spełniać odpowiednie kryteria, m.in.: 

  • powinny obniżać pH treści pokarmowej,
  • powinny hamować szkodliwą mikroflorę jelitową, 
  • nie powinny ulegać wchłanianiu przez przewód pokarmowy. 

Dane literaturowe wskazują, iż naturalne prebiotyki występują w ponad 36000 produktów pochodzenia roślinnego. Do źródeł naturalnych prebiotyków zalicza się np.: czosnek, cykorię, karczoch, szparagi, cebulę, pszenicę oraz banany. 
Mówiąc o bakteriach probiotycznych i prebiotykach, warto zaznaczyć, iż istnieje również określenie synbiotyk.  Jest to połączenie prebiotyku oraz probiotyku. Związek ten wykazuje efekt synergistyczny, wpływając korzystnie na organizm. 

Naturalne probiotyki – właściwości 

Probiotyki w organizmie wykazują korzystne właściwości: 

  • zwiększają pozytywną mikroflorę jelitową, 
  • przyczyniają się do zmniejszenia ilości bakterii patogennych, konkurują z patogenami, chronią przed kolonizacją, 
  • wpływają na równowagę pomiędzy szczepami bakteryjnymi (szczególnie ważne podczas stresu, a także źle zbilansowanej diecie), 
  • nie wykazują działania patogennego, inwazyjnego i rakotwórczego, 
  • przyczyniają się do skrócenia czasu trwania biegunek, a także łagodzą ich przebieg, 
  • zmniejszają ryzyko wystąpienia biegunek w trakcie, a także po antybiotykoterapii, 
  • wykazują zdolność do produkcji substancji o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, 
  • posiadają zdolność do przyczepiania się do komórek nabłonkowych. 

Dane literaturowe do mechanizmów działania probiotyków zaliczają również: 

  • wytwarzanie witamin, 
  • neutralizację czynników rakotwórczych,  
  • stabilizację bariery jelitowej, 
  • wpływ na modulowanie odpowiedzi immunologicznych. 

Naturalne probiotyki – źródła 

Najlepszym źródłem bakterii probiotycznych, które zawierają w swoim składzie bakterie kwasu mlekowego są produkty mleczne. Do tego typu produktów spożywczych zaliczamy: kefir, kwaśne mleko, maślankę, jogurt, mleko acidofilne.

Bakterie probiotyczne obecne są również w produktach fermentowanych, takich jak kapusta kiszona oraz ogórki. Bakterie fermentacji mlekowej są dodawane do wyrobów mleczarskich, ale również do kiszonek owocowych i warzywnych, chleba, a także kiełbas. Produkt może być uznany za produkt probiotyczny, jeżeli w 1 mililitrze znajduje się co najmniej 106 aktywnych komórek bakteryjnych. 

Naturalne probiotyki – kiedy suplementować probiotyki? 

Bakterie probiotyczne mogą być wykorzystywane w leczeniu i zapobieganiu:  

  • ostrych biegunek, biegunek podróżnych i poantybiotykowych,  
  • alergii pokarmowych,  
  • zmian prowadzących do powstania nowotworu,
  • stanów zapalnych żołądka wywołanych przez Helicobacter pylori,  
  • przewlekłych zaparć,  
  • encefalopatii wątrobowej,  
  • biegunek u chorych na AIDS,  
  • przewlekłych stanów zapalnych jelit,  
  • zespołu jelita drażliwego,  
  • próchnicy zębów, 
  • reumatoidalnego zapalenia stawów. 
Bakterie probiotyczne mają także wpływ na funkcjonowanie układu odpornościowego. Spożywanie produktów bogatych w probiotyki przekłada się na zwiększenie aktywności komórek układu immunologicznego: makrofagów i limfocytów.  

W udokumentowanych badaniach klinicznych wykazano także, iż szczep Lactobacillus casei Shirota wykazuje działanie: 

  • hamujące na rozwój powierzchniowego raka jelita grubego,  
  • przynoszące pozytywne efekty podczas leczenia raka pęcherza moczowego,
  • ochronne przed zaburzeniami jelitowymi oraz przed mutagenami pokarmowymi, 
  • korzystne podczas leczenia biegunek rotawirusowych, 
  • wpływające na utrzymywanie równowagi mikroflory jelitowej, 
  • obniżające aktywność enzymów fekalnych. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Tłuszcze – charakterystyka, rola w organizmie, zapotrzebowanie i źródła

    Jeden z najbardziej kontrowersyjnych składników diety. Przez lata albo nadto demonizowany i eliminowany z codziennego żywienia, albo włączany w ilościach ponad granice norm (diety wysokotłuszczowe). Tłuszcze – ile powinno być ich w naszej diecie? Które będą lepsze, zdrowe, a które niekoniecznie? Co, gdy jest ich w jadłospisie za mało?  

  • Węglowodany – rola, rodzaje, źródła, zapotrzebowanie. Jak wpływają na organizm?

    Stanowią podstawowe źródło energii. Pozwalają na podejmowanie codziennych czynności życiowych, udział w aktywności fizycznej oraz wpływają na nasze samopoczucie. Węglowodany – jaka jest ich rola w żywieniu człowieka? Czy diety niskowęglowodanowe są zdrowe? Czy unikając węglowodanów, można skutecznie i trwale schudnąć? 

  • Guma ksantanowa (E415) – właściwości i zastosowanie. Czy szkodzi zdrowiu?

    Guma ksantanowa jest ważną substancją dodatkową z grupy emulgatorów i środków zagęszczających, stosowaną w wielu gałęziach przemysłu. Czy powszechność jej użycia powinna nas niepokoić? Czym jest guma ksantanowa, jakie ma właściwości i czy jest dla nas szkodliwa? 

  • Pektyna (E440) – właściwości i zastosowanie. Jak zrobić ją w domu?

    Pektyna to częsty gość w naszych kuchniach – zwłaszcza wtedy, gdy trwa sezon na przygotowywanie przetworów owocowych. Jest niezbędna do szybkiego nadania odpowiedniej konsystencji domowym konfiturom i dżemom. Czym jest pektyna, jakie ma właściwości i zastosowanie (również niekulinarne) i czy jest dla nas zdrowa? 

  • Adaptogeny – Rhodiola rosea – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania różańca górskiego

    Preparaty z rożeńca górskiego są polecane w okresie zwiększonej pracy umysłowej oraz wyższego narażenia na stres. Jego suplementacja jest wskazana także podczas przesilenia wiosennego, które często objawia się nadmierną sennością, zmianami depresyjnymi lub ogólną apatią. Rhodiola rosea jest bogata w związki, takie jak rozawina, rozaryna i solidorozyd, czyli substancje obniżające napięcie i korzystanie wpływające na pracę układu nerwowego. Które preparaty z adaptogenem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka różeńca górskiego i czy rhodiola rosea należy przyjmować na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Guma arabska (E414) – właściwości i zastosowanie. Jak guma akacjowa wpływa na zdrowie?

    Guma arabska to substancja o niezwykle uniwersalnym zastosowaniu: spotkamy ją zarówno w produktach spożywczych i w farmaceutykach, jak również w klejach i farbach. Czym jest i jakie ma właściwości? Czy jest dla nas zdrowa? A może jej obecność na liście dodatków do żywności powinna nas niepokoić? Poznajmy najciekawsze fakty. 

  • Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania

    Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się stosować go jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń wpływa na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystanie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek, kapsułek czy płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Bromelaina – jak działa i jakie ma właściwości? Na co pomoże bromelina?

    Fitoskładniki, czyli substancje aktywne biologicznie pochodzenia naturalnego, niezwykle często wykazują pozytywne oddziaływanie na organizm ludzki. Zwracanie się ludzkości w stronę natury sprawia, że coraz więcej z nich staje się obiektem rzetelnych badań naukowych. Tym samym niejednokrotnie potwierdzone zostają przesłanki ich stosowania w ludowej medycynie. Co więcej, dokładne badania właściwości fitoskładników sprawiają, że stają się użyteczne w różnorodnych gałęziach przemysłu. Idealnym przykładem takiej substancji jest bromelaina. Pozyskiwana z ananasów, a stosowana między innymi w medycynie, kosmetyce, przemyśle spożywczym oraz tekstylnym. Jak działa i dlaczego jest tak wszechstronnie używana? Kiedy warto ją suplementować? Podpowiadamy! 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij