Enzymy trzustkowe - diagnozowanie chorób trzustki
Anna Posmykiewicz

Enzymy trzustkowe - diagnozowanie chorób trzustki

Które z enzymów wchodzących w skład soku trzustkowego mają bardzo duże znaczenie diagnostyczne i dzięki nim możliwa jest diagnostyka wielu chorób?
Trzustka jest narządem gruczołowym położonym w górnej części jamy brzusznej, poprzecznie do długiej osi ciała. Jest zlokalizowana z przodu od pierwszego lub drugiego kręgu lędźwiowego kręgosłupa oraz ku tyłowi od żołądka. Znajduje się ona pomiędzy pętlą dwunastnicy a okolicą pod dolną częścią wnęki śledziony. Trzustka zbudowana jest z miąższu o charakterze zrazikowym. Miąższ trzustki otoczony jest natomiast przewodami trzustkowymi, z których największy jest przewód trzustkowy, natomiast do niego wpadają liczne, mniejsze przewody międzyzrazikowe. W budowie trzustki można wyróżnić kilka elementów. Jej najbardziej wysuniętą na prawo i najszerszą częścią jest głowa, która otoczona jest pętlą dwunastnicy (fragment jelita cienkiego) i zrasta się z jej częścią zstępującą. Kolejny fragment trzustki to szyja lub inaczej cieśń. Trzecią częścią, którą można wyróżnić w budowie trzustki, jest jej trzon. Natomiast lewym końcem trzustki jest ogon, który skierowany jest na lewo i ku górze i swym końcem opiera się o śledzionę. Trzustka jest narządem, który jest dobrze unaczyniony. Głowa trzustki jest unaczyniona przez tętnice trzustkowo-dwunastnicze: górną i dolną, zaś trzon i ogon trzustki zaopatrywany jest przez gałęzie trzustkowe odchodzące od tętnicy śledzionowej. 

Jaką funkcję pełni trzustka?

Pod względem funkcjonalnym trzustka składa się z części wewnątrzwydzielniczej (hormonlanej) oraz zewnątrzwydzielniczej (produkującej enzymy trawienne). Komórki, które wchodzą w skład części wewnątrzwydzielniczej są zgromadzone w skupiskach nazywanych wyspami trzustkowymi lub inaczej wyspami Langerhansa. Wewnątrzwydzielnicza część trzustki odpowiedzialna jest za produkcję kilku hormonów, przede wszystkim insuliny i glukagonu, które odpowiedzialne są za prawidłową gospodarkę glukozy w organizmie. Część zewnątrzwydzielnicza trzustki jest natomiast odpowiedzialna za produkcję różnego rodzaju enzymów - mówi się o soku trzustkowym. 

Jakie enzymy wchodzą w skład soku trzustkowego?

W skład soku trzustkowego wchodzi amylaza trzustkowa, lipaza, elastaza, nukleaza, karboksypeptydaza, fosfolipaza A2, jak również chymotrypsynogen i trypsynogen. Wszystkie z nich spełniają bardzo ważne funkcje w organizmie, jednak część z nich jest "ważniejsza" - służy bowiem do diagnostyki różnych chorób. 
  • Amylaza

    Amylaza jest bardzo ważnym enzymem produkowanym przez zewnątrzwydzielniczą część trzustki, bowiem odpowiedzialna jest ona za rozkładanie węglowodanów (cukrów) złożonych do cukrów prostych, które następnie są wchłanianie w przewodzie pokarmowym. Badanie poziomu amylazy można oznaczać zarówno w surowicy krwi, jak i w moczu. Kiedy można oznaczać poziom amylazy w surowicy? Oznaczanie poziomu amylazy w surowicy jest bardzo pomocnym badaniem w przypadku diagnostyki tzw. ostrego brzucha. Podwyższony poziom amylazy może bowiem świadczyć o ostrym zapaleniu trzustki, które jest poważną chorobą zawsze wymagającą hospitalizacji i właściwej opieki nad pacjentem. Czy podwyższony poziom amylazy w surowicy może również świadczyć o innych chorobach? Tak, zdarza się, że poziom amylazy rośnie także w przebiegu innych chorób. Wysoki poziom tego enzymu można stwierdzić między innymi w przebiegu świnki (czyli nagminnego zapalenia przyusznic, czyli ślinianek przyusznych) oraz urazów ślinianek - amylaza bowiem jest też produkowana właśnie przez ślinianki. Do podwyższenia poziomu amylazy w surowicy może dojść również w przebiegu niektórych nowotworów (między innymi rak oskrzeli czy tarczycy), u pacjentów cierpiących z powodu choroby alkoholowej, u chorych z niewydolnością nerek czy też w przypadku perforacji wrzodu żołądka lub dwunastnicy. Poziom amylazy można także oznaczać w moczu. Oznaczanie poziomu amylazy w moczu jest wykorzystywane przy diagnozowaniu chorób trzustki ze względu na fakt, że stężenie amylazy w moczu może utrzymywać się na wyższym poziomie i przez zdecydowanie dłuższy czas niż jej podwyższone stężenie w surowicy. 
     
  • Lipaza

    Lipaza jest enzymem, który odpowiedzialny jest za rozkładanie tłuszczy - lipaza rozkłada zatem trójglicerydy do wolnych kwasów tłuszczowych i glicerolu. Należy pamiętać o tym, że lipaza jest enzymem swoistym dla trzustki, dlatego też podwyższony jej poziom może świadczyć o uszkodzeniu trzustki. Kiedy może dochodzić do podwyższenia poziomu lipazy? Przede wszystkim podwyższony poziom lipazy można stwierdzić w przebiegu ostrego zapalenia trzustki. Ponadto wysoki poziom lipazy może być obecny w przypadku zapalenia otrzewnej, w przypadku perforacji wrzodu dwunastnicy czy też w przebiegu nowotworu trzustki. Zdarza się, że na podwyższenie poziomu lipazy wpływ mają także niektóre leki.
Zwiększenie sie poziomu lipazy w przebiegu chorob trzustki jest powiązane ze wzrostem poziomu amylazy. Jednak w przebiegu świnki (zapalenie ślinianek) poziom lipazy pozostaje niezmieniony, co znacznie ułatwia postawienie właściwego rozpoznania. 
  • Elastaza

    Elastaza jest enzymem, który odpowiedzialny jest za rozkładanie białek do mniejszych cząsteczek nazywanych peptydami. Elastaza produkowana w trzustce przedostaje się do jelit, a z nich następnie jest wydalana z kałem. Oznacza to, że jej zawartość w kale ściśle odpowiada ilości wydzielanej przez trzustkę. Kiedy można oznaczyć poziom elastazy? Poziom elastazy w kale oznacza się w sytuacji, kiedy pada podejrzenie niewydolności trzustki - wtedy poziom oznaczanej w kale elastazy jest obniżony. Do przyczyn niewydolności trzustki zalicza się jej przewlekłe zapalenie, mukowiscydozę, cukrzycę, kamicę żółciową, raka trzustki oraz jej wady rozwojowe. Obniżony poziom elastazy będzie pomocny w postawieniu diagnozy, dzięki czemu dalej będzie można szukać przyczyny niewydolności trzustki.
Oznaczanie poziomu amylazy, lipazy i elastazy bardzo często jest niezwykle pomocnym badaniem, które umożliwia lekarzowi szybsze postawienie właściwej diagnozy i włączenie prawidłowego leczenia. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Zespół Touretta – objawy, przyczyny, leczenie

    Zespół Touretta to obciążająca społecznie przypadłość, która polega na niekontrolowanych tikach nerwowych, ale także werbalnych, jakie wykazuje dotknięty nią pacjent. Nieprzewidywalność tej choroby, a także nietypowość zachowań, które składają się na tiki, powoduje, że osoby z zespołem Touretta – pomimo, iż nie są upośledzone intelektualnie i mogą normalnie funkcjonować - mają problemy z adaptacją w społeczeństwie.   

  • Badanie EKG – co to jest i jak wygląda elektrokardiografia?

    EKG (elektrokardiografia) to zabieg diagnostyczny, który wykonywany jest w celu wykrycia ewentualnych zaburzeń pracy serca. EKG jest badaniem bezbolesnym i nieinwazyjnym, może zostać wykonane zarówno u dziecka, nawet u niemowlęcia, jak i u człowieka dorosłego. Kiedy wykonuje się badanie EKG? Jak ono przebiega?

  • Zabiegi kosmetyczne na jesień i zimę – które wybrać?

    Okres jesienno-zimowy to znakomity czas na to, aby wykonać niektóre zabiegi na twarz i ciało, ponieważ części zabiegów kosmetycznych nie powinno się wykonywać wiosną i latem – nie jest wskazana ekspozycja na silne promienie słoneczne po ich wykonaniu, co jak wiadomo wiosną i latem byłoby to nieuniknione. Poza tym część zabiegów kosmetycznych lepiej jest wykonywać jesienią i zimą – w znakomity sposób przygotują one naszą twarz i ciało do nowego letniego sezonu, w którym dzięki nim od razu będziemy mogły zabłysnąć.

  • RSV — objawy, przebieg, leczenie zakażenia wirusem RS

    Wirus RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to wirus nabłonka oddechowego, który należy do rodziny paramyksowirusów (łac. Paramyxoviridae). Jest głównym czynnikiem etiologicznym odpowiedzialnym za rozwój ostrego zapalenia oskrzelików u najmłodszych dzieci.

  • Paracetamol czy ibuprofen — który lek na gorączkę wybrać dla dziecka i jak go prawidłowo dawkować?

    Gorączka u dzieci bardzo często przysparza ogromnego problemu rodzicom. Część z nich boi się dawać dzieciom leki przeciwgorączkowe, nie wiedząc dokładnie, w jaki sposób należy je dawkować i jakie odstępy czasu należy zachować pomiędzy poszczególnymi dawkami leków. Który lek w walce z infekcją podawać dzieciom, jaka jest bezpieczna dawka ibuprofenu lub paracetamolu, która można podać maluchowi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • TSH – o czym świadczy podwyższone i obniżone TSH? Wskazania do badania, normy, cena

    TSH (hormon tyreotropowy) jest produkowany przez przysadkę mózgową i stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów (trójjodotyroniny – T3 oraz tyroksyny – T4). Oznaczenie poziomu TSH we krwi jest podstawowym badaniem, dzięki któremu można sprawdzić, czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo. Co oznacza podwyższone TSH lub obniżony poziom tyreotropiny?

  • Kaszel krtaniowy – objawy i leczenie szczekającego kaszlu u dzieci i dorosłych

    Kaszel krtaniowy, nazywany też kaszlem szczekającym, to charakterystyczny, uporczywy rodzaj kaszlu towarzyszący najczęściej zapaleniu krtani. Częściej pojawia się u dzieci niż u dorosłych, zazwyczaj w nocy oraz rano. Bywa, że towarzyszą mu duszności oraz świst wdechowy. Sprawdź, jakie są przyczyny kaszlu krtaniowego i jak wygląda leczenie.

  • Wycięcie migdałków (tonsillektomia) – kiedy należy usunąć migdałki?

    Wycięcie migdałków podniebiennych bądź wycięcie trzeciego migdała to proste zabiegi, które mogą znacząco poprawić jakość życia oraz uchronić przed groźnymi powikłaniami, zarówno dzieci, jak i dorosłych, którzy cierpią z powodu nawracających angin. Choć decyzja o usunięciu migdałków należy do lekarza, warto sprawdzić, jakie są wskazania do przeprowadzenia zabiegu i jak wygląda rekonwalescencja.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij