Enzymy trzustkowe - diagnozowanie chorób trzustki
Anna Posmykiewicz

Enzymy trzustkowe - diagnozowanie chorób trzustki

Które z enzymów wchodzących w skład soku trzustkowego mają bardzo duże znaczenie diagnostyczne i dzięki nim możliwa jest diagnostyka wielu chorób?
Trzustka jest narządem gruczołowym położonym w górnej części jamy brzusznej, poprzecznie do długiej osi ciała. Jest zlokalizowana z przodu od pierwszego lub drugiego kręgu lędźwiowego kręgosłupa oraz ku tyłowi od żołądka. Znajduje się ona pomiędzy pętlą dwunastnicy a okolicą pod dolną częścią wnęki śledziony. Trzustka zbudowana jest z miąższu o charakterze zrazikowym. Miąższ trzustki otoczony jest natomiast przewodami trzustkowymi, z których największy jest przewód trzustkowy, natomiast do niego wpadają liczne, mniejsze przewody międzyzrazikowe. W budowie trzustki można wyróżnić kilka elementów. Jej najbardziej wysuniętą na prawo i najszerszą częścią jest głowa, która otoczona jest pętlą dwunastnicy (fragment jelita cienkiego) i zrasta się z jej częścią zstępującą. Kolejny fragment trzustki to szyja lub inaczej cieśń. Trzecią częścią, którą można wyróżnić w budowie trzustki, jest jej trzon. Natomiast lewym końcem trzustki jest ogon, który skierowany jest na lewo i ku górze i swym końcem opiera się o śledzionę. Trzustka jest narządem, który jest dobrze unaczyniony. Głowa trzustki jest unaczyniona przez tętnice trzustkowo-dwunastnicze: górną i dolną, zaś trzon i ogon trzustki zaopatrywany jest przez gałęzie trzustkowe odchodzące od tętnicy śledzionowej. 

Jaką funkcję pełni trzustka?

Pod względem funkcjonalnym trzustka składa się z części wewnątrzwydzielniczej (hormonlanej) oraz zewnątrzwydzielniczej (produkującej enzymy trawienne). Komórki, które wchodzą w skład części wewnątrzwydzielniczej są zgromadzone w skupiskach nazywanych wyspami trzustkowymi lub inaczej wyspami Langerhansa. Wewnątrzwydzielnicza część trzustki odpowiedzialna jest za produkcję kilku hormonów, przede wszystkim insuliny i glukagonu, które odpowiedzialne są za prawidłową gospodarkę glukozy w organizmie. Część zewnątrzwydzielnicza trzustki jest natomiast odpowiedzialna za produkcję różnego rodzaju enzymów - mówi się o soku trzustkowym. 

Jakie enzymy wchodzą w skład soku trzustkowego?

W skład soku trzustkowego wchodzi amylaza trzustkowa, lipaza, elastaza, nukleaza, karboksypeptydaza, fosfolipaza A2, jak również chymotrypsynogen i trypsynogen. Wszystkie z nich spełniają bardzo ważne funkcje w organizmie, jednak część z nich jest "ważniejsza" - służy bowiem do diagnostyki różnych chorób. 
  • Amylaza

    Amylaza jest bardzo ważnym enzymem produkowanym przez zewnątrzwydzielniczą część trzustki, bowiem odpowiedzialna jest ona za rozkładanie węglowodanów (cukrów) złożonych do cukrów prostych, które następnie są wchłanianie w przewodzie pokarmowym. Badanie poziomu amylazy można oznaczać zarówno w surowicy krwi, jak i w moczu. Kiedy można oznaczać poziom amylazy w surowicy? Oznaczanie poziomu amylazy w surowicy jest bardzo pomocnym badaniem w przypadku diagnostyki tzw. ostrego brzucha. Podwyższony poziom amylazy może bowiem świadczyć o ostrym zapaleniu trzustki, które jest poważną chorobą zawsze wymagającą hospitalizacji i właściwej opieki nad pacjentem. Czy podwyższony poziom amylazy w surowicy może również świadczyć o innych chorobach? Tak, zdarza się, że poziom amylazy rośnie także w przebiegu innych chorób. Wysoki poziom tego enzymu można stwierdzić między innymi w przebiegu świnki (czyli nagminnego zapalenia przyusznic, czyli ślinianek przyusznych) oraz urazów ślinianek - amylaza bowiem jest też produkowana właśnie przez ślinianki. Do podwyższenia poziomu amylazy w surowicy może dojść również w przebiegu niektórych nowotworów (między innymi rak oskrzeli czy tarczycy), u pacjentów cierpiących z powodu choroby alkoholowej, u chorych z niewydolnością nerek czy też w przypadku perforacji wrzodu żołądka lub dwunastnicy. Poziom amylazy można także oznaczać w moczu. Oznaczanie poziomu amylazy w moczu jest wykorzystywane przy diagnozowaniu chorób trzustki ze względu na fakt, że stężenie amylazy w moczu może utrzymywać się na wyższym poziomie i przez zdecydowanie dłuższy czas niż jej podwyższone stężenie w surowicy. 
     
  • Lipaza

    Lipaza jest enzymem, który odpowiedzialny jest za rozkładanie tłuszczy - lipaza rozkłada zatem trójglicerydy do wolnych kwasów tłuszczowych i glicerolu. Należy pamiętać o tym, że lipaza jest enzymem swoistym dla trzustki, dlatego też podwyższony jej poziom może świadczyć o uszkodzeniu trzustki. Kiedy może dochodzić do podwyższenia poziomu lipazy? Przede wszystkim podwyższony poziom lipazy można stwierdzić w przebiegu ostrego zapalenia trzustki. Ponadto wysoki poziom lipazy może być obecny w przypadku zapalenia otrzewnej, w przypadku perforacji wrzodu dwunastnicy czy też w przebiegu nowotworu trzustki. Zdarza się, że na podwyższenie poziomu lipazy wpływ mają także niektóre leki.
Zwiększenie sie poziomu lipazy w przebiegu chorob trzustki jest powiązane ze wzrostem poziomu amylazy. Jednak w przebiegu świnki (zapalenie ślinianek) poziom lipazy pozostaje niezmieniony, co znacznie ułatwia postawienie właściwego rozpoznania. 
  • Elastaza

    Elastaza jest enzymem, który odpowiedzialny jest za rozkładanie białek do mniejszych cząsteczek nazywanych peptydami. Elastaza produkowana w trzustce przedostaje się do jelit, a z nich następnie jest wydalana z kałem. Oznacza to, że jej zawartość w kale ściśle odpowiada ilości wydzielanej przez trzustkę. Kiedy można oznaczyć poziom elastazy? Poziom elastazy w kale oznacza się w sytuacji, kiedy pada podejrzenie niewydolności trzustki - wtedy poziom oznaczanej w kale elastazy jest obniżony. Do przyczyn niewydolności trzustki zalicza się jej przewlekłe zapalenie, mukowiscydozę, cukrzycę, kamicę żółciową, raka trzustki oraz jej wady rozwojowe. Obniżony poziom elastazy będzie pomocny w postawieniu diagnozy, dzięki czemu dalej będzie można szukać przyczyny niewydolności trzustki.
Oznaczanie poziomu amylazy, lipazy i elastazy bardzo często jest niezwykle pomocnym badaniem, które umożliwia lekarzowi szybsze postawienie właściwej diagnozy i włączenie prawidłowego leczenia. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Badanie EKG – co to jest i jak wygląda elektrokardiografia?

    EKG (elektrokardiografia) to zabieg diagnostyczny, który wykonywany jest w celu wykrycia ewentualnych zaburzeń pracy serca. EKG jest badaniem bezbolesnym i nieinwazyjnym, może zostać wykonane zarówno u dziecka, nawet u niemowlęcia, jak i u człowieka dorosłego. Kiedy wykonuje się badanie EKG? Jak ono przebiega?

  • Autyzm dziecięcy – objawy, przyczyny, terapia przy zaburzeniach autystycznych

    Autyzm dziecięcy (łac. autismus infantum) jest złożonym zaburzeniem rozwoju i funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, które charakteryzuje się zakłóceniami zdolności komunikowania uczuć i budowania relacji międzyosobowych. Typowe dla autyzmu dziecięcego jest też zubożenie i stereotypowość zachowań oraz trudności z integracją wrażeń zmysłowych.

  • Zapalenie piersi - przyczyny, objawy i leczenie

    Każda kobieta po urodzeniu dziecka stara się karmić je piersią. Mleko matki zawiera m.in. cenne przeciwciała, aminokwasy, enzymy i czynniki wzrostu. Zwykle w czasie karmienia nie pojawiają się żadne problemy zdrowotne, jednak raz na jakiś czas dochodzi do sytuacji, w której rozwija się zapalenie piersi. Jest to stan często połączony z zakażeniem, który objawia się najczęściej w pierwszych sześciu tygodniach od dnia porodu. Przyczyną jest najczęściej nieefektywne i niepełne opróżnianie piersi z mleka, co doprowadza do jego zastoju. Jak leczyć i zapobiegać zapaleniu piersi? Odpowiedź znajduje się w niniejszym artykule.

  • Wyprawka dla noworodka - lista najpotrzebniejszych rzeczy do domu i szpitala

    Oczekiwanie na narodziny dziecka są dla obojga rodziców ogromnym przeżyciem. Czekają oni, kiedy w końcu będą mogli wziąć na ręce i przytulić maluszka, planują, jakie imię otrzyma maleństwo, jak również zastanawiają się, co będzie im potrzebne, kiedy dziecko już się urodzi. Wyprawka dla noworodka jest bowiem bardzo istotną sprawą, w jej skład powinny bowiem wchodzić przedmioty, które będą pomagały nowo upieczonym rodzicom w zajmowaniu się maleństwem i w jego codziennej pielęgnacji.

  • RSV — objawy, przebieg, leczenie zakażenia wirusem RSV

    Wirus RSV (Respiratory Syncytial Virus) to wirus nabłonka oddechowego, który należy do rodziny paramyksowirusów (łac. Paramyxoviridae). Jest głównym czynnikiem etiologicznym odpowiedzialnym za rozwój ostrego zapalenia oskrzelików u najmłodszych dzieci.

  • Paracetamol czy ibuprofen — który lek na gorączkę wybrać dla dziecka i jak go prawidłowo dawkować?

    Gorączka u dzieci bardzo często przysparza ogromnego problemu rodzicom. Część z nich boi się dawać dzieciom leki przeciwgorączkowe, nie wiedząc dokładnie, w jaki sposób należy je dawkować i jakie odstępy czasu należy zachować pomiędzy poszczególnymi dawkami leków. Który lek w walce z infekcją podawać dzieciom, jaka jest bezpieczna dawka ibuprofenu lub paracetamolu, która można podać maluchowi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • TSH – o czym świadczy podwyższone i obniżone TSH? Wskazania do badania, normy, cena

    TSH (hormon tyreotropowy) jest produkowany przez przysadkę mózgową i stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów (trójjodotyroniny – T3 oraz tyroksyny – T4). Oznaczenie poziomu TSH we krwi jest podstawowym badaniem, dzięki któremu można sprawdzić, czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo. Co oznacza podwyższone TSH lub obniżony poziom tyreotropiny?

  • Kaszel krtaniowy – objawy i leczenie szczekającego kaszlu u dzieci i dorosłych

    Kaszel krtaniowy, nazywany też kaszlem szczekającym, to charakterystyczny, uporczywy rodzaj kaszlu towarzyszący najczęściej zapaleniu krtani. Częściej pojawia się u dzieci niż u dorosłych, zazwyczaj w nocy oraz rano. Bywa, że towarzyszą mu duszności oraz świst wdechowy. Sprawdź, jakie są przyczyny kaszlu krtaniowego i jak wygląda leczenie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij