Mykoplazma (mycoplasma pneumoniae) – objawy i leczenie
Katarzyna Graczyk

Mykoplazma (mycoplasma pneumoniae) – objawy i leczenie

Mykoplazma najczęściej ma przebieg podobny do grypy, może więc być z nią mylona. Jednak w przeciwieństwie do grypy leczy się ją antybiotykami.

Czym jest mykoplazmoza? 

Mykoplazmy są najmniejszymi znanymi bakteriami. Choć zaklasyfikowane są jako bakterie, to nie posiadają ściany komórkowej, a rozmiarami przypominają wirusy. Przedstawiciele tego rodzaju występują zarówno u ludzi jak i zwierząt. Najczęstszą bakterią chorobotwórczą dla ludzi jest Mykoplazma pneumoniae. Rozwija się w organizmie człowieka, nie występując w świecie zwierząt i bardzo trudno wyhodować ją w warunkach laboratoryjnych. Odpowiedzialna jest za wywoływanie infekcji w układzie oddechowym. Nasilenie zakażeń wywołanych przez Mykoplazma pneumoniae obserwuje się w sezonie jesiennym w cyklach, co 5-8 lat.

U dzieci poniżej 5 roku życia mycoplazma powoduje zwykle zakażenia górnych dróg oddechowych. Natomiast u dzieci w wieku szkolnym, młodzieży i młodych dorosłych jest przyczyną atypowych zapaleń płuc. Mykoplazmą zarażamy się od innego zakażonego człowieka poprzez kontakt bezpośredni lub drogą kropelkową. Okres inkubacji (od zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów) trwa od 7 do 14 dni. Istnieje możliwość powstania epidemii w środowisku zamkniętym. Infekcja mykoplazmatyczna sprzyja zakażeniom innymi czynnikami chorobotwórczymi. Mycoplazma pneumoniae posiada wyspecjalizowane białka, dzięki którym może łatwo wiązać się z komórkami nabłonka oddechowego posiadającymi rzęski. Podczas oceny zmian zapalnych w układzie oddechowym okazuje się, że są one takie same jak zmiany spowodowane przez wirusy. Być może jest to przyczyną kłopotów z rozróżnieniem czy przyczyną stanu zapalnego jest wirus czy Mykoplazma. Samo badanie kliniczne i wywiad przeprowadzony z pacjentem nie są wystarczające, aby rozwiać wątpliwości. Potrzebne są specjalistyczne badania.

Objawy kliniczne mykoplazmozy

Pierwszymi oznakami zakażenia Mycoplazmą pneumoniae mogą być objawy zapalenia gardła. Najczęściej są to ból i pieczenie oraz zaczerwienienie i rozpulchnienie śluzówek. Nie ma natomiast objawów nieżytowych błony śluzowej nosa, czyli kataru, które zwykle towarzyszą infekcjom wywołanym przez wirusy. Choroba rozprzestrzenia się na niższe piętra układu oddechowego, stopniowo zajmując krtań, tchawicę oskrzela, oskrzeliki i tkankę płucna. W okresie jej rozwoju występuje kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny, a także gorączka lub stany podgorączkowe. Samopoczucie i tolerancja wysiłku pogarszają się. Objawy te nie są tak mocno wyrażone jak wówczas, gdy patogenem zapalenia płuc są bakterie. Okres od zakażenia do wystąpienia zapalnych zmian w płucach trwa średnio około 10 dni.

Czasem dochodzi do wytworzenia się wysięku w jamie opłucnowej. Sytuacja ta ma miejsce, gdy procesem zapalnym objęta jest błona powlekająca płuca i ścianę klatki piersiowej, zwana opłucną. Zdarza, że Mycoplazma pneumoniae powoduje zapalenie ucha środkowego lub zatok. Bardzo charakterystyczne dla tej jednostki chorobowej są pęcherzowe zmiany zapalne błony bębenkowej. W rzadszych przypadkach choroba obejmuje inne układy. Stawową postać cechuje wystąpienie ostrego zapalenia stawów.

Najczęściej objawy mykoplazmozy występują tylko w jednym stawie i są przemijające. Pojawia się wtedy bolesność, zaczerwienienie, obrzęk w okolicy zajętego stawu. Objawy skórne mykoplazmy to rumień, pokrzywka, zmiany pęcherzowe, a nawet burzliwie przebiegający z gorączką i ogólnym osłabieniem zespół Stevens-Johnsona, kiedy to na śluzówkach i skórze pojawiają się pęcherzowe zmiany, których pokrywa łatwo ulega uszkodzeniu. Skutkiem zakażenia Mycoplazmą pneumoniae mogą być także patologie serca jak zapalenia osierdzia, zapalenia mięśnia sercowego. U części zakażonych osób bakteria powoduje niedokrwistość, której przyczyną jest nadmierny rozpad krwinek czerwonych. W niewielkim odsetku przypadków Mycoplazma pneumonace odpowiada za powstanie zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, neuropatie nerwów czaszkowych, poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego i inne patologie w zakresie układu nerwowego.

Polecane dla Ciebie

Jak rozpoznać mykoplazmę?

Gdy infekcja przedłuża się lub są trudności w leczeniu, wykonuje się badania dodatkowe. Jednym z kluczowych badań dla postawienia trafnej diagnozy jest zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej. Na kliszy rentgenowskiej uwidacznia się obustronne rozlane zajęcie płuc, lecz czasem zmiany są ogniskowe lub zajęty jest wyłącznie segment płuca. Widoczne mogą być zmiany śródmiąższowe i wysięk w jamie opłucnej. Zdarza się, że stopień zmian stwierdzanych w badaniu radiologicznym nie znajduje odzwierciedlenia w manifestacji klinicznej. Badania bakteriologiczne nie wykazują patogenu. W morfologii krwi zazwyczaj nie stwierdza się zmian jak np. zwiększenia liczby białych krwinek krwi, co często jest obserwowane w procesach zapalnych, których przyczyną są bakterie.

Bardzo pomocne w rozpoznaniu mykoplazmozy jest wykrycie wzrostu miana zimnych aglutynin. Jednak wysoki poziom aglutynin, na podstawie którego można postawić wiarygodną diagnozę występuje tylko w niektórych wypadkach, kiedy dość wyraźnie zaznaczone są objawy kliniczne. U dzieci poniżej 12 roku życia nie zawsze można na podstawie takiego badania postawić rozpoznanie. Obecnie coraz większą rolę odgrywa wykrycie przeciwciał produkowanych przeciwko mykoplazmie. Przeciwciała te należą do klasy IgM i są produkowane podczas ostrego zakażenia. Ale nie występują one od pierwszych godzin infekcji - pojawiają się dopiero po 6-10 dniach jej trwania. Ten okres potrzebny jest na to, aby układ odpornościowy rozpoznał obce dla niego białko i mógł wyprodukować przeciwciała.

Istnieje także możliwość wykrywania materiału genetycznego mykoplazmy za pomocą tzw. testów PCR. Choć to kosztowna metoda, pozwala wcześniej ustalić czynnik chorobotwórczy i może być jedyną skuteczną w przypadkach zaburzeń układu immunologicznego. Wykrywanie zimnych aglutynin, przeciwciał IgM przeciwko mykoplaźmie i testy PCR wykonywane są jednak niestety w nielicznych laboratoriach.

W leczeniu mikoplazmy pomaga tylko antybiotyk

Choć objawy infekcji mykoplazmatycznej i wirusowej są podobne, to leczy się je odmiennie. W zakażeniu mykoplazmatycznym stosuje się antybiotyki. Skuteczne są w tym przypadku tetracykliny, doksycyklina i antybiotyki makrolidowe. U dzieci do 10 roku życia zaleca się niemalże wyłącznie te ostatnie. Kuracja antybiotykiem powinna trwać około 10 dni, aby zminimalizować ryzyko nawrotów klinicznych.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie na skutek wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, tak zażywanie go na „ własną rękę" może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Chlorheksydyna – w czym wystepuje? Leki z nią w składzie

    Chlorheksydyna to jeden ze środków najpowszechniej stosowanych do celów antyseptyki. Warto wiedzieć w jakich produktach występuje oraz jakie są przeciwwskazania do jego użycia. 

  • Jak działa mentol? W jakich produktach można go znaleźć?

    Mentol, który kojarzymy ze świeżym zapachem i odświeżającym smakiem, wykazuje wiele właściwości leczniczych. Z tego względu znajdziemy go nie tylko w kosmetykach czy popularnych produktach spożywczych, ale także i farmaceutykach. Jakie zatem dokładnie działanie wykazuje mentol? Czy może być szkodliwy? Kto powinien ograniczyć jego stosowanie?

  • Co stosować na oparzenia?

    Niewielkie i stosunkowo niegroźne oparzenia objawiają się zaczerwienioną skórą, bólem, obrzękiem lub pęcherzami. Możemy je samodzielnie wyleczyć przy zastosowaniu odpowiednich środków. Jakie zatem preparaty na oparzenia warto mieć w domowej apteczce? Podpowiadamy.

  • Jodek potasu – działanie, dawkowanie, profilaktyka. Kiedy i dlaczego należy go użyć?

    Określoną dla danej grupy wiekowej ilość jodku potasu należy przyjąć w jednorazowej dawce dobowej, która umożliwi wysycenie tarczycy i jej ochronę przed radioaktywnym jodem.  Przyjęcie odpowiedniej ilości jodku potasu chroni przed narażeniem popromiennym przez maksymalnie 24 godziny od przyjęcia dawki wysycającej. Czy profilaktyczne zażywanie jodku potasu jest wskazane i bezpieczne?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij