Mykoplazma (mycoplasma pneumoniae) – objawy i leczenie
Katarzyna Graczyk

Mykoplazma (mycoplasma pneumoniae) – objawy i leczenie

Mykoplazma najczęściej ma przebieg podobny do grypy, może więc być z nią mylona. Jednak w przeciwieństwie do grypy leczy się ją antybiotykami.

Czym jest mykoplazmoza? 

Mykoplazmy są najmniejszymi znanymi bakteriami. Choć zaklasyfikowane są jako bakterie, to nie posiadają ściany komórkowej, a rozmiarami przypominają wirusy. Przedstawiciele tego rodzaju występują zarówno u ludzi jak i zwierząt. Najczęstszą bakterią chorobotwórczą dla ludzi jest Mykoplazma pneumoniae. Rozwija się w organizmie człowieka, nie występując w świecie zwierząt i bardzo trudno wyhodować ją w warunkach laboratoryjnych. Odpowiedzialna jest za wywoływanie infekcji w układzie oddechowym. Nasilenie zakażeń wywołanych przez Mykoplazma pneumoniae obserwuje się w sezonie jesiennym w cyklach, co 5-8 lat.

U dzieci poniżej 5 roku życia mycoplazma powoduje zwykle zakażenia górnych dróg oddechowych. Natomiast u dzieci w wieku szkolnym, młodzieży i młodych dorosłych jest przyczyną atypowych zapaleń płuc. Mykoplazmą zarażamy się od innego zakażonego człowieka poprzez kontakt bezpośredni lub drogą kropelkową. Okres inkubacji (od zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów) trwa od 7 do 14 dni. Istnieje możliwość powstania epidemii w środowisku zamkniętym. Infekcja mykoplazmatyczna sprzyja zakażeniom innymi czynnikami chorobotwórczymi. Mycoplazma pneumoniae posiada wyspecjalizowane białka, dzięki którym może łatwo wiązać się z komórkami nabłonka oddechowego posiadającymi rzęski. Podczas oceny zmian zapalnych w układzie oddechowym okazuje się, że są one takie same jak zmiany spowodowane przez wirusy. Być może jest to przyczyną kłopotów z rozróżnieniem czy przyczyną stanu zapalnego jest wirus czy Mykoplazma. Samo badanie kliniczne i wywiad przeprowadzony z pacjentem nie są wystarczające, aby rozwiać wątpliwości. Potrzebne są specjalistyczne badania.

Objawy kliniczne mykoplazmozy

Pierwszymi oznakami zakażenia Mycoplazmą pneumoniae mogą być objawy zapalenia gardła. Najczęściej są to ból i pieczenie oraz zaczerwienienie i rozpulchnienie śluzówek. Nie ma natomiast objawów nieżytowych błony śluzowej nosa, czyli kataru, które zwykle towarzyszą infekcjom wywołanym przez wirusy. Choroba rozprzestrzenia się na niższe piętra układu oddechowego, stopniowo zajmując krtań, tchawicę oskrzela, oskrzeliki i tkankę płucna. W okresie jej rozwoju występuje kaszel z odkrztuszaniem wydzieliny, a także gorączka lub stany podgorączkowe. Samopoczucie i tolerancja wysiłku pogarszają się. Objawy te nie są tak mocno wyrażone jak wówczas, gdy patogenem zapalenia płuc są bakterie. Okres od zakażenia do wystąpienia zapalnych zmian w płucach trwa średnio około 10 dni.

Czasem dochodzi do wytworzenia się wysięku w jamie opłucnowej. Sytuacja ta ma miejsce, gdy procesem zapalnym objęta jest błona powlekająca płuca i ścianę klatki piersiowej, zwana opłucną. Zdarza, że Mycoplazma pneumoniae powoduje zapalenie ucha środkowego lub zatok. Bardzo charakterystyczne dla tej jednostki chorobowej są pęcherzowe zmiany zapalne błony bębenkowej. W rzadszych przypadkach choroba obejmuje inne układy. Stawową postać cechuje wystąpienie ostrego zapalenia stawów.

Najczęściej objawy mykoplazmozy występują tylko w jednym stawie i są przemijające. Pojawia się wtedy bolesność, zaczerwienienie, obrzęk w okolicy zajętego stawu. Objawy skórne mykoplazmy to rumień, pokrzywka, zmiany pęcherzowe, a nawet burzliwie przebiegający z gorączką i ogólnym osłabieniem zespół Stevens-Johnsona, kiedy to na śluzówkach i skórze pojawiają się pęcherzowe zmiany, których pokrywa łatwo ulega uszkodzeniu. Skutkiem zakażenia Mycoplazmą pneumoniae mogą być także patologie serca jak zapalenia osierdzia, zapalenia mięśnia sercowego. U części zakażonych osób bakteria powoduje niedokrwistość, której przyczyną jest nadmierny rozpad krwinek czerwonych. W niewielkim odsetku przypadków Mycoplazma pneumonace odpowiada za powstanie zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i mózgu, neuropatie nerwów czaszkowych, poprzeczne zapalenie rdzenia kręgowego i inne patologie w zakresie układu nerwowego.

Jak rozpoznać mykoplazmę?

Gdy infekcja przedłuża się lub są trudności w leczeniu, wykonuje się badania dodatkowe. Jednym z kluczowych badań dla postawienia trafnej diagnozy jest zdjęcie radiologiczne klatki piersiowej. Na kliszy rentgenowskiej uwidacznia się obustronne rozlane zajęcie płuc, lecz czasem zmiany są ogniskowe lub zajęty jest wyłącznie segment płuca. Widoczne mogą być zmiany śródmiąższowe i wysięk w jamie opłucnej. Zdarza się, że stopień zmian stwierdzanych w badaniu radiologicznym nie znajduje odzwierciedlenia w manifestacji klinicznej. Badania bakteriologiczne nie wykazują patogenu. W morfologii krwi zazwyczaj nie stwierdza się zmian jak np. zwiększenia liczby białych krwinek krwi, co często jest obserwowane w procesach zapalnych, których przyczyną są bakterie.

Bardzo pomocne w rozpoznaniu mykoplazmozy jest wykrycie wzrostu miana zimnych aglutynin. Jednak wysoki poziom aglutynin, na podstawie którego można postawić wiarygodną diagnozę występuje tylko w niektórych wypadkach, kiedy dość wyraźnie zaznaczone są objawy kliniczne. U dzieci poniżej 12 roku życia nie zawsze można na podstawie takiego badania postawić rozpoznanie. Obecnie coraz większą rolę odgrywa wykrycie przeciwciał produkowanych przeciwko mykoplazmie. Przeciwciała te należą do klasy IgM i są produkowane podczas ostrego zakażenia. Ale nie występują one od pierwszych godzin infekcji - pojawiają się dopiero po 6-10 dniach jej trwania. Ten okres potrzebny jest na to, aby układ odpornościowy rozpoznał obce dla niego białko i mógł wyprodukować przeciwciała.

Istnieje także możliwość wykrywania materiału genetycznego mykoplazmy za pomocą tzw. testów PCR. Choć to kosztowna metoda, pozwala wcześniej ustalić czynnik chorobotwórczy i może być jedyną skuteczną w przypadkach zaburzeń układu immunologicznego. Wykrywanie zimnych aglutynin, przeciwciał IgM przeciwko mykoplaźmie i testy PCR wykonywane są jednak niestety w nielicznych laboratoriach.

W leczeniu mikoplazmy pomaga tylko antybiotyk

Choć objawy infekcji mykoplazmatycznej i wirusowej są podobne, to leczy się je odmiennie. W zakażeniu mykoplazmatycznym stosuje się antybiotyki. Skuteczne są w tym przypadku tetracykliny, doksycyklina i antybiotyki makrolidowe. U dzieci do 10 roku życia zaleca się niemalże wyłącznie te ostatnie. Kuracja antybiotykiem powinna trwać około 10 dni, aby zminimalizować ryzyko nawrotów klinicznych.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Osteopatia – czym zajmuje się osteopata i w jakich chorobach może pomóc?

    Osteopatia zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem zaburzeń układu ruchu, narządów wewnętrznych oraz układu współczulnego. Za jej twórcę uznaje się amerykańskiego lekarza Andrewa Taylora Stilla, który stworzył American School of Osteopathy – instytucję zrzeszającą i kształcącą specjalistów z tej dziedziny. Jakie są wskazania do osteopatii? Jakie techniki stosuje osteopata?

  • Spray do uszu – jak działa? Jak wybrać najlepszy preparat do czyszczenia uszu?

    Woskowina to naturalna substancja tłuszczowa o właściwościach zmiękczających i bakteriobójczych, zaś jej ilość regulowana jest dzięki mechanizmowi samooczyszczania ucha. Zwiększona produkcja woskowiny może skutkować tworzeniem się czopów, którym towarzyszą objawy, takie jak stopniowa utrata słuchu, uczucie zatkanego ucha, szumy uszne czy ból ucha o różnym nasileniu. Prawidłowe i skuteczne czyszczenie pozwala wspomóc proces samooczyszczania oraz zapobiega powstawaniu poważniejszych dolegliwości. Jak wybrać najlepszy spray do uszu?

  • Profilaktyka 40 PLUS – program Ministerstwa Zdrowia

    Zgodnie z założeniami nowego programu zdrowotnego od 1 lipca 2021 osoby w wieku 40 lat i powyżej mogą skorzystać z pakietu badań diagnostycznych. Dowiedz się, jakie badania można wykonać? Z jakimi schorzeniami najczęściej zmagają się Polacy w średnim wieku?

  • Zatrucie grzybami – objawy i pierwsza pomoc

    Według Światowej Organizacji Zdrowia co roku 2% populacji szuka pomocy medycznej z powodu zatrucia grzybami. Mimo wieloletniego doświadczenia w diagnozowaniu i leczeniu tego schorzenia wstępna diagnoza jest złożona i wymaga różnicowania oraz dokładnego określenia, jakie grzyby wywołały zatrucie (może to być zatrucie kilkoma rodzajami grzybów). Trudności związane są w większości przypadków z różnymi objawami i zespołami toksykologicznymi, które pojawiają się pod wpływem toksyn grzybowych. W związku z rozpowszechnieniem diagnozy ostrego zatrucia grzybami, każdy powinien zdawać sobie sprawę z doraźnych metod leczenia w tym przypadku. 

  • Zapalenie krtani – przyczyny, objawy, leczenie

    Nagła duszność i szczekający kaszel w środku nocy u dziecka wywołują często panikę u rodziców i opiekunów. Objawy te mogą świadczyć o ostrym zapaleniu krtani. Dowiedz się, kiedy konieczne staje się wezwanie pogotowia do małego pacjenta. Sprawdź również, kiedy zwykła chrypka może oznaczać przewlekłe zapalenie krtani i powinna skłonić nas do wizyty u lekarza.

  • Diabetomat – urządzenie ułatwi życie osobom chorym na cukrzycę

    Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie opracowali urządzenie, które pozwoli diabetykom zastąpić klasyczne pomiary stężenia cukru we krwi. W jaki sposób działa? Kiedy będzie można go kupić? Jakie inne nieinwazyjne urządzenia monitorowania glikemii powstały w ostatnim czasie?

  • Sztuczna inteligencja pozwoli skuteczniej leczyć raka stercza

    W Polsce rak stercza (prostaty) jest najczęstszym nowotworem litym występującym u mężczyzn. Dzięki dofinansowaniu z programu INFOSTRATEG powstaje platforma informatyczna, która ułatwi dokonywanie wyboru terapii onkologicznej dedykowanej pacjentom, u których zostanie zdiagnozowane to schorzenie. Lepsze dopasowanie leczenia wpłynie na poprawę jego efektywności. Narzędzie będzie wykorzystywało algorytmy sztucznej inteligencji.  

  • Dlaczego raz w roku należy wykonywać morfologię?

    Jedną z metod wczesnego wykrywania wielu poważnych chorób jest regularne wykonywanie morfologii krwi. Wynik tego prostego testu może stanowić punkt wyjścia do dalszej diagnostyki, która determinuje przebieg leczenia. W przypadku nowotworów im wcześniej zostanie postawiona właściwa diagnoza, tym skuteczniej będzie można leczyć pacjenta.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij