Pielęgniarka pobiera krew kobiecie
Barbara Sitek

Monocyty – norma, podwyższone i obniżone u dziecka i dorosłego

Oznaczenie poziomu monocytów jest częścią badania morfologii krwi. Monocytoza, czyli podwyższony poziom monocytów może mieć wiele przyczyn, a jedną z nich jest infekcja bakteryjna. Z kolei monocytopenia, tj. niski poziom monocytów może wskazywać na zakażenie wirusem HIV lub białaczkę. Zakłada się, że każde większe odchylenie od normy powinno zostać skonsultowane z lekarzem. Jak się przygotować do badania monocytów, czy jest refundowane i jakie są normy dla dzieci i dorosłych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Monocyty to komórki należące do grupy leukocytów, czyli białych krwinek. U osób zdrowych stanowią ok. 3–8% z wszystkich leukocytów i są największymi krwinkami występującymi w ludzkim krwiobiegu. Monocyty krążące we krwi mają zdolność przechodzenia z naczyń krwionośnych do tkanek, gdzie zamieniają się w makrofagi, czyli komórki żerne – fagocytujące. Ich głównym zadaniem jest walka z bakteriami i innymi drobnoustrojami obecnymi w organizmie oraz produkcja substancji regulujących działanie układu odpornościowego. Badaniem, które pozwala na oznaczenie ilości monocytów we krwi, jest tzw. morfologia krwi z rozmazem, a inaczej rozmaz krwi obwodowej z rozmazem. Jeżeli wynik tego badania pokazuje podwyższoną liczbę monocytów we krwi, należy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem, ponieważ przyczynami takich zaburzeń mogą być nie tylko infekcje, ale także choroby zapalne, autoimmunologiczne lub nowotworowe.

Monocyty – czym są i jakie mają funkcje?

Monocyty, w morfologii krwi oznaczane również skrótem MONO, stanowią jeden z rodzajów leukocytów bez ziarnistości, czyli agranulocytów. Monocyty produkowane są w szpiku kostnym i osiągają największe rozmiary spośród wszystkich białych krwinek. Monocyty obecne we krwi mają zdolność przechodzenia z naczyń krwionośnych do otaczających je tkanek i narządów, gdzie ulegają przemianie w komórki żerne, czyli makrofagi. Monocyty mają ogromne zdolności do migracji i mogą docierać do bardzo odległych obszarów organizmu. Powierzchnia monocytów jest pokryta receptorami, z którymi mogą się łączyć substancje produkowane przez układ immunologiczny – chemokiny. Dzięki temu komórki te ulegają aktywacji w miejscach, w których toczy się stan zapalny, mogą przenikać przez błony komórkowe i docierać do różnych miejsc w organizmie, aby zwalczać patogeny chorobotwórcze. Monocyty mają również zdolność produkowania substancji regulujących pracę układu odpornościowego, takich jak czynnik martwicy nowotworów (TNF), interferon i interleukiny. Ponadto umiejętnie prowadzą proces fagocytozy drobnoustrojów chorobotwórczych, jak i obumarłych komórek organizmu.

Zmiany w poziomie monocytów we krwi wynikają najczęściej z infekcji lub z zaburzeń pracy szpiku kostnego. Podwyższona liczba monocytów może być efektem chorób bakteryjnych, wirusowych lub grzybiczych, ale także nowotworów układu krwiotwórczego, takich jak białaczki i chłoniaki. Z kolei obniżona ilość tych komórek może być skutkiem zakażenia wirusem HIV prowadzącego do niszczenia monocytów i drastycznego spadku odporności organizmu.

Badanie poziomu monocytów wchodzące w skład morfologii krwi, należy wykonywać profilaktycznie, najlepiej raz do roku. Jest ono szczególnie zalecane wówczas, kiedy u pacjenta pojawiają się częste, nawracające zakażenia i problemy z odpornością organizmu lub występuje podejrzenie chorób hematologicznych.

Jeżeli wynik podstawowej morfologii krwi wykaże zmiany w poziomie monocytów, badanie powinno zostać uzupełnione o rozmaz manualny krwi, czyli ocenę budowy białych krwinek pod mikroskopem. Pozwoli to ocenić, czy są to komórki prawidłowe, czy też nie.

Monocyty – badanie, przygotowanie i przebieg

Ponieważ badanie poziomu monocytów wchodzi w skład badania morfologii krwi, przygotowanie do niego jest identyczne, jak w przypadku innych, podstawowych badań laboratoryjnych. Pacjent powinien zgłosić się do laboratorium na czczo, zachowując minimum 12-godzinną przerwę w spożywaniu posiłków. Na 2–3 dni przed badaniem warto zadbać o ograniczenie intensywnego wysiłku fizycznego oraz stosowania używek. Należy poinformować lekarza wystawiającego skierowanie o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach diety, mogą one wpływać na uzyskany wynik.

Dowiedz się więcej o morfologii krwi oraz interpretacji wyników badania.

Polecane dla Ciebie

Monocyty – norma dla dzieci i dorosłych

Zakresy referencyjne, w których powinna znaleźć się zarówno całkowita liczba monocytów we krwi, jak i ich udział procentowy we frakcji wszystkich białych krwinek, są ustalane dla każdego laboratorium diagnostycznym indywidualnie. Najczęściej jednak mieszczą się one w następujących przedziałach:

 

  • dla dzieci poniżej 4 r.ż.: 0,05–1,1 tys./µl (2–7% WBC, czyli leukocytów),
  • dla dzieci między 4 a 18 r.ż.: 0,1– 0,8 tys./µl (2–7%),
  • dla osób dorosłych: 0,1–0,8 tys./µl (1–8%).

Podwyższone monocyty w wyniku – interpretacja

Podwyższony poziom monocytów, nazywany także monocytozą, może mieć różne przyczyny, a interpretacja uzyskanego wyniku powinna być zawsze wykonywana przez lekarza, z uwzględnieniem pozostałych wyników morfologii i rozmazu krwi.

Do najczęstszych przyczyn wzrostu liczby monocytów należą:

  • infekcje bakteryjne (np. angina, gruźlica, kiła, borelioza i in.),
  • zakażenia pasożytnicze,
  • zakażenia wirusowe (np. mononukleoza) i pierwotniakowe,
  • rekonwalescencja po zakażeniach różnego typu,
  • białaczki i chłoniaki oraz inne choroby hematologiczne, np. szpiczak mnogi, czy zespoły mielodysplastyczne,
  • nowotwór piersi, jajnika, żołądka i innych narządów oraz przerzuty nowotworowe,
  • reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), toczeń układowy trzewny i inne kolagenozy,
  • sarkoidoza,
  • zapalne choroby jelit i choroba Leśniowskiego-Crohna,
  • choroby metaboliczne,
  • stan po usunięciu śledziony lub innych zabiegach chirurgicznych,
  • poalkoholowe uszkodzenie wątroby i inne choroby wątroby,
  • palenie papierosów,
  • przewlekły stres
  • ciąża,
  • u niemowląt – ząbkowanie,
  • przyjmowanie niektórych leków, np. glikokortykosteroidów.

Niskie monocyty w wyniku badania

Obniżony poziom monocytów, nazywany inaczej monocytopenią, może wskazywać na zakażenie wirusem HIV, niedobór odporności, w tym zespół MonoMAC, czyli złożony niedobór odporności sprzyjający rozwojowi zakażeń mykobakteryjnych, AIDS, aplazję (choroba zanikowa) szpiku kostnego, białaczkę włochatokomórkową lub też być następstwem chemio- i radioterapii, silnego stresu, zażywania niektórych leków.

Jeżeli stan monocytopenii utrzymuje się przez dłuższy czas, może on prowadzić do spadku ilości wszystkich elementów morfotycznych krwi: erytrocytów (krwinek czerwonych), leukocytów (białych krwinek) i trombocytów (płytek krwi), czyli do zaburzenia nazywanego pancytopenią.

Dlatego też każdy nieprawidłowy wynik badania poziomu monocytów, powinien być skonsultowany z lekarzem. Jeżeli przyczyną zmian w liczbie monocytów będzie przebyta infekcja, badanie powinno być powtórzone po upływie ok. 2.–4. tygodni.

W innych przypadkach konieczne może być uzupełnienie diagnostyki o badania obrazowe, ogólne badanie moczu i inne badania krwi, takie jak oznaczenie stężenia CRP lub ASO.

Monocyty – cena/refundacja i skierowanie

Morfologia z rozmazem krwi jest badaniem, na które może skierować każdy lekarz, także lekarz rodzinny i wówczas takie badanie jest refundowane przez NFZ. Badanie wykonane prywatnie wiąże się z kosztami około 15–20 zł.

  1. Szczeklik A., Choroby wewnętrzne: podręcznik multimedialny oparty na zasadach EBM, Medycyna Praktyczna, Kraków: 2006.
  2. Gajewski P., Interna Szczeklika 2018–2019, Kraków, 2018.
  3. Sikorski T. i in., Interpretacja wyników badań hematologicznych w praktyce lekarza rodzinnego, Postępy Nauk Medycznych, nr 4, 2007.
  4. Pereira I., Atlas krwi obwodowej. Podstawowe narzędzie diagnostyczne, Wrocław, 2015.
  5. Kokot F.i in., Badania laboratoryjne – zakres norm i interpretacja, Warszawa, 2002.
  6. Wallach J., Interpretacja badań laboratoryjnych, Warszawa, 2011.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Przesiewowe badanie słuchu

    Badania przesiewowe wykonywane są rutynowo w celu określenia prawdopodobieństwa wystąpienia choroby lub wczesnego jej wykrycia. Już w pierwszych dniach życia dziecka wykonuje się przesiewowe badanie słuchu. Na czym ono polega? Ile trwa?

  • RTG kręgosłupa – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG kręgosłupa jest metodą obrazową, którą od wielu lat wykorzystuje się podczas diagnozowania wad postawy, zmian zapalnych czy zwyrodnieniowych, a także w przypadku urazów i bóli kręgosłupa. Co prawda interpretacja wyników prześwietlenia kręgosłupa może stanowić problem dla pacjenta, niemniej samo RTG kręgosłupa nie jest badaniem bolesnym lub długotrwałym. Ile kosztuje rentgen kręgosłupa, jak należy się przygotować do badania i czy istnieją przeciwwskazania do jego wykonania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Rezonans magnetyczny kręgosłupa – przebieg badania, wskazania, cena

    Rezonans magnetyczny kręgosłupa to badanie pozwalające na ocenę elementów kostnych tego obszaru, jego tkanek miękkich oraz rdzenia kręgowego. Dzięki niemu możliwe jest wykrycie wszelkich zmian zapalnych, zwyrodnieniowych i nowotworowych. Najczęściej bada się pacjentów, którzy zgłaszają się do neurologa z bólami pleców i drętwieniem kończyn – zarówno rąk, jak i nóg. Częstym wskazaniem do badania jest także uraz kręgosłupa. Ile kosztuje MRI, jak długo trwa badanie i czy kobiety w ciąży mogą przystąpić do rezonansu magnetycznego kręgosłupa? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czy mutacja genu MTHFR może być przyczyną poronień nawykowych i zakrzepicy?

    Genotyp genu MTHFR pośrednio wpływa na metabolizm i przyswajanie kwasu foliowego w organizmie człowieka. Mutacja w genie MTHFR jest łączona z występowaniem u pacjenta tendencji do nadkrzepliwości i zakrzepicy, nowotworów bądź zwiększonego ryzyka chorób układu krążenia. Doniesienia te jednak bywają sprzeczne i nie znajdują przełożenia na rekomendacje specjalistów w sprawie wdrożenia profilaktycznej diagnostyki mutacji w genie MTHFR. Kwestia niedoborów kwasu foliowego jest szczególnie istotna w planowaniu ciąży, diagnostyce niepowodzeń położniczych i trudności z utrzymaniem ciąży, a także przy ustalaniu przyczyn urodzenia dziecka z wadą cewy nerwowej.

  • Badanie genetyczne BRCA1 i BRCA2 – na czym polega i jak interpretować wyniki?

    Ryzyko wystąpienia nowotworu piersi i jajników u osoby posiadającej mutację genu BRCA wzrasta odpowiednio do około 60% w przypadku raka piersi i do około 40% w przypadku raka jajnika. Badania mutacji BRCA zaleca się kobietom, u których bliskich krewnych wystąpiły co najmniej dwa przypadki zachorowań na złośliwy nowotwór piersi i/lub jajnika, zwłaszcza gdy choroba pojawiła się u krewnego przed 50. rokiem życia.

  • Jakie badania należy zrobić, żeby sprawdzić pracę tarczycy?

    Badanie poziomów hormonów, które wpływają na pracę tarczycy, powinno się wykonywać regularnie, a nie tylko wówczas, kiedy u pacjenta występują charakterystyczne objawy zaburzeń pracy tego gruczołu. Które badania wchodzą w skład trójki tarczycowej, jak obliczyć konwersje i ile to kosztuje?

  • Jakie badania na bezdech senny?

    Bezdech senny, a mówiąc ściślej obturacyjny bezdech senny, to częsta przypadłość, w trakcie której dochodzi do znacznego spłycenia, a nawet zatrzymania oddechu. Nawet chwilowe niedotlenienie organizmu może powodować szereg poważnych konsekwencji zdrowotnych. Jak rozpoznać bezdech senny? Czy istnieją rzetelne badania?

  • Co to jest antybiogram i jak wygląda to badanie?

    W 1928 roku Alexander Fleming odkrył pierwszy szeroko stosowany antybiotyk – penicylinę. Ten przełomowy moment w historii medycyny doprowadził nie tylko do zmniejszenia liczby zgonów z powodu zakażeń, lecz również zapoczątkował erę antybiotykoterapii. Szerokie zastosowanie leków przeciwdrobnoustrojowych doprowadziło jednak do sytuacji, w której bakterie potrafią wymykać się leczeniu. Dlatego w podjęciu decyzji o wyborze jak najskuteczniejszego leku z pomocą przychodzi antybiogram.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij