Neutrofile – przyczyny podwyższonego i obniżonego poziomu neutrocytów we krwi
Marta Szyca

Neutrofile – przyczyny podwyższonego i obniżonego poziomu neutrocytów we krwi

Neutrofile (NEUT, granulocyty obojętnochłonne) to najliczniejsza grupa leukocytów, zapewniająca odporność komórkową. Neutrofile są ważnym składnikiem naszego układu odpornościowego, odpowiadają za rozpoznanie wrogich patogenów i ich neutralizację. Wynik poziomu neutrofilów we krwi może dostarczyć nam ważnych informacji o stanie zdrowia, wskazać zarówno na ciążę, nadmiar stresu, ale również na poważne schorzenia. O czym może świadczyć podwyższony lub obniżony poziom neutrocytów?

Czym są neutrofile (granulocyty obojętnochłonne) i jaką pełnią funkcję?

Neutrofile we krwi, nazywane granulocytami obojętnochłonnymi lub neutrocytami, produkowane w procesie granulocytopoezy w szpiku kostnym. Obok eozynofilów (granulocytów kwasochłonnych), bazofilów (granulocytów zasadochłonnych), monocytów i limfocytów, neutrofile należą do populacji leukocytów (krwinek białych). Neutrofile są najliczniejszą grupą spośród wszystkich leukocytów i stanowią około 70% krwinek białych. U zdrowych osób możemy wyróżnić granulocyty obojętnochłonne z jądrem pałeczkowatym oraz granulocyty obojętnochłonne z jądrem segmentowanym. 

Neutrofile są ważnym składnikiem układu odpornościowego, biorącym udział w odpowiedzi odpornościowej nieswoistej. Udział granulocytów obojętnochłonnych w procesach immunologicznych organizmu polega na znajdywaniu i niszczeniu antygenów.

Oznacza to, że kiedy do organizmu dostanie się patogen lub dojdzie do uszkodzenia tkanek, neutrofile przedostają się z krążącej krwi do miejsca inicjacji zapalenia, pokonując po drodze bariery, takie jak ściana naczyń krwionośnych czy tkanki sąsiadujące z miejscem zapalenia. Po dotarciu na miejsce, w którym organizm rozpoznał podejrzane cząsteczki, jak patogen, uszkodzenia tkanki, czy też ciało obce, neutrofile zaczynają fagocytować, czyli „pożerać” chorobotwórcze związki. Następnie trawią je w swoich strukturach komórkowych i neutralizują za pomocą enzymów hydrolitycznych. Enzymy wydzielane przez granulocyty obojętnochłonne oprócz neutralizacji patogenów prowadzą również do rozkładu, a w praktyce do upłynnienia tkanek w obszarze zapalnym. Wynik tej reakcji widoczny jest często gołym okiem w postaci żółtawej ropy, której głównym składnikiem są neutrofile. Wydawać by się mogło, że ropa jest negatywnym skutkiem powstania zapalenia, jednakże dzięki jej obecności dochodzi do wytworzenia bariery mechanicznej, uniemożliwiającej dalsze przenikanie podejrzanym cząsteczkom. 

Udział w nieswoistej odpowiedzi zapalnej nie jest jedyną funkcją neutrofili. Mają one również zdolność do odcięcia patogenów od ważnych składników, jak np. żelazo czy cynk, dzięki którym mogłyby być bardziej zjadliwe dla ludzkiego organizmu. 

Neutrocyty – norma

Neutrofile odgrywają ważną rolę w ochronie organizmu człowieka przed inwazją zjadliwych mikroorganizmów. Dlatego w przypadku zmiany ich liczebności lub zaburzenia ich funkcji może ujawnić się wiele stanów chorobowych. 

Fizjologicznie norma neutrofili powinna wynosić 3–5% wartości względnej leukocytów dla granulocytów obojętnochłonnych z jądrem pałeczkowatym, co oznacza wartość 0,15–0,4 G/l, a dla granulocytów obojętnochłonnych z jądrem segmentowanym jest to 45–75% wartości względnej leukocytów lub 1,8–7,5 G/l.

Ilość neutrofili oznacza się podczas morfologii krwi, a ich liczba może być ukryta na druku pod skrótem NEU lub NEUT. Należy pamiętać, że te wartości w dużej mierze zależą od norm laboratorium, w którym składniki są oznaczane. 

Neutrofile – co oznacza podwyższony poziom neutrocytów?

Podwyższony poziom krwinek białych nazywa się leukocytozą, a za wysoką ilość neutrocytów określa się terminem neutrofilii. Leukocytoza najczęściej utożsamiana jest właśnie z neutrofilią, co wynika z faktu, że granulocyty obojętnochłonne są najliczniejszą formą krwinek białych. Neutrofilia występuje, kiedy liczba leukocytów przekracza normę > 10 G/l, lub  gdy dochodzi do wzrostu odsetka liczby neutrofili > 75%.

Do podwyższenia neutrofili może dojść w stanach fizjologicznych, takich jak:

  • ciąża, szczególnie koniec II trymestru i cały III trymestr,
  • okres połogu,
  • wzmożony wysiłek fizyczny,
  • palenie papierosów,
  • spożywanie obfitych posiłków,
  • okres upałów, przebywanie w gorących pomieszczeniach,
  • przewlekły ból,
  • przewlekły stres.

Jak widać, neutrofilia nie musi być wcale efektem choroby, jednakże występują również liczne stany patologiczne, w czasie których może dojść do wzrostu liczby neutrofili.

Stany chorobowe mogące doprowadzić do wzrostu wartości neutrofili to:

  • ostre i przewlekłe infekcje bakteryjne i grzybicze,
  • wniknięcie do organizmu parazytów, np. tasiemca,
  • infekcje wirusowe (głównie opryszczka, półpasiec, ospa wietrzna),
  • nowotwory, szczególnie raki, mięsaki tkanek miękkich, czerniak,
  • choroby autoimmunologiczne,
  • krwotoki,
  • zatrucie lekami,
  • niedotlenienie,
  • urazy, oparzenia,
  • zabiegi operacyjne,
  • zawał serca, zatorowość płucna,
  • choroby metaboliczne i endokrynologiczne, takie jak dna moczanowa, przełom tarczycowy, kwasica ketonowa,
  • białaczki,
  • zespół rodzinnej neutrofili, 
  • zespół Downa.

Neutrocyty – co oznaczają neutrofile poniżej normy?

Obniżona liczba leukocytów nazywana jest leukopenią, a do jej rozpoznania liczba białych krwinek musi spaść < 4,0 G/l. Leukopenia najczęściej wiąże się z neutropenią (granulocytopenią), czyli za niską liczbą neutrofilów, lub rzadziej z limfopenią, czyli obniżeniem miana limfocytów. Aby stwierdzić neutropenię, liczba neutrofilów musi wynosić < 1,5 G/l. Zdarzają się stany patologiczne, w czasie których liczba neutrofili spada < 0,5 G/l. Taki stan nazywamy agranulocytozą, a w jej przebiegu może dojść do infekcji florą fizjologiczną, która u zdrowych osób nie wywołuje żadnych szkód.

Najważniejsze przyczyny niedoboru granulocytów obojętnochłonnych (neutrofilów) to

  • wrodzone zespoły upośledzenia produkcji neutrofili: zespół Kostmanna, zespół Shwachmana– Diamonda, neutropenia cykliczna,
  • nabyte zespoły upośledzenia produkcji neutrofili: ciężkie infekcje o podłożu bakteryjnym i wirusowym, białaczki i chłoniaki, przerzuty nowotworowe do szpiku kostnego, alkoholizm, zespoły mielodysplastyczne, aplazja (zahamowanie) szpiku kostnego w wyniku działania promieniowania jonizującego, leków biologicznych lub chemioterapii, niedobór miedzi, wit. B12 , kwasu foliowego oraz żelaza,
  • nadmierne zużycie lub zwiększone niszczenie neutrofili w przebiegu gruźlicy, malarii, AIDS, powiększenia śledziony, chorób autoimmunologicznych, użycia płucoserca w czasie zabiegów kardiochirurgicznych.

W przypadku wystąpienia agranulocytozy u pacjentów można stwierdzić takie objawy, jak: osłabienie, ból gardła, dziąseł i śluzówki jamy ustnej, gorączka > 40°C. 

Neutrofile u dziecka

Interpretacja morfologii krwi u dzieci przebiega inaczej niż u dorosłych pacjentów, ponieważ liczba składników morfotycznych, w tym neutrofili, zmienia się wraz z wiekiem dziecka. Ich liczba spada po pierwszej dobie od porodu, a najniższą wartość osiąga około 1. roku życia (około 30%) i ponownie wzrasta wraz z wiekiem dziecka, osiągając wartości docelowe po 10. roku życia.
Do neutrofilii u dzieci może dojść w czasie rozwoju stanu zapalnego, wywołanego takimi czynnikami, jak wzmożony stres, wysiłek fizyczny, a także choroby autoimmunologiczne czy krwotok. 

Obniżenie miana neutrofili u dzieci może być spowodowane przebyciem infekcji wirusowej, bakteryjnej, niedoczynnością tarczycy i ostrą białaczką.

Neutrocyty w ciąży

U kobiet ciężarnych, w drugiej połowie ciąży, podwyższenie miana nie musi oznaczać żadnej patologii i jest fizjologiczną reakcją na procesy, które w czasie ciąży zachodzą w kobiecym ciele. W przypadkach zarejestrowania neutropenii warto wziąć pod uwagę przebycie infekcji bądź też zlecić badania określające stężenie witaminy B12 oraz kwasu foliowego. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • RTG nadgarstka – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena prześwietlenia

    RTG nadgarstka wykonywane jest zazwyczaj w przypadku urazu reki w tym miejscu, na przykład złamania. Przeciwwskazaniem względnym, kiedy w wyjątkowej sytuacji dopuszcza się wykonywanie prześwietlenia, jest ciąża. Dzięki rentgenowi nadgarstka lekarz może zlokalizować dokładne miejsce uszkodzenia, potwierdzić albo wykluczyć obecność zmian zwyrodnieniowych lub stwierdzić, czy kości, które uległy złamaniu prawidłowo się zrastają. Ile kosztuje RTG nadgarstka, jak długo trwa badanie i czy wymaga ono specjalnego przygotowania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholinoesteraza – badanie, wskazania, normy, podwyższona

    Cholinoesterazy to enzymy, które są syntezowane głównie w wątrobie, trzustce, mięśniach i mózgu. Badanie poziomu tych białek zaleca się osobom, u których planuje się zabiegi operacyjne oraz wśród tych, którzy regularnie zażywają antydepresanty czy leki przeciwdrgawkowe. Obniżenie poziomu cholinoesterazy możne nastąpić na skutek wystąpienia szeregu chorób wątroby, ale także zatrucia pestycydami czy w trakcie ciąży. Z kolei podwyższenie poziomu tych enzymów obserwuje się u osób otyłych, z problemem alkoholowym i cukrzyków. Ile kosztuje oznaczenie cholinoesterazy, czy na badanie należy stawić się na czczo i czy konieczne jest posiadanie skierowania? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • RTG bioder – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja, cena

    RTG bioder wykonuje się w przypadku wystąpienia zmian zwyrodnieniowych tego obszaru, reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) lub chorób o podłożu nowotworowym. Ponadto na badanie kierowane są osoby, które odczuwają ból i sztywność bioder oraz ograniczenie w ruchomości tego stawu. Przeciwwskazaniem względnym do wykonania rentgenu bioder jest ciąża. Jak należy się przygotować do RTG stawu biodrowego, dlaczego picie kawy i żucie gumy jest niewskazane przed prześwietleniem i czy posiadanie skierowania jest obowiązkowe? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Krzywa cukrowa w ciąży – badanie, normy, wyniki, przebieg. Kiedy należy wykonać OGTT?

    Badanie krzywej cukrowej (OGTT) w ciąży jest testem, na który kieruje się pacjentkę między 6. a 7. miesiącem ciąży. OGTT pozwala zdiagnozować cukrzycę ciążową, która może doprowadzić do wystąpienia wielu chorób układu moczowego lub trawiennego – u matki, jak i nerwowego i sercowo-naczyniowego – u dziecka. Istnieją także takie choroby współistniejące, które wymagają od ciężarnej pacjentki częstszego przeprowadzania badania krzywej cukrowej, jak chociażby predyspozycje genetyczne, cukrzyca w poprzednich ciążach lub PCOS. Jak należy się przygotować do badania, czy można się zgłosić na OGGT bez skierowania lekarskiego i co należy zabrać ze sobą na test krzywej glikemicznej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Troponina – badanie i normy. Czy podwyższony poziom troponin zawsze świadczy o zawale serca?

    Białka kurczliwe mięśni poprzecznie prążkowanych to troponiny. Ich stężenie we krwi wzrasta już 3 godziny po zawale serca lub innym rodzaju uszkodzenia mięśnia sercowego. Badanie troponin zleca się w celu potwierdzenia lub wykluczenia diagnozy dotyczącej ataku serca. Istnieją jednak inne przyczyny wysokiego poziomu troponin we krwi pacjenta, jak chociażby zatorowość płucna, niewydolność serca lub nerek, ale także wyjątkowo ciężki wysiłek fizyczny (często obserwowany u maratończyków czy triathlonistów). Jak wygląda badanie poziomu troponin i które zaburzenia organizmu mogą wywołać ich obecność we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cytologia – wskazania do badania cytologicznego. Jak interpretować wyniki cytologii szyjki macicy?

    Cytologia szyjki macicy polega na delikatnym zeskrobaniu komórek z badanego narządu przy pomocy specjalnej szczoteczki oraz zbadaniu pobranego materiału pod kątem karcynogenezy. Cytologia umożliwia wykrycie komórek przedrakowych lub rakowych z tarczy i kanału szyjki macicy, również na etapie przedinwazyjnym. Badanie jest bezbolesne, pacjentka może odczuwać jedynie lekki dyskomfort. Cytologia szyjki macicy powinna być wykonywana regularnie – minimum raz na 3 lata. 

  • RTG stopy – badanie, wskazania, przeciwwskazania, refundacja i cena prześwietlenia

    RTG stopy wykonywany jest najczęściej w przypadku urazu lub stanu zapalnego tego obszaru. Jedynym przeciwwskazaniem względnym do wykonania prześwietlenia z użyciem promieniowania jonizującego jest ciążą. Rentgen stopy jest badaniem, na które można się zgłosić jedynie ze skierowaniem lekarskim. Wskazaniami do badania są także objawy miejscowe w postaci ostrego bólu, obrzęku czy zaczerwienienia stopy. Jak się przygotować do prześwietlenia stopy, ile trwa badanie i co oznaczają pojęcia „szczelina złamania", „całkowity zrost" lub „jądro kostnienia"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij