Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii
Mateusz Burak

Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

Czym jest masaż? Kto może zostać masażystą?

W klasycznym ujęciu masażem określamy oddziaływanie za pomocą bodźca mechanicznego na tkanki pacjenta, może nim być urządzenie, przyrząd lub ręce terapeuty. Ostatni rodzaj jest najbardziej klasycznym wyobrażeniem masażu i najpowszechniej wykorzystywanym w praktyce. 

Tradycje wykonywania tego rodzaju zabiegów sięgają czasów starożytnych, już wtedy zdawano sobie bowiem sprawę z leczniczej siły dotyku. Obecnie, aby móc wykonywać masaż należy zdobyć odpowiednie kwalifikacje zawodowe potwierdzone egzaminem i dokumentem uprawniającym do przeprowadzania takich zabiegów. W Polsce można wybrać jedną z dwóch ścieżek. Uprawnienia do wykonywania masażu posiada technik masażysta po kilkuletniej szkole policealnej, której ukończenie wiąże się z przystąpieniem do egzaminu państwowego i nadaniem uprawnień oraz tytułu technika masażysty. Drugą ścieżką jest ukończenie pięcioletnich studiów z fizjoterapii, zakończonych egzaminem państwowym i złożeniem pracy dyplomowej. W drugim przypadku nadane kompetencje są o wiele szersze, a zdobyta w trakcie studiów wiedza znacznie obszerniejsza. 

Masaż klasyczny – podstawowe zasady i zalety

Najczęściej wykonywanym zabiegiem z zakresu fizjoterapii jest zdecydowanie masaż klasyczny. Składa się on z zestawu chwytów kolejno po sobie następujących.

Zaczyna się od łagodnych technik głaskania, przez rozcieranie, następnie ugniatanie, oklepywanie, wstrząsanie, wibrację, końcowo ponownie odbywa się głaskanie. Podczas masażu stosuje się środek poślizgowy umożliwiający lepszy kontakt rąk terapeuty z ciałem pacjenta oraz efektywniejsze oddziaływanie poszczególnych technik – świece i oleje do masażu dają bardzo duże możliwości wspomagające działanie zabiegu, sprzyjają odprężeniu.

Niewątpliwymi zaletami masaży jest poprawa metabolizmu tkanek, zmniejszenie patologicznie zwiększonego napięcia mięśni, złuszczanie martwego naskórka czy korzystne oddziaływanie na układ nerwowy. Najczęściej wykonuje się klasyczny masaż pleców. Masaż można wykonywać również w zaciszu domowym, wykorzystując rozmaite akcesoria do masażu, takie jak maty do akupresury, wałki (rollery), piłki czy pistolety.

Przeczytaj więcej na temat tego, jak działa akupresurowa mata do masażu.

Masaż relaksacyjny – na czym polega?

Masaż relaksacyjny to połączenie chwytów z masażu klasycznego z zabiegiem energetyzującym. Poprzez zastosowanie delikatnych ruchów ma on doprowadzić do rozluźnienia nadmiernie napiętych mięśni i przynieść efekt głębokiego odprężenia. Masaże relaksacyjne mają działanie antystresowe, wyciszające. Do ich wykonania niezbędne są odpowiednie warunki, takie jak właściwa temperatura pomieszczenia, muzyka relaksacyjna czy odpowiednia pozycja osoby masowanej (najczęściej jest to pozycja leżąca, rzadziej siedząca). Wyróżnia się kilka rodzajów takiego masażu, m.in. masaż aromaterapeutyczny, rytmiczny, energetyzujący i synchroniczny. 

Masaż tkanek głębokich – wskazania i przeciwwskazania

Masaż głęboki ma na celu zwiększenie elastyczności tkanek i poprawę ich ukrwienia, zmniejszenie napięcia mięśni, wzrost ruchomości w stawach. Ten rodzaj masażu jest delikatny, powolny i nie wymaga użycia dużej siły ze strony terapeuty. Masażysta pracuje na ścięgnach i brzuścach mięśniowych, wykorzystując swoje palce, kostki palców, pieści, przedramię oraz łokieć.

Wskazania do przeprowadzenia masażu tkanek głębokich obejmują:

  • przewlekłe dolegliwości bólowe mięśni,
  • przykurcze tkankowe,
  • wady postawy,
  • rwę kulszową,
  • napięciowe bóle głowy,
  • ograniczenia zakresu ruchomości stawów,
  • przewlekłe stany zapalne mięśni i powięzi.

Do przeciwwskazań dyskwalifikujących pacjenta z możliwości przeprowadzenia zabiegu zaliczamy:

  • ostre stany zapalne,
  • infekcje,
  • stany gorączkowe,
  • nowotwór,
  • choroby zakaźne,
  • ciąża,
  • zmiany zakrzepowe,
  • przerwanie ciągłości powłok skórnych,
  • obecność tętniaków.

Masaż limfatyczny – korzyści

Drenaż limfatyczny to rodzaj masażu uciskowego, który pobudza krążenie krwi oraz usprawnia przepływ chłonki. Masaż limfatyczny ze względu na swoją specyfikę oraz działanie wykorzystuje się najczęściej w zastojach limfatycznych. Dzięki swojej specyficznej metodyce i technice wykonywania powoduje usprawnienie krążenia limfy, zmniejszenie jej zastojów, co widoczne jest w postaci zmniejszenia obwodów kończyn czy redukcji opuchlizny. 

Przeczytaj więcej na temat tego, jak działa masaż limfatyczny.

Masaż sportowy – kto powinien z niego korzystać?

Masaż sportowy jest polecany dla osób aktywnych fizycznie. Wykorzystuje się go w całym cyklu treningowym: zarówno w okresie  przygotowania do zawodów, jak i w celu regeneracji po skończonej rywalizacji. W zależności od uprawianej dyscypliny sportowej, kładzie się nacisk na te części ciała, które podlegają największej eksploatacji. Siła, rodzaj chwytów oraz czas trwania masażu są uzależnione także od tego, czy zabieg jest wykonywany w celach przygotowawczych, pobudzających czy regeneracyjnych. 

Masaż punktowy – kiedy się go stosuje?

Masaż punktowy, zwany inaczej akupresurą, polega na punktowym uciskaniu określonych miejsc na ciele. Jest on jedną z metod wykorzystywanych w medycynie naturalnej, wywodzi się z Chin. W zależności od efektu, jaki chcemy uzyskać, stosuje się różne formy ucisku. Tego rodzaju zabieg wykonuje się w celach leczniczych w obecności takich schorzeń, jak astma, nerwica, zaburzenia snu, dysfunkcje czucia. Może być wykonywany w celu uspokojenia lub pobudzenia.

Inne rodzaje masażu leczniczego

Istnieje cała gama różnych rodzajów masaży i nie sposób wymienić wszystkich. Wśród tych najbardziej popularnych, poza wymienionymi wyżej, można wyróżnić: masaż tajski, masaż ajurwedyjski, masaż pistoletem do masażu, masaż wałkiem do masaż lyapko, oddziaływanie na ciało za pomocą akupreusrowej maty do masażu, masaż gorącymi kamieniami, masaż stemplami ziołowymi, gorącą czekoladą, miodem, kijami bambusowymi, świecą czy chińskimi bańkami do masażu.

Akcesoria do masażu – pistolet do masażu, piłki, wałki maty do akupresury, szczotki do masażu. Co wybrać?

W celu zwiększenia efektywności zabiegu, masażyści często decydują się na wykorzystanie dodatkowych akcesoriów. Można tutaj wymienić rollery do masażu ze specjalnymi wypustkami, rollery lyapko, wałki wibracyjne czy grzebienie gua-sha. W domu można natomiast wykorzystać matę akupresurową czy pistolety pneumatyczne, warto jednak przed ich użyciem skonsultować się z fizjoterapeutą. Przy doborze akcesoriów należy kierować się celem zabiegu, stanem pacjenta oraz rodzajem dysfunkcji, z jaką się zmaga.

  1. Ko Y. L., Lee H. J., Randomized controlled trial of the effectiveness of using back massage to improve sleep quality among Taiwanese insomnia postpartum women, „Midwifery” 2014, nr 30, s. 60–64.
  2. Yuan S. L., Matsutani L. A., Marques A. P., Effectiveness of different styles of massage therapy on fibromyalgia: a systematic review and meta-analysis, „Man Ther” 2015, nr 20, s. 257–264.
  3. Bervoets D. C., Luijsterburg P. A., Alessie J. J. i in., Massage therapy has short-term benefits for people with common musculoskeletal disorders compared to no treatment: a systematic review, „J Physiother” 2015, nr 61, s. 106–116.
  4. Celebioglu A., Gurol A., Yildirim Z. K., Buyukavci M., Effects of massage therapy on pain and anxiety arising from intraethecal therapy or bone marrow aspiration in children with cancer, „Int J Nurs Pract” 2015, nr 21, s. 797–804.
  5. Kashani F., Kashani P., The effect of massage therapy on the quality of sleep in breast cancer patients, „Iran J Nurs Midwifery Res” 20, nr 119, s. 113–118.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Płukanie zatok – jakie są wskazania do irygacji zatok przynosowych oraz w jaki sposób zrobić to w domu?

    Płukanie zatok posiada wiele zalet – może być bezpiecznie stosowane przez dzieci (od 4. roku życia), kobiety w ciąży i karmiące piersią. Stanowi niefarmakologiczną metodę walki z katarem oraz zapaleniem zatok – pomaga zachować drożność przewodów nosowych i zatok oraz oczyścić z zakaźnej wydzieliny i innych zanieczyszczeń (patogenów czy alergenów). 

  • Mięśniaki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, operacja niezłośliwego nowotworu macicy

    Mięśniaki macicy są najczęstszymi niezłośliwymi nowotworami kobiecych narządów rodnych, mogą one dotyczyć nawet co czwartej kobiety w wieku rozrodczym. Mięśniaki w macicy pomimo łagodnego charakteru mogą być przyczyną niepokojących i uciążliwych objawów, które, w dużej mierze, zależą od rodzaju i wielkości, jaką osiągną. Ich rozpowszechnienie w populacji oraz konsekwencje zdrowotne sprawiają, iż są jedną z częstszych przypadłości spotykanych w praktyce ginekologicznej. Jakie są przyczyny powstawania mięśniaków? Jak wygląda diagnostyka oraz leczenie?

  • Zapalenie oskrzeli – przyczyny, objawy, leczenie, powikłania u dzieci i u dorosłych

    Zapalenie oskrzeli (ang. bronchitis) to stan zapalny błony śluzowej drzewa oskrzelowego. Najczęściej jest on wywołany przez wirusy, rzadziej bakterie. Początkowa faza infekcji charakteryzuje się występowaniem suchego, uporczywego kaszlu, podwyższonej temperatury ciała, bólu gardła i wodnistego kataru. Potem kaszel staje się mokry (chory odkrztusza dużą ilość wydzieliny), a katar ma postać gęstej wydzieliny. Sprawdź, jak leczy się zapalenie oskrzeli.

  • Angina – przyczyny, objawy, leczenie anginy u dzieci i u dorosłych

    Angina to ostre zapalenie gardła i migdałków wywołane najczęściej przez paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Anginę rozpoznaje się na podstawie występowania charakterystycznych objawów, takich jak silny ból gardła utrudniający przełykanie, wysoka gorączka, powiększenie szyjnych węzłów chłonnych oraz na podstawie stwierdzenia w badaniu przedmiotowym zaczerwienienia błony śluzowej gardła, rozpulchnienia migdałków oraz białego nalotu.

  • Warianty SARS-CoV-2 – które z nich są aktualnie największym zagrożeniem?

    Istnieje wiele zidentyfikowanych podtypów koronawirusa SARS-CoV-2. Które warianty stanowią największe potencjalne zagrożenie dla naszego zdrowia? Czym są tzw. warianty zainteresowania (VOI) i warianty budzące obawy (VOC)?

  • Zwyrodnienie stawów – przyczyny, objawy, leczenie choroby zwyrodnieniowej stawów

    Zwyrodnienie stawów (inaczej osteoartroza lub artoza) to powszechnie występujące schorzenie układu ruchu, w przebiegu którego dochodzi do uszkodzenia tkanek budujących staw. Konsekwencją choroby zwyrodnieniowej stawów jest przedwczesne starzenie się struktur stawowych prowadzące do niepełnosprawności. Jakie są przyczyny zwyrodnienia stawów? Jak przebiega leczenie?

  • Czym jest atropina? Czy pomaga na nadpotliwość?

    Powszechnie kojarzona z rozszerzaniem źrenic w gabinecie okulistycznym – atropina, to tak naprawdę bardzo silna substancja, która ma wielokierunkowe działanie, które stymuluje pracę całego organizmu, wypływając m.in. na przyspieszenie akcji serca, działając przeciwwymiotnie, hamując wydzielanie potu i łez. Jakie nie są przeciwwskazania do stosowania atropiny i czy pomaga na nadmierne pocenie się? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Efekt placebo – na czym polega? Czy placebo może być skuteczne?

    Efekt placebo występuje, gdy obserwuje się poprawę stanu klinicznego pacjenta, pomimo że osoba ta nie jest poddawana aktywnemu leczeniu. Naukowcy nie rozumieją jeszcze dokładnie, jak i dlaczego ten efekt występuje. Na ten temat powstało kilka teorii. Według najnowszych naukowych doniesień efekt placebo może pomóc skutecznie redukować dolegliwości bólowe, które towarzyszą wielu schorzeniom. Trwają prace, które mają na celu dokładniejsze poznanie mechanizmów wywołujących to zjawisko.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij