Fizjoterapia w ciąży – wskazania i przeciwwskazania do zabiegów fizjoterapeutycznych w ciąży
Mateusz Burak

Fizjoterapia w ciąży – wskazania i przeciwwskazania do zabiegów fizjoterapeutycznych w ciąży

Fizjoterapia w ciąży pomaga zapobiegać i łagodzić stany związane ze zmianami, które zachodzą w ciele przyszłej mamy przez dziewięć kolejnych miesięcy. Są to np. bóle bioder, bóle kręgosłupa czy rozstęp mięśnia prostego brzucha, a także nietrzymanie moczu oraz bolesne stosunki seksualne. Nie wszystkie metody wykorzystywane w fizjoterapii można jednak stosować u ciężarnych. Jakie zabiegi są wskazane, a jakich należy unikać w ciąży?

Fizjoterapia w ciąży – wskazania. Kiedy warto iść do fizjoterapeuty? 

Okres ciąży oraz samego porodu to niezwykle ważne i trudne wydarzenia dla ciała kobiety, może wówczas dochodzić do pojawiania się różnego rodzaju dysfunkcji i problemów w obrębie narządu ruchu. Ból pośladka w ciąży, ból krzyża, ból stawów czy ból pleców we wczesnej ciąży to jedne z najczęściej spotykanych dolegliwości u kobiet spodziewających się dziecka. Pojawiające się problemy mają zazwyczaj związek z dysbalansem mięśni brzucha, nadmiernym rozluźnieniem aparatu więzadłowego dna miednicy. Może to objawiać się: nietrzymaniem moczu w ciąży, bolesnymi stosunkami seksualnymi, uczuciem zwiększonego ciśnienia w kroczu, rozejściem spojenia łonowego czy rozstępem mięśnia prostego brzucha. Niezwykle pomocna w tych przypadłościach może okazać się wizyta u fizjoterapeuty uroginekologicznego.

Pojawienie się tego rodzaju dolegliwość powoduje powstawanie problemów rzutujących nie tylko na sprawność fizyczną, ale także na psychikę kobiet. Czasami dysfunkcje przybierają charakter defektu wyłącznie estetycznego i mogą utrzymywać się przez długi czas, jak np. rozstęp mięśnia prostego brzucha. Przy tym może się okazać, że całkowite pozbycie się problemu nie jest możliwe. Olbrzymią rolę w zapobieganiu i leczeniu tego typu problemów odgrywa fizjoterapia w ciąży.

Fizjoterapia w ciąży – rodzaje zabiegów 

W czasie ciąży zmianie ulega postawa kobiety, sposób poruszania się, zwiększa się obciążenie stawów, mięśni, więzadeł oraz innych struktur miękkotkankowych, które stają się dużo bardziej elastyczne. Większość tych modyfikacji powstaje na skutek wahań hormonalnych. Fizjoterapeuta korzysta z szerokiej gamy możliwości, jakie dają współcześnie stosowane metody postępowania. W oparciu o wiedzę i doświadczenie dobiera bezpieczne ćwiczenia mięśni dna miednicy w ciąży. Edukuje w zakresie strategii postępowania oraz przyjmowania właściwej postawy ciała czy pozycji podczas snu. Stosowanie się do takich zaleceń pomaga zmniejszyć ryzyko ewentualnych przeciążeń, dyskomfortu w dolnej części pleców, miednicy czy w obrębie stawów (np. ból bioder w ciąży, ból krzyża we wczesnej ciąży, ból w pośladku w ciąży). 

Rodzaje bezpiecznych zabiegów, wykorzystywanych w czasie ciąży to m.in.  masaż,

  • kinesiotaping,
  • ćwiczenia oddechowe,
  • ćwiczenia w wodzie,
  • ćwiczenia rozciągające, 
  • ćwiczenia wzmacniające,
  • ćwiczenia przeciwzakrzepowe. 

Zastosowanie miejscowe niektórych zabiegów fizykalnych rozpatruje się całkowicie indywidualnie, choć raczej stara się tego unikać. Wynika to z faktu możliwego niekorzystnego wpływu na rozwijający się płód. Bardzo ważne jest udzielanie ciężarnym wskazówek odnośnie przyjmowania prawidłowej postawy podczas wypoczynku, wspólne wypracowywanie strategii radzenia sobie z bólem. 

Fizjoterapia w ciąży – ćwiczenia odpowiednie dla ciężarnych 

Dysfunkcje, takie jak ból miednicy w ciąży przy chodzeniu, rwa kulszowa czy ból pleców w 3 trymestrze to wyraźne wskazania do skorzystania z konsultacji fizjoterapeuty. Podczas takiej wizyty specjalista przeprowadza wywiad i badanie. Pomaga to określić przyczynę oraz źródło bólu. Następnie dobiera się właściwe postępowanie, którego fundamentem najczęściej są ćwiczenia ukierunkowane na poprawę funkcjonowania narządu ruchu. 

Dobrym sposobem na uniknięcie dysfunkcji ze strony narządu ruchu jest wdrożenie postępowania profilaktycznego. Obejmuje to stosowanie ćwiczeń oraz wykorzystywanie wskazówek terapeuty podczas wykonywania czynności codziennych i przyjmowania różnych pozycji ciała.

Przykłady ćwiczeń w ciąży mogą być: 

  1. Pozycja: klęk podparty. Ruch polega na jednoczesnym unoszeniu prawej kończyny górnej oraz lewej kończyny dolnej. Po wykonaniu 15 powtórzeń w wolnym tempie należy zrobić to samo wykorzystując przeciwne kończyny. 
  2. Pozycja: siad na piętach, szeroko rozstawione kolana, ręce oparte o matę, wyprostowane. Ruch polega na powolnym przesuwaniu rąk po macie, wykonując w ten sposób rozciąganie kręgosłupa. Na koniec należy przyjąć pozycję klęku podpartego i utrzymać chwilę, oddychając spokojnie. Ćwiczenie powtarzamy 10–15 razy. 
  3. Pozycja: podpór bokiem na przedramieniu, druga ręka oparta przed tułowiem o podłoże. Kończyny dolne zgięte w stawach kolanowych. Ruch polega na powolnym uniesieniu bioder w górę, z zachowaniem liniowości tułowia. Następnie utrzymujemy pozycję przez kilka sekund. Ćwiczenie wykonujemy na obydwie strony, powtarzając je po 10–15 razy. 
  4. Pozycja: leżenie bokiem, ręka leżąca na materacu wyprostowana i umieszczona pod głową. Druga kończyna górna oparta o matę. Kończyny dolne ustawione jedna na drugiej, wyprostowane. Ruch polega na wykonaniu zgięcia grzbietowego stopy, która jest ułożona wyżej i odwiedzeniu kończyny dolnej w stawie biodrowym. Ćwiczenie wykonujemy powoli, stosując 10–15 powtórzeń na każdą stronę. 
  5. Pozycja: leżenie tyłem. Kończyny dolne ugięte w stawach biodrowych i kolanowych. Ręce ułożone wzdłuż tułowia. Ruch polega na wykonaniu delikatnego ruchu miednicą, unosząc ją i napinając pośladki i natychmiastowym przejściu do pozycji wyjściowej. Po 10 powtórzeniach biodra należy unieść wyżej, do linii łączącej kolana i barki, wykonując 10–15 powtórzeń. 
  6. Pozycja: leżenie tyłem. Kończyny dolne zgięte w stawach biodrowych i kolanowych, ustawione tak, aby stopy łączyły się ze sobą od strony podeszwowej. Rękami chwytamy w okolicy kostek. Ruch polega na wykonywaniu w tej pozycji kołyski na boki. Ćwiczenie powtarzamy 15–20 razy. 

Sumienne stosowanie się do zaleceń pomoże bólu pleców w ciąży w 1 trymestrze, 2 trymestrze i 3 trymestrze. Jest to niezwykle ważne dla zachowania dobrego samopoczucia, zdrowia fizycznego i jakości życia. Warto podkreślić, że intensywność ćwiczeń oraz ich dobór są uzależnione od okresu ciąży, np. ćwiczenia w ciąży w 3 trymestrze będą się nieco różniły od tych stosowanych we wcześniejszym okresie, chociażby pod względem intensywności czy stosowanych pozycji. 

Fizjoterapia w ciąży – przeciwwskazania. Jakich zabiegów i ćwiczeń nie wolno wykonywać w ciąży? 

Rehabilitacja w ciąży powinna być prowadzona w sposób niezwykle ostrożny z zachowaniem wszelkich środków bezpieczeństwa. Niewłaściwa klasyfikacja do prowadzonych zabiegów może bowiem skutkować nieprawidłowościami u rozwijającego się płodu oraz wpłynąć negatywnie na dalszy przebieg ciąży. W opisywanym okresie przeciwwskazane są głównie procedury fizykoterapeutyczne. Mowa tutaj o zastosowaniu czynników termicznych, jak np. ciepłolecznictwo czy krioterapia z wykorzystaniem par ciekłego azotu – szczególnie w formie ogólnoustrojowej.

Dodatkowo przeciwwskazane jest stosowanie pola magnetycznego, lasera, prądów leczniczych, ultradźwięków, diatermii. Należy powstrzymać się także od ekspozycji na działanie zabiegów ogólnoustrojowych, jak np. sauna fińska.
  1. Dugas M., Shorten A., Dubé E. i in., Decision aid tools to support women's decision making in pregnancy and birth: a systematic review and meta–analysis, „Soc Sci Med.” 2012, nr 74, s. 1968–1978. 
  2. Bredin S. S., Foulds H. J., Burr J. F., Charlesworth S. A., Risk assessment for physical activity and exercise clearance: in pregnant women without contraindications, „Can Fam Physician” 2013, nr 59, s. 515–517. 
  3. de Melo Martín I., Intemann K., Interpreting evidence: why values can matter as much as science, „Perspect Biol Med” 2012, nr 55, s. 59–70. 
  4. Guerreiro da Silva A. V., Nakamura M. U., Guerreiro da Silva J. B., “Forbidden points” in pregnancy: do they exist?, „Acupunct Med” 2011, nr 29, s. 135–136. 
  5. Cummings M., Forbidden points' in pregnancy: no plausible mechanism for risk, „Acupunct Med.” 2011, nr 29, s. 140–142. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Czy dzieci urodzone przez cesarskie cięcie mają inną mikroflorę jelitową od tych, urodzonych siłami natury? Czy są bardziej podatne na alergie?

    Badania dowodzą, że we wczesnym okresie życia niemowlęta urodzone przez cesarskie cięcie mają inny zestaw bakterii jelitowych niż dzieci urodzone silami natury. Zamiast pobierać drobnoustroje od swoich matek, nabywają bakterie ze środowiska szpitalnego. Czy dlatego są bardziej podatne na występowanie astmy, alergii oraz innych chorób immunologicznych?

  • Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) – na czym polega i jakie wady genetyczne wykrywa badanie NIPT? Kiedy należy je wykonać?

    Badanie wolnego płodowego DNA (cffDNA) to analiza materiału genetycznego dziecka, który przedostaje się przez łożysko i krąży we krwi matki. Testy NIPT to nieinwazyjne, bezpieczne badania prenatalne, które pozwalają na oszacowanie z dużym prawdopodobieństwem (choć nie 100%) ryzyka wystąpienia wad genetycznych u płodu oraz określenie płci dziecka. Badanie cffDNA można wykonać już w pierwszym trymestrze – po 10. tygodniu ciąży.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholina (witamina B4) – dlaczego jest tak istotna dla kobiet w ciąży? Występowanie, właściwości, dawkowanie

    Cholina, to bardzo istotny związek dla rozwoju płodu (głównie w kontekście układu nerwowego), a ponadto biorący udział w szeregu procesów metabolicznych cholesterolu i związków tłuszczowych. W organizmie „witamina B4" występuje głównie w fosfolipidach, takich jak lecytyna i sfingomielina. Oprócz tego cholina przyczynia się do utrzymania właściwej struktury komórek, wpływa na pracę mięśni, układ oddechowy i mózg. Wyniki badań naukowych potwierdziły również, że przyczynia się ona do poprawy pamięci długotrwałej. Czy cholina chroni przyszłą mamę przed wystąpieniem stanu przedrzucawkowego, co ma ze sobą wspólnego cholina i inozytol oraz jak dawkować „witaminę B4"?? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Testy owulacyjne (paskowe, strumieniowe, płytkowe) – który wybrać, jak i kiedy je wykonać? Czy są wiarygodne podczas planowania ciąży?

    Analiza cyklu miesiączkowego jest istotna nie tylko z punktu widzenia kontroli stanu zdrowia, sprawdzenia działania terapii, ale także (często przede wszystkim) podczas planowania powiększenia rodziny. Od pewnego czasu ogromnym powodzeniem cieszą się testy płodności, nazywane inaczej testami owulacyjnymi, które można bez recepty kupić w aptece. Wyróżnia się testy polegające na analizie próbki moczu – paskowe, strumieniowe i płytkowe oraz tzw. testy owulacyjne ze śliny. Co może zaburzać wynik testu płodności, jaka jest cena testu owulacyjnegoi i jak analizować wynik badania owulacji w domu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Badanie krwi może pomóc zidentyfikować kobiety zagrożone przedwczesnym porodem

    Każdego roku 15 milionów dzieci rodzi się przed 37. tygodniem ciąży. Wcześniactwo wiąże się z wieloma krótko- i długoterminowymi konsekwencjami, dzieci urodzone przedwcześnie są obarczone wyższym ryzykiem problemów zdrowotnych i zaburzeń psychologicznych. Naukowcy odkryli istnienie biomarkerów, które mogą sygnalizować przedwczesny poród. Jakie geny są powiązane z wywołaniem przedwczesnego porodu?

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Kariotyp – czym jest badanie? Czy analiza chromosomów pomaga znaleźć przyczynę poronień i wykryć wadę genetyczną?

    Badanie kariotypu wykonuje się w wielu przypadkach zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Do najczęstszych powodów należą podejrzenia związane z chorobą genetyczną lub niepowodzenia rozrodu, np. kolejnym poronieniem ciąży.  Cennik badań kariotypu jest zmienny i zależy od metody, jaka została wykorzystana do przeprowadzenia analizy. Na uzyskanie wyniku badania także należy poczekać nawet kilka tygodni. Do badania kariotypu najczęściej wykorzystuje się krew z żyły obwodowej (konkretnie limfocyty) lub szpik kostny, ślinę, płyn owodniowy lub kosmówkę. Na czym polega badanie kariotypu, dlaczego wykonuje się je tylko raz w życiu i co na wyniku analizy oznaczają skróty „t, del, inv, +"? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij